Cytaty o złu

Czy namiętność jest czymś złym?

„Nie, namiętność polega na nadmiarze chęci; sama zasada chcenia była człowiekowi udzielana w dobrym celu, a namiętności mogą pobudzić człowieka do wszelkich czynów; tylko ich nadużycie wywołuje zło.”

Wszyscy muszą umrzeć.

To ostateczna sankcja i jedyna sprawiedliwość. Zło istnieje; jest inteligentnym przejawem entropii. Gdy zbocze góry się obsunie i zgładzi wioskę, to nie jest zło, bo zło wiąże się z wrogimi intencjami. Gdy istota inteligentna spowoduje lawinę błotną, to jest zło. Wówczas w imię przetrwania cywilizacji należy odwołać się do sprawiedliwości.

Nie ma sprawy lepszej i ważniejszej niż sprawiedliwość. Tylko takie prawo, które śluzy sprawiedliwości, jest prawem słusznym. To prawda, co mówią – że prawo nie służy sprawiedliwym, ale zostało pomyślane dla niesprawiedliwych, bo sprawiedliwi noszą je w sercu i nie trzeba im o tym przypominać.

Nie służę nikomu. Służę tylko sprawie.

Warto zauważyć, że wśród esesmanów z Treblinki znajdowali się robotnicy, dawni członkowie partii komunistycznej. Jeden zaś z esesmanów był niegdyś pastorem Kościoła ewangelickiego.

Pewność, że zło jest tylko złem, dawno upadła. Kiedy czara przelała się, wszystko nagle runęło. Każda rzeczywistość, pędząca w takim tempie ku zagładzie, prędzej czy później osiągnie moment, w którym coś pęka. W rzeczywistości, ale i w umysłach. Trąba zniszczenia nie składa się z tysięcy krwiożerczych bestii ani z plag zsyłanych przez Boga. Tworzą ją zwykłe ludzkie myśli.

Wszystko ma swoją ciemną stronę. Właśnie dlatego życie jest ciekawe.

(…) na pytanie, gdzie był Bóg w Auschwitz czy na Kołymie, istnieje dość prosta odpowiedź: był tam, gdzie przegnali Go ze swojego sumienia ludzie dopuszczający się tych straszliwych zbrodni.

Jeśli świat istnieje, to dlatego, że jest dziełem dobrego Boga, a zło jest tylko głosem sprzeciwu przeciw Niemu. Każde inne tłumaczenie tajemnicy świata i ludzkiej egzystencji prowadzi ostatecznie na manowce.

Kiedyś przekonasz się, że ludzie z reguły nie są ani całkiem dobrzy, ani źli. Może w nich tkwić odrobina dobra i cała masa zła albo mogą być z gruntu dobrzy z niewielką domieszką zła.

Nikt nigdy nie mianował się sam czarnym charakterem, są za to całe regimenty tych, którzy ogłosili się świętymi. To historycy zwycięzców decydują, gdzie leży dobro, a gdzie zło.

Tym razem zająłem się jej dzieciństwem. To sprawa, która interesuje mnie u każdego czarnego charakteru. Jakie sploty i węzły tworzą nić łączącą istotę w Uroku z małą dziewczynką, którą kiedyś była? Zważcie na małe dzieci. Mało jest takich, które nie byłyby śliczne, cudowne i kochane, słodkie jak miód ubijamy z masłem. Skąd wiec biorą się ci wszyscy niegodziwi ludzie?

Zło jest pojęciem względnym, kronikarzu. Nie można zawiesić na nim wywieszki. Nie można go dotknąć, posmakować czy ciąć go mieczem. Gdzie jest zło, zależy od tego, w którym miejscu stoisz, wskazując oskarżycielskim palcem.

Niszczenie jest znacznie łatwiejsze od tworzenia.