Adam Mickiewicz

Mnie choć to wszystko w umyśle przytomne,

Pociechy szukam, nie sławy:

Lepiej wam powiem, jeżeli przypomnę,

Jakie z nią miałem zabawy.

Jeśli nie możem ujść nieprzyjaciela,

O śmierć błagamy u Ciebie,

Niechaj nas lepiej Twój piorun wystrzela,

Lub żywych ziemia pogrzebie!

Czucie i wiara silniej mówi do mnie,

Niż mędrca szkiełko i oko.

„Martwe znasz prawdy, nieznane dla ludu,

Widzisz świat w proszku, w każdej gwiazd iskierce;

Nie znasz prawd żywych, nie obaczysz cudu!

Miej serce i patrzaj w serce!”

Dochowaj, strzelcze, to moja rada:

Bo kto przysięgę naruszy,

Ach biada jemu, za życia biada!

I biada jego złej duszy!

Maryla słodkie miłości wyrazy

Dzieliła skąpo w rachubie:

Choć jej kto kocham mówił po sto razy,

Nie rzekła nawet i lubię.

Za to więc w Rucie, pod północną chwilę,

Kiedy się wszyscy spać kładą,

Ja na dobranoc żegnając Marylę,

Taką straszyłem balladą.

Dni nasze jak dni motylka;

Życiem wschód, śmiercią południe;

Lepsza w kwietniu jedna chwilka,

Niż w jesieni całe grudnie.

Jeśli rozdzielę szczupłe wojsko moje,

Krewnemu nie dam obrony;

A jeśli wszyscy pociągniem na boje,

Jak będą córy i żony?

Ja umieram. – Ja nie płaczę.

I wy chciejcie ulżyć sobie;

Prędzej, poźniej, legniem w grobie,

Nie wrócą na świat rozpacze.

A ja ni ludziom, ni Bogu!

Niech ziarno w polu przepadnie,

Niech ginie siano ze stogu,

Niech sąsiad kopy rozkradnie,

Niech trzodę wyduszą wilki!

Niemasz, niemasz Marylki!

Pójdźcie, o dziatki, pójdźcie wszystkie razem

Za miasto, pod słup, na wzgórek;

Tam przed cudownym klęknijcie obrazem,

Pobożnie zmówcie paciorek.

Tato nie wraca: ranki i wieczory

We łzach go czekam i trwodze;

Rozlały rzeki, pełne zwierza bory,

I pełno zbójców na drodze.

Dawniej, kiedy spać szedłem, tem słodziłem chwile,

Że skoro się obudzę, obaczę Marylę,

I dawniej spałem mile! Teraz, tutaj spać będę, od ludzi daleki,

Może ją we śnie ujrzę, gdy zamknę powieki; Może zamknę na wieki!

Ach! pójdę aż do piekła,

Zniosę bicze, pochodnie,

Byleby moją zbrodnię

Wieczysta noc powlekła.