Cytaty o interpretacji sztuki

Mowa jest jak jedwabna mora – tak wiele zależy od kąta, pod jakim się na nią patrzy.

Wartość ekonomiczna jest częścią wartości globalnej dzieła; zawsze tak jest, ale w sztuce współczesnej to bardzo istotne (…) Najważniejsze jest znaczenie dzieła, nie dla artysty, lecz dla społeczeństwa. Puste lub rozerwane płótno nie miałoby żadnego znaczenia, gdybym to ja był jego autorem. Natomiast ma znaczenie, jeśli pochodzi z warsztatu słynnego artysty; i nie chodzi tu o głupotę gawiedzi, lecz o to, że wyraża wówczas postawę artysty wobec sztuki. To jak milczenie filozofa w związku z jakimś transcendentalnym tematem: ma wartość o tyle, o ile społeczeństwo przyznało jakąś wartość jego słowom.

W świecie sztuki może zaistnieć wszystko, gdyż nic nie posiada znaczenia samo w sobie. Pewne rzeczy są sztuką, i tak jest, ponieważ zdecydowali o tym artyści, a publiczność przyznała im rację.

Jeśli coś jest dobrze napisane, to może mieć wiele znaczeń.

Doświadczenie artystyczne jest autonomiczne jedynie tam, gdzie odrzuca delektujący się smak.

Tekst jest rozumiany tylko wtedy, gdy jest każdorazowo rozumiany inaczej.

Zły to hermeneuta, który sobie wyobraża, że może lub że musi mieć ostatnie słowo.

Każdy symbol jest (…) bez znaczenia, póki ktoś go poprawnie nie odczyta.

Mieć oczy gołębicy oznacza nie poprzestawać na sensie dosłownym słów, ale umieć przenikać ich sens mistyczny.

Arcydzieło, nawet jeśli opowiada jakąś niezbyt wyszukaną historyjkę, skłania odbiorcę do odnajdywania w nim siebie i problemów całej ludzkości.

Odbierać tekst (słowny, wizualny lub muzyczny) to jakby chłonąć radośnie smutną melodię, bo przypomina nam pierwszą miłość, albo posmutnieć słuchając wesołej śpiewki, bo słyszeliśmy ją niegdyś w chwili klęski życiowej. Interpretacja wymaga natomiast szacunku dla tekstu, skupienia – by nie twierdzić, że mówi coś, czego w nim w rzeczywistości nie ma i być nie może.

Rozmaitość zdań o dziele sztuki dowodzi, że dzieło jest nowe, skomplikowane i zdolne do życia.