{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tukidydes/wojna-peloponeska/z-wielu-powodow",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tukidydes/wojna-peloponeska/z-wielu-powodow.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tukidydes/wojna-peloponeska/z-wielu-powodow.md",
  "id": "a018ccbf-19b7-4670-be6d-0433b82c38eb",
  "slug": "z-wielu-powodow",
  "text": "Z wielu powodów ludzie narażają się na niebezpieczeństwo; biedaka rozzuchwala nędza i konieczność, bogacza zaś buta i zarozumiałość napełnia rządzą krzywdzenia drugich; poza tym i w innych przypadkach pcha ludzi na niebezpieczną drogę namiętność jako coś od nich silniejszego i nie do odparcia, zależnie od tego, czym kto jest opanowany. Najwięcej szkody przynosi żądza i nadzieja: pierwsza prowadzi, druga idzie w jej ślady, pierwsza obmyśla plan, druga łudzi widokami powodzenia; i chociaż to niewidzialne klęski, są one straszniejsze od widocznych. (…) Po prostu jest rzeczą niedopuszczalną i niezwykle naiwną myśleć, że można naturę ludzką dążącą do jakiegoś celu odwieść od tego siłą prawa albo jakąś inną groźbą.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Tukidydes",
    "slug": "tukidydes",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tukidydes"
  },
  "book": {
    "title": "Wojna peloponeska",
    "slug": "wojna-peloponeska",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tukidydes/wojna-peloponeska"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": 164,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "człowiek",
      "slug": "czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
    },
    {
      "name": "nadzieja",
      "slug": "nadzieja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
    },
    {
      "name": "pragnienia",
      "slug": "pragnienia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
    },
    {
      "name": "ryzyko",
      "slug": "ryzyko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ryzyko"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tukidydes#Wojna_peloponeska",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:47:03",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "e56fc222-223d-447f-8131-e6b7cfd3aae0",
      "slug": "jesli-chodzi-o-sluchaczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tukidydes/wojna-peloponeska/jesli-chodzi-o-sluchaczy",
      "text": "Jeśli chodzi o słuchaczy, to dzieło moje, pozbawione baśni, wyda im się może mniej interesujące, lecz wystarczy mi, jeśli uznają je za pożyteczne ci, którzy będą chcieli poznać dokładnie przeszłość i wyrobić sobie sąd o takich samych lub podobnych wydarzeniach, jakie zgodnie ze zwykłą koleją spraw ludzkich mogą zajść w przyszłości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tukidydes#Wojna_peloponeska",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:03"
    },
    {
      "id": "7618c425-0c17-4ce1-9951-c843956c7165",
      "slug": "narodom-bowiem-o-pewnym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tukidydes/wojna-peloponeska/narodom-bowiem-o-pewnym",
      "text": "Narodom bowiem o pewnym znaczeniu większą ujmę przynosi, jeśli dążą do zwiększenia swej potęgi przez podstępne oszustwo niż otwartą przemocą: ta druga znajduje przynajmniej pewnego rodzaju wytłumaczenie w sile danej przez los, pierwsza zaś świadczy o podłości charakteru.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 242,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "oszustwo",
          "slug": "oszustwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oszustwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tukidydes#Wojna_peloponeska",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:03"
    },
    {
      "id": "6da4a39b-f052-4eec-a1f2-3782e2420ff6",
      "slug": "powie-ktos-ze-demokracja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tukidydes/wojna-peloponeska/powie-ktos-ze-demokracja",
      "text": "Powie ktoś, że demokracja nie jest ani rozumna, ani sprawiedliwa i że najlepiej rządzą ludzie bogaci. Ja zaś twierdzę, że po pierwsze państwo tworzy lud, a oligarchia jest tylko jego cząstką; po wtóre ludzie bogaci najlepiej pilnują pieniędzy, ludzie rozumni udzielają mądrych rad, ale najlepsze decyzje podejmuje lud po wysłuchaniu przedłożonych mu wniosków; w końcu w ustroju demokratycznym wszystkie te klasy, zarówno każda z osobna jak wszystkie razem, korzystają z równych praw. Oligarchia zaś zmusza lud do współudziału w niebezpieczeństwach, natomiast korzyści już nie w części, ale w całości dla siebie zagarnia: tego właśnie pragną nasi możnowładcy i ich młodzież.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 338,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "demokracja",
          "slug": "demokracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/demokracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tukidydes#Wojna_peloponeska",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:03"
    }
  ]
}