Nihilizm jest naturalnym produktem racjonalizmu scjentycznego, czyli takiej ideologii, wedle której nauki… — Leszek Kołakowski

Niepodobna, rzecz jasna, uważać poczucia narodowego, czy zróżnicowanych etnicznych tożsamości za rzecz pożałowania godną; plemienne różnice, a potem rozwinięte narody są dziełem spontanicznym, niezaplanowanym przez nikogo, quasi-naturalnym. Naturalne jest, że mamy język ojczysty i niszę kulturalną własną, do innych niepodobną, w której czujemy się u siebie, w domu, że okazujemy swojemu narodowi solidarność wyróżnioną, że inaczej cieszymy się z jego osiągnięć i dobrych dzieł, a smucimy się jego niepowodzeniami, schorzeniami i nikczemnościami, aniżeli czynią to inne narody.

Jezuicka teologia, zwana przez przeciwników semipelagiańską, zakładała, że łaska, która uzdolniła nas do dobrych uczynków, jest do zbawienia niezbędna, oczywiście, lecz jest na równi wszystkim ludziom dana i wola nasza ma ją uczynić skuteczną.