Nagi sad

Skąd mogiem wiedzieć, że książki nie są martwe, lecz jak stworzenia przewrotne, podstępne, nieżyczliwe, bo gdy nie mogą strachem zmóc, wtedy cię kuszą, obiecują więcej, niż mogą, niby otuchy ci dodają, a zwodzą, wciągają cię w tę swoją mądrość niby jasną, przestronną jak pańskie pokoje, lecz kiedy się dobrze rozejrzysz, widzisz, żeś w zwątpienia spętany.

Szukasz jasności, a tymczasem mądrość ma wiele twarzy.

[...] przecież nie tak znowu mało mieć kogoś, kogo mógłby człowiek pożałować, oprócz samego siebie, z kim mógłby się porównać w tkliwości nad sobą.

[...] kto milczy, ma we wszystkim rację.

[...] kiedy człowiek nic nie może, to zawsze może się jeszcze oszukać.

Bo czymże byłby człowiek ogołocony z radości innych, z ich pragnień, bólów, z ich myśli i niedoczekań, z ich potępienia, czy nawet pogardy. Dzięki płomieniom nawet słoma może stać się ogniskiem. Dzięki innym nasze życie przedtużone zostaje o ich pamięć.

[...] wiadomo przecież, że od siebie samego wszystko człowiek znieść może, jeszcze w tym zadowolenie znajdzie, bo gdy się nawet obwinia, to nie dla wymierzenia kary, tylko dla ulgi. Łatwiej sobie samemu nie przebaczyć niż od innych przebaczenie przyjąć.

Najgłębszy jest przecież ten sen, do krórego człowiek się nie układa, lecz który go sam zastaje, na stojąco, z otwartymi oczyma, w drodze, z takiego snu trudno nawet kogoś zbudzić bólem czy rękami.

[...] największym jest przekleństwem, gdy musi człowiek tylko słuszność czynić.

Nienawiść dodawała mi skrzydeł, oczyszczała mnie z tego pierworodnego grzechu pokory, który byt moim jedynym dziedzictwem, pierwszą szczyptą soli na języku. Czutem się prawie wzniosły, wszechmogący, peten nadziei.

[...] pamięć jak to pamięć. Wydarzenia nie spoczywają w niej jak świętne szaty w kufrze, lecz dzieją się wciąż, choćby przez samo pamiętanie ich, zmieniają się, rosną, nie możesz nigdy być ich pewny ani budować na nich.

[...] tylko cisza godna jest słów, tylko w ciszy słowa znaczą to, co się przez nie pragnie.

Nigdy się [...] nikomu nie zwierzał, [...] skąpy w mowie, nieumiejętny w piśmie, bał się słow, że go oszukają, choć jego własne, i wierzył tylko milczeniu, tej jedynej niekłamanej możliwości wyznania.

Nic tak [...] zmęczenia nie koi jak śmierć, przytulniejsza od pierzyny.

Może [...] dlatego na tę śmierć wracają ludzie do swoich stron, w nadziei że się z nimi po znajomości obejdzie.

[...] w miejscu, gdzie się człowiek urodził, wszystko jest mu przyjazne, i ptak, i kamień, a noc i dzień dzielą się nie według światła i ciemności, lecz według snu i przebudzenia człowieka.