Ostatnio dodane

Król nie pozostanie długo królem,, jeśli nie pozna wartości milczenia.

Tajemnica, którą się dzielimy, przestaje być tajemnicą.

Teresa Ferenc: – Jacy naziści!

Anna Janko: – Dobrze, mamo, nie będę mówiła: „naziści”, wiem, nikt tam nie znał tego słowa, mówiło się: „Niemcy”, i każdy wiedział, co to oznacza. To było imię strachu. U was w Sochach nie dali wam czasu w ogóle, bo do niczego nie był wam potrzebny. Nie było co do was żadnego planu poza zabijaniem. Nikt nie brał z waszych rąk dokumentów, tym razem donikąd nie wysiedlano, a do śmierci tożsamość nie jest potrzebna. (s. 28)

– Mam ukryć rany, czy je pokazać?

– To zależy – odparła Angela. – Czy sądzisz, że ich pokazanie wzmocni twoja pozycję, czy raczej zachęci wrogów, którzy uznają, że jesteś słaba i podatna na ataki? W gruncie rzeczy to bardzo filozoficzne pytanie. Trudno przewidzieć, czy na widok człowieka, który stracił duży palec u nogi powiesz: „och, to kaleka”, czy raczej: „och, musiał być bardzo sprytny, silny bądź mieć szczęście, skoro uniknął gorszych obrażeń”.

Gdy ktoś nie chce mi zdradzić pewnej informacji, z jeszcze większą determinacją dążę do odkrycia prawdy. Nie znoszę żyć w niewiedzy. Dla mnie pytanie bez odpowiedzi jest jak cierń w boku. Przy każdym ruchu sprawia mi ból, póki w końcu go nie wyciągnę.

– Współczuję zatem.

– Dlaczegóż to?

– Bo jeśli tak, w każdej chwili swojego życia musisz odczuwać męczarnie. Życie bowiem pełne jest pytań bez odpowiedzi.

(…) jedyna nieśmiertelność, na jaką możemy liczyć, to ta zdobyta poprzez nasze czyny. Sława czy niesława, jedna i druga jest lepsza niż zapomnienie, gdy odejdziemy z tego świata.

Krew jest najważniejsza! Na pierwszym miejscu winny pozostawać zobowiązania wobec rodziny, następnie szczepu, następnie dowódcy, dalej bogów na górze i w dole i dopiero potem króla i narodu, jeśli je masz. Tak właśnie nakazuje żyć ludziom Unulukuna i tak żyć winniśmy, jeśli chcemy pozostać szczęśliwi. Czy masz dość odwagi, by splunąć na buty Starca? Jeśli człek nie pomaga swej rodzinie, kto ma pomóc jemu? Przyjaźń jest ulotna, lecz rodzina jest na zawsze.

(...) prawdziwe cierpienie podczas wojny to nie odnoszone przez nas rany, lecz patrzenie jak cierpią nasi bliscy.

(...) w życiu winniśmy czynić to co trzeba, a nie to, co nam odpowiada. Tego żąda od nas los.

Za każdym razem, kiedy zabijamy, zabijamy część siebie.

Spalić taką wieś jak Sochy, to było nic. Drewniane domki kryte strzechą – co to jest w ogóle? Jacyś brudni, prości podludzie w podwioskach, których trzeba usunąć, robactwo ze Wschodu (…) – Panie, nie zabijaj, my niewinni – wołali wieśniacy pod lufą. Klękali, całowali buty. Zło miało porządne buty. W którym kopyto diabelskie było? W tym, co kopało ludzką głowę. W wielu relacjach z wielu wiosek pojawia się taka feudalna scena.

Auschwitz to nie jest Polska. To kawałek niemieckiej skóry, przetransplantowany, przyszyty do polskiego ciała, do polskiego miasta.