Ostatnio dodane

Zawsze znajdzie się w powieści lub w udanym wierszu element czy wymiar, którego nie uchwyci racjonalna analiza krytyczna. Krytyka jest bowiem działaniem rozumu i inteligencji, w kreacji literackiej zaś prócz tych czynników biorą udział, nieraz najistotniejszy, intuicja, wrażliwość, domyślność, nawet przypadek – wymykające się sieci, choćby o najbardziej gęstych okach, krytycznego badania. Dlatego nikt nikomu nie wytłumaczy, jak się tworzy dzieło – co najwyżej pomoże zdobyć umiejętność pisania i czytania. Reszty trzeba się nauczyć samemu, potykając się, upadając i wstając, bez wytchnienia.

Wolę bowiem czytać powieści, niż dokonywać ich wiwisekcji.

W każdym micie istnieje zawsze, obok elementu wyobrażenia czy fantazji, obiektywny kontekst historyczny. Mit opiera się na zbiorowej subiektywności, która (...) usiłuje narzucić własną perspektywę.

Zmiany perspektywy mogą potęgować napięcie, wzbogacać opowieść, uwypuklać jej sens, czynić ją tajemniczą, niejednoznaczną, bardziej wielowymiarową, ale mogą ją także spłaszczać i rozbijać, jeśli stanowią tylko popisy techniczne i zamiast pozwolić rozkwitnąć zdarzeniom – iluzji życia – niszczą spójność przez niepotrzebne sztuczne zawikłania, które odbierają opowieści wiarygodność, jawnie demonstrując przed czytelnikiem jej naturę tworu wymyślonego. Z teoretycznego punktu widzenia rzeczywistość może się rozczłonkowywać w nieograniczone plany wyższe i niższe, a więc kreować niezliczone punkty widzenia.

W nieskończonym zawrocie spraw, jakim jest rzeczywistość, jesteśmy zdolni rozróżnić plany, poziomy – mechanizmy pamięci, absurdalne sensy, bieg świadomości, bogactwo odczuć i doznań.

Afryka nie jest dla słabych. (…) W Afryce słabi nie mają szans na przetrwanie. Wykończą ich węże, febra, zatrute strzały albo mucha tse-tse.

Wobec niezliczonych poziomów tworzących rzeczywistość ogromna jest także możliwość zmian.

Ten, kogo motywuje nadzieja na sukces, pewnie nigdy nie doczeka się ziszczenia marzeń i będzie mylił powołanie literackie z powołaniem do błyszczenia w świecie oraz osiągania zysków.

Szczerość albo nieszczerość nie jest w literaturze sprawą etyki, lecz estetyki.

Kto bowiem przez lekturę p r z e ż y w a wspaniałą fikcję (...) wraca do realnego życia z wrażliwością o wiele bardziej wyostrzoną na jego ograniczenia i niedoskonałości, żywiąc przekonanie, że świat rzeczywisty, ze zwykłą codziennością, jest nieporównanie banalniejszy niż ten wymyślony przez powieściopisarzy.

Palenie papierosów nie stanowi faktu odizolowanego, jest wynikiem ewolucji obyczajów i przyswajania mód, wiąże się ściśle z historią społeczną, mitami, polityką, stylem życia społeczeństwa. Z drugiej strony chodzi o praktykę – obyczaj czy uzależnienie – na którą decydujący wpływ wywiera reklama oraz sytuacja ekonomiczna i która niesie z sobą określone skutki dla zdrowia palacza.

Bezustannie towarzyszyło mu wrażenie, że nikt nie porusza sedna sprawy. (…) Nawet osoby o najlepszych intencjach coś ukrywają przed nim, a zarazem przed sobą, z obawy przed koniecznością zmierzenia się z prawdą straszną i oskarżycielską.