# Cytat — Zygmunt Bauman, Ponowoczesność jako źródło cierpień

> Trudno się wszakże spierać o realność pytań, na które na swój sposób fundamentalizm odpowiada. Rzecz nie w tym, jak dowieść błahości lub złudności pytań, ale w tym, jak znaleźć na nie odpowiedź niezakażoną wirusem totalitaryzmu.

- Autor: [Zygmunt Bauman](https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-bauman.md)
- Książka: [Ponowoczesność jako źródło cierpień](https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-bauman/ponowoczesnosc-jako-zrodlo-cierpien.md)
- Źródło: [Wikicytaty](https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygmunt_Bauman#Ponowoczesno%C5%9B%C4%87_jako_%C5%BAr%C3%B3d%C5%82o_cierpie%C5%84) ([CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/))
- Strona cytatu: https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-bauman/ponowoczesnosc-jako-zrodlo-cierpien/trudno-sie-wszakze

## Więcej z tej książki

> Dziś dla odmiany jest oczywiste, że doświadczenie nowoczesnego człowieka nie jest bynajmniej takie, jakim je malowali nowocześni filozofowie (i socjologowie, rzecz jasna): nie jest ono próżnią czekająca na wypełnienie treścią, nie jest bezkształtną plazmą czekającą na uformowanie przez specjalistów wyposażonych w ekskluzywne narzędzia hermeneutyczne. Doświadczenie jest, przeciwnie, od pierwszej chwili znaczące, zinterpretowane i rozumiane przez tych, którzy je przeżywają – ów stan znaczenia, zinterpretowania i zrozumienia jest ich sposobem bycia.

s. 137 — [Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-bauman/ponowoczesnosc-jako-zrodlo-cierpien/dzis-dla-odmiany.md)

> Fundamentalizm religijny nie jest zwiastunem restauracji przednowoczesnego irracjonalizmu. (…) Jest on, przeciwnie, ofertą „racjonalności alternatywnej”, skrojonej na miarę problemów, które gnębią członków ponowoczesnego społeczeństwa. Jak wszystkie odmiany racjonalizmu, i ta alternatywa dzieli i selekcjonuje, jej preferencje różnią się od preferencji narzucanych przez zderegulowane siły rynkowe – co samo w sobie nie czyni jej bardziej ani mniej racjonalną od bezosobowej logiki rynku. Jeśli racjonalizm rynkowy podporządkowany jest zasadzie wolności wyboru i kwitnie w sytuacji niepewności przez konieczność wyboru wzniecanej, to racjonalizm fundamentalizmu stawia na pierwszym miejscu pewność decyzji i ubezpieczenie od ryzyka, i potępia wszystko, co spokój ducha podważa, a więc głównie kapryśną z natury wolność jednostkową. W fundamentalistycznym wydaniu religia nie jest „sprawą osobistą”, sprywatyzowaną jak wszystkie inne wybory indywidualne i prywatnie praktykowaną, ale czymś w rodzaju compleat mappa vitae: stanowi ona prawa wiążące każdą, najintymniejszą nawet dziedzinę życia, zdejmując w ten sposób nieznośny ciężar odpowiedzialności z barków jednostki – tych barków, którym ponowoczesna kultura przypisała siłę herkulesową.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-bauman/ponowoczesnosc-jako-zrodlo-cierpien/fundamentalizm-religijny-nie.md)