Ostatnio dodane

– Nie czuj żalu do nikogo, kiedy będziesz zdychać (…).

– Ani do tego miejsca, które zostawisz za sobą. To miejsce nie jest warte ani jednej minuty żalu. I jeśli będziesz mógł, to nie zostawiaj za sobą nawet pustego miejsca, gdyż puste miejsce może coś oznaczać, a ty i ja nie oznaczamy niczego.

Jakże opisać owo falowanie uczuć ludzkich, od niemego, dzikiego strachu po samobójczy zachwyt, od najniższych instynktów krwiożerczych i podstępnej grabieży po najwyższe zrywy świętej ofiarności, w której człowiek przechodzi sam siebie i na chwilę sięga sfer zaświatów, gdzie inne rządzą prawa? Nigdy nie zdoła się tego wysłowić, jako że kto doczeka i przeżyje, ten zaniemówi, a martwi i tak mówić nie mogą. Są to bowiem rzeczy, których się nie opowiada, lecz zapomina o nich. Bo gdyby zapomniano, jakżeby mogły się powtarzać.

Ludzie, którzy sami nie pracują i nic nie podejmują w życiu, łatwo zwykli tracić cierpliwość i mylić się przy ocenie cudzej pracy

Tam gdzieś w świecie toczy się gra lub bój i tam rozstrzygają się losy każdego z nas.

Ludzie bowiem łatwo zmyślają historie i prędko je roznoszą, a rzeczywistość przedziwnie i nierozłącznie miesza się i splata z legendami

Po 15 lub 20 latach, kiedy zdołano się na nowo dorobić i zagospodarować, nadchodził wylew jako coś strasznego i ogromnego, drogiego i bliskiego; stanowił on w pewnym sensie ścisłą więź między żyjącymi jeszcze, ale coraz rzadszymi ludźmi jednego pokolenia, jako że nic tak ludzi nie łączy, jak wspólnie przeżyte nieszczęścia. Czuli się mocno zespoleni przeżytą katastrofą.

Ludzie o ciasnej głowie i twardym sercu powoli się starzeją.

Każde pokolenie ma swoje złudzenie co do cywilizacji, jedni wierzą, że współdziałają w jej rozwoju, a inni, że są świadkami jej upadku. W gruncie rzeczy ona zawsze płonie, tli się i gaśnie zależnie od tego, skąd i pod jakim kątem się na nią patrzy.

Oczywista, kiedy was się słucha, można by pomyśleć, iż wszystkie zagadnienia zostały szczęśliwie rozwiązane, wszystkie niebezpieczeństwa raz na zawsze usunięte, wszystkie drogi wyrównane i otwarte, tak że nie pozostaje nic innego, tylko nimi kroczyć. Podczas gdy w życiu nic nie zostało rozwiązane ani tak łatwo się nie rozwiązuje, lecz wszystko jest trudne i skomplikowane, drogie i związane z nieproporcjonalnie wielkim ryzykiem; nigdzie nie ma ani śladu śmiałych nadziei Heraka czy twoich wspaniałych perspektyw. Człowiek męczy się całe życie i nigdy nie ma tego czego potrzebuje, a cóż dopiero tego, czego pragnie. Teoriami zaś, takimi jak wasze, zaspokaja tylko odwieczną ludzką potrzebę zabawy, schlebia swojej pysze, bałamuci tylko siebie i innych. Tak wygląda naga prawda, przynajmniej tak mnie się wydaje.

Bo życie, prawdziwe życie obserwuję z bardzo bliska, widzę je u innych i czuję w sobie. Być może, że się mylę, a także nie umiem należycie się wysłowić, ale często nasuwa mi się myśl, że postęp techniczny i względny spokój na świecie stworzyły rodzaj zacisza, szczególną atmosferę, sztuczną i nierealną, w której jedna klasa ludzi, inteligencja, może swobodnie oddawać się próżniaczej i ciekawej zabawie w idee i poglądy na świat i życie. Jest to rodzaj duchowej oranżerii ze sztucznym klimatem i egzotyczną florę, a bez najmniejszej łączności z ziemią, rzeczywistą i twardą ziemią, po której chodzą masy żywych ludzi. Wyobrażacie sobie, że rozprawiacie o losach tych mas oraz o użyciu ich w walce o wyższe cele, które przed nimi stawiacie, a w rzeczywistości kółka obracające się w waszych mózgownicach nie mają nic wspólnego z życiem mas ani życiem w ogóle. Tu wasza zabawa staje się niebezpieczna albo przynajmniej może być niebezpieczna i dla innych, i dla was samych.

Ci bowiem, co rządzą i muszą gnębić, aby utrzymać się przy władzy, skazani są na rozważne poczynania; ale jeśli uniesieni własną namiętnością albo zmuszeni przez przeciwnika wyjdą poza granice rozsądku, zstępują wtedy na śliską drogę znacząc tym sposobem początek swego upadku. Natomiast gnębieni i wyzyskiwani łatwo kierują się rozumem, i nierozwagą, jako że są to tylko dwa różne rodzaje broni w ustawicznej to podjazdowej, to otwartej walce z ciemiężcą.

Ciężkie czasy nie mogą obejść się bez czyjegoś nieszczęścia.