Pesymizm defensywny, polegający na rzetelnej próbie zrozumienia rzeczywistości i przygotowywaniu się do… — Tomasz Witkowski

Dzisiejszy renesans ruchu otwartej nauki, dzielenia się wynikami badań i danymi wskazuje, że zasady kultury darów bardziej sprzyjają nauce niż te oparte na indywidualizmie.

Poszukując autentyczności, nieuchronnie dochodzimy do ściany, której nie sposób pokonać, bowiem nasza ludzka zdolność do autorefleksji i samoświadomości, a co za tym idzie do kreowania i korygowania własnego wizerunku, nieodwołalnie skazuje nas na wygnanie z wymarzonego raju autentyczności. Bylibyśmy zatem autentyczni, śpiąc tylko lub udając się do pustelni bez nadziei spotkania drugiego człowieka? Czyż nie odważniej jest przyjąć perspektywę nieuniknionej autentyczności, która obejmuje to, jacy jesteśmy i co robimy na co dzień, włącznie z naszą zdolności do autorefleksji i z naszym dążeniem do bycia lepszą wersją samego siebie? Niech nas przed tym nie powstrzymają jęki upadającego w gruzy przemysłu wydobywczego autentyczności.

Jako przedstawiciele gatunku Homo sapiens, z przyrodzoną nam zdolnością refleksji nad własną skończonością, nie będziemy jednak w stanie przeżyć życia, nie potykając się o myśli o śmierci. Jedyne, co możemy zrobić, to wybrać, kiedy i w jaki sposób owe refleksje poddać gruntownej rozumnej obróbce – czy wtedy, gdy pchną nas do tego nieprzewidywalne wydarzenia i towarzyszące im emocje, czy wówczas, gdy wzorem starożytnych filozofów świadomie oddamy się rozmyślaniom.