Portret Doriana Graya

Wierność jest dla życia uczuciowego tym, czym stabilizacja dla życia intelektu – mianowicie przyznaniem się do niepowodzenia. Wierność? Muszę ją kiedyś poddać analizie. Mieści się w niej namiętność posiadania. Mieści się w niej wiele rzeczy, które byśmy chętnie odrzucili, gdybyśmy się nie obawiali, że je podniosą inni.

Życie trwa tylko chwilę, więc spal się jak najjaskrawszym płomieniem.

Płytki żal i płytka miłość żyją długo. Wielka miłość i wielki ból giną od własnego nadmiaru.

Smutno się robi na tę myśl, ale bez wątpienia geniusz trwa dłużej niż piękność. To wyjaśnia fakt, dlaczego wszyscy zadajemy sobie tyle trudu, aby się stać jak najbardziej wykształconymi. W dzikiej walce o byt potrzeba nam czegoś, co trwa, i dlatego zapełniamy sobie umysł rupieciami i faktami, w głupiej nadziei utrzymania się na poziomie. Człowiek wszechstronnie wykształcony to ideał nowoczesny. A umysł takiego wszechstronnie wykształconego człowieka jest czymś strasznym. Wygląda niby jakiś sklep ze starzyzną pełen okropności i kurzu, gdzie wszystko ocenia się powyżej wartości.

Teraz już wiem z utratą piękności, czymkolwiek ona jest, traci się wszystko. Tego mnie nauczył twój obraz. (…) Młodość jest jedyną rzeczą godną posiadania. Gdy spostrzegę, że się starzeję, zabiję się.

Zawsze możemy być uprzejmi dla tych, co nas nie obchodzą.

Wierni znają trywialną stronę miłości, niewierni znają jej tragedię.

Żadne życie nie jest zniszczone oprócz tego, którego rozwój jest powstrzymywany.

Słowa. Same tylko słowa. Jakież były straszne! Jakie wyraźne, żywe i okrutne! Im ujść niepodobna! A jednak jaka w nich tajemnicza magia. Bezkształtnym rzeczom zdają się nadawać kształty plastyczne, mają własną muzykę, nie mniej słodką od dźwięków fletów i lutni. Same słowa. Czy istnieje coś równie rzeczywistego jak słowa?

Życie, które ma ukształtować jego duszę, zepsuje ciało.

Wybieram sobie przyjaciół dla ich piękności, znajomych dla ich dobrego charakteru, a wrogów dla ich bystrej inteligencji.

Śmiech to wcale niezły początek przyjaźni, a najczęściej jest też najlepszym jej zakończeniem.

(…) urok małżeństwa na tym właśnie polega, że wzajemne niemówienie prawdy jest tutaj nieodzowne.

Tylko bankruci umysłowi prowadzą sprzeczki.

Sumienie i tchórzliwość to w gruncie rzeczy jedno i to samo.

Wierzaj mi, żaden człowiek cywilizowany nie żałuje doznanej przyjemności, a żaden człowiek niecywilizowany nie wie, co to przyjemność.

(…) żadna kobieta nie jest geniuszem. Kobieta jest rodzajem dekoratywnym. Nigdy nie ma nic do powiedzenia, ale to nic wypowiada czarująco. Kobieta oznacza triumf, materii nad umysłem, jak mężczyzna triumf umysłu nad moralnością.

(…) wartość idei zupełnie jest niezależna od człowieka, który ją wypowiada. Istnieje nawet prawdopodobieństwo, że idea jest tym czystszym wytworem intelektu, im człowiek jest mniej szczery, tym mniej bowiem będzie ona zabarwiona jego potrzebami, pragnieniami lub przesądami.

W naszych czasach niezbędnymi są tylko rzeczy zbędne.

Wszyscy cierpimy karę za to, czego się wyrzekamy. Każda żądza przez nas zdławiona rozpładza się w naszej duszy i zatruwa ją. Ciało grzeszy i na tym grzech się kończy, bo czyn jest rodzajem oczyszczenia. Nie pozostaje wówczas nic prócz wspomnienia pozbycia się pokusy jest uleganie jej. Gdy będziemy się jej opierali, dusza zachoruje z tęsknoty za tym, czego sobie sama odmawiała, z żądzy za tym, co potworne jej prawa uczyniły potwornym i bezprawnym. Powiedziano już, że największe zdarzenia świata dokonują się w mózgu. W mózgu też i jedynie w mózgu dokonują się największe grzechy świata.

(…) piękność jest formą geniuszu, piękność jest czymś więcej niż geniusz, gdyż nie potrzebuje komentarza.

W naszych czasach człowiek uczuwa obawę przed sobą samym. Zapomniano o najwyższym obowiązku, o obowiązku względem siebie. Oczywiście ludzie są dobroczynni. Karmią głodnych, odziewają żebraków. Ale własna ich dusza marznie i cierpi głód. Rasa nasza straciła odwagę. Może nie miała jej nigdy. Obawa przed społeczeństwem, na której opiera się moralność, obawa przed Bogiem, będąca tajemnicą religii – oto dwie potęgi, które nami rządzą. A jednak…

(…) to jedna z największych tajemnic życia: duszę leczyć zmysłami, a zmysły duszą.

Określenie miłości przymiotnikiem „wieczna” psuje jej cały urok.

Tylko niestali znają przyjemność miłości. Aby poznać jej tragedie, trzeba być stałym.

Dobre postanowienia… Są czekami wypisanymi na bank, w którym nie ma się konta.

Kobieta jest zupełnie zadowolona, dopóki się jej udaje wyglądać o dziesięć lat młodziej od własnej córki.

Należy wchłaniać barwę życia, ale nigdy nie przypominać sobie szczegółów. Szczegóły są zawsze trywialne.

Dusza jest straszną rzeczywistością. Można ją kupić i sprzedać, i zamienić. Można ją zatruć i udoskonalić. Każdy z nas ma duszę. Wiem o tym.

Kobiety bardziej nadają się do znoszenia cierpień niż mężczyźni.

Każde dobre wrażenie, jakie się wywołuje w świecie, stwarza nam nieprzyjaciela. Aby być lubianym przez ludzi, trzeba być miernotą.

Dobry wpływ wcale nie istnieje, Mr. Gray. Ze stanowiska naukowego każdy wpływ jest niemoralny (…) Bo wywierać na kogoś wpływ znaczy to samo, co obdarzać go swoją duszą. Człowiek taki nie posiada już wówczas własnych myśli. Nie pożerają go własne namiętności. Cnoty jego nie należą już do niego. Nawet jego grzechy, jeśli w ogóle grzechy istnieją, są zapożyczone od kogoś innego. Staje się on echem cudzej melodii, aktorem roli nie dla niego napisanej. Celem życia jest rozwój własnej indywidualności. Dać wyraz własnej swej naturze – oto nasze zadanie na ziemi.

Lepiej nie różnić się od swych bliźnich. Brzydkim i głupim najprzyjemniej na tym świecie. Mogą sobie spokojnie siedzieć i przyglądać się zabawie. Jeśli nic nie wiedzą o zwycięstwie, to bywa im też zaoszczędzona świadomość klęski. Żyją, jak powinniśmy żyć wszyscy: cicho, obojętnie, bez niepokoju. Nie powodują zguby innych, ale też i inni nie powodują ich zguby. Twoje stanowisko, Henryku, twój dobrobyt, mój umysł, jakikolwiek on jest, mój talent, cokolwiek on wart, piękność Doriana Graya – wszyscy my odpokutujemy za to, co nam bogowie dali, odpokutujemy strasznie.

Jaka jest różnica między kaprysem a dozgonną miłością? Ta, że kaprys trwa trochę dłużej.

Artysta może wyrażać wszystko.

(…) lubię mężczyzn z przyszłością, a kobiety z przeszłością.

(…) istnieją tylko dwa rodzaje kobiet: brzydkie i malowane.

Kobieta wychodzi za mąż po raz drugi tylko wówczas, jeśli pierwszego swego męża nienawidziła. Zaś mężczyzna żeni się po raz drugi, jeśli pierwszą swą żonę ubóstwiał.

(…) najgorszą rzeczą każdego romansu jest to, że tak bardzo obdziera ludzi z romantyzmu.

Chcąc odzyskać młodość, trzeba tylko powtórzyć swoje szaleństwa.

Kobiety traktują nas jak ludzkość swoich bogów. Ubóstwiają nas i ciągle nudzą, by coś dla nich zrobić.

Jakie smutne! Ja się zestarzeję i będę brzydki i odpychający. Ale portret ten na zawsze pozostanie młody. Nigdy nie będzie starszy niż w dzisiejszym czerwcowym dniu. Gdybyż mogło być przeciwnie! Gdybym ja pozostał wiecznie młody, a obraz się starzał! Wszystko bym za to oddał, wszystko! Tak, nie ma nic na świecie, czego bym za to nie oddał. Oddałbym duszę własną!

Ci z Kościoła nie myślą wcale.

Możesz się uważać za bezpiecznego, silnego, lecz przypadkowy odcień jakiejś barwy w pokoju lub na porannym niebie, specjalna jakaś woń, niegdyś przez ciebie lubiana i przynosząca ze sobą subtelne wspomnienia, wers zapomnianego utworu, który kiedyś czytałeś, urywek melodii, której już dawno nie grałeś – Dorianie, wierzaj mi, że od tych szczegółów zależy nasze życie.

Ale najodważniejszy z nas boi się samego siebie.

Mnie bardziej się podobają ludzie niż zasady, a ludzie bez zasad bardziej niż wszystko na świecie.

Doskonale rozumiem wściekłość angielskiej demokracji na tak zwane występki wyższych klas. Masy czują, że pijaństwo, głupota, niemoralność są ich przywilejem i że każdy z nas, robiąc z siebie osła, dopuszcza się kłusownictwa w ich rejonie.

Im dłużej żyję, tym wyraźniej widzę, że to, co było wystarczająco dobre dla naszych ojców, nie jest wystarczająco dobre dla nas.

Czasem jednak zdarza się w życiu naszym tragedia, posiadająca pierwiastki artystycznego piękna.

(…) jedyną rzeczą gorszą od tego, że o nas mówią, jest to, że o nas nie mówią.

Ale nasza młodość nie wraca nigdy, tętno radości, jakie w nas bije w dwudziestym roku życia, słabnie. Członki nasze stają się ociężałe, zmysły tępieją. Wyradzamy się w obrzydliwe marionetki, w których, jak upiór, jedno tylko pokutuje wspomnienie – wspomnienie namiętności, przed którymi cofaliśmy się z lęku, i wspomnienie pokus, którym nie mieliśmy odwagi ulec. Młodość! Młodość! Nie ma na świecie nic nad młodość!

Chciałbym wiedzieć, kto właściwie określił człowieka jako rozsądne zwierzę. Była to definicja jak najbardziej przedwczesna. Człowiek jest raczej wszystkim innym niż rozsądnym zwierzęciem.

Ludzie znają dziś cenę wszystkiego, nie znając wartości niczego.

Człowiek nie może być dość oględnym przy wyborze swoich wrogów. Ja nie mam ani jednego, który by byłby głupcem.

Dla odzyskania młodości uczyniłbym wszystko, o ile by tylko nie wymagano ode mnie ćwiczeń gimnastycznych, rannego wstawania i cnoty.

Coś, o czym się nie mówi, nie istnieje. Tylko słowo, powiada Harry, nadaje rzeczom istnienie realne.

Ale młodość uśmiecha się bez powodu. To właśnie stanowi główny jej urok.

Mężczyźni żenią się, bo są znużeni, kobiety – przez ciekawość. I obie strony doznają rozczarowania.

Krewni nie mają nigdy dość taktu, aby umrzeć w stosownej chwili.

Umieram, jak żyłem - ponad stan.

Książki, które świat nazywa niemoralnymi, to są właśnie te, które światu wykazują jego własną hańbę.

Tragedią starości nie jest to, że człowiek się starzeje, lecz to, że pozostaje młodym.

Romantyczne uczucia żyją tym, że się powtarzają, a powtarzanie przekształca żądzę w sztukę. Przy tym każdorazowa miłość wydaje nam się zawsze jedyna. Rozmaitość przedmiotu wcale nie zmienia poczucia, że namiętność jest jedyna.

Każde ograniczenie jest fatalne. W miarę - to posiłek nieodzowny. Nadmiar - to uczta.

Życie jest jednym wielkim rozczarowaniem.

[...] nabierać męża, który nigdy nic nie widzi, wcale nie należy do przyjemności.

Umarli często nie chcą odejść.

Istnieją grzechy, których urok tkwi raczej w myśli o nich niż w samym czynie [...].

Nikt nie popełnia zbrodni, bez popełnienia równocześnie głupstwa.

[...] każdy z nas nosi w sobie niebo i piekło!

Były chwile, gdy zło uważał tylko za środek do urzeczywistnienia swych wyobrażeń o pięknie.

Czyżby nieszczerość była czymś strasznym? Nie sądzę! Jest tylko środkiem do zwielokrotnienia naszej indywidualności.

Stać się obserwatorem własnego życia [...] znaczy uwolnić się od jego cierpień.

Żyjemy w epoce, w której zbyt wiele się czyta, aby móc być mądrym, i zbyt wiele myśli, by móc być pięknym.

Jedynym czarem przeszłości jest to, że minęła.

Ganiąc siebie samych, czujemy, że nikt już do tego nie ma prawa.

Spowiedź, nie kapłan, daje nam rozgrzeszenie.

Uczucia tych, których przestaliśmy kochać, są zawsze śmieszne.

Tajemnica zachowania młodości na tym polega, że nie należy nigdy doznawać uczuć, z którymi nie jest nam do twarzy.

Bo dwa tylko istnieją rodzaje ludzi czarujących: ci, co wiedzą wszystko, i ci, co nie wiedzą nic.

Papieros jest doskonałym przykładem doskonałej rozkoszy. Sprawia przyjemność, a nie zaspokaja.

Dzisiejsza moralność polega na przystosowaniu się do przeciętnego poziomu swojej epoki. [...] najwyższą niemoralnością dla człowieka kulturalnego jest przystosowanie się do przeciętnego poziomu swej epoki.

Gdy jesteśmy szczęśliwi, zawsze jesteśmy dobrzy, ale gdy jesteśmy dobrzy, nie zawsze bywamy szczęśliwi.

Jeśli mężczyzna robi coś bardzo głupiego, to zawsze z motywów najszlachetniejszych.

Dzieci z początku kochają swych rodziców, gdy są starsze, sądzą ich, czasem im wybaczają.

[...] wstręt do zwracania na siebie uwagi - właściwość, którą geniusz nabywa późno, ale której człowiek przeciętny nie traci ani na chwilę.

Dobrzy artyści istnieją tylko w tym, co tworzą, sam przez się są zgoła niezajmujący. Wielki poeta, prawdziwie wielki poeta, jest najmniej poetyczną istotą na świecie.

Gdy kochamy, łudzimy najpierw siebie samych, a potem drugich. Świat to nazywa romansem.

Zaletą uczuć jest, że prowadzą nas na bezdroża, zaletą nauki - że wcale nie budzi uczuć.

Chcę zawsze wszystko wiedzieć o nowych przyjaciołach, a nic o starych.

- Dzisiejsza młodzież sądzi, że pieniądze to wszystko.
- Tak [...] młodzi ludzie tak sądzą, a gdy są starsi, to wiedzą o tym.

Młodzi ludzie chcieliby być wierni, a nie są - starzy chcieliby być niewierni, a nie mogą.

Ile to hałasu ludzie robią z powodu wierności! [...] Nawet w miłości jest ona tylko problemem fizjologicznym.

[...] młodość jest jedynym dobrem, godnym posiadania.

Tylko zmysły mogą uleczyć duszę, tak samo, jak dusza może uleczyć zmysły.

Artysta powinien stwarzać piękno, ale nie wkładać w nie nic ze swego życia.

Nie istnieje nic takiego, czego by sztuka nie mogła wyrazić [...].

[...] nikt z nas nie może znosić ludzi robiących te same błędy, co my.

[...] nie rozumiesz, czym jest przyjaźń lub wrogość. Lubisz wszystkich, to znaczy, że wszyscy są ci obojętni.

[...] co do wiary, to mogę uwierzyć we wszystko, o ile jest bodaj trochę nieprawdopodobne.

[...] każdy portret malowany z przejęciem jest portretem artysty, nie zaś modela. Model jest tylko pobudką, okazją. Nie jego, ale raczej siebie samego malarz ujawnia na płótnie.

Naturalność nie jest niczym innym jak pozą, i to pozą najbardziej drażniącą ze wszystkich, jakie znam.

Nauczyłem się kochać tajemniczość. Ona jedna chyba może życie nasze uczynić niezwykłym i cudownym. Najpowszedniejsza rzecz zyskuje urok, gdy się ją zachowuje w tajemnicy.

[...] prawdziwa piękność kończy się tam, gdzie się zaczyna intelektualizm.

Każda sztuka jest bezużyteczna.

Niezgodność krytyków między sobą dowodzi zgodności artysty ze sobą. Możemy komuś wybaczyć, że stwarza coś użytecznego, dopóki dzieła swego nie podziwia. Jedynym usprawiedliwieniem dla człowieka, który stwarza coś bezużytecznego, jest wielki podziw dla swego dzieła.

Rozmaitość zdań o dziele sztuki dowodzi, że dzieło jest nowe, skomplikowane i zdolne do życia.

W rzeczywistości sztuka odzwierciedla widza, nie życie.

Wszelka sztuka jest zarazem powierzchnią i symbolem. Kto sięga pod powierzchnię, czyni to na własną odpowiedzialność. Kto odczytuje symbol, czyni to na własną odpowiedzialność.

Myśl i język są dla artysty narzędziami sztuki. Cnota i występek są dla artysty tworzywem sztuki.

Żaden artysta nie posiada sympatii etycznych. Sympatia etyczna jest u artysty niewybaczalnym zmanierowaniem stylu.

Moralne życie człowieka stanowi część tworzywa artysty, ale moralność sztuki polega na doskonałym użyciu niedoskonałego środka. Żaden artysta nie pragnie niczego dowieść. Nawet rzeczy prawdziwe dadzą się dowieść.

Nie ma książek moralnych lub niemoralnych. Są książki napisane dobrze lub źle. Nic więcej.

Zarówno najwyższa, jak najniższa forma krytyki jest pewnego rodzaju autobiografią.

Krytykiem jest ten, kto swe własne wrażenia piękna umie w odmiennej wyrazić formie, nowy im nadać kształt.

Objawić sztukę, ukrywać artystę - oto cel sztuki.

Artysta jest twórcą piękna.

Jedynym sposobem pozbycia się pokusy jest uleganie jej.

Mężczyzna może być szczęśliwy z każdą kobietą, o ile jej nie kocha.