{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Pan Cogito",
  "slug": "pan-cogito",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito.md",
  "author": {
    "name": "Zbigniew Herbert",
    "slug": "zbigniew-herbert",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/a5/zbigniew-herbert/pan-cogito_978-83-6129-804-5-f5c0a8f2.jpg",
  "quotes_count": 32,
  "quotes": [
    {
      "id": "52790f22-0d31-4978-83a1-0e486778a492",
      "slug": "wladze-sprawowal-najlepiej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/wladze-sprawowal-najlepiej",
      "text": "władzę sprawował najlepiej\n\nto znaczy nie sprawował jej wcale\n\nnie udało się nakłonić go do\n\ntrwałych związków miłosnych\n\nz drogą żoną moją Caesonią\n\nwięc nie powstała niestety linia cesarzy - centaurów\n\ndlatego Rzym runął",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:50"
    },
    {
      "id": "ec209160-ce16-4170-aaeb-8626c81d7559",
      "slug": "kto-pisal-nasze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/kto-pisal-nasze",
      "text": "Kto pisał nasze twarze na pewno ospa\n\nkaligraficznym piórem znacząc swoje „o”\n\nlecz po kim mam podwójny podbródek\n\npo jakim żarłoku gdy cała moja dusza\n\nwzdychała do ascezy",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        },
        {
          "name": "wygląd zewnętrzny",
          "slug": "wyglad-zewnetrzny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyglad-zewnetrzny"
        },
        {
          "name": "dziedziczenie",
          "slug": "dziedziczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziedziczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "eb581267-e7fa-42a5-9851-6503615acf27",
      "slug": "magia-i-gnoza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/magia-i-gnoza",
      "text": "magia i gnoza\n\nkwitnie jak nigdy\n\nsztuczne raje\n\nsztuczne piekła\n\nsprzedawane są na rogu ulicy",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "duchowość",
          "slug": "duchowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowosc"
        },
        {
          "name": "magia",
          "slug": "magia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/magia"
        },
        {
          "name": "konsumpcjonizm",
          "slug": "konsumpcjonizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsumpcjonizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "ea138b64-3ccf-47cc-a767-09fd075fd26a",
      "slug": "jego-twarz-grozna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/jego-twarz-grozna",
      "text": "Jego twarz groźna w chmurze nad wodami dzieciństwa\n\n(tak rzadko trzymał w ręku moją ciepłą głowę)",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dzieciństwo",
          "slug": "dziecinstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziecinstwo"
        },
        {
          "name": "ojciec",
          "slug": "ojciec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojciec"
        },
        {
          "name": "czułość",
          "slug": "czulosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czulosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "e25906ac-5d4e-457b-8456-a433521680c1",
      "slug": "a-nagrodza-cie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/a-nagrodza-cie",
      "text": "a nagrodzą cię za to tym co mają pod ręką\n\nchłostą śmiechu zabójstwem na śmietniku",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "niewdzięczność",
          "slug": "niewdziecznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewdziecznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "d45f87ab-2d42-4849-a2e3-38c128c78a61",
      "slug": "najnizszy-krag-piekla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/najnizszy-krag-piekla",
      "text": "Najniższy krąg piekła. Wbrew powszechnej opinii nie zamieszkują go ani despoci, ani matkobójcy, ani także ci, którzy chodzą za ciałem innych. Jest to azyl artystów, pełen luster, instrumentów i obrazów. (…) Cały rok odbywają się tu konkursy, festiwale i koncerty. Nie ma pełni sezonu. Pełnia jest permanentna i niemal absolutna.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "piekło",
          "slug": "pieklo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieklo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "cd97dd99-92aa-46cf-b31c-a78f036bea70",
      "slug": "i-nie-przebaczaj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/i-nie-przebaczaj",
      "text": "i nie przebaczaj zaiste nie w twojej mocy\n\nprzebaczać w imieniu tych których zdradzono o świcie",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        },
        {
          "name": "zdrada",
          "slug": "zdrada",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrada"
        },
        {
          "name": "pamięć o zmarłych",
          "slug": "pamiec-o-zmarlych",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec-o-zmarlych"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "c711908a-3ba8-4310-aeb0-6d559689d543",
      "slug": "idz-dokad-poszli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/idz-dokad-poszli",
      "text": "Idź dokąd poszli tamci do ciemnego kresu\n\npo złote runo nicości twoją ostatnią nagrodę\n\nidź wyprostowany wśród tych co na kolanach\n\nwśród odwróconych plecami i obalonych w proch",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "957cc73a-4b58-4ab7-9a2f-591c25a6a844",
      "slug": "a-gniew-twoj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/a-gniew-twoj",
      "text": "a Gniew twój bezsilny niech będzie jak morze\n\nilekroć usłyszysz głos poniżonych i bitych",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "gniew",
          "slug": "gniew",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gniew"
        },
        {
          "name": "współczucie",
          "slug": "wspolczucie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolczucie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "94b97490-644a-4476-960f-a04a8548454d",
      "slug": "gole-sie-w-lazience",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/gole-sie-w-lazience",
      "text": "golę się w łazience\n\notwieram drzwi\n\ninkasent wręcza mi rachunek za gaz i elektryczność\n\nnie mam pieniędzy wracam do\n\nłazienki\n\nrozmyślając\n\nnad liczbą 63,50\n\npodnoszę oczy i wtedy widzę w lustrze\n\ntwarz moją tak realnie że budzę się z krzykiem",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "codzienność",
          "slug": "codziennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/codziennosc"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "80d097a9-4178-46a0-b784-3f5c304a9651",
      "slug": "powtarzaj-stare-zaklecia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/powtarzaj-stare-zaklecia",
      "text": "powtarzaj stare zaklęcia ludzkości, bajki i legendy\n\nbo tak zdobędziesz dobro, którego nie zdobędziesz",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        },
        {
          "name": "tradycja",
          "slug": "tradycja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tradycja"
        },
        {
          "name": "mitologia",
          "slug": "mitologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mitologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "76460fbe-c20e-4b66-9788-12fbf302c6c5",
      "slug": "idz-bo-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/idz-bo-tylko",
      "text": "idź bo tylko tak będziesz przyjęty do grona zimnych czaszek\n\ndo grona twoich przodków: Gilgamesza Hektora Rolanda\n\nobrońców królestwa bez kresu i miasta popiołów",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "obowiązek",
          "slug": "obowiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obowiazek"
        },
        {
          "name": "honor",
          "slug": "honor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/honor"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "6a7e7963-4ef1-4e04-8ab0-7c4339416559",
      "slug": "pozostalo-mu-niewiele",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/pozostalo-mu-niewiele",
      "text": "pozostało mu niewiele\n\nwłaściwie tylko\n\nwybór pozycji\n\nw której chce umrzeć\n\nwybór gestu\n\nwybór ostatniego słowa\n\ndlatego nie kładzie się\n\ndo łóżka\n\naby uniknąć\n\nuduszenia we śnie\n\nchciałby do końca\n\nstać na wysokości sytuacji\n\nlos patrzy mu w oczy\n\nw miejsce gdzie była jego głowa",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "688a48de-5545-4dcd-bd6f-92b9baa568ca",
      "slug": "strzez-sie-jednak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/strzez-sie-jednak",
      "text": "strzeż się jednak dumy niepotrzebnej\n\noglądaj w lustrze swą błazeńską twarz\n\npowtarzaj: zostałem powołany – czyż nie było lepszych\n\nstrzeż się oschłości serca kochaj źródło zaranne\n\nptaka o nieznanym imieniu dąb zimowy",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pycha",
          "slug": "pycha",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pycha"
        },
        {
          "name": "pokora",
          "slug": "pokora",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokora"
        },
        {
          "name": "powołanie",
          "slug": "powolanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/powolanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "49ac63ec-fe08-428f-80e9-d9e44c09e1ad",
      "slug": "na-pierwszej-stronie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/na-pierwszej-stronie",
      "text": "Na pierwszej stronie\n\nmeldunki o zabiciu 120 żołnierzy\n\nwojna trwa długo\n\nmożna się przyzwyczaić",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "obojętność",
          "slug": "obojetnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obojetnosc"
        },
        {
          "name": "media",
          "slug": "media",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "458c0dec-9716-4ab7-b332-bf53eb1d5378",
      "slug": "ulubiona-zabawa-pana",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/ulubiona-zabawa-pana",
      "text": "Ulubioną zabawą\n\nPana Cogito\n\njest gra Kropotkin\n\nma wiele zalet\n\ngra Kropotkin\n\nwyzwala wyobraźnię historyczną\n\npoczucie solidarności\n\nodbywa się na wolnym powietrzu\n\nobfituje w dramatyczne epizody\n\njej reguły są szlachetne\n\ndespotyzm zawsze przegrywa",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "tyrania",
          "slug": "tyrania",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tyrania"
        },
        {
          "name": "zabawa",
          "slug": "zabawa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zabawa"
        },
        {
          "name": "anarchizm",
          "slug": "anarchizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/anarchizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "2c546fe9-f1ba-49e6-907a-e812b0dbc8f7",
      "slug": "klopot-polega-na-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/klopot-polega-na-tym",
      "text": "kłopot polega na tym\n\nże krzyk wymyka się formie\n\njest uboższy od głosu\n\nktóry wznosi się\n\ni opada",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "poezja",
          "slug": "poezja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poezja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "27548542-bcb5-4625-b617-0956828ff4b6",
      "slug": "pora-spadania-jablek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/pora-spadania-jablek",
      "text": "Pora spadania jabłek jeszcze liście się bronią\n\nrankiem mgły coraz cięższe łysieje powietrze\n\nostatnie ziarna miodu pierwsza czerwień klonów\n\nzabity lis na polu rozstrzelana przestrzeń",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "23de29df-c5f4-4730-8b62-80ab3638550a",
      "slug": "dziadek-juz-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/dziadek-juz-tylko",
      "text": "dziadek już tylko oswojony a laską przyciskał do boku\n\nsrebrną szpadę i nie kochaną babkę która była tak uprzejma\n\nże przybrała dla niego twarz pierwszej miłości",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        },
        {
          "name": "pierwsza miłość",
          "slug": "pierwsza-milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pierwsza-milosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "07de1cd0-f3e1-42db-83aa-11ef5e10d827",
      "slug": "nalezy-zgodzic-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/nalezy-zgodzic-sie",
      "text": "należy zgodzić się\n\npochylić łagodnie głowę\n\nnie załamywać rąk\n\nposługiwać się cierpieniem w miarę łagodnie\n\njak protezą\n\nbez fałszywego wstydu\n\nale także bez pychy",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "akceptacja",
          "slug": "akceptacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/akceptacja"
        },
        {
          "name": "pokora",
          "slug": "pokora",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokora"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Cogito",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:49"
    },
    {
      "id": "3432a728-5581-4270-8e85-6f617b002d68",
      "slug": "badz-wierny-idz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/badz-wierny-idz",
      "text": "Bądź wierny Idź",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Przesłanie Pana Cogito",
      "chapter_parent": null,
      "page": 89,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zdrada",
          "slug": "zdrada",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrada"
        },
        {
          "name": "wierność",
          "slug": "wiernosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiernosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T18:00:26"
    },
    {
      "id": "504a56cf-f183-47fa-afa5-fdc4e7048659",
      "slug": "powtarzaj-wielkie-slowa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/powtarzaj-wielkie-slowa",
      "text": "powtarzaj wielkie słowa powtarzaj je z uporem\njak ci co szli przez pustynię i ginęli w piasku",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Przesłanie Pana Cogito",
      "chapter_parent": null,
      "page": 89,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T18:00:15"
    },
    {
      "id": "14549ac3-e99b-40ac-8238-f2d2c4bf54af",
      "slug": "badz-odwazny-w-ostatecznym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/badz-odwazny-w-ostatecznym",
      "text": "[...] bądź odważny\nw ostatecznym rachunku jedynie to się liczy",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Przesłanie Pana Cogito",
      "chapter_parent": null,
      "page": 88,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T18:00:07"
    },
    {
      "id": "3cf2a2b4-678b-4a21-a0b5-99ff3ef1c490",
      "slug": "ocalales-nie-po-to-aby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/ocalales-nie-po-to-aby",
      "text": "ocalałeś nie po to aby żyć\nmasz mało czasu trzeba dać świadectwo",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Przesłanie Pana Cogito",
      "chapter_parent": null,
      "page": 88,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "pamięć zbiorowa",
          "slug": "pamiec-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:59:57"
    },
    {
      "id": "f5837b8a-531f-400b-a0b3-e8969bc44076",
      "slug": "idz-wyprostowany-wsrod",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/idz-wyprostowany-wsrod",
      "text": "idź wyprostowany wśród tych co na kolanach",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Przesłanie Pana Cogito",
      "chapter_parent": null,
      "page": 88,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:59:55"
    },
    {
      "id": "da09ff12-7cb0-4969-a500-36de72e26791",
      "slug": "kto-ma-lepsza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/kto-ma-lepsza",
      "text": "Kto ma lepszą sztukę, ma lepszy rząd - to jasne.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Co myśli Pan Cogito o piekle",
      "chapter_parent": null,
      "page": 84,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:59:51"
    },
    {
      "id": "e52065cf-3f0a-48a9-9cff-5f9af46fb32c",
      "slug": "tyle-ksiazek-slownikow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/tyle-ksiazek-slownikow",
      "text": "Tyle książek słowników\nopasłe encyklopedie\nale nie ma kto poradzić\n\nzbadano słońce\nksiężyc gwiazdy\nzgubiono mnie",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Pan Cogito szuka rady",
      "chapter_parent": null,
      "page": 77,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "zagubienie",
          "slug": "zagubienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zagubienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:59:38"
    },
    {
      "id": "9d2ac933-41d4-49fa-98c4-662949bff078",
      "slug": "smieje-sie-cicho",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/smieje-sie-cicho",
      "text": "[...] śmieje się cicho. Jest to teraz jego jedyny sposób wyrażenia niezgody na świat.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Stary Prometeusz",
      "chapter_parent": null,
      "page": 60,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        },
        {
          "name": "śmiech",
          "slug": "smiech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smiech"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:59:34"
    },
    {
      "id": "35302367-eb52-4a9f-905b-42d99a9876fc",
      "slug": "zeby-wywiesc-przedmioty",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/zeby-wywiesc-przedmioty",
      "text": "Żeby wywieść przedmioty z ich królewskiego milczenia, trzeba albo podstępu, albo zbrodni. [...] podpalony dom gada wielomównym językiem ognia, językiem zdyszanego epika, to o czym długo milczało łóżko, kufry, zasłony.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Żeby wywieść przedmioty",
      "chapter_parent": null,
      "page": 37,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "metafory",
          "slug": "metafory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/metafory"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:59:29"
    },
    {
      "id": "8f923e00-fd92-47ad-a000-fe915b05c9e2",
      "slug": "mysli-chodza-po-glowie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/mysli-chodza-po-glowie",
      "text": "Myśli chodzą po głowie\nmówi wyrażenie potoczne\n\nwyrażenie potoczne\nprzecenia ruch myśli",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Pan Cogito a ruch myśli",
      "chapter_parent": null,
      "page": 25,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:59:14"
    },
    {
      "id": "0311d4e6-1bd4-455f-bf47-6852e94d8057",
      "slug": "wyciagniete-rece-swieca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/wyciagniete-rece-swieca",
      "text": "Wyciągnięte ręce świecą w ciemności jak stare miasto.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Matka",
      "chapter_parent": null,
      "page": 11,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "pomoc",
          "slug": "pomoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pomoc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:59:07"
    },
    {
      "id": "5fa41036-891d-4d2f-bfb6-b5b0daa692a0",
      "slug": "wybuchamy-smiechem-gdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/wybuchamy-smiechem-gdy",
      "text": "wybuchamy śmiechem\ngdy mówią jak mało trzeba\naby się pojednać",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": "Rozmyślania o ojcu",
      "chapter_parent": null,
      "page": 9,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:58:48"
    }
  ]
}