{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Koniec i początek",
  "slug": "koniec-i-poczatek",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek.md",
  "author": {
    "name": "Wisława Szymborska",
    "slug": "wislawa-szymborska",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/znak/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek_978-83-8427-305-0.webp",
  "quotes_count": 8,
  "quotes": [
    {
      "id": "d48061be-9140-48c9-9e3f-af9b7b17d751",
      "slug": "wspolczucie-czy-kiedykolwiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek/wspolczucie-czy-kiedykolwiek",
      "text": "Współczucie czy kiedykolwiek\n\npierwsze dobiło do mety?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "współczucie",
          "slug": "wspolczucie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolczucie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Koniec_i_pocz%C4%85tek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:24"
    },
    {
      "id": "d159659e-2ba9-45e6-8393-72ea59a9182b",
      "slug": "ktos-tutaj-byl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek/ktos-tutaj-byl",
      "text": "Ktoś tutaj był i był, a potem nagle zniknął i uporczywie go nie ma.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strata",
          "slug": "strata",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strata"
        },
        {
          "name": "żałoba",
          "slug": "zaloba",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaloba"
        },
        {
          "name": "nieobecność",
          "slug": "nieobecnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nieobecnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wis%C5%82awa_Szymborska#Koniec_i_pocz%C4%85tek_(1993)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:24"
    },
    {
      "id": "8f0394b1-6b7e-45f6-90e4-1c15a196dce8",
      "slug": "umrzec-tego-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek/umrzec-tego-sie",
      "text": "Umrzeć – tego się nie robi kotu.\n\nBo co ma począć kot\n\nw pustym mieszkaniu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strata",
          "slug": "strata",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strata"
        },
        {
          "name": "żałoba",
          "slug": "zaloba",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaloba"
        },
        {
          "name": "koty",
          "slug": "koty",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/koty"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wis%C5%82awa_Szymborska#Koniec_i_pocz%C4%85tek_(1993)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:24"
    },
    {
      "id": "6c0f5525-c0cc-4365-8131-fe94d82f62fd",
      "slug": "moze-to-wszystko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek/moze-to-wszystko",
      "text": "Może to wszystko\n\ndzieje się w laboratorium?\n\nPod jedną lampą w dzień\n\ni miliardami w nocy?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "kosmos",
          "slug": "kosmos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosmos"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wis%C5%82awa_Szymborska#Koniec_i_pocz%C4%85tek_(1993)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:24"
    },
    {
      "id": "52a64b30-b892-42af-b897-cdad026770bc",
      "slug": "kazdy-przeciez-poczatek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek/kazdy-przeciez-poczatek",
      "text": "Każdy przecież początek\n\nto tylko ciąg dalszy,\n\na księga zdarzeń\n\nzawsze otwarta w połowie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Koniec_i_pocz%C4%85tek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:24"
    },
    {
      "id": "35d15753-b20b-453a-8783-cf10644e0928",
      "slug": "spojrzcie-jaka-wciaz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek/spojrzcie-jaka-wciaz",
      "text": "Spójrzcie, jaka wciąż sprawna,\n\njak dobrze się trzyma\n\nw naszym stuleciu nienawiść.\n\nJak lekko bierze wysokie przeszkody.\n\nJakie to łatwe dla niej – skoczyć, dopaść.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Koniec_i_pocz%C4%85tek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:24"
    },
    {
      "id": "2847dfe1-98a4-4462-bf84-41e93869a006",
      "slug": "nic-darowane-wszystko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek/nic-darowane-wszystko",
      "text": "Nic darowane, wszystko pożyczone.\n\nTonę w długach po uszy.\n\nBędę zmuszona sobą\n\nzapłacić za siebie,\n\nza życie oddać życie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "długi",
          "slug": "dlugi",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dlugi"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wis%C5%82awa_Szymborska#Koniec_i_pocz%C4%85tek_(1993)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:24"
    },
    {
      "id": "1d80b830-61c5-437d-8c7b-ea1d601ec187",
      "slug": "nic-sie-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek/nic-sie-nie",
      "text": "Nic się nie zmieniło.\n\nPrzybyło tylko ludzi,\n\nobok starych przewinień zjawiły się nowe,\n\nrzeczywiste, wmówione, chwilowe i żadne,\n\nale krzyk, jakim ciało za nie odpowiada,\n\nbył, jest i będzie krzykiem niewinności,\n\npodług odwiecznej skali i rejestru.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "niewinność",
          "slug": "niewinnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewinnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Koniec_i_pocz%C4%85tek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:24"
    }
  ]
}