Adam Grzymała-Siedlecki

Poza wszystkim, droga dla pewnych organizacji psychicznych ma jeszcze w sobie coś z magnetycznego działania. Ciągnie. O tych, których ciągnie, mówi się, że ulegają manii wędrowania.

Nie ma trudniejszego zadania nad udowodnienie pewnika. Jak np. udowodnić Euklidesowy aksjomat, że w skończonej przestrzeni nie zetkną się nigdy dwie równoległe linie na jednej i tej samej płaszczyźnie przeprowadzone?

Modne dziś pojęcie: dramat epicki – w dziedzinie na przykład metalurgii odpowiednikiem byłoby: żelazo ołowiane, lub cyna miedziana.

Można by pokusić się o udowodnienie, że sztuka dla sztuki to też prakseologiczny akcent w historii twórczości artystycznej.

A tymczasem nie wiadomo, czy praca umysłowa, o ile jest nasilona, nie więcej zużywa człowieka niż praca fizyczna. W pracę umysłową – zwłaszcza w pracę twórczą, wprzęga się nie tylko mózg, ale i całość ludzkiego organizmu, bodaj że do najdrobniejszej tkanki.

Rzeczą godną poważniejszego studium byłoby rozpatrzeć różnorodność gatunków grafomaństwa. Odmienność pobudek, swoiste ustosunkowanie się do doznawanych klęsk, jakimi dla grafomana musi przecie być odmowa drukowania czy wystawiania w teatrze jego dzieła.

Nim w nas powstaną pierwsze myśli, już umiemy czuć. Uczucie jest elementem starszym od myśli, pierworodniejszym. Może dlatego nie ma takiej myśli, która by żyła nie powiązana z uczuciem, choćby z cieniem uczucia: przyjemności, strachu czy odrazy. Nie ma bodaj i aktu woli wolnego od uczuciowego zabarwienia. Inna rzecz, że im bardziej jesteśmy psychicznie rozwinięci, tym wyraźniejsze jest u nas, że nie ma aktu uczucia bez myśli.

Literatura wieku Oświecenia chciała być mądrym dziełem sztuki. Literatura naturalistyczna siliła się być życiem. Literatura naszych czasów ambicjonuje, by stać się pracownią naukową.

Pod innym, niż nasz ziemski ustawionym kątem, po swojej własnej, nie po naszej ziemskiej orbicie, krąży poeta naokoło słońca.

Nie zapominajmy o jednym jeszcze rodzaju kłamstwa: o kłamstwie dla kłamstwa, o potrzebie np. powiedzenia: widziałem czterech Murzynów, gdy widział ich tylko dwóch. Albo znów typ inny kłamcy: cokolwiek opowiada, to opowiada jako rzecz, która się przy nim działa, choć tę rzecz wczoraj mu ktoś opowiedział – i on ją za nim powtarza.

Wdzięczność jest jedną z rzadszych cnót. Zdaje mi się, że prawdziwie wdzięcznym może być tylko człowiek z natury hojny. Znowu jedna z rzadszych cech charakteru. Nie należy tylko hojności utożsamiać z marnotrawnością.