Cytaty
Zawsze jest jakiś sposób, by robić to, na co ma się ochotę.
Z wiekiem osiągnął wielki spokój wewnętrzny i bunt, który mobilizował go w młodości, ustąpił miejsca łagodności człowieka zadowolonego samego z siebie.
Zamieniałem się w dzikusa, zapominałem rozmaite słowa i ubożał mój język; zrobiłem się też bardzo despotyczny. Ponieważ przed nikim nie musiałem nic udawać, zły charakter, który zawsze miałem, stał się jeszcze gorszy. Wszystko mnie złościło.
Ziemia to jedyna rzecz, która pozostaje, gdy wszystko inne się kończy.
Wyglądasz jak strażnik więzienny, mówiła Alba zaalarmowana matczyną manią przewidywania przyszłości kosztem zatruwania atmosfery dnia dzisiejszego.
– Tu jest demokracja, a nie dyktatura, i dyktatury nigdy tu nie będzie. – Zawsze nam się wydaje, że takie rzeczy możliwe są tylko gdzie indziej – rzekł Miguel.
W końcu jak długo żyje człowiek?Żyje tysiąc lat czy tylko rok?Żyje tydzień czy kilka wieków?Na jak długo umiera człowiek?Co to znaczy na zawsze?
Zauważył, że dzięki nowemu systemowi ekonomicznemu nie potrzeba wysilać się i produkować – pieniądze przyciągają więcej pieniędzy i bez żadnego jego udziału konta w banku rosną jak na drożdżach.
Życie jest długie i pełne niespodzianek.
Wszędzie panował porządek, wszystko było czyste i spokojne solidnym spokojem sumień pozbawionych pamięci.
Clara uważała, że dla zdrowia najlepiej jest mieć zajęte ręce.
– Nigdy nie należy sprzedawać ziemi. To jedyne, co zostaje, gdy wszystko inne się kończy. – Nie zgadzam się z tobą. Ziemia to romantyczna idea, a bogactwo przynosi ludziom umiejętność robienia interesów.
Pracował na osiemnastogodzinnych zmianach i gdy rzucał się na łóżko polowe, nie mógł zasnąć na myśl o tym, że chorzy czekają, że nie ma środków znieczulających, strzykawek, waty, że gdyby nawet pomnożył się przez tysiąc, i tak byłoby go za mało, że wszystko, co czyni, jest tyle warte co próba zatrzymania ręką pociągu.
Nic nie wiedział o tej milczącej klasie średniej, rozdartej między ubóstwem białego kołnierzyka z krawatem a niemożliwym do spełnienia pragnieniem naśladowania złotej młodzieży, do której należał.
Straciła panowanie nad sobą i zaczęła płakać. Od dawna nie uroniła łzy i zaskoczona uświadomiła sobie, jak bardzo brakowało jej czyjejś czułości. Nie przypominała sobie, kiedy po raz ostatni ktoś pogłaskał ją z porywu serca. Długo płakała, czym ulżyła sobie po ciężkich chwilach smutku i samotności.
Jaime był samotnikiem. Był dzieckiem nietowarzyskim, a później nieśmiałym mężczyzną. Nie lubił sam siebie i być może dlatego uważał, że nie zasługuje na miłość innych. Najmniejszy przejaw troskliwości czy wdzięczności, który mu okazywano, powodował u niego zawstydzenie i sprawiał mu przykrość.
Trueba nadal robił wszystko, żeby zasłużyć sobie na miano drania (…) zbierał nienawiść i gromadził winy, które nie robiły na nim wrażenia, gdyż pod pretekstem walki o postęp dusza jego się zahartowała, a sumienie zamilkło.
Nie można uniknąć tego, co nieuniknione.
Nigdy więcej nie będę mógł się śmiać ani żywić złudzeń. Lecz nigdy więcej to bardzo długo.
Spalała go nieopanowana namiętność – poszukiwanie sprawiedliwości.
Pisz, bo może w ten sposób uwolnisz się od tego, co gnije w tobie, w końcu przecież wyzdrowiejesz, będziesz z nami śpiewać.
Starała się nie oddychać, nie ruszać i z niecierpliwością czekała na śmierć. Trwało to bardzo długo. Gdy już niemal osiągnęła cel, pojawiła się babka Clara, którą tyle razy wzywała, prosząc by pomogła jej umrzeć, i powiedziała, że łaską nie jest śmierć, gdyż tak czy inaczej jest ona nieunikniona, lecz przeżycie, które jest cudem.
Nie ma nagrody dla zdrajców, którzy donoszą.
Lepszy ojciec martwy niż nieobecny.
Kiedyś wnuczka zapytała mnie, jak mogłem tak długo żyć w samotności i tak daleko od cywilizacji. Nie umiem odpowiedzieć na to pytanie. Lecz, prawdę mówiąc, musiało mi to przyjść łatwiej niż wielu innym ludziom, ponieważ nie jestem towarzyski, nie mam wielu przyjaciół i nie lubię zabaw nawet w domu – przeciwnie, czuję się lepiej, gdy jestem sam. Z trudem wchodzę z ludźmi w zażyłe stosunki. (…) Byłem bardzo dumny i z powodu dumy cierpiałem bardziej niż inni.
Nie należy popadać w rozpacz.
Clara spekulowała, że jeśli w rodzinie powtarzają się przypadki szaleństwa, to znaczy, że musi istnieć pamięć genetyczna, która nie pozwala im pójść w zapomnienie.
Samotność i nuda w końcu robią z człowieka alkoholika.
Jak mawiał wuj Nicolas – najgorzej jest bać się strachu.
Organizm najlepiej zna swoje własne potrzeby.
Ludzie nie chcą znać prawdy.
Był ideologiem wzniecającym u studentów żarliwość, która jednakże wygasła u większości z nich, gdy skończyli studia i zaczęli żyć w świecie, o którym w młodości myśleli, że daje się zmienić.
Milczenie jest azylem (…) nie zaś chorobą umysłową.
Clara też nie odważyła się tego uczynić. Uważała, że jeśli nazywa się rzeczy po imieniu, to się materializują i już nie można ich ignorować; jeśli natomiast pozostają w sferze słów niewypowiedzianych, to z biegiem czasu mogą się same ulotnić.
Śmierć Clary zakłóciła zupełnie życie w wielkim domu narożnym. Czasy się zmieniły Z nią odeszły duchy, goście i świetlana radość, która zawsze była obecna, ponieważ ona nie uważała, że świat jest Doliną Łez, lecz przeciwnie, że jest kaprysem Bożym, a tym samym byłoby głupotą brać go na serio, jeśli On sam tego nie czyni.
Piszę – napisała – bo pamięć jest ulotna, a żyje się bardzo krótko i wszystko dzieje się tak szybko, iż nie potrafimy dostrzec związku między wydarzeniami i ocenić konsekwencji czynów, wierzymy w fikcję czasu, w teraźniejszość, przeszłość i przyszłość, ale być może wszystko dzieje się jednocześnie, jak to mówiły trzy siostry Mora, które widziały w przestrzeni duchy wszystkich czasów. Dlatego babka Clara pisała pamiętniki: aby widzieć rzeczy w ich realnym wymiarze i okpić złą pamięć. (…) Chcę myśleć, że moim zawodem jest życie i że moją misją nie jest kultywowanie nienawiści, a jedynie zapisanie tych stron.
Podobnie jak czyniła to matka w czasach, gdy ona był niemową, zabierała Blankę w odwiedziny do ubogich, zanosząc im prezenty i słowa pocieszenia. – To służy ukojeniu naszego sumienia, córko – tłumaczyła Blance – ale nie pomaga biednym. Oni nie potrzebują miłosierdzia, lecz sprawiedliwości.
„Chleb, igrzyska i coś, co można czcić – to wszystko, czego ludzie potrzebują”, stwierdził w końcu, żałując w głębi duszy, że brakuje chleba.
Miłosierdzie nie może złagodzić monumentalnej niesprawiedliwości.
Podobnie jak wtedy, gdy przychodzimy na świat, umierając, lękamy się tego, co nieznane. Lecz lęk to zjawisko wewnętrzne, nie mające nic wspólnego z rzeczywistością. Śmierć jest jak narodziny: to tylko zmiana.
Ludzie nie czytają tego, co ich nie interesuje, ale jeśli coś ich interesuje, to znaczy, że są wystarczająco dojrzali, by o tym czytać.
Jednym pociągnięciem pióra wojskowi zmienili dzieje powszechne, wymazując wydarzenia, ideologie i osobistości, które reżim dezaprobował. Zmieniono mapy, ponieważ nie było powodu, aby biegun północny leżał tak daleko od ukochanej ojczyzny, jeśli można umieścić go na dole, a przy okazji pomalowano na pruski błękit granice wód terytorialnych, rozszerzając je aż po Azję i Afrykę, a w podręcznikach geografii zawładnięto dalekimi ziemiami, przesuwając bezkarnie granice, toteż w końcu bratnie kraje straciły cierpliwość, podniosły krzyk w Narodach Zjednoczonych i zagroziły, że użyją czołgów i myśliwców. Cenzurę, która początkowo obejmowała tylko środki przekazu, szybko rozszerzono na podręczniki i lektury szkolne, teksty piosenek, treść filmów i rozmowy prywatne. Na mocy rozporządzenia władz wojskowych zakazano pewnych słów, takich jak „towarzysz”, a wielu innych – takich jak wolność, sprawiedliwość i związek zawodowy – przezornie nie wymawiano, choć żadne rozporządzenie nie wyeliminowało ich ze słownika.
Czy kiedykolwiek potrafiłby dawać w takiej samej mierze, w jakiej pragnął dostawać.
Nie mogła też zrozumieć postawy sił zbrojnych, które w większości rekrutowały się spośród klasy średniej i klasy robotniczej i historycznie rzecz biorąc, były bliższe lewicy niż skrajnej prawicy. Nie pojmowała stanu wojny wewnętrznej ani nie zdawała sobie sprawy, że wojna jesz dziełem sztuki wojskowych, kulminacją szkoleń, złotą broszką ich profesji. Nie są od tego, by błyszczeć w czasach pokoju. Zamach stanu dał im okazję zrobienia użytku z tego, czego się nauczyli, czego się nauczyli w koszarach, ślepego posłuszeństwa, posługiwania się bronią i innych sztuk, które żołnierze mogą opanować, gdy potrafią wyciszyć skrupuły sumienia.
Różnica między paniczem a wieśniakiem polega na drobiazgach.
Człowiek robi, co może, nie więcej.
Jeśli mógł być ministrem oświaty, choć nie skończył szkoły, to równie dobrze może być ministrem rolnictwa, choć w życiu nie widział żywej krowy.
Alba zrozumiała, że kraj cofnął się do czasów, gdy babka Clara chodziła do dzielnicy La Misericordia i dobroczynnością zastępowała sprawiedliwość społeczną. Tylko że teraz dobroczynność była źle widziana.
Kto mieczem wojuje, ten nie ginie od uchylenia kapelusza.
To już wszystkie cytaty.
49 cytatów w kolekcji · wróć tu, gdy dodamy kolejne



