Cytaty
(…) filozofia jest tylko na tyle wartościowa, na ile można ją zastosować w codziennym życiu.
s. 110
Platon wierzył, iż cały świat – wszystko, co widzimy – to tylko cień na ścianie jaskini. Nie widzimy prawdziwych rzeczy, tych rzucających cienie. I tak się teraz czuję, jakby otaczały mnie cienie, jakbym widziała tylko odbicie rzeczy, a nie ją samą.
Jako przedstawiciele gatunku Homo sapiens, z przyrodzoną nam zdolnością refleksji nad własną skończonością, nie będziemy jednak w stanie przeżyć życia, nie potykając się o myśli o śmierci. Jedyne, co możemy zrobić, to wybrać, kiedy i w jaki sposób owe refleksje poddać gruntownej rozumnej obróbce – czy wtedy, gdy pchną nas do tego nieprzewidywalne wydarzenia i towarzyszące im emocje, czy wówczas, gdy wzorem starożytnych filozofów świadomie oddamy się rozmyślaniom.
s. 224
Interesowała się taoizmem, o którym nigdy wcześniej nie słyszałam, ale który mówi o tym, że wszystko ma własną naturę i że im bardziej próbujesz w nią ingerować, tym większy robisz bałagan. W każdym razie mniej więcej tak to zrozumiałam. Las, ocean i wszystko inne, od słoni po jaskry, ma wewnętrzną słuszność, ale ludzie ciągle chcą to ulepszyć albo zmienić w coś, co im się przyda, podczas gdy tak naprawdę to kiepski pomysł.
Szary człowiek zaczął żywić szczególne podejrzenia wobec filozofii w czasie, gdy marksiści uznali, że celem filozofii jest zmienianie świata, po czym zmienili go w miejsce nie do życia.
s. 174
We współczesnej „Szkole im. Poncjusza Piłata” wykłada się liczne nauki. Jest tam historyzm, zdefiniowany ironicznie przez Leszka Kołakowskiego jako sąd, „że dziś to prawda, a jutro co innego”, jest pozytywizm („żebyś nie tracił czasu na głupie pytania, np. dlaczego coś jest takie czy inne lub co jest dobre albo złe”), postmodernizm („że wszystko wolno”), relatywizm („że może być tak, a może być owak”), filozofia Nietschego („że wszystko ze wszystkim się bije i tak już zawsze będzie, a sensu to żadnego nie ma”), dekonstrukcjonizm („że co by się nie mówiło, to i tak nic to nie znaczy”), a także egzystencjalizm („że i ty możesz być postacią tragiczną”; to wszystko określenia Kołakowskiego).
s. 102
Łatwo teraz zrozumieć skąd pochodzi i jaką ma wartość ten zarzut, że św. Tomasz był myślicielem mało oryginalnym. W nowożytnym znaczeniu tego wyrazu aniby chciał, ani mógł nim być. Potężny, uniwersalistyczny jego umysł, czuły w najwyższym stopniu na prawdę, ale jednocześnie pełen szacunku dla wszystkich kształtów przejściowych, w jakich przejawiała się ona w ciągu wieków, miał za zasadę nie szukać najpierw tego, co odróżnia i daje pozory oryginalności, ale iść najpierw do tego co łączy, co wspólne, co można uważać za cząstkę wspólnego i trwałego dobytku myśli ludzkiej.
s. 87
Tomizm nie oznacza bynajmniej w pierwszym rzędzie osobistych poglądów tego pojedyńczego człowieka, jakim był św. Tomasz z Akwinu, lecz oznacza on doktrynę filozoficzną rodu ludzkiego, będącą płodem refleksji całych wieków i szeregu pokoleń, a pogłębioną, usystematyzowaną, sprecyzowaną i harmonijnie związaną z prawdami wiary genialnym umysłem wielkiego myśliciela średniowiecza.
s. 104
(…) pomiędzy wszystkimi kierunkami myśli, które obejmujemy ogólną nazwą scholastyki, jeden tomizm ma w całej pełni tę świadomość, że jest systematycznym przemyśleniem i rozwinięciem danych zdrowego rozsądku, i to mu nadaje jego głęboki uniwersalistyczny charakter.
s. 83
W stosunku do tych wszystkich doktryn partykularystycznych, które, pochwyciwszy jakąś cząstkę prawdy, nie widzą jej wielu innych składników i nie obejmują jej pełni, tomizm ma właśnie charakter doktryny uniwersalistycznej, górującej ponad wszystkimi systemami partykularystycznymi, nie wykluczając bynajmniej jednak tego wszystkiego, co one zawierają w sobie pozytywnego, prawdziwego i twórczego. Owszem, wchłania on chętnie w siebie po uprzednim oczyszczeniu wszystkie te cząstki prawdy, które są rozsiane po niezliczonych systemach filozoficznych, i dzięki którym te systemy zdołały zjednać sobie przynajmniej na pewien czas nieco powodzenia i pewne grono zwolenników; odrzuca natomiast ich ułamkowość, ich negacje, ich ciasny i jednostronny partykularyzm.
s. 9
Doktryna tomistyczna przeciwnie najzupełniej uznaje, że zmysłowe władze pożądawcze są jednym z istotnych czynników moralności ludzkiej i że wartość moralna naszego postępowania i od nich także w pewnej mierze zależy. Natomiast nie tylko nie widzi w nich pierwszego i głównego czynnika moralności, ale nawet nie przyznaje im równorzędności z rozumem i wolą: uczucia mają w dziedzinie naszego postępowania moralnego podrzędne stanowisko i dopiero pod kierunkiem rozumu i woli winne w nim odgrywać swą rolę.
s. 44
Według Plotyna dusza jest lustrem, które stwarza rzeczy materialne odbijające idee wyższego bytu.












