José Carlos Somoza

Wszyscy jesteśmy spadkobiercami tej przerażającej wojny. Taka jest spuścizna po nazistach. (…) Dokonania nazistów…(…) Zawsze myśleliśmy, że ludzkość jest niczym ssak potrafiący wylizać swoje rany. Ale w rzeczywistości jesteśmy delikatni jak wiekopomne dzieło, fresk tworzący sam siebie przez wieki. To czyni nas kruchymi: zadrapania na płótnie ludzkości trudno usunąć. A naziści porozdzierali materię na strzępy. Nasze przekonania legły w gruzach, a ich kawałki zagubiły się w dziejach, Nic już nie można było zrobić z pięknem: pozostało za nim tęsknić. Nie mogliśmy już wrócić do Leonarda (…), Velasqueza czy Renoira. Ludzkość stała się ocalałym z pożogi kaleką wpatrzonym w koszmar szeroko otwartymi oczyma. Oto największe osiągnięcie nazistów.

Władza jest innym rodzajem sztuki. (…) A może raczej rzemiosłem, umiejętnością kontrolowania wszystkiego.

Nie potępiam jej: jest młoda i jeszcze wierzy, że robienie czegokolwiek nie jest pozbawione sensu.

Co niemożliwe, może się wydarzyć w każdej chwili.

Wolała dźwigać światło niż ludzi. Jej ojciec, południowoafrykański inżynier z Pretorii, pragnął, żeby Susan zrobiła błyskotliwą karierę. „Co powiesz na czterysta watów, tato? Chyba nie możesz narzekać.

Życie jest jak biznes, który codziennie zmienia właściciela i nigdy nam nie zwraca tego, co nadpłaciliśmy.

Odkryłem, że strach czyni mnie niebezpiecznym.Niebezpiecznym dla kogo? – Przez chwilę Ballesteros patrzył na niego bez słowa. – Nie wiem, może dla mnie samego. (…) Mój ojciec mawiał, że są sprawy, które zdarzają się tylko nielicznym, ale dotyczą wszystkich i wszyscy powinni na nie reagować.

Zawsze wyrabiamy sobie jakieś zdanie na temat tego, czego nie znamy (…) co wcale nie znaczy, że znamy to lepiej.

Izolacja była większym luksusem niż najbardziej skomplikowany system monitorujący.

Istnieją stany opilstwa wykraczające poza drżenie, jąkanie się i drwinę: upojenie absolutne, jak szaleństwo, możliwe do ukrycia przed wzrokiem.

W rozmarzeniu można poruszać się, będąc nieruchomym.

Odgłosy dobiegające z ciemności są niebezpieczne.