{
  "type": "author",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "Warłam Szałamow",
  "slug": "warlam-szalamow",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow.md",
  "image": null,
  "quotes_count": 23,
  "books": [
    {
      "title": "Opowiadania kołymskie",
      "slug": "opowiadania-kolymskie",
      "quotes_count": 23,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/rebis/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie_978-83-8338-130-5-aca7a0b7.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie"
    }
  ],
  "recent_quotes": [
    {
      "id": "cb0dc2e4-6012-4dd8-a667-6523934438ce",
      "slug": "w-lagrach-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/w-lagrach-nie",
      "text": "W łagrach nie było politycznych. Byli tylko urojeni, wymyśleni wrogowie, z którymi jednakże państwo rozliczało się jak z prawdziwymi wrogami – rozstrzeliwało, zabijało, morzyło głodem. Stalinowska kosa śmierci cięła wszystkich bez różnicy, opierając się na rozdzielnikach, spisach i wykonaniu planu. Pośród tych, co zginęli w łagrze, był taki sam odsetek niegodziwców i tchórzy co na wolności. Wszystko to byli ludzie przypadkowi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 278,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:17"
    },
    {
      "id": "b7eb892e-8865-46c6-9bbe-a7fd4d0777e8",
      "slug": "we-mnie-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/we-mnie-bylo",
      "text": "We mnie było mało ciepła. Niewiele mięsa zostało już przy moich kościach. Wystarczało go tylko dla podtrzymywania złości – ostatniego ludzkiego uczucia. Właśnie nie obojętność, lecz złość była ostatnim ludzkim uczuciem – tym, które bliższe jest kościom.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 731,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "gniew",
          "slug": "gniew",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gniew"
        },
        {
          "name": "głód",
          "slug": "glod",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glod"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:17"
    },
    {
      "id": "4ff6899b-3f10-45f4-85ba-badda4affcc0",
      "slug": "to-co-widzialem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/to-co-widzialem",
      "text": "To, co widziałem, tego człowiek nie powinien widzieć, nie powinien o tym wiedzieć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 228,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:17"
    },
    {
      "id": "23e810d6-bdcd-4018-b0a6-4e611a676312",
      "slug": "ujrzec-dno-zycia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/ujrzec-dno-zycia",
      "text": "Ujrzeć dno życia – to nie jest najstraszniejsze. Najstraszniejsze jest, gdy owo dno staje się własnością człowieka, gdy miara jego moralności zapożyczana jest z łagrowego doświadczenia, kiedy zastosowanie w waszym życiu znajduje moralność błatniaków. Gdy rozum człowieka stara się nie tylko usprawiedliwić owe łagrowe uczucia, ale też im służyć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 277,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:17"
    },
    {
      "id": "15426153-c1da-400d-9359-f7f394925c07",
      "slug": "w-lagrze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/w-lagrze-nie",
      "text": "W łagrze nie pyta się ani o przeszłość, ani o przyszłość.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 448,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:17"
    },
    {
      "id": "14b10f4e-0587-4221-b36e-4b576019dba6",
      "slug": "wszystkie-uczucia-ludzkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/wszystkie-uczucia-ludzkie",
      "text": "Wszystkie uczucia ludzkie – miłość, przyjaźń, zazdrość, życzliwość, miłosierdzie, żądza sławy, uczciwość – odeszły od nas wraz z tym mięsem, którego pozbawieni byliśmy przez okres długotrwałego głodowania.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 41,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "emocje",
          "slug": "emocje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/emocje"
        },
        {
          "name": "głód",
          "slug": "glod",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glod"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:17"
    },
    {
      "id": "08433344-c95c-4186-ae70-e0209f49b931",
      "slug": "wiele-smierci-widzialem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/wiele-smierci-widzialem",
      "text": "Wiele śmierci widziałem na Północy, chyba nawet za wiele jak na jednego człowieka, ale pierwszą, jaką widziałem, zapamiętałem na całe życie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 113,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:17"
    },
    {
      "id": "04d309af-f136-4b43-9715-ce36b680165d",
      "slug": "wielokrotnie-juz-zauwazalem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/wielokrotnie-juz-zauwazalem",
      "text": "Wielokrotnie już zauważałem, że uwięzienie, zwłaszcza na Północy, działa na ludzi tak jak konserwant – ich rozwój duchowy, zdolności, zamierają na poziomie z okresu ich aresztowania.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 449,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        },
        {
          "name": "stagnacja",
          "slug": "stagnacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stagnacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:17"
    },
    {
      "id": "fd36fcfb-badb-4300-b513-fee8111bb58a",
      "slug": "lagier-byl-dla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/lagier-byl-dla",
      "text": "Łagier był dla człowieka wielką próbą siły charakteru, zwykłej ludzkiej moralności i dziewięćdziesiąt dziewięć procent ludzi nie wytrzymywało tej próby. Wraz z tymi, co nie wytrzymali, umierali ci, co zdołali wytrzymać, starając się być lepszymi niż wszyscy, twardszymi dla samych siebie…",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 278,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        },
        {
          "name": "charakter",
          "slug": "charakter",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/charakter"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:16"
    },
    {
      "id": "d0be06f1-5652-416e-a52a-42d8221fc4f5",
      "slug": "czlowiek-nie-lubi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/czlowiek-nie-lubi",
      "text": "Człowiek nie lubi przypominać sobie złego. Ta właściwość ludzkiej natury czyni życie lżejszym.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 456,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:16"
    },
    {
      "id": "c9adb336-3439-4af5-b465-db5984b71f9b",
      "slug": "lagier-to-w-calej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/lagier-to-w-calej",
      "text": "Łagier to w całej pełni negatywna szkoła życia. Nikt nie wyniesie stamtąd niczego, co potrzebne i może przynieść korzyść – ani sam więzień, ani jego naczelnik, ani straż, ani mimowolni świadkowie owego życia, inżynierowie, geolodzy, lekarze, ani kierowcy, ani podwładni.\n\nKażda minuta życia w łagrze jest trucizną.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 176,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:16"
    },
    {
      "id": "b78c7765-4a9b-424f-a4de-f0ef4e0cb977",
      "slug": "jedyna-grupa-zachowujaca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/jedyna-grupa-zachowujaca",
      "text": "Jedyną grupą zachowującą ludzkie oblicze w łagrze byli oddani religii – sektanci i ludzie Cerkwi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 437,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:16"
    }
  ]
}