Cytaty o wolności

Nic prawdziwie głębokiego nie może się narodzić z buntu.

Jakież to tragiczne królestwo, zamyślił się. Jego mieszkańcy są więźniami, a ich największą tragedią jest to, że nie zdają sobie z tego sprawy, myślą, że są wolni, bo nigdy nie byli wolni i nie wiedzą, co to znaczy być wolnym.

Skąd się bierze to, że zarówno w życiu, jak i w literaturze bunt, nawet najszczerszy, ma w sobie coś fałszywego, podczas gdy rezygnacja, choćby nawet zrodzona z bezwoli, zawsze sprawia wrażenie prawdy?

Temu, kto zanadto się buntował, dość energii pozostaje w końcu tylko na rozczarowanie.

[...] trzeba uwolnić się od samej wolności, strącić ją do poziomu przesądu lub pretekstu po to, byśmy nie musieli już czcić jej jak bożka...

Wolność to prawo do różnicy [...].

Za wolność warto zapłacić nie byle jaką cenę.

Tu spokój osiąga swój szczyt. Morze nie należy do żadnego despoty.

Samotność jest niezależnością, życzyłem jej sobie i zdobyłem ją po długich latach. Jest zimna, o tak, ale jest też cicha, cudownie cicha i wielka, jak zimne, ciche przestworza, po których wirują gwiazdy.

Kiedy ktoś szuka [...] wówczas łatwo może się zdarzyć, że oczy jego widzą już tylko to, czego szukają, że nie jest w stanie niczego znaleźć, nic do siebie dopuścić, bo myśli tylko o tym, czego szuka, bo ma przed sobą cel, bo jest opętany myślą o celu. Wszak szukać znaczy mieć cel. Zaś znajdować, to być wolnym, być otwartym, nie mieć żadnego celu.

Wszędzie szukali ludzie „wolności” oraz „szczęścia” gdzieś poza sobą, wyłącznie ze strachu, że przypomną im o własnej odpowiedzialności, o własnej ich drodze.

Wszędzie [...] panuje zbiorowość i tworzą się stada, nigdzie jednak nie ma swobody ani miłości. I wszelkie rodzaje tej wspólnoty, od korporacji studenckich i związków śpiewaczych, aż po struktury państw, są tworami powstałymi z przymusu, wspólnotą zrodzoną z lęku, ze strachu, z trudnych sytuacji, we wnętrzu swoim przestarzałą już, przegniłą i bliską upadku.