Fiodor Dostojewski
Cytaty
– Domyślił się wreszcie! Czyż pan, panie Kiriłłow, przy pańskim rozumie, nie wiedział dotychczas, że wszyscy są jednakowi, nie ma lepszych i gorszych, a tylko mądrzejsi i głupsi? A jeżeli wszyscy są podli (co zresztą jest tylko frazesem) to świadczyłoby, że nie powinno być ludzi niepodłych.
Najpierw urządźcie tak wszystko, by każdy człowiek był potrzebny, a dopiero potem go płódźcie.
– Ach, jak chciałbym żyć znowu! – zawołał z niezwykłą energią – Każda godzina, każda chwila życia powinna być radością dla człowieka…Powinna! Musi być! To obowiązek człowieka tak urządzić, to jego przykazanie, ukryte, lecz istniejące na pewno… (…). Ponad szczęście własne potrzebna jest człowiekowi świadomość i nieustanna wiara, że istnieje gdzieś szczęście całkowite, spokojne, dla wszystkich ludzi i rzeczy… Zasadą bytu ludzkiego jest to, aby człowiek mógł zawsze korzyć się przed nieskończenie wielkim. Jeżeli ludzi pozbawić nieskończenie wielkiego, nie zechcą żyć i umrą w rozpaczy. Nieskończoność i bezmiar są tak samo ludziom potrzebne jak ta mała planeta, na której żyjemy…
Pragnąc więc prawdzie nadać cechy prawdopodobieństwa, trzeba koniecznie zabarwić ją nieco kłamstwem. Ludzie od początku świata tak właśnie postępują.
A jednak na świecie zwykle kończy się wszystko niczym.
Bywają marzyciele, którzy obchodzą rocznice pojawienia się ich fantastycznych wizji.
(…) życie ludzkie dzieli się na dwie połowy. Druga upływa wyłącznie pod znakiem przyzwyczajeń, jakie nagromadziły się w pierwszej.
Marzyciel, jeśli chodzi o ścisłe określenie, nie jest człowiekiem, lecz jakimś gatunkiem pośrednim.
Człowiek jest nieszczęśliwy tylko dlatego, że nie wie, iż może być szczęśliwy.
Ale któż pani powiedział, że ja mam jakąś historię? Nie mam żadnej historii…
– Jakże więc pan żył, jeżeli nie ma historii?
Czyż jednak w największej nawet izolacji wolni jesteśmy od działania praw natury?
Mój Boże! Cała chwila rozkoszy! Czyż to mało choćby na całe życie człowiecze?



