Magia

[...] kochać można tylko całkowicie i każdy chce człowieka w całości dla siebie, rodzina, małżonek, ukochany, wszyscy.

Czego człowiek się boi, to jednocześnie też przyciąga.

[...] wielkie, pierwotne i odwieczne namiętności ludzkie nie potrzebują powodu ani pretekstu: zazdrość była produktem ubocznym miłości [...], jak perfumy w przypadku smoły.

Gatunek literacki zawsze stoi pomiędzy pisarzem a tym, co ma on do powiedzenia [...].

Chodzi o całość, a całość jest zawsze bezkształtna.

Pisarz, ten prawdziwy, rozlewa się tak jak dzikie rzeki w Ameryce Południowej: ten prąd niesie ze sobą także wiele gratów i śmieci, dachy domów, zwłoki niedźwiedzia, tratwy z nagimi ludźmi i wgniecione blaszane naczynia.

Tylko dyletanci starannie i bezbłędnie piszą majstersztyki.

Nie oszalałem, w każdym razie nie bardziej, niż jest to potrzebne, aby człowiek zrozumiał, całkowicie przeniknął, a następnie zniósł życie.

[...] bardzo rzadko się odzywa, jakby słowa jedynie zamykały jakiś proces, który już całkowicie zakończył się w jego duszy, i ogłaszały to, co jest już ostateczne.

Mrużąc oczy gapili się na to małe, koślawe przeznaczenie, które mimo wszystko zawierało w sobie każdą możliwość, tak jak w pudełku zapałek jest i to, że przy jego pomocy podpalić można świat.

[...] ludzkość zszarzała i zgłupiała w tej cywilizacji, której rozkazy bezmyślnie powtarza: ludzie w zadziwiający sposób zaczęli się do siebie upodabniać, w strojach, w rozrywkach, w stylu życia i także w sprawach duchowych.

[...] wypatrywała morza, tego cudu, tego nieznanego, czego zawsze pragniemy, a czego tak naprawdę nigdy chyba wcale nie chcemy znaleźć.

Najgorsze, co może się zdarzyć człowiekowi. Spełniło się największe pragnienie mojego życia.

Jesteśmy ludźmi. Nie wolno nam wystawiać siebie nawzajem na próby.

[...] miłość chce wszystkiego, całego człowieka, z każdą jego tajemnicą, z jego sanktuarium, całkowicie.

[...] nie ma małych i dużych zmian, każdy ludzki gest, także najdrobniejszy przejaw życia trzeba widzieć w kontekście całości, całego człowieka, całego mechanizmu. Wszystko się ze sobą wiąże, wzajemnie na siebie oddziałuje.

Wyjechałem, a kto odchodzi, ten trochę już jakby nie istniał.

[...] odwróciliśmy głowy zmieszani, z opuszczonym wzrokiem, jak ludzie, którzy trochę się wstydzą; wstydzą się szczególną wstydliwością, ponieważ widzieli jakąś nadludzką niestosowność, jakąś surową, wykoślawioną przygodę, życie.

[...] miłość nie potrzebuje idealnych obiektów. Miłość jest jak... ależ nie, nie ma porównania na miłość. Ona nie ma swojej przyczyny, nie ma na nią wytłumaczenia. Miłość, wygląda na to, przeznaczona jest sama dla siebie.

[...] nie ma nic trudniejszego, niż ugasić serce, które się zapaliło.

[...] kiedy jestem w połowie drogi życia, moje włosy posrebrzyły się tu i ówdzie, i bardziej lubię wspomnienia niż nadzieje [...].

Kto raz odszedł i poznał świat [...] utracił dom...

[...] świat zawsze jest taki sam, ale czasem pojawia się na horyzoncie człowieka jakiś szczególny pochód gwiazd.

Mówił trochę w każdym europejskim języku, i w każdym języku najchętniej milczał.

Zawsze siedzę tutaj tak, jak ktoś, kto przez pomyłkę trafił na scenę i zmieszany czeka, żeby go wyproszono, bo zaraz podniosą kurtynę i rozpocznie się przedstawienie.

Człowiek jest wdzięczny, lecz człowiek jest też - chwała Bogu - niewdzięczny.

Człowiek niczego nie może uczynić wbrew sobie.

Dom, jak zazwyczaj dzieci i dzieła nowej epoki, szybko się zużył, postarzał.

[...] nie potrafili ustalić prawdy, która była tak nieprzyzwoicie prosta, a mimo to tak niesamowicie zagadkowa, jak każda prawda, która ujawnia wzajemny stosunek pomiędzy ludźmi.

[...] myślał o życiu trochę tak, jak o jakimś procesie, którego przebieg został ustalony na każdą ewentualność [...].

[...] czuł, że wszystko to, czego dokonują ludzie, nie charakteryzuje ich i o nich nie stanowi [...].

Co dawały książki? Doświadczanie. Lecz żadne doświadczanie nie pomagało. Teraz, u schyłku ostatniego etapu swego życia, niemal wrogo przyglądał się książkom, które zawsze odpowiadały jedynie na szczegóły. Na całość nie umiał odpowiedzieć nikt.

O literaturze myślał już wyłącznie tak, jak o jakimś dalekim kontynencie, który kiedyś, w młodości, zwiedził. Pragnął już tylko wspominać.

Wszyscy chcieli pełnego oddania, całego człowieka, praca, chorzy, rodzina. A życie było krótkie. Czasem, w godzinach zmęczenia, ze zdziwieniem obserwował, jak bardzo się już roztrwoniło, jak bardzo przeleciało życie.