Janusz Sztumski

Jak powszechnie wiadomo, świadomość nie istnieje poza jednostkami ludzkimi, w których głowach dokonują się procesy odbicia.

Jednogłośność nie oznacza wcale jednomyślności.

Termin „rozwinięte społeczeństwo socjalistyczne” był w użyciu nie tylko w języku publicystów, ale także niektórych socjologów, choć oni właśnie powinni byli wskazać zarówno na jego niestosowność praktyczną, jak i nieprzydatność poznawczą. Każdemu, kto zapoznał się z marksistowską teorią rozwoju społecznego trudno niewątpliwie przyjąć możliwość istnienia np. „nierozwiniętego społeczeństwa socjalistycznego”.

Zarówno współcześni ludzie wysoko cywilizowanych społeczeństw, jak też ludzie żyjący ogniś na wszystkich etapach rozwoju cywilizacyjnego, przy potocznym ujmowaniu, wyjaśnianiu i tłumaczeniu zjawisk społecznych lub przyrodniczych, odwołują się na ogół do własnych doświadczeń i obserwacji, zdrowego rozsądku, intuicji i autorytetów. Swoje opinie i twierdzenia opierają więc na mniej lub bardziej wątpliwych przesłankach, ponieważ zarówno własne doświadczenia i obserwacje, jak też zdrowy rozsądek i intuicja, a nawet przeróżne autorytety, nie są wcale niezawodną podstawą wiedzy o obiektywnej rzeczywistości, jaką tworzy przyroda i społeczeństwo.

Na podstawie dotychczasowych doświadczeń badawczych zauważono, że w badaniach ankietowych nie tyle ankieter musi być mądry, co sama ankieta.