Bhaktiwedanta Swami Prabhupada

Możemy mieć wielu potężnych wrogów, pozostając jednak pod opieką Kṛṣṇy nie zaznamy krzywdy. Rakhe kṛṣṇa māre ke māre kṛṣṇa rakhe ke. „Nikt nie zdoła zabić tego, kogo Kṛṣṇa otoczył opieką i nikt nie obroni tego, kogo Kṛṣṇa zechce zabić”.

Gdy wszystko traci dla nas znaczenie i pozostaje nam tylko świadomość Kṛṣṇy, osiągamy najwyższą doskonałość. Dlatego pasterki z Vṛndāvany są tak wzniosłe. Nie mogły zapomnieć o Kṛṣṇie ani na chwilę. Kiedy Kṛṣṇa szedł do lasu z krowami i cielętami, pasterki czuły niepokój. „Kṛṣṇa spaceruje boso” – myślały. „Na ścieżce leżą kamienie i ciernie. Pewnie ranią Jego lotosowe stopy – tak miękkie, że gdy kładzie je na naszych piersiach, nawet one wydają się twarde”. Pochłonięte całkowicie tymi myślami płakały. Tak bardzo pragnęły ujrzeć Kṛṣṇę powracającego wieczorem do domu, że stały na ścieżce i wypatrywały Go. Na tym polega świadomość Kṛṣṇy.

Wiedzę wedyjską otrzymują wszyscy, ponieważ Kṛṣṇa jest w sercu każdego (sarvasya cāham hṛdi sanniviṣṭaḥ). Trzeba mieć jednak określone kwalifikacje, aby móc ją przyjąć. Kṛṣṇa pomaga, wpajając nam wiedzę od wewnątrz jako Naddusza (caitya-guru), a z zewnątrz jako mistrz duchowy. Brahmā zdobywa wiedzę wedyjską od Kṛṣṇy, po czym przekazuje ją innym. Dlatego jest autorytetem. Istnieją cztery gałęzie sukcesji uczniów (sampradāya), za pośrednictwem których szerzy się wiedza wedyjska. Jedna z nich pochodzi od Brahmy, druga od Lakṣmī, trzecia od Śivy, a czwarta od czterech Kumārów. Jeśli chcemy zdobyć prawdziwą wiedzę, musimy zwrócić się do autorytatywnego przedstawiciela Kṛṣṇy, wywodzącego się z jednej z tych czterech sukcesji.

Kṛṣṇa mówi w Bhagavad-gīcie (3.42):

Najbardziej wartościową wiedzą jest ta, która pomaga nam uwolnić się od cielesnej koncepcji życia. Niestety, naukowcy, filozofowie, politycy i inni tak zwani przywódcy zwodzą ludzi, którzy jeszcze bardziej przywiązują się do ciała. Życie ludzkie daje nam sposobność osiągnięcia świadomości Kṛṣṇy, ale te łotry nie pozwalają innym skorzystać z tej okazji i kierują ich uwagę na rzeczy związane z ciałem. Dlatego też są największymi wrogami ludzkości.

Chrześcijanie i muzułmanie także są bhaktami, ponieważ modlą się do Pana o chleb powszedni. Zwracając się do Boga w ten sposób – nawet nie wiedząc zbyt wiele i stojąc niżej od innych – czynią pierwszy krok w życiu duchowym. Chodzenie do kościoła czy meczetu to także pobożna czynność (caturvidhā bhajante māṁ janāḥ sukṛtino 'rjuna). Ci, którzy tak zaczynają, pewnego dnia staną się czystymi bhaktami. Propaganda wymierzona przeciwko chodzeniu do kościoła, świątyni czy meczetu jest niebezpieczna dla wszystkich.

Czysty bhakta zrywa krępujący go węzeł uczuć rodzinnych i rozciąga swą działalność w służbie oddania na wszystkie pogrążone w zapomnieniu dusze. Typowym przykładem jest sześciu Gosvāmīch, zwolenników pana Caitanyi. Chociaż należeli do najbardziej światłych i bogatych arystokratycznych rodzin, dla dobra ogółu porzucili wygodne domy i zostali żebrzącymi mnichami. Zerwanie z przywiązaniem do rodziny pozwala poszerzyć pole działania. Bez tego nikt nie może zostać braminem, królem, przywódcą społecznym ani bhaktą Pana. Najwyższy Pan Rāmacandra pokazał to na własnym przykładzie, gdy zerwał więź miłości z ukochaną żoną, chcąc w ten sposób zademonstrować cechy wzorowego króla.

Kṛṣṇa to najwyższa żywa istota (nityo nityānām cetanaś cetanānām). My mamy te same cechy co On, z tą tylko różnicą, że Kṛṣṇa jest nieograniczony (vibhu), a my jesteśmy ograniczeni (aṇu). Nasza natura jest odbiciem natury Kṛṣṇy, dlatego przejawiamy wszelkie skłonności widoczne w Nim. Kṛṣṇa wykazuje na przykład skłonność do kochania osoby płci przeciwnej. Pragnienie kochania i bycia kochanym bierze swój początek z wiecznej miłości Rādhy i Kṛṣṇy. Poszukujemy wiecznej miłości, ale – jako że podlegamy prawom materialnym – nasza miłość zostaje przerwana. Dopiero gdy rozwiążemy ten problem, doświadczymy miłosnego związku podobnego temu, jaki łączy Kṛṣṇę i Rādhārāṇī. Naszym celem powinien być zatem powrót do domu, do Kṛṣṇy.

Ci, którzy daremnie starają się uniezależnić od Pana zwani są anātha (pozbawionymi opiekuna), a ci, którzy całkowicie zdają się na Niego – sanātha (mającymi opiekuna). Musimy więc próbować stać się sanātha, a zawsze będziemy chronieni przed przeciwnościami, których źródłem jest natura materialna. Łudzeni przez energię zewnętrzną zapominamy, że samo życie materialne to najbardziej niepożądane uwikłanie. Z Bhagavad-gīty (7.19) dowiadujemy się, że kto ma szczęście, ten po wielu narodzinach uświadamia sobie, iż Vāsudeva jest wszystkim i najlepszy sposób na życie to pełne podporządkowanie się Mu. Po tym poznać mahātmę.

Służbę oddania może pełnić ten, kto skończył z życiem w grzechu. A kto potrafi zerwać z grzechem? Postępujący pobożnie. Nie sposób uniknąć działania, a pobożne działanie to naturalna metoda zarzucenia występnego życia. Z jednej strony należy rozbić filary grzechu, z drugiej zaś rozpocząć pobożne życie. Samo zrozumienie tej kwestii nie wystarczy. Za nim musi podążyć działanie.

Chociaż dla innych świat narodzin i śmierci jest niczym ogromny ocean, bhaktowie postrzegają go jako małą kałużę (bhavāmbudhir vatsa-padam), którą z łatwością można przeskoczyć. W ten sposób bhakta osiąga najwyższą siedzibę (paraṁ padam). A co ze światem materialnym? Padaṁ padaṁ yad vipadām. Nie jest on przeznaczony dla bhaktów, lecz dla tych, którzy cierpią. Dlatego Kuntīdevī mówi: „Świadomość Kṛṣṇy to lekarstwo na twoje cierpienie. Przyjmij ją i bądź szczęśliwy”.

Ci, którzy poszukują oryginalnej przyczyny materialnego stworzenia, powinni wiedzieć, że stworzenie następuje tylko w obecności duszy. To dusza uaktywnia materię; materia nie stwarza duszy. Buddyści twierdzą, że siłę życia – żywotną energię, która tkwi w każdym z nas – tworzy materia. Dzisiaj teorię tę wyznaje cały świat. Prawda zaś jest taka, że materia rozwija się dzięki obecności siły życia.