{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/drugie-zapiski-na-pudelku-od-zapalek/rowniez-racjonalna-troska",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/drugie-zapiski-na-pudelku-od-zapalek/rowniez-racjonalna-troska.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/drugie-zapiski-na-pudelku-od-zapalek/rowniez-racjonalna-troska.md",
  "id": "ca4b53df-e2cc-4880-a528-580272ea074a",
  "slug": "rowniez-racjonalna-troska",
  "text": "Również racjonalna troska o przetrwanie gatunku jest produktem czysto ludzkim.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Umberto Eco",
    "slug": "umberto-eco",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
  },
  "book": {
    "title": "Drugie zapiski na pudełku od zapałek",
    "slug": "drugie-zapiski-na-pudelku-od-zapalek",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/drugie-zapiski-na-pudelku-od-zapalek"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": 57,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "człowiek",
      "slug": "czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
    },
    {
      "name": "wola życia",
      "slug": "wola-zycia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wola-zycia"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Drugie_zapiski_na_pude%C5%82ku_od_zapa%C5%82ek",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:47:04",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "eceb321d-a648-40b7-9d2c-adcc5d059fd1",
      "slug": "nie-zdajemy-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/drugie-zapiski-na-pudelku-od-zapalek/nie-zdajemy-sobie",
      "text": "Nie zdajemy sobie z tego sprawy, ale nasz skarb – w porównaniu z analfabetą (albo alfabetą, który nie bierze książki do ręki) – to fakt, że on przeżywa i przeżyje tylko swoje życie, a my przeżyliśmy ich mnóstwo. Wspominając zabawy dziecięce, przypominamy sobie także zabawy Prousta, cierpieliśmy z powodu własnej miłości, ale także z powodu miłości Pryma i Tysbe, przyswoiliśmy sobie szczyptę mądrości Solona, drżeliśmy z chłodu w wietrzne noce na Świętej Helenie i wraz z bajką zasłyszaną od babci powtarzamy tę opowiadaną przez Szeherezadę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 26,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czytanie książek",
          "slug": "czytanie-ksiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czytanie-ksiazek"
        },
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Drugie_zapiski_na_pude%C5%82ku_od_zapa%C5%82ek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:04"
    },
    {
      "id": "d3a96e3d-9771-45fc-ba55-95cc3572cbd7",
      "slug": "ziemia-nie-ma-zadnych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/drugie-zapiski-na-pudelku-od-zapalek/ziemia-nie-ma-zadnych",
      "text": "Ziemia nie ma żadnych zasad moralnych, gdy w grę wchodzi walka o życie. Toleruje ją. Toleruje to, że lew zjada człowieka, ale także to, że człowiek zajada kurę. Człowiek zaś – który ma rozwinięty mózg – powinien zastanowić się, czy warto zjadać tyle kur, czy może doprowadzić do tego by zjadały je tylko populacje uprzywilejowane.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 50,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "jedzenie",
          "slug": "jedzenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jedzenie"
        },
        {
          "name": "ekologia",
          "slug": "ekologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ekologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Drugie_zapiski_na_pude%C5%82ku_od_zapa%C5%82ek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:04"
    },
    {
      "id": "c0397d7f-2923-4c45-99cd-3dc6cebf3c67",
      "slug": "ekologia-to-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/drugie-zapiski-na-pudelku-od-zapalek/ekologia-to-tylko",
      "text": "Ekologia to tylko sposób, w jaki rodzaj ludzki dokonuje rozrachunków z prawami środowiska oraz prawami własnej ludzkiej skłonności do zmieniania środowiska w dążeniu do stanu racjonalnej równowagi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 57,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "ekologia",
          "slug": "ekologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ekologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Drugie_zapiski_na_pude%C5%82ku_od_zapa%C5%82ek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:04"
    }
  ]
}