Mrok, który nas poprzedza

Wojna jest czarna. Czarna jak smoła. To nie Bóg. Ona się nie śmieje, ani nie płacze. Nie nagradza umiejętności, ani odwagi. To nie próba dusz, nie miara woli. I na pewno nie jest narzędziem, środkiem do osiągnięcia jakiegoś babskiego celu. To tylko miejsce, gdzie żelazne kości ziemi spotykają się ze słabymi kośćmi ludzi i łamią je.

Zjawiska, które są płynne, nie stają się przez swą płynność mniej pożądane.

Nic nie zubaża bardziej niż ambicja.

Spomiędzy tyranii wielu a tyranii jednego, nierządnice wybierają wielu. Dlatego jesteśmy kimś lepszym. Lepszym niż konkubiny, niż kapłani, niż żony, nawet niż niektóre królowe. Możemy cierpieć, ale nie jesteśmy niczyją własnością. Ciskamy w nich ich nasieniem. Nigdy, przenigdy go nie zatrzymujemy!

Kiedy zanalizuje się wypadki odpowiednio wnikliwie, zawsze widać, że katastrofa i triumf, obiekty zainteresowania historyków, nieuchronnie zależą od trywialnych, przypadkowych wydarzeń. Jeśli zbyt długo zastanawiam się nad tym faktem, nie boję się że jesteśmy pijakami w świętym tańcu, jak pisze Protathis, lecz że tego tańca wcale nie ma.

Strach ma wiele postaci, lecz nigdy nie jest tak niebezpieczny jak wtedy, gdy łączy się z władzą i ciągłą niepewnością.

Oto problem ze wszystkimi wielkimi objawieniami: ich znaczenie często przekracza możliwości naszego pojmowania. Rozumiemy dopiero potem, zawsze potem. Nie tylko wtedy, gdy jest za późno, lecz właśnie dlatego że jest już za późno.

Szlachetna krew nie dodaje człowiekowi szlachetności.

Być słabym i pragnąć bez spełnienia oznacza po prostu być człowiekiem.

Wiara w przyjaciół czasami przyćmiewa prawdę o nich samych...

Wiedza jest zawsze kwestią cierpliwości.

Skrucha to trąd serca.

Nic tak nie oszukuje jak prawda.

Stare kobiety są bardziej pogodzone ze śmiercią niż starzy mężczyzni.

Wiara to prawda namiętności. Ponieważ namiętność nie jest prawdziwsza od innej, wiara jest prawdą nicości.

Przed tak wielkim strachem nie ma ucieczki. Można się jedynie schować we własnym wnętrzu, zapłakać się na śmierć.

Sen nigdy nie przychodzi wtedy, gdy się go pragnie. Nie można go chwycić jak jabłko, by zaspokoić głód. Sen jest jak niewiedza, lub zapomnienie... Im bardziej starasz się je schwytać, tym bardziej ci się wymykają.

Pierwszy grzech zawsze płonie najjaśniej.

Wszystkie wielkie plany wymagają wielkich ofiar.

Nawet ludzie o sercach z kamienia unikają ognia desperatów, gdyż od płomieni ludzi słabych pęka najtwardszy głaz.

Szczęśliwa nieświadomie, jak dzieci, które nie znają cierpień, więc nie mają porównania.

Czymże są ludzkie sprawy, jeśli nie chwilowym wytchnieniem, kryjówką, która nie ostoi się długo? Życie to ciągła ucieczka przed myśliwym, którego nazywamy światem.

Powiadają: matka rodzi człowieka, matka go karmi. Potem karmi go ziemia i ziemia go przenika, za każdym razem zostawiając szczyptę pyłu, aż w końcu człowiek nie jest już dzieckiem matki, lecz ziemi.

Świat jest okręgiem, w którym tyle środków, ile ludzi.

Grami, tak jak życiem, rządzą reguły. Lecz w przeciwieństwie do życia, gry ograniczają się do zasad. Zasady to gra, a jeśli ktoś stosuje się do innych zasad, to po prostu gra w inną grę. Ponieważ ustanowione zasady określają znaczenie każdego ruchu, gry mają klarowność, przy której życie zdaje się pijackim bełkotem. Właściwości są jasne, permutacje pewne; jedynie wynik gry spowija mgła.

Tak wielu mężczyzn nosi w sobie czeluść, miejsce dostępne tylko dla innych mężczyzn.

Tylko szaleńcy i historycy wierzą w swoje kłamstwa.

Mężczyzni są jak psy. Jedyna różnica polega na tym, że obwąchują tyłki oczami.

Wielki głód nie opuszcza żadnej uczty.

Polityka. Nie była ona, jak napisał filozof Ajencis, negocjacjami w łonie ludzkiej społeczności; bardziej przypominała absurdalną aukcję niż ćwiczenie z retoryki. Handel zasadami i pobożnością, by osiągnąć to, czego wymagają zasady i pobożność. Brudzenie się, by się oczyścić.

Dowódcy często cenią sobie nieświadomość podwładnych bardziej niż wiedzę.

Głupcy mają zwyczaj nadmiernie się pysznić swoimi nielicznymi sukcesami.

Fanatycy często biorą nietolerancję za czystość, zwłaszcza w młodości.

Wspinaj się na książki. Ich gałęzie nigdy się nie łamią.

Mężczyźni, którzy mają pracę, myślą, że mają także monopol na prawdę.

Czym jest Bóg, jeśli nie okrutnym cieniem, widzianym kątem oka, głosem, który zawsze dochodzi z oddali?

Wiara to prawda namiętności, a żadna namiętność nie jest bardziej prawdziwa od innej. Znaczy to, że żadna możliwość, którą według ciebie powinienem rozważyć, żaden lęk nie może być prawdziwszy od mojego uwielbienia.

Przyzwyczajenie, zwłaszcza jeśli wiąże się ze strachem, sprawia, że łatwo zapomnieć o przyszłości.

Dziecinne pytania tylko czasami bywają mądre. Dzieci w równym stopniu potrzebują odpowiedzi, jak ich braku, gdyż muszą się nauczyć, które pytania są dopuszczalne, a które nie. Jednak ważne pytania przekraczają wszelkie granice.

Historia to tylko pretekst dla władzy.

Oto prosta różnica między silnym a słabym cesarzem: dla pierwszego świat to arena, dla drugiego – harem.

Kiedy kobieta zanurza kubek w mężczyźnie, wyciąga tylko to, co skradnie.

... choć przestaje z mężczyznami, kobietami i dziećmi, choć spółkuje ze zwierzętami i kpi ze swego nasienia, nigdy nie będzie tak rozwiązły jak filozof, który spółkuje ze wszystkim, co można sobie wyobrazić.

Kot patrzy na człowieka z góry, a pies z dołu, jedynie świnia ośmiela się patrzeć mu prosto w oczy.

Tylko nowe zagrożenie popchnie go do morderstwa. Stare, takie jak ja, ledwie dostrzega.

Tam, gdzie nie istnieją drogi, człowiek błądzi tylko wtedy, gdy omija swój cel. Nie ma zbrodni, występku ani grzechu prócz głupoty i nieumiejętności, nie ma zgorszenia prócz tyranii zwyczaju.

Wielkie katastrofy często mają początek w drobiazgach.

Starzy ludzie są brzydcy (...). Brzydcy ciałem i duchem. Starość zmienia nadzieję w urazę. To, co młodym wydaje się godne ambicji, w starych budzi świadomość niemocy i pożądliwość.

Nikogo nie można zmusić do miłości. Im bardziej się o nią ubiegamy, tym bardziej nam umyka.

Kiedy dwa cywilizowane kraje toczą walkę od stuleci, wśród największej wrogości powstają wspólne interesy. Odwiecznych przeciwników wiele łączy: wzajemny respekt, wspólna historia, tryumf zawieszenia broni i niezliczone nieoficjalne rozejmy.

Sprawiedliwość to także zdradziecki bożek.

Młodość nigdy nie widzi życia takiego, jakie ono jest. A jest ostrzem noża, tak cienkim jak oddech, który je odmierza. To, co nadaje mu głębię, to nie wspomnienia.(...) Głębię nadaje życiu przyszłość. Bez przyszłości, bez horyzontu nadziei czy zagrożeń nasze życie nie ma znaczenia. Jedynie przyszłość jest realna.

Widowisko jest zawsze narkotykiem.

Objawienie, jak mięso, może się z czasem zepsuć.

W ciężkich czasach nic nie kończy się tak szybko jak tolerancja.

Każda wielka religia była labiryntem pełnym niezliczonych małych grot, miejsc tajemnych, gdzie abstrakcja znikała i obiekt kultu stawał się na tyle mały, by nieść pocieszenie w codziennych lękach, na tyle znajomy, by można było przed nim otwarcie płakać z powodu spraw nieważnych.

Nic bardziej nieobliczalnego niż głupcy o cienkiej skórze.

Królowie nigdy nie kłamią. Twierdzą, że to świat się myli.

Tryumfowi zawsze towarzyszy symboliczna przykrość, by przypominać nam, jak jesteśmy słabi.

Miara (...) nie jest czymś, co można zyskać a potem zapomnieć. Stara miara jest jedynie fundamentem nowej. Miara jest wieczna.

Kurwy są za mądre, żeby się dąsać jak żony.

Każdy człowiek żyje w centrum miejsca, które znalazł dla siebie.

Proyas padł ofiarą, jak większość ludzi oddanych wyższym celom, wiecznej zmiany zasad za zyski. Nie ma triumfu bez skruchy. Nie ma wytchnienia bez oblężenia. Kompromis za kompromisem, aż całe życie wydaje się klęską.

Cały świat jest wrogiem każdego człowieka.

Przerażające rzeczy często obdarza się śmiesznymi nazwami.

To, co nastąpiło, określa to, co nastąpi.(...) Jeśli zrozumie się to, co nastąpiło, będzie się wiedzieć, co nastąpi.

Zawsze była dziwką na pełny etat: najpierw zajmowała się jego lędźwiami, potem sercem.

Pośpiech jest obelgą dla mądrości.

Nikt nie chodzi po tym świecie samotnie.(...) Każda nasza myśl wyrasta z myśli innych. Każde nasze słowo jest jedynie powtórzeniem słów, które już wypowiedziano. Za każdym razem, gdy słuchamy, pozwalamy, by drgnienia cudzej duszy poniosły naszą.

Niewolnicy (...) mają powody, by ukrywać swoją inteligencję. Owszem, mądry niewolnik jest cenniejszy (...). Lecz przebiegły niewolnik to zagrożenie, które należy zlikwidować.

Ale potępić można wszystko. Tak jak wszystkie rodowody mogą prowadzić do jakiegoś od dawna nieżyjącego króla, tak wszystkie czyny mogą prowadzić do potencjalnej katastrofy. Wystarczy tylko odpowiednio długo śledzić rozwidlenia.

Żyjący w odosobnieniu nie doznają oświecenia.

(...) Był szczery tak, jak to potrafią tylko dzieci i szaleńcy. Taka błogosławiona naiwność, niewinność, kojarzy się raczej z mądrością niż ignorancją.

Ignoranci niczego nie cenią sobie bardziej od niewiedzy innych.

Wiara może umrzeć, lecz nienawiść jest wieczna.

Po co mordować innych, kiedy trzeba uleczyć własne ciało?

Trzy są, i tylko trzy rodzaje ludzi na tym świecie: cynicy, fanatycy i uczeni powiernicy.

Nauczyciele znajdują wiele usprawiedliwień, by pokochać swoich uczniów. Najczęściej miłują ich po prostu za uwagę.

Jak to jest w przypadku wszystkich historii, to my, ocaleni, piszemy jej koniec.

Być nieświadomym a być zwiedzionym to dwie różne sprawy. Być nieświadomym znaczy być niewolnikiem świata. Być zwiedzionym znaczy być niewolnikiem drugiego człowieka. Pytanie brzmi zawsze: dlaczego, skoro wszyscy są nieświadomi, a zatem niewolni, ta druga niewola tak nas boli?

Tolerowanie wszeteczeństw to krzewienie grzechu. Kiedy człowiek przestaje pielić swój ogród, czyż nie hoduje chwastów?

Dopiero potem rozumiemy to, co stało się przedtem, a więc nie rozumiemy nic. Toteż duszę możemy zdefiniować następująco: to, co poprzedza wszystko.

Szpiedzy niewiele różnią się od dziwek. Czarnoksiężnicy jeszcze mniej.

Tak jak miasta zbyt bliskie, te leżące za daleko nigdy nie są święte.

Ludzie, którzy powtarzają pytania, boją się na nie odpowiedzieć.

Uwolnienie od bólu można kupić tylko za ból.

Litość to luksus dla nierobów.

Szpieg, który rekrutuje innych szpiegów, musi przede wszystkim mistrzowsko opanować snucie opowieści.

Jaki niewolnik nie cieszy się upadkiem swojego pana?

Nikt nie jest sam. Kiedy umiera jedna miłość, trzeba nauczyć się kochać kogoś innego.

To, co jest naszym wspólnym doznaniem, jest niedostępne dla innych. Jednocześnie płaczemy przez sen. Przy takiej więzi, więzi niczym żelazne kajdany, czy lojalność wobec kogoś innego nie równa się buntowi?

(...) Zdradzi Inraua z przyczyny, dla której zawsze zdradza się niewinnych. Ze strachu.

Nie ma zbrodni, gdy nie przeżyje żaden świadek.

Wszystkie pary mają w sobie coś smutnego.

Nie można odgrodzić się murem od tego, co zapomniane.

Na pustyni obowiązuje surowy nakaz nigdy nie skąpić wody podróżnikom, nawet jeśli są wrogami.