Rytm życia

Każdy człowiek, nawet najskromniejszy, zostawia ślad po sobie. Nie da się więc człowieka zamknąć w granicach jego narodzin i śmierci; jego życie zahacza o przeszłość i sięga w przyszłość.

Wykluczenie ze świata społecznego, śmierć społeczna, równa się dla człowieka śmierci biologicznej.

Powiedzenie, że ktoś „umarł ze strachu”, nie jest tylko przenośnią.

Chyba nie ma ludzi, którzy by nigdy w życiu nie marzyli o śmierci i nie widzieli w niej jedynego rozwiązania.

Im śmierć jest dalej, tym łatwiej się z nią flirtuje.

Medycyna zawsze pozostanie sztuką, gdyż lekarze będą mieć do czynienia z indywidualnym, zróżnicowanym człowiekiem, a nie z uogólnionym modelem.

Naukę i technikę można uważać za kontynuatorki magii.

Dotkliwie odczuwa się nadmiar wiedzy przy równoczesnym niedoborze mądrości.

W ogólnym obrachunku nie wiadomo do końca, kto wynosi większe korzyści ze wzajemnego współżycia: psychiatra czy jego pacjent.

Nie można drugiego człowieka obserwować, nie działając na niego.

Trzeba pić do dna, by dojść do dna swej duszy. A że dna tego w rzeczywistości nie ma, więc im głębiej się schodzi, tym większą ciemność się widzi i zapanowuje ochota skończenia ze sobą, w czym też alkohol pomaga, przynosząc zamiast śmierci utratę świadomości.

Można by wyróżnić kilka stylów picia: neurasteniczny, kontaktywny, dionizyjski, heroiczny i samobójczy.

Alkohol redukuje udrękę pytań związanych z obrazem samego siebie.

Nuda i pośpiech więcej męczą niż intensywny wysiłek umysłowy czy fizyczny.

Im bardziej człowiek czuje się niepotrzebny, tym silniej atakuje tych, którzy są jeszcze mniej potrzebni.

Uczucia nigdy nie są seryjne, cechą ich jest indywidualność.

Wódz jest dobrym wodzem, póki ma sukcesy, tj. swoją ideę wprowadza w czyn. Gdy sukcesów zabraknie, idea staje się urojeniem.

Wódz żyje zwycięstwami, bez nich ginie.

System władzy zuboża obraz drugiego człowieka i tym samym różnorodność między ludźmi.

Człowiek w oczach władcy wart jest tyle, ile realizuje reprezentowanych przez niego celów.

Absolutna władza wiąże się z absolutną zależnością.

Atrybuty władzy można by ująć między innymi w trzy punkty: odpowiedzialności, samotności i zależności.

Na ogół łatwiej jest podporządkować się rozkazom maszyny niż drugiego człowieka.

Z maszyną nie ma dyskusji. Jeśli chce się z niej korzystać, musi się jej słuchać.

Ludzie spieszą się w pracy, dlatego niedbale ją wykonują; spieszą się w używaniu życia, dlatego jego smaku nie odczuwają; spieszą się w odpoczynku, dlatego nie mogą wypocząć.

Jednym z paradoksów życia jest może to, że nie ma spraw idealnie dobrych czy złych, że dobre ma cień złego, a złe – dobrego.

Człowiek idealnie sprawiedliwy nie patrzy na człowieka, o którym decyduje, swoimi oczyma, ale z punktu widzenia norm, których jest przedstawicielem.

Człowiek normalnie nie jest zdolny do decyzji absolutnie sprawiedliwych i nie może zasłonić sobie oczu jak przysłowiowa Temida.

Pies na uwięzi jest złym psem, niewolnik jest zawsze groźny.

Zabawa jest najlepszą szkołą życia dla dziecka.

Potrzeba twórczości, tj. narzucania otoczeniu swej wizji świata, jest jedną z zasadniczych cech człowieka.

Lęk przed starością stał się obsesją ludzi cywilizacji technicznej.

Poczucie, że „wypełniło się”, że już więcej nic stać się nie może, że weszło się już na drogę prowadzącą ku zniedołężnieniu i śmierci, jest chyba najtragiczniejszym przeżyciem starości.

Ludzie, którzy przyjmują swoją starość, nie robiąc z niej problemu, są młodsi od tych, którzy chcą za wszelką cenę zachować swoją młodość.

Podobnie jak jesień może być najpiękniejszą porą roku, tak i starość może być najlepszym okresem życia. Bywają jednak jesienie słotne i bezowocne i starość też jałowa, bolesna, a nawet tragiczna być może.

W każdym człowieku tkwi proporcja heroiczna, chęć sprawdzenia siebie: ile potrafię wytrzymać, do czego jestem zdolny.

Każdemu zdarza się decydować o losie drugiego człowieka.

Człowiek nawet w najgorszych dla siebie chwilach nie odwraca wzroku od przyszłości i nie traci zdolności decyzji, dzięki którym przyszłość zdobywa.

Podstawową decyzją emocjonalną w stosunku do drugiego człowieka jest decyzja zbliżenia się do niego lub oddalenia.

Dzień, w którym miało się wiele przeżyć, jest dłuższy od dnia, w którym nic się nie zmieniło.

Nuda i pośpiech z psychologicznego punktu widzenia mają wiele cech wspólnych. W obu czas obecny jest przeszkodą, chce się go [...] najszybciej pokonać.

Dzień – to panowanie rozsądku i rzeczywistości, noc – to władztwo tajemnych sił, dzikich namiętności, ekstazy, olśnienia i panicznego lęku.

Środowisko przyrody ma swoje zasadnicze rytmy, którym też człowiek podlega. Jest to rytm dnia i nocy – wysiłku życia i odpoczynku, ale też jasności i ciemności, rozumu i ślepych namiętności ekstazy – nurt apoliński i dionizyjski w kulturze.

Człowiek nie może żyć tylko dniem, potrzebna mu jest też noc.

Przyjemność życia w dużej mierze wiąże się z wysiłkiem, jakiego życie stale wymaga.

Życie jest celem samo w sobie, wciąż dąży do stworzenia coraz większych form porządku; formy stare, niższe, umierają, a w ich miejsce powstają nowe, o wyższym poziomie integracji.

Tam gdzie znajduje się kraty i kajdany, można z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że ma się do czynienia ze śladami człowieka.

Człowiek nie może być – jak część składowa maszyny – uczuciowo obojętny; musi on kochać i nienawidzić, a także być kochanym i nienawidzonym.

Narodziny nie są początkiem wszystkiego, bo człowiek jest zdeterminowany nie tylko w sensie dziedziczenia biologicznego, lecz także kulturowego, tym co było przed nim, i to dziedziczenie ogarnia daleką przeszłość.

Świat przyrody jest światem silnych uczuć, świat techniczny jest bezuczuciowy, zimny.