Brudna trylogia o Hawanie

Żyj i daj żyć innym.

– Słuchaj, nie przejmuj się tak życiem, bo ci się mózg roztopi. Daj sobie trochę luzu.

– Może masz rację. Martwienie się nic nie da. Przejdę się trochę.

W końcu dawno już przestałem pisać te moje naiwne wiersze, w których mówiłem kobietom, że są wolne i że jeśli chcą, mogą do mnie wrócić albo iść swoją drogą. Nie. To minęło. Teraz od lat nie oczekuję już niczego. Niczego, absolutnie niczego. Ani od kobiet, ani od przyjaciół, ani od samego siebie. Od nikogo.

To cudownie być tak samemu w górach, gdzie jest tylko zieleń i błękit. Żadnych trosk. Żadnych obaw. Na nic się nie czeka. Tylko ziemia, niebo i dokoła zieleń. Przepięknie.

Sztuka ma sens, kiedy burzy autorytety, drażni, budzi koszmary i wściekłość. Tylko sztuka niepokorna, gniewna, bezczelna, gwałtowna i brutalna może ukazać nam tę drugą stronę świata, której nigdy nie widzimy lub raczej nie chcemy widzieć, by nie mącić sobie spokoju sumienia.

Gadaliśmy przez chwilę i w końcu jej powiedziałem: „Olej tych profesorów od literatury. Po co ci językoznawcy, krytycy i spece od teorii? Oni tylko cię zgnoją. Słuchaj siebie i koniec. Więcej czasu ci to zajmie, ale tak będzie lepiej… Choć nie: nie będzie lepiej ani gorzej. To po prostu jest jedyny sposób”. „No dobrze, a jeśli mi coś powie jakiś pisarz?” – zapytała, chyba nie do końca przekonana. „To go posłuchaj, ale nie za bardzo. Nikogo nie słuchaj za bardzo”.

Popatrz, tak jest każdego dnia. Najpierw wschodzi Wenus, a potem słońce. To się nigdy nie zmienia. Wszystkie ważne rzeczy – te naprawdę ważne – są wieczne. Wiemy, że są, i możemy im być za to wdzięczni.

Nie chcę już z kimkolwiek szukać jakichś bliższych związków. Za bardzo mnie już one poraniły i wolę nie narażać się na powtórkę. Postanowiłem żyć sam. Żyć normalnie, jak zwykle, ale sam. Jasne, co jakiś czas mnie ktoś fascynuje. Rozbłyskuje na chwilę jak gwiazda. Dobrze. Ja to lubię. Ale niech nic nie będzie na zawsze.

Nie miałem nic do roboty. Przynajmniej nic pilnego. Na dłuższą metę zawsze ma się jakieś oczekiwania, nadzieje, plany, wszystko będzie lepiej. Bóg nas nie opuści i tak dalej. Ale to zawsze jest na dłuższą metę. Na razie, w tej konkretnej chwili, nic.

Podejrzewam, że odwaga i głupota często idą w parze.

Fajne są takie przypadkowe miłostki, bo człowiek się po nich niczego nie spodziewa. Nie mają przeszłości ani przyszłości. Nadzieja potrafi wiele rzeczy zepsuć. Nie tak łatwo jednak żyć bez niej.

Musisz wziąć byka za rogi. Przestań się nad sobą rozczulać. Teraz musisz być mocny. Stań twardo przed bykiem, złap go za rogi i nie pozwól, by cię obalił. O nie! To ty masz zwyciężyć. Ty go pokonasz i dalej będziesz mógł żyć szczęśliwie. Aż pojawi się kolejny byk i zacznie szarżować na ciebie. Wtedy znów będziesz twardy i znów go pokonasz. Tak to jest. Po jednym byku przychodzi następny. Zawsze jest jakiś byk, którego trzeba wziąć za rogi.

Jeśli komuś brak wiary, każde miejsce jest dla niego piekłem.

Nie da się zrozumieć wszystkiego. Albo żyjesz, albo chcesz zrozumieć swoje życie. Brak ci czasu na obie te rzeczy. Musisz wybrać.

Nie za bardzo się tym wszystkim przejąłem. Obym ja tak mógł dożyć osiemdziesięciu trzech lat i wciąż zachować jakieś złudzenia. Nawet takie głupie: że znajdę sobie jeszcze narzeczoną, ożenię się i uwierzę w miłość. Że ten cały głód i nędza kiedyś wreszcie się skończą.

Słabi i tchórzliwi zawsze będą płakać i narzekać. Myślą, że dzisiaj wszystko się kończy.

W rzeczywistości jest dokładnie na odwrót: dzisiaj jest dniem, w którym się wszystko zaczyna.

To straszne mieć świadomość, że jesteśmy bestiami i że nienawidzimy każdego, kto głośno o tym mówi.

Od tego czasu nie cierpię tych dwóch słów: „sensowny” i „rozsądny”. Są pełne fałszu i obrzydliwej pedanterii. Służą, by ukrywać prawdę i kłamać. Wszystko jest bezsensowne i nierozsądne. Historia, życie i wszystkie epoki są zawsze bezsensowne i nierozsądne. My też. Każdy z nas z natury jest nierozsądny i bezsensowny. Zawsze jednak dajemy się zapędzić do stada i pozwalamy nałożyć sobie uzdę i kaganiec.

(…) Tak naprawdę nie interesuje mnie nic, co byłoby proste i liniowe. Coś, co najkrótszą drogą przechodziłoby od punktu A do punktu B i o czym dałoby się dokładnie powiedzieć, gdzie ma swój początek i koniec. Nie, tak nie można. Nie można być zawsze sensownym i rozsądnym. Nie da się prowadzić liniowego i precyzyjnie określonego życia. Życie jest zawsze czymś nieprzewidywalnym.

Myślę, że chyba nikt tak naprawdę nie potrzebuje pornografii. Potrzebujemy autentycznej miłości. I trochę ducha, religii, filozofii. Ale to wszystko wymaga czasu, ciszy i refleksji. Właśnie dlatego jesteśmy tacy zagubieni. Za bardzo się śpieszymy i za dużo jest wokół zgiełku. Ten zgiełk w nas wnika i każe nam działać kompulsywnie, bez zastanowienia.

Żyje się dzisiaj. Wczoraj minęło, a jutra jeszcze nie ma.

My jako istoty ludzkie jesteśmy oswojeni z życiem, a nie ze śmiercią.