Jędrzej Giertych

Śląsk był jedną z kolebek naszego narodu. Obrona Głogowa, Psie Pole, bitwa pod Legnicą, biskupstwo wrocławskie, intensywne życie narodowe, polityczne, umysłowe, religijne, kulturalne na polskim, średniowiecznym Śląsku – to są wszystko fakty, bez których naród nasz nie byłby się stał tym, czym jest.

Stan, w jakim się Polska znalazła dzięki rządom sanacyjnym, należałoby oceniać z wielkim pesymizmem, gdyby nie to, że istnieją objawy, które pozwalają uważać stan ten za przejściowy i nie przesądzający przyszłości. Te objawy to wzrost ruchu narodowego w pomajowej Polsce, to odrodzenie religijne w pokoleniu najmłodszym i szereg zjawisk równoległych.

Obóz wszechpolski postawił sobie za cel przetworzyć wewnętrzną budowę społeczeństwa polskiego w duchu demokratycznym – podnieść kulturalnie, uświadomić narodowo i zmobilizować politycznie polski lud – wyzyskać utajone siły, drzemiące w polskiej wsi, polskim drobnym mieszczaństwie, najszerszych warstwach społecznych polskiego narodu.

Okres przedmajowy w polskiej polityce zagranicznej był okresem ciągłych upokarzających procesów przed Ligą Narodów, ciągłych ustępstw wobec Niemiec (zrzeszenie się szeregu praw, przyznanych nam przez traktaty, np. prawa wydalenia z Polski dużej rzeszy Niemców, tzw. optantów), oraz ciągłej, niepotrzebnie drażniącej polityki w stosunku do Sowietów.

Należy tu dodać, że wbrew rozpowszechnionym poglądom, loże masońskie w Polsce nie były bynajmniej uzależnione przede wszystkim od lóż w krajach Polsce przyjaznych, lecz przede wszystkim uzależnione od Prus.

Rosja była zainteresowana w zaborze niektórych polskich prowincji, była również zainteresowana w tym, by Polska zajmowała w polityce europejskiej taką czy inną postawę – ale w całkowitym zniszczeniu Polski była zainteresowana nie więcej niż np. w zniszczeniu Francji, Prus, Szwecji czy innych państw, z którymi miała trwałe lub przelotne starcia.

Obóz narodowy w sejmie był bezsilny wobec przewagi liczebnej swoich przeciwników, nad którymi ukrytą władzę sprawował Piłsudski.

Tak więc cele i wyniki polityki tajnych związków widzimy jasno: ich dziełem, wzgl. dziełem, osiągniętym przy ich współudziale są: reformacja, rozbiory Polski, rewolucja francuska i zniszczenie monarchii francuskiej, zbudowanie potęgi pruskiej, zbudowanie potęgi brytyjskiej, skolonizowanie Ameryki Północnej nie przez Francuzów, lecz przez Anglosasów, a w naszych oczach zburzenie antysemickiej, carskiej Rosji i burzenie katolickiej Hiszpanii (zapewne i oderwanie Ameryki Południowej od Hiszpanii nie obyło się bez udziału ręki masońskiej?).

Tak np. słynna Komisja Edukacyjna, w której ogół społeczeństwa chciał widzieć instytucję podnoszącą poziom umysłowy społeczeństwa, była równocześnie ogniskiem propagandy, urabiającej młode pokolenie w duchu masońskim.

Obrona Częstochowy miała znaczenie nie tyle wojskowe, co polityczne i moralne; stała się wstrząsem, który zbudził i skrystalizował siły odporu.

August II wstępował na tron z tą samą myślą, z którą inny członek tajnych związków, Karol Gustaw szwedzki, około czterdziestu lat wcześniej wjeżdżał do Polski na czele najeźdźczych hufców: z myślą o rozbiorze Polski.

Jasną jest rzeczą, że państewka kresowe, nawet gdyby istotnie były ściśle z Polską sfederowane, w miarę jakby się utrwalały i nabrały sił, zaczęłyby dążyć do pozbycia się niezbyt im miłej polskiej opieki. A wtedy w myśl zasady, że „sąsiad mego sąsiada jest moim przyjacielem” – poszukałyby skuteczniejszego oparcia w Berlinie.