Resentyment a moralności

Bardzo wesołe rzeczy oglądane przez bardzo smutnych ludzi, którzy nie wiedzą co z nimi począć – oto „sens” naszej wielkomiejskiej „kultury” rozrywki.

W czasach największej witalności panowała obojętność na życie i jego kres.

Zwłaszcza tam, gdzie do przyjaznego, a nawet czułego zachowania, które może trwać miesiącami, nagle wkłada się złośliwe działanie lub takaż mowa, na pozór zupełnie nieuzasadniona, czuje się wyraźnie, że przyjazną powierzchnię przebija jakaś głębsza warstwa życiowa.

Miłość, ofiara, pomoc, pochylanie się nad mniejszym i słabszym stanowi samorzutną erupcję sił, której towarzyszy stan szczęśliwości i wewnętrznego spokoju. W obliczu tej naturalnej gotowości do miłowania i do ofiary wszelki „egoizm”, dbałość o siebie i swój interes, sam instynkt „samozachowawczy”, stanowią już oznakę zahamowanego, osłabionego życia.

Poczucie, że ciało jako takie jest „brudne”, że jest „przyczyną grzechu”, ciasnotą wymagającą przezwyciężenia, itd. ma źródło w zmierzchu antycznego świata i dopiero stamtąd przenikało niekiedy do Kościoła chrześcijańskiego.

Grzeszny uczynek i następująca po nim skrucha (…) są zdaniem Jezusa lepsze niż wyparcie grzesznego odruchu i spowodowane tym zatrucie człowieka na wskroś.

Upadające życie daje o sobie znać w ten sposób, że jako przyjemne odczuwa się rzeczy i działania zdolne popychać życie w stronę upadku.

Idea sprawiedliwości, przekraczająca swój racjonalny czynnik, który wymaga, by „równym dawać po równo” i myślana jako poniekąd już określona, ma za przesłankę miłość. Człowiek, który równych po równo przyprawiałby o szkody albo zabijał, byłby w tym racjonalnym sensie sprawiedliwy, choć nie mógłby przecież aspirować do występującej pod nazwą „sprawiedliwość” cnoty moralnej.