Robert Stiller

Mętniacy lubią np. mylić morderstwo i zabójstwo. Gdy czterdzieści lat temu tłumaczyłem jakiś kryminał, układni głupcy w wydawnictwie „Iskry”, uparli się, że każde morderstwo w przekładzie mam zmienić na zabójstwo, żeby zmniejszyć – a pfe! – zbytnią drastyczność. Tymczasem morderstwo jest zbrodnią, a zabójstwo w niektórych przypadkach nie musi być nawet wykroczeniem. Więc np. po angielsku nie do pomylenia są murder i manslaughter. Za to nie rozróżnia się ich po rosyjsku. Czy to nie daje troszkę do myślenia? Jak i fakt, że katolicy z premedytacją fałszują Piąte Przykazanie, które wcale nie brzmi w oryginale NIE ZABIJAJ, tylko NIE MORDUJ. Po czym z fałszywego tłumaczenia wyciągają fałszywe wnioski, twierdząc na przykład, że w przykazaniach Boskich zabrania się kary śmierci. Co jest absolutną nieprawdą.

W wywiadzie telewizyjnym ceniony aktor i absolwent PWST stęka następująco: „To mi sprawia… olbrzymią… no… nie wiem jak to nazwać… frajdę… satysfakcję…” Nie potrafi zatem wyrazić tak prostej i elementarnej rzeczy jak to, że coś go cieszy. W jego ciężko okaleczonym mózgu przestały funkcjonować tak elementarne wyrazy polskie (i zapewne również pojęcia) jak szczęście, przyjemność, radość, uciecha, zachwyt, rozkosz, błogość, zadowolenie…

Największym i najgroźniejszym przestępcą w dziedzinie uśmiercania polszczyzny i szerzenia półanalfabetyzmu jest telewizja publiczna.

Najważniejsza część każdego języka, która decyduje o wszystkim, to jego składnia. Nie słownictwo, nie fleksja i żadna z tych rzeczy, które potocznie nazywa się gramatyką.

Bez wielojęzyczności nie można mówić o porządnym myśleniu. Człowiek znający tylko jeden język ma kalekie myślenie, bo nie odróżnia słów od pojęć, myśli od języka.

Polacy są masowo i całkowicie niegramotni w rosyjskim, jednym z najważniejszych, najpiękniejszych i najbogatszych w wielką literaturę języków świata.

Nie ma przymusu wyrażania się w sposób precyzyjny. Nawet i najstraszniejsze łamanie polszczyzny, jak wiadomo, nie jest karalne. Lepszy język i styl to po prostu alternatywa dla tych, którym sprawia to przyjemność lub jest potrzebne. A kto chce, niechaj wydaje zamiast mowy ludzkiej baranie lub żołądkowe pobekiwania.

Czy słyszałeś o rosyjsko-żydowsko-amerykańskiej autorce nazwiskiem Ayn Rand? Która nie umywała się do ciebie intelektualnie ani też artystycznie. Była jednak osobą walczącą, a do ciebie tym podobną, że w latach 50–80-tych jej powieści, eseje i dzieła filozoficzne miały wzięcie, poczytność i nakłady ściśle porównywalne do twoich. Wypowiedziała w nich wojnę komunistycznej inwazji na Stany Zjednoczone i wygrała tę wojnę! To ona skompromitowała lewicujących inteligentów i przetrąciła kręgosłup bolszewickiej piątej kolumnie, jaką stała się wrzaskliwa i ogłupiała młodzież akademicka na kampusach. Dzięki niej Ameryka nie okazała się rozstrzygającym przyczółkiem komunizmu zwycięskiego w skali globalnej, tylko (przy wszystkich swoich wadach) na odwrót.

Powiedzmy zresztą bez ogródek: twoje prawdziwe dzieła to lektura wyłącznie dla ludzi bardzo inteligentnych. Innym są niepotrzebne! jeśli abstrahować od mody na twoje nazwisko, powodującej, że wiele osób kupuje wszystko i stawia na półce, połowy z tego w ogóle nie czytając i przerywając po pierwszych 10 stronach.

Moja bardzo już stara wówczas babka, rdzenna Tatarka, świadoma tych spraw – bo ja wiem? z wojny japońskiej? – potrafiła przygotować się na przejście frontu przez nasz majątek na Kresach w 1940 roku. Sporządziła sobie ohydną papkę z mąki, surowych jaj, krwi, zgniłych jarzyn i kurzego łajna, wysmarowała sobie tym twarz. Kiedy podeschło, wyglądało jak okaz trądu. Ruski żołdak, który ją rzucił na ziemię, spojrzał z bliska i uciekł z okrzykiem zgrozy.

Do przyrodzonych słabości polszczyzny należy monotonia (z którą sobie wybornie radzisz) melodii, rytmu i akcentu, odskakująca na minus np. od rosyjskiego i czeskiego. Do jej zalet natomiast obok słowotwórstwa (które często wykorzystujesz) ogromne bogactwo składni oraz jej najrozmaitszych odmian, jak również wariantów stylistycznych (z tego nie robisz użytku).