Cytaty o starości

Jestem zgryźliwa. Z wiekiem charakter również się zmienia. Wszystko się psuje.

Samotność nigdy nie jest dobrą przyprawą życia, a w moim wieku wszystko, czego dotknie, zamienia w lód.

Z wiekiem wszystko zaczyna się kojarzyć z czymś innym.

(…) po osiągnięciu pewnego wieku, kiedy pozostałe do przeżycia lata po raz pierwszy wydają się skończone i człowieka przechodzi pierwszy zimny dreszcz, ktoś, kto umiera, wzbudza większe, bardziej braterskie zainteresowanie.

Przychodzi w życiu godzina – jesteś jeszcze od niej bardzo daleko – kiedy znużone oczy znoszą już tylko jedno światło, to, które piękna noc, jak dzisiejsza, tworzy i sączy wraz z mrokiem; kiedy uszy nie mogą już słuchać innej muzyki prócz tej, którą gra blask księżyca na flecie milczenia. Gdzieś w połowie niewiadomego drzewa niewidzialny ptak siląc się skrócić dzień zgłębiał przeciągłą nutą otaczającą samotność; ale otrzymywał od niej odpowiedz tak jednomyślną, odzew tak nabrzmiały ciszą i bezruchem, iż można by rzec, że zatrzymał na zawsze chwilę, której bieg chciał przyśpieszyć.

Myślał, że starość otwiera to trzecie okno, którym widzi się wszystko na wskroś, które pozwala rozumieć, jak działa świat. Ale nic się nie wyjaśniło.

Długie włosy zdradzają. Walają się wszędzie i wtedy widać, ile nam ich tak naprawdę wypada i jak szybko się starzejemy. Krótkich nie ubywa wcale mniej, ale nie widać tak tego, i człowiek nie skupia się tak na swoim wyglądzie.

(…) młodzi się starzeją i zostawiają następnym młodym ten sam świat, który oni zastali. O, świat nie da się tak łatwo ruszyć z miejsca, jak nam się wydaje.

Nie ma w człowieku zgody na starość. (…) starość uwiera. Jakkolwiek i młodość czasem uwiera. Takie już jest życie, że w każdym wieku coś uwiera. Sam siebie człowiek najbardziej uwiera.

Bo na starość różnie bywa. Śmierć zaglądnie w oczy, to wtedy i magister człowiek, i inżynier człowiek. Wtedy z życia niby z drzewa jesienią wszystkie liście opadną i jak goły pień człowiek zostaje. Wtedy już nie w świat go ciągnie, ale z powrotem do tej ziemi, gdzie urodził się, z której wyrósł, bo to jedyna jego ziemia na tym świecie. I nawet grób w tej ziemi jakby domem mu był.

Rekompensata starzenia się (…) polega na tym, że namiętności nie tracą nic ze swej siły, ale człowiek zdobywa – nareszcie! – pewną umiejętność, która nadzwyczajnie poprawia smak życia, umiejętność posługiwania się własnym doświadczeniem, dokładnego zbadania go, obejrzenia ze wszystkich stron, w świetle.

(1 kwietnia 2005) W miarę jak przybywa nam lat, chorób i cierpień, zaczynamy odkrywać niedostrzegany dotąd albo usuwany z pola widzenia świat ludzi chorych, niesprawnych, obolałych, umęczonych. Widzimy drugą, nieszczęsną i ponurą stronę życia, często niewidoczną, pozostająca w cieniu, ustępującą, zgnębioną i milczącą.