Fiodor Dostojewski

Proszę wziąć w końcu pod uwagę, że obecna chwila należała istotnie do takich, w których skupia się jak w soczewce, cała treść życia, wszystko, co było, co jest i może nawet, co będzie.

Stiepan Trofimowicz zdołał poruszyć w sercu pupila najgłębsze struny i wzniecić w nim pierwszy, nieokreślony nastrój wieczystej, świętej tęsknoty, której zaznawszy niejedna dusza wybrana nie odda już za żadne tanie uciechy. (Są nawet tacy, którzy wyżej cenią tęsknotę niż najpełniejszą rozkosz, nawet gdyby taka rozkosz była możliwa)

Bóg i przyroda to jedno.

Zawsze i wszędzie zjawiają się podejrzane typy w czasach burzliwych lub pełnych wątpliwości. Nie mam na myśli tak zwanych postępowców. (…) W każdym okresie przejściowym wypływają na wierzch kanalie, które istnieją przecież w każdym społeczeństwie. Wypływają na wierzch i już zupełnie bezcelowo, nawet bezmyślnie ujawniają i krzewią niepokój i zniecierpliwienie. I te kanalie, może nieświadomie, trafiają pod komendę małej garstki „ludzi jutra”, którzy działają celowo i kierują tamtymi jak chcą, o ile zresztą nie są skończonymi idiotami, co także nieraz się zdarza.

– Niech pan sobie wyobrazi – zatrzymał się przede mną – kamień, olbrzymiej wielkości, jak duży dom. Kamień wisi, a pan stoi przed nim; gdy spadnie panu na głowę, czy będzie bolało? – Kamień? Taki jak dom? Rzecz prosta – strach bierze. – Ja nie o strach pana pytam. Czy będzie bolało? – Kamień jak góra? Milion pudów? Oczywiście, że nie. – Ale niech pan stanie naprawdę, to póki kamień wisi, będzie się pan bał bólu. Największy uczony, najlepszy lekarz, wszyscy, wszyscy będą się strasznie bali. Każdy będzie wiedział, że nie będzie bólu, lecz każdy będzie się bał bólu.

Se non e vero, e ben trovato – Jeśli to nieprawda, to dobrze powiedziana.

Nie ma zresztą przesądów niewinnych.

Wprawdzie głowy przede wszystkim przeszkadzają nam rozumieć cokolwiek, lecz i bez głów nie zdobędziemy się na to, by cokolwiek urządzić jak należy.

Darmo nic nie przychodzi.

Tak – dobrze, nie – to nie. Oto cała moja taktyka.

Każde nieszczęście bliźniego ma w sobie coś takiego, co weseli cudze oczy – zawsze u wszystkich.

Idiotów jest zawsze dość na świecie.