{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Ślub",
  "slug": "slub",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub.md",
  "author": {
    "name": "Witold Gombrowicz",
    "slug": "witold-gombrowicz",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/wydawnictwo-literackie/witold-gombrowicz/slub_978-83-0805-129-0-68130504.jpg",
  "quotes_count": 11,
  "quotes": [
    {
      "id": "bdf9a976-86ee-4035-b1bc-9d65b4f0fb27",
      "slug": "swietosc-majestat-wladza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/swietosc-majestat-wladza",
      "text": "Świętość, majestat, władza, prawo, moralność, miłość, śmieszność, głupota, mądrość, wszystko to wytwarza się z ludzi, jak alkohol z kartofli.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:02"
    },
    {
      "id": "adf1a76c-95a0-4378-9372-f5a29a1f8287",
      "slug": "panuje-spokoj-wszystkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/panuje-spokoj-wszystkie",
      "text": "Panuje spokój. Wszystkie elementy buntownicze zaaresztowano. Parlament także został aresztowany. Poza tym sfery wojskowe i cywilne także obłożone zostały bezwzględnym aresztem, a szerokie koła ludności też siedzą. Sąd najwyższy, Sztab Generalny, Dyrekcje i Departamenty, władze publiczne i prywatne, prasa, szpitale, ochronki, wszystko siedzi. Zaaresztowano też wszystkie Ministeria, a także wszystko i w ogóle wszystko. Policja też została aresztowana. Spokój. Spokojnie. Wilgoć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:02"
    },
    {
      "id": "ab223701-12e7-4358-a99e-9c3da9b539c1",
      "slug": "odrzucam-wszelki-lad",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/odrzucam-wszelki-lad",
      "text": "Odrzucam wszelki ład, wszelką ideę\n\nNie ufam żadnej abstrakcji, doktrynie\n\nNie wierzę ani w Boga, ani w Rozum!\n\nDość już tych Bogów! Dajcie mi człowieka!\n\nNiech będzie, jak ja, mętny, niedojrzały\n\nNieukończony, ciemny i niejasny\n\nAbym z nim tańczył! Bawił się z nim! Z nim walczył\n\nPrzed nim udawał! Do niego się wdzięczył!\n\nI jego gwałcił, w nim się kochał, na nim\n\nStwarzał się wciąż na nowo, nim rósł i tak rosnąc\n\nSam sobie dawał ślub w kościele ludzkim!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:02"
    },
    {
      "id": "78e631ab-4d49-4ce6-bfe9-4cee5ed6da46",
      "slug": "nedzne-moje-slowa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/nedzne-moje-slowa",
      "text": "Nędzne moje słowa\n\nAle one echem się odbijają od was i rosną\n\nWaszą powagą – powagą nie tego\n\nKto mówi, a tego kto słucha.\n\n(…)\n\nGłupio mówię\n\nAle wy mądrze mnie słuchacie, i dlatego\n\nMądry się staję.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:02"
    },
    {
      "id": "fdcf3863-f6dd-4113-9f55-2238e44c5fb2",
      "slug": "madrzej-ci-powiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/madrzej-ci-powiem",
      "text": "Mądrzej ci powiem, jakiej to religii\n\nJestem wraz z tobą kapłanem. Między nami\n\nBóg nasz się rodzi i z nas\n\nI kościół nasz nie z nieba, ale z ziemi\n\nReligia nasza nie z góry, lecz z dołu\n\nMy sami Boga stwarzamy i stąd się poczyna\n\nMsza ludzko ludzka, oddolna, poufna\n\nCiemna i ślepa, przyziemna i dzika\n\nKtórej ja jestem kapłanem!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:01"
    },
    {
      "id": "c759190a-0f0f-488e-994a-b463fd6f7921",
      "slug": "ktoz-wie-jednak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/ktoz-wie-jednak",
      "text": "Któż wie jednak czy mężczyzna… czy mężczyzna w ogóle może zakochać się w kobiecie bez współudziału, bez pośrednictwa, że tak wyrażę się, innego mężczyzny. Być może mężczyzna w ogóle nie odczuwa kobiety inaczej, jak tylko poprzez innego mężczyznę. A może to jakaś nowa forma miłości? Dawniej było we dwoje, a dziś jest we troje?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "mężczyźni",
          "slug": "mezczyzni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mezczyzni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:01"
    },
    {
      "id": "c629ccf7-53f1-445b-bdbf-e0959d9ea811",
      "slug": "my-nie-kochamy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/my-nie-kochamy",
      "text": "My nie kochamy się – my tylko wytwarzamy miłość między sobą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:01"
    },
    {
      "id": "757de5d8-817a-4625-92fb-b168fdf25e1e",
      "slug": "a-zatem-wszystko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/a-zatem-wszystko",
      "text": "A zatem wszystko to kłamstwo! Każdy mówi\n\nNie to co chce powiedzieć, lecz to, co wypada. Słowa\n\nZdradziecko łączą się za plecami\n\nI to nie my mówimy słowa, lecz słowa nas mówią,\n\nZdradzając naszą myśl, która też zdradza\n\nNasze zdradzieckie uczucie (…).",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "szczerość",
          "slug": "szczerosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczerosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:01"
    },
    {
      "id": "6fa4b38f-5d80-4da9-9cd6-87f2979d2709",
      "slug": "bog-jaki-bog",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/bog-jaki-bog",
      "text": "Bóg? Jaki Bóg? Ojciec? Jaki ojciec? Ja sam ich sobie ustanowiłem. Oni z łaski mojej, z mojej woli! Po cóż klękać przed nimi? Dlaczego nie klęknąć przed sobą, sobą, sobą, jedynym źródłem prawa mojego?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:01"
    },
    {
      "id": "314983ed-de7f-4bb3-9aa6-207d23b5fb5d",
      "slug": "jestem-zaczynam-watpic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/jestem-zaczynam-watpic",
      "text": "Jestem? Zaczynam wątpić, czy ja w ogóle jestem. Wydawałoby się, że to ja czuję, ja myślę, ja decyduję… ale naprawdę nic nie rozstrzyga się we mnie, a wszystko rozstrzyga się między… między nami… Między nami wytwarzają się siły, czary, natchnienia i bóstwa, które miotają nami jak słomką… A my zataczamy się…",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:01"
    },
    {
      "id": "24189a2b-7132-49c3-a503-4bb3fe519fe9",
      "slug": "i-coz-z-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/i-coz-z-tego",
      "text": "I cóż z tego, że każdy z nas, poszczególnie biorąc, jest całkowicie trzeźwy, rozsądny, zrównoważony, jeżeli wszyscy razem jesteśmy jednym olbrzymim szaleńcem, co z furią tarza się, ryczy, wije, naprzód pędzi na oślep granice własne przekraczając i wyrywając siebie z siebie… Szał jest poza nami, na zewnątrz…",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:01"
    }
  ]
}