Cytaty o górach

Obie te wyprawy pogrążyły mnie w morzu prac organizacyjnych oraz uświadomiły, jak trudno jest kierować zespołem silnych indywidualności, jakimi przeważnie są alpiniści.

K2 trzykrotnie odparło nasze ataki. W ostatniej wyprawie w 1986 roku do szczytu zabrakło nam 300 metrów na słynnym południowym filarze. Dwa biwaki powyżej 8000 metrów, walka z niekończącymi się trudnościami... a jednak odwrót, bo chociaż pragnęłyśmy wejść na K2, jak na żaden inny ośmiotysięcznik, to jednak nie byłybyśmy gotowe zapłacić za szczyt każdej ceny.

Obok wznosiła się mała turniczka, dosłownie oblepiona metalowymi lub kamiennymi tabliczkami. Przyjrzałam się napisom i ze zdumieniem stwierdziłam, że jest to rodzaj symbolicznego cmentarza, a na tych wszystkich tabliczkach widnieją nazwiska osób, które stały się ofiarą Elbrusa, Wkrótce zrozumiałam, dlaczego tak się działo. Wielu ludzi przychodziło tutaj, aby wejść na szczyt bez żadnego górskiego ekwipunku. Mieli jakieś płaszcze, marynarki, zwykłe miejskie buty, dżinsy. Tak ubrani padali oczywiście łupem zimna i śnieżycy.

Środowisko polskich himalaistów było na początku lat dziewięćdziesiątych bardzo przetrzebione. Niektórzy porzucili bujanie w obłokach i zajęli się prozą życia, większość tych, których brakowało, pozostała jednak w górach.

Powyżej 7500 m, gdzie droga wiodąca północno – wschodnią grzędą wkraczała w mikstowy teren, teraz praktycznie nie było śniegu. Wylazł stromy, ruchomy piarg i miejscami kruche skały. Ukazały się wszystkie śmieci, pozostałości po obozach, stare liny, porzucone butle. Everest jakby się postarzał. Przykro było wspinać się po tym śmietnisku.

W początkach mojego wspinania właśnie ocieranie się o śmierć, to ostrożne zaglądanie na drugą stronę, fascynowało mnie bardziej niż góry. Później zrozumiałam, że było to głupie. Żadna przygoda nie jest warta utraty życia. Długa lista moich przyjaciół pozostałych na zawsze w górach przeczyła jednak temu twierdzeniu.

Korona Ziemi zmieniła mój stosunek do Everestu. Bawiąc się w kolekcjonowanie szczytów, poczułam się zwolniona z obowiązku dokonywania wejść sportowych. Wystarczyło wejść na szczyt.

Po powrocie z Australii zostałam zaproszona do telewizyjnego programu Kawa czy herbata.

– Pani Anno, jest pani przecież himalaistką. Czego szukała pani na Górze Kościuszki? – spytał redaktor.

Wtedy po raz pierwszy powiedziałam oficjalnie o koronie Ziemi. Żarty się skończyły, zdałam sobie sprawę, że już nie mogę oszukiwać siebie i innych, mówiąc, że wchodzę na te wszystkie góry przez przypadek. Wybieram te, a nie inne, bo chcę zdobyć Koronę Ziemi. Potwierdziłam to zdobyciem Góry Kościuszki. Cóż innego mogło mnie skłonić do podróży przez pół świata po to, by wejść na łatwą bałuchę, niższą niż Tatry. Tak więc musiałam podnieść rękawicę, którą sama sobie rzuciłam.

Przyszło ciężkie załamanie pogody. Straciło życie kilku wspinaczy zaskoczonych wysoko na grani. Nie winiłam za to Everestu. Taki był, groźny i potężny. To my musieliśmy uniknąć jego gniewu.