Gustaw Herling-Grudziński

Istnieje wzrok, którego nie potrafi ciemnością zasnuć żadna ślepota. Wzrok miłości.

Życie snem. Nie jestem ślepy we śnie.

Teraz rozumiem, że w naszej pracy – wszystko jedno, czy grasz na scenie, czy piszemy – najważniejsze to nie słowa, nie blask, nie to, o czym marzyłam, tylko po prostu wytrzymałość w cierpieniu. Trzeba dźwigać swój krzyż i wierzyć. Ja wierzę o swoim powołaniu, nie boję się życia.

Dobrze jest stanąć przed śmiercią na ziemi, w której tkwią nasze korzenie.

U schyłku życia miłość jest przede wszystkim nawykiem.

Życie to przejść wolnym, rozważnym krokiem na palcach przez lata, jakie nam dał los.

„Nie dam się schwytać, nie postawię ryzykownego kroku, lepiej spać wśród grobów niż za kratami więzienia”.

Jaki to wszystko ma sens, jaki sens mają wojny, władcy na tronach, papieże w lektykach? O co biją się ludzie poza żarciem, winem i miłością?

„Cmentarze są jedyną szansą ucieczki [...]. Obok, dokoła, tylko umarli. Kto mnie tu znajdzie i zdradzi? Błogosławieni umarli! Oni są jedyną możliwością ocalenia!”.

Wojna przybierała [...] coraz bardziej charakter grzęzawiska, z którego można wyszarpnąć jedną nogę za cenę zapadnięcia się drugiej.

[…] od bardzo dawna występuję przy byle sposobności przeciw antynomii dziwność-naturalność (prawdopodobieństwo). Kto uważnie śledzi rzeczywistość, kto ćwiczy się w dostrzeganiu pozornej „dziwności" wielu jej objawów, ten wie, jak dajemy się ograniczać ipętać w spojrzeniu na „naturalne lub prawdopodobne" zdarzenia, szukając w nich wyłącznie tego, co przemawia do naszego poczucia realistycznej trzeźwości.

[…] wiem, że miłość do wielkich artystów, jak zakochanie się w jedynej osobie, jest uczuciem narzucającym wstydliwą oszczędność słów. Im większa miłość, tym mniej słów. Smakuj sztukę swego wybrańca, odzywaj się, kiedy naprawdę musisz, podziwiaj w przerywanym rzadko milczeniu jego dzieło.