Myszeida. Monachomachia. Antymonachomachia. Poematy heroikomiczne

Święta miłości kochanej ojczyzny,

Czują cię tylko umysły poczciwe!

Dla ciebie zjadłe smakują trucizny,

Dla ciebie więzy, pęta nie zelżywe!

Kształcisz kalectwo przez chwalebne blizny,

Gniezdzisz w umyśle rozkoszy prawdziwe!

Byle cię można wspomódz, byle wspierać,

Nie żal żyć w nędzy, nie żal i umierać!

Tymczasem, gdy się świat cały oburza,

Jędza niezgody z swych łożysk wypada:

Jad swój szkodliwy obficie wynurza,

Syta zjadłością, i klęsk przyszłych rada.

Fortuna kroki stawiając niebaczne,

Przypadkiem tylko skłania się i rządzi:

Choć jej wyroki płoche i dziwaczne,

Przecież to czynić musim, co osądzi.

Dwór pański źródłem występków, lub cnoty;

Lud w obieraniu prosty i mniej baczny,

Głupio zdziwiony na wyższe obroty,

W sądzeniu płochy, w działaniu dziwaczny,

Patrzy na dworskich intryg kołowroty:

Ten mu prawidłem, kto z postaci znaczny;

Na wzór bydlęcej nieroztropnej trzody,

Uczniem jest błędu, niewolnikiem mody.

Mimo tak wielkie płci naszej zalety,

My rządzim światem, a nami kobiety.

Nie ten szczęśliwy, kto jest wywyższony,

I w pożądanej buja obfitości.

Gdybym był królem, lub jaśnie wielmożnym,

Chciałbym mieć serca sług, albo poddanych:

Miłość powszechna czyni człeka możnym;

Stawia w korzyściach nieoszacowanych.

Na cóż się przyda rozkazywać trwożnym?

Czyliż nie lepiej mieć obowiązanych?

Skarby, oręże, wszystko to rzecz płocha:

To grunt, gdy sługa pana swego kocha.

Ciężka rzecz dostać poddanych życzliwych:

Zraża podległość prawo rozkazania.

Już się przebrało na sługach poczciwych,

Sama nierówność wstrętem od kochania.

Hardość w zamysłach swoich popędliwych

Sądzi na oślep, i płocho nagania.

Pan wszystkim winien, wszystkim w odpowiedzi:

Dla czegoż winien? bo najwyżej siedzi.