Rodzina Połanieckich. Tom 1

Oto poczuł, że to nie tylko zwykły prawny obrządek, na mocy którego mężczyzna zyskuje prawo do kobiety: ale że w tym związaniu rąk, w tej przysiędze jest jakaś tajemnicza, zaświatowa moc – jest po prostu Bóg, przed którym uchyla się dusza i serce drży.

Patrzę, widzę i nie wierzę, że to prawda!

Jakie to dziwne! Dziś byliśmy na pogrzebie, jutro będziemy na zaręczynach: co śmierć wykosi, miłość posieje – i to jest życie!

Czymś naprawdę rzeczywistym w życiu jest tylko śmierć – chociaż z drugiej strony, to znów nie racja, żeby przedtem, nim ona przyjdzie, mówić na wino, że to ocet.

Dziś jeszcze jest dobrze w porównaniu z tym, co może być jutro, pojutrze, za miesiąc, za rok… A tu przecie chodzi o całe życie.

Są ludzie, którzy wierzą nie z miłości, ale jakby tylko dlatego, że ateizm zbankrutował… jakby z rozpaczy.

Kto życie bierze lekko ten może sobie na wszystko pozwolić, ale ja go lekko nie biorę.

Kobiety żyją tylko sercem i umieją serce odgadywać.

Są kobiety, które lubią muzykę duszą, a są takie, które ją lubią skórą i takich bym się bał.

To nie sztuka pisać książki. Byle trochę talentu – to i dosyć; ale przeprowadzić w życiu to, o czym mówią książki, to daleko większa sztuka, a przy tym, co za zabawa!…

Kochać – to już dobrze, ale jest jeszcze coś lepszego – to być kochanym.

Skoro żyję, więc chcę, żeby się to życie komuś i mnie na coś zdało.

Kobieta – byle była ogromnie dobra, ogromnie pewna i bardzo moja, i bardzo kochana.

Rozum to także latarka, którą nam Bóg dał w rękę.

List nie ma oczu, które zachodzą łzami, nie ma twarzy, która się uśmiecha zarazem smutno i słodko, nie ma głosu, który drga, nie ma rąk które się wyciągają. List można czytać i rozumieć, jak się chce, bo to tylko czarne litery na obojętnym jak śmierć papierze.

Giną stare tradycje! Iluż to ludzi dawniej dochodziło przez testamenta do majątków, a dlaczego? Bo istniała miłość i solidarność w rodzinach.

W mieście wszystkie dziwactwa ludzkie i śmieszności ścierają się wzajemnie, a na wsi łatwiej ludzie zmieniają się w oryginałów.

(…) miłość nie jest całkowicie ślepą, ale cierpi na daltonizm.

Najtrudniej jest porzucić szczęście, które nie tylko jest upragnione, ale i zaczęte.

Zostaje jedna nicość i jakaś przyszłość ślepa, głucha, bezrozumna, z twarzą idioty.

Współczucie trzeba mieć dla tych, którzy jeszcze czują, a więc dla żywych.

Nic się tak nie pamięta, jak to, co się widziało w dzieciństwie. A choć wiele rzeczy nie odczuje ani nie zrozumie, to przychodzi później i przychodzi bardzo przyjemnie.

Starokawalerstwo, jeśli nie zawsze, to najczęściej jest ukrytą tragedią.

W moim świecie nie ma na nic odpowiedzi, są tylko koła błędne, które staczają się w przepaść.

Najenergiczniejszy człowiek potrzebuje, by go ktoś kochał. Inaczej czuje w sobie śmierć i jego energia zwraca się przeciw życiu.

Chrystus jest w życiu pojedynczych ludzi, ale go nie ma w historii.

Pamięć to skład, w którym leży przeszłość, a wspomnienie ma miejsce wówczas, gdy się do tego składu wchodzi, żeby coś wydobyć.

Jest w samobójstwie to okropnego, że powinno się je potępić, a potępiając, ma się takie wrażenie, jakby się nie miało żadnego współczucia dla nieszczęścia.

Zmarli opuszczają nas, ale i my ich opuszczamy.

W kochance szukaj sobie czego chcesz: dowcipu, temperamentu, poetycznego nastroju, wrażliwości, ale z żoną trzeba żyć lata, więc szukaj w niej tego, na czym się można oprzeć – zasad.

Istnieje umieranie i istnieją cmentarze, ale śmierci po prostu nie ma.

Wiem, w czym może być szczęście życia – w dzieciach.

Wszystkie systemy filozoficzne mijają jak cienie, a msza po staremu się odprawia.

Miłosierdzie, empiryjskie światło, wieczność – połączenie – a w rzeczywistości co? – trup dziecka na cmentarzu i matka, która wije się z bólu…

Często nawet inne małżeństwa są gorsze, bo gdy na przykład kobieta woli latać, a mężczyzna pełzać lub odwrotnie – to nie ma widoków na porozumienie.

(…) można kobietę kochać nie taką jaka jest, ale taką jak by być mogła.

Tak! wszyscy zawsze wszystko przewidują… po fakcie – i z człowieka, w którego piorun trzasł, robią w dodatku głupca lub wariata.

Wyrachowanie polega na tym, żeby nie żałować na to, co warte.