Konrad Wallenrod

O wieści gminna! ty arko przymierza

Między dawnymi i młodszymi laty:

W tobie lud składa broń swego rycerza,

Swych myśli przędzę i swych uczuć kwiaty.

Arko! tyś żadnym niezłamana ciosem,

Póki cię własny lud twój nie znieważy;

O pieśni gminna, ty stoisz na straży

Narodowego pamiątek kościoła.

Z archanielskimi skrzydłami i głosem –

Ty czasem dzierżysz i miecz archanioła.

Płomień rozgryzie malowane dzieje,

Skarby mieczowi spustoszą złodzieje,

Pieśń ujdzie cało, tłum ludzi obiega;

A jeśli podłe dusze nie umieją

Karmić ją żalem i poić nadzieją,

Ucieka w góry, do gruzów przylega

I stamtąd dawne opowiada czasy.

Szczęśliwa przyjaźń! świętym jest na ziemi,

Kto umiał przyjaźń zabrać ze świętemi.

Serce i potok ostrzegać daremnie,

Dziewica kocha i Wilija bieży;

Wilija znikła w ukochanym Niemnie,

Dziewica płacze w pustelniczej wieży.

Wolnym rycerzom – powiadał – wolno wybierać oręże

I na polu otwartym bić się równymi siłami;

Tyś niewolnik, jedyna broń niewolników – podstępy.

I chwilę jednę tak górnie przeżyli,

Jak ich przodkowie niegdyś całe życie.

Tyś Konrad, przebóg! spełnione wyroki,

Ty masz być mistrzem, abyś ich zabijał!

O Niemnie! wkrótce runą do twych brodów

Śmierć i pożogę niosące szeregi,

I twoje dotąd szanowane brzegi

Topór z zielonych ogołoci wianków,

Huk dział wystraszy słowiki z ogrodów.

Co przyrodzenia związał łańcuch złoty,

Wszystko rozerwie nienawiść narodów;

Wszystko rozerwie; – lecz serca kochanków

Złączą się znowu w pieśniach wajdeloty.

Młodości! jakże wielkie twe ofiary!

Jam miłość, szczęście, jam niebo za młodu

Umiał poświęcić dla sprawy narodu,

Z żalem lecz z męstwem!

Nic nie żałuję, choć gorzkie łzy leję,

Boś wszystko odjął, zostawił nadzieję.

Walter kochał swą żonę, lecz miał duszę ślachetną;

Szczęścia w domu nie znalazł, bo go nie było w ojczyźnie.

Słowa: ojczyzna, powinność, kochanka,

O krucyjatach i o Litwie wzmianka,

Nagle wesołość Wallenroda truły.

Skąd Litwini wracali? – Z nocnej wracali wycieczki.

I dzień mój cały jest oczekiwaniem,

A gdy wieczornej doczekam się pory,

Chcę ją przedłużyć rozpamiętywaniem;

Ja życie moje liczę na wieczory.

Tak Niemen, dawniej sławny z gościnności,

Łączący bratnich narodów dzierżawy,

Już teraz dla nich był progiem wieczności

I nikt, bez straty życia lub swobody,

Nie mógł przestąpić zakazanej wody.