Ivo Andric

Ale nasze przeżycia często są tak skomplikowane i przykre, że nie dziw, iż ludzie tłumaczą je udziałem samego Szatana, starając się tym sposobem je wyjaśnić albo przynajmniej uczynić bardziej znośnymi.

Jedynie żyjąc chwilą bieżącą, nie patrząc naprzód ani nie oglądając się w tył, można znieść wszystko i przetrwać do lepszych dni.

Na tym świecie nic nie jest wykluczone i wszelkie dziwy są możliwe. Oto jak człowiek może pilnie słuchać, nic z tego osobno nie rozumieć, wszystko zaś razem doskonale pojmować i właściwie oceniać!

Języka nie trzeba wiecznie trzymać za zębami i że słowa niekoniecznie zawsze muszą pozostawać za myślą, jak to starsi utrzymywali i o czym byli przekonani.

Fundamenty świata oraz podstawy życia i stosunków międzyludzkich ustalone zostały po wieczne czasy. Nie oznacza to, że są one niezmienne, ale mierzone wiekiem ludzkiego życia wydają się wieczne: Stosunek ich trwania do wieku ludzkiego jest taki sam, jak stosunek niespokojnej, ruchliwej powierzchni wartkiej rzeki do jej stałego, trwałego dna, które ulega zmianom wolno i niepostrzeżenie.

Aaa tak, grunt to zdrowie! Nic się nie da porównać ze zdrowiem. Taka to już ta głupia ludzka natura: wszystko daj człowiekowi, a pozbaw go zdrowia, to tak, jakbyś mu nic nie dał – zapewnia Santo.

Nie ma władzy bez buntów i sprzysiężeń, podobnie jak nie ma skarbów bez trosk i strat.

Żywot to dziw niepojęty, bo wciąż niszczeje i szczerbi się, a jednak trwa niezłomnie jak most na Drinie.

Coraz bardziej rzuca się w oczy, że zarobki i lżejsze życie, jakie one przynoszą, mają odwrotną stronę medalu, że zarówno pieniądz, jak i jego posiadacz są tylko uczestnikami jakiejś ogromnej, kapryśnej gry, której wszystkich prawideł nikt nie zna ani nie może przewidzieć wyników. Mimo woli wszyscy w tej grze bierzemy udział, jeden w mniejszej, inny w większej mierze, ale wszyscy ze stałym ryzykiem.

W swoim czasie ludzie budują, by w innych czasach inni burzyli.

Skoro jakiś rząd odczuwa potrzebę zapewniania swym obywatelom za pośrednictwem plakatów pokoju i dobrobytu, wypada mieć się na baczności i spodziewać się czegoś wręcz przeciwnego.