{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "wspólnota",
  "slug": "wspolnota",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota",
  "heading": "Cytaty o wspólnocie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota.md",
  "quotes_count": 62,
  "authors_count": 46,
  "parent": {
    "name": "społeczeństwo",
    "slug": "spoleczenstwo",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo",
    "heading": "Cytaty o społeczeństwie"
  },
  "children": [
    {
      "name": "solidarność",
      "slug": "solidarnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/solidarnosc",
      "heading": "Cytaty o solidarności"
    },
    {
      "name": "przynależność",
      "slug": "przynaleznosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przynaleznosc",
      "heading": "Cytaty o przynależności"
    }
  ],
  "quotes": [
    {
      "id": "6352d574-a5a3-4636-9f04-119be0dd49d5",
      "slug": "im-wiecej-jednosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/im-wiecej-jednosci",
      "text": "Im więcej jedności, tym więcej dobra.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Horror metaphysicus",
        "slug": "horror-metaphysicus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-07T06:07:40"
    },
    {
      "id": "63cf5630-5a22-45c1-ad80-7006fde1adc3",
      "slug": "ludzi-uwazam-za-jeden",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal/wiek-empatii-jak-natura-uczy-nas-zyczliwosci/ludzi-uwazam-za-jeden",
      "text": "Ludzi uważam za jeden z najbardziej agresywnych gatunków naczelnych, jednak uważam też, że osiągnęliśmy mistrzostwo w łączeniu się ze sobą, a więzi społeczne silnie dziś ograniczają wolną konkurencję. Inaczej mówiąc, nie jesteśmy agresywni z konieczności w takim sensie, w jakim jesteśmy z konieczności zwierzętami stadnymi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frans de Waal",
        "slug": "frans-de-waal",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal"
      },
      "book": {
        "title": "Wiek empatii. Jak natura uczy nas życzliwości",
        "slug": "wiek-empatii-jak-natura-uczy-nas-zyczliwosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal/wiek-empatii-jak-natura-uczy-nas-zyczliwosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 70,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "agresja",
          "slug": "agresja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/agresja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Frans_de_Waal#Wiek_empatii._Jak_natura_uczy_nas_%C5%BCyczliwo%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:34"
    },
    {
      "id": "64260b2d-596a-435e-8032-82aff36144d2",
      "slug": "w-calej-naszej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska/zaufaj/w-calej-naszej",
      "text": "W całej naszej różnorodności i zranieniach jesteśmy nadal jednym modlącym się wspólnie Kościołem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Monika Gorska",
        "slug": "monika-gorska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska"
      },
      "book": {
        "title": "Zaufaj",
        "slug": "zaufaj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska/zaufaj"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "modlitwa",
          "slug": "modlitwa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/modlitwa"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zaufaj#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:30"
    },
    {
      "id": "e4c8a72b-a9a9-4498-a591-185917263557",
      "slug": "zydzi-traktuja-synagoge",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wlodzimierz-herman/moj-dybuk-w-poszukiwaniu-tozsamosci-drogi-bezdroza-dygresje/zydzi-traktuja-synagoge",
      "text": "Żydzi traktują synagogę nie tylko jako dom modlitwy, ale też jako miejsce spotkań, serdecznego witania przyjaciół, a nawet osobistych wrogów, rozmów i plotek. (…) I szum w Domu Bożym trwa nieustannie, przerywany tylko modlitwą, kazaniem rabina i śpiewem kantora – rzecz nie do pomyślenia w żadnej innej religii. Może to obcych trochę dziwić, ale świadczy o rodzinnym, ludzkim, intymnym stosunku religijnych Żydów do swego Boga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Włodzimierz Herman",
        "slug": "wlodzimierz-herman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wlodzimierz-herman"
      },
      "book": {
        "title": "Mój Dybuk. W poszukiwaniu tożsamości: drogi, bezdroża, dygresje",
        "slug": "moj-dybuk-w-poszukiwaniu-tozsamosci-drogi-bezdroza-dygresje",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wlodzimierz-herman/moj-dybuk-w-poszukiwaniu-tozsamosci-drogi-bezdroza-dygresje"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 143,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "modlitwa",
          "slug": "modlitwa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/modlitwa"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "judaizm",
          "slug": "judaizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/judaizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/W%C5%82odzimierz_Herman#M%C3%B3j_dybuk._W_poszukiwaniu_to%C5%BCsamo%C5%9Bci:_drogi,_bezdro%C5%BCa,_dygresje",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:08"
    },
    {
      "id": "a93b90f8-c563-4b66-898d-c54edf629438",
      "slug": "istnieje-mit-o-dzikim",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philipp-meyer/syn/istnieje-mit-o-dzikim",
      "text": "Istnieje mit o Dzikim Zachodzie mówiący, że stworzyli go i rządzili nim samotnicy – było akurat na odwrót. Samotnik jest psychicznym słabeuszem – tak to widziano i traktowano go podejrzliwie. Nie dało się przeżyć za długo, jeśli ktoś nie osłaniał nas z tyłu, a wszyscy – Indianie i biali – widząc w nocy obcego, zapraszali go do ogniska.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philipp Meyer",
        "slug": "philipp-meyer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philipp-meyer"
      },
      "book": {
        "title": "Syn",
        "slug": "syn",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philipp-meyer/syn"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 469,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "przetrwanie",
          "slug": "przetrwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przetrwanie"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "gościnność",
          "slug": "goscinnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/goscinnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Philipp_Meyer#Syn",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:55"
    },
    {
      "id": "fc833fdf-7c29-4902-9677-d9bc0516142c",
      "slug": "dobrze-jest-robic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-tammet/urodzilem-sie-pewnego-blekitnego-dnia-pamietniki-nadzwyczajnego-umyslu-z-zespolem-aspergera/dobrze-jest-robic",
      "text": "Dobrze jest robić coś, co lubią wszyscy, ale każdy z innych powodów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Daniel Tammet",
        "slug": "daniel-tammet",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-tammet"
      },
      "book": {
        "title": "Urodziłem się pewnego błękitnego dnia. Pamiętniki nadzwyczajnego umysłu z zespołem Aspergera",
        "slug": "urodzilem-sie-pewnego-blekitnego-dnia-pamietniki-nadzwyczajnego-umyslu-z-zespolem-aspergera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-tammet/urodzilem-sie-pewnego-blekitnego-dnia-pamietniki-nadzwyczajnego-umyslu-z-zespolem-aspergera"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odmienność",
          "slug": "odmiennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odmiennosc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Daniel_Tammet#Urodzi%C5%82em_si%C4%99_pewnego_b%C5%82%C4%99kitnego_dnia._Pami%C4%99tniki_nadzwyczajnego_umys%C5%82u_z_zespo%C5%82em_Aspergera_(2008)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:19"
    },
    {
      "id": "1208eb29-58f7-43fb-bfb4-ea74ac130a3b",
      "slug": "przestajemy-byc-jednostka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda/zamet/przestajemy-byc-jednostka",
      "text": "Przestajemy być jednostką postrzeganą jako byt zamknięty w sobie samym za sprawą siły własnego rozumu. Ale tym samym odrzucamy prymat ego. A zatem także wynikające z nawyku odgrywanie roli na scenie własnej wyobraźni. Może więc realnie przyczyniamy się podświadomie do tworzenia społeczeństwa kolektywnego?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Krzysztof Niewrzęda",
        "slug": "krzysztof-niewrzeda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda"
      },
      "book": {
        "title": "Zamęt",
        "slug": "zamet",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda/zamet"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 42,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "ego",
          "slug": "ego",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ego"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Krzysztof_Niewrz%C4%99da#Zam%C4%99t",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:15"
    },
    {
      "id": "2bfd8a01-cb57-4861-98ff-590ec7c53971",
      "slug": "ludzie-sa-rozni",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-bennewicz/milosc-toksyczna-milosc-dojrzala-coaching-relacji/ludzie-sa-rozni",
      "text": "Ludzie są różni. To nie sprawy, przedmioty, smaki, zupy ich dzielą, lecz przekonania. To przekonania ich łączą, budują wspólnotę lub barykadę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maciej Bennewicz",
        "slug": "maciej-bennewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-bennewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Miłość toksyczna, miłość dojrzała. Coaching relacji",
        "slug": "milosc-toksyczna-milosc-dojrzala-coaching-relacji",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-bennewicz/milosc-toksyczna-milosc-dojrzala-coaching-relacji"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odmienność",
          "slug": "odmiennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odmiennosc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "przekonania",
          "slug": "przekonania",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przekonania"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maciej_Bennewicz#Mi%C5%82o%C5%9B%C4%87_toksyczna,_mi%C5%82o%C5%9B%C4%87_dojrza%C5%82a._Coaching_relacji_(2011)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:10"
    },
    {
      "id": "d7c8fc89-c8ba-4329-b0d6-fd4680c7901f",
      "slug": "skad-jednak-brac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-bennewicz/zycie-na-ziemi-poradnik-dla-kosmitow/skad-jednak-brac",
      "text": "Skąd jednak brać postawy indywidualne jeśli indywidualność zagraża jedności – zwłaszcza w grupach bardzo słabych i niepewnych swojej wartości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maciej Bennewicz",
        "slug": "maciej-bennewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-bennewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Życie na Ziemi. Poradnik dla kosmitów",
        "slug": "zycie-na-ziemi-poradnik-dla-kosmitow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-bennewicz/zycie-na-ziemi-poradnik-dla-kosmitow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maciej_Bennewicz#%C5%BBycie_na_Ziemi._Poradnik_dla_kosmit%C3%B3w_(2013)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:09"
    },
    {
      "id": "3b5058c5-b2f7-40f8-8652-1a074e1b0550",
      "slug": "wspolnote-ludzkich-dzialan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los/wspolnote-ludzkich-dzialan",
      "text": "Wspólnotę ludzkich działań uzasadnia w końcu tylko jeden główny cel: wywalczyć dla ludzi prawo do bycia różnymi, odrębnymi jednostkami, żeby mogli po swojemu, każdy inaczej, czuć, myśleć, żyć na tym świecie. Żeby wywalczyć takie prawo, obronić je albo rozszerzyć, ludzie się jednoczą. Wtedy jednak rodzi się straszliwy, ale potężny przesąd, że właśnie owo zjednoczenie – w imię rasy, Boga, partii, państwa – jest nie tylko środkiem, ale i celem życia. Nie, nie, i jeszcze raz nie! W człowieku, w jego skromnej swoistości, w jego prawie do niej tkwi jedyny, prawdziwy i wieczny sens walki o życie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wasilij Grossman",
        "slug": "wasilij-grossman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman"
      },
      "book": {
        "title": "Życie i los",
        "slug": "zycie-i-los",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wasilij_Grossman#%C5%BBycie_i_los_(1959)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:53"
    },
    {
      "id": "91397807-3c1d-4eb4-9845-62670ae96765",
      "slug": "prawdziwa-wspolnota-wymaga",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-schuman/dla-europy/prawdziwa-wspolnota-wymaga",
      "text": "Prawdziwa wspólnota wymaga przynajmniej pewnych szczególnych związków i podobieństw. Państwa nie łączą się, dopóki nie poczują między sobą czegoś wspólnego, a tym, co przede wszystkim musi być wspólne, jest minimum zaufania. Potrzeba również jakiegoś minimum tożsamych interesów. Bez tego kończy się na zwykłym współistnieniu, a nie na współpracy. Aby zrozumieć się wzajemnie i stworzyć zażyły związek, można się w pewnej mierze różnić, ale trzeba również być pewnym, ze istnieje wystarczająco dużo więzów i wspólnych idei.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert Schuman",
        "slug": "robert-schuman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-schuman"
      },
      "book": {
        "title": "Dla Europy",
        "slug": "dla-europy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-schuman/dla-europy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 92,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zaufanie",
          "slug": "zaufanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaufanie"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "współpraca",
          "slug": "wspolpraca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolpraca"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Schuman#Dla_Europy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:50"
    },
    {
      "id": "3d8b7b35-c3a2-44d0-a646-d2b6a4c49a3e",
      "slug": "ten-swiat-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/herman-melville/moby-dick/ten-swiat-jest",
      "text": "Ten świat jest wspólny, jest spółką akcyjną wszystkich ludzi pod każdą szerokością geograficzną. My, kanibale, musimy jakoś dopomagać tym chrześcijanom”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Herman Melville",
        "slug": "herman-melville",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/herman-melville"
      },
      "book": {
        "title": "Moby Dick",
        "slug": "moby-dick",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/herman-melville/moby-dick"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "solidarność",
          "slug": "solidarnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/solidarnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Moby_Dick",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:23"
    },
    {
      "id": "bafd3f30-e2bf-4e76-b9b5-60740613c8da",
      "slug": "w-mniejszym-lub",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/1q84-tom-1/w-mniejszym-lub",
      "text": "W mniejszym lub większym stopniu jesteśmy wszystkie takie same, pomyślała. W życiu wzięłyśmy na siebie zbyt wielkie ciężary. Jesteśmy jakby rodziną. Łączy nas to, że nosimy w sercach głębokie blizny, każda z nas ma jakiś brak, jesteśmy jakby rodziną toczącą niekończącą się walkę z życiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "1Q84. Tom 1",
        "slug": "1q84-tom-1",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/1q84-tom-1"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "solidarność",
          "slug": "solidarnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/solidarnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/1Q84#Tom_1",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:50"
    },
    {
      "id": "77da2e40-782b-47ee-99e9-d9e77f0ab58f",
      "slug": "wszystkie-istoty-ciagna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-bull/wojna-o-dab/wszystkie-istoty-ciagna",
      "text": "Wszystkie istoty ciągną do wody i wokół niej organizują swoje życie. Podobnie ludzkość. Sercem każdej społeczności jest woda: wielka jak morze albo mała jak źródełko.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emma Bull",
        "slug": "emma-bull",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-bull"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna o dąb",
        "slug": "wojna-o-dab",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-bull/wojna-o-dab"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "woda",
          "slug": "woda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/woda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojna_o_d%C4%85b",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:55"
    },
    {
      "id": "9d4fe446-30fe-4c88-8437-53a1916c19de",
      "slug": "tylko-czlowiek-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-bobkowski/szkice-piorkiem/tylko-czlowiek-nie",
      "text": "Tylko człowiek nie jest fikcją – wszystko inne jest fikcją. Cały świat może być ojczyzną i każdy człowiek bratem. Bo świat to człowiek, przede wszystkim człowiek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Bobkowski",
        "slug": "andrzej-bobkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-bobkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Szkice piórkiem",
        "slug": "szkice-piorkiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-bobkowski/szkice-piorkiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Bobkowski#Szkice_pi%C3%B3rkiem_(1957)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:12"
    },
    {
      "id": "4f80e9af-024e-4591-9339-03b137c5324d",
      "slug": "tesknimy-ku-jednosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia/tesknimy-ku-jednosci",
      "text": "Tęsknimy ku jedności, ale jesteśmy wynikiem podziałów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Wszechświat u schyłku stulecia",
        "slug": "wszechswiat-u-schylku-stulecia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/wszechswiat-u-schylku-stulecia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 59,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tęsknota",
          "slug": "tesknota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tesknota"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Wszech%C5%9Bwiat_u_schy%C5%82ku_stulecia_(1994)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:09"
    },
    {
      "id": "c94dcdf6-f128-40ee-8b1a-b4708fe3f5d6",
      "slug": "dopiero-w-ciasnocie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli/dopiero-w-ciasnocie",
      "text": "Dopiero w ciasnocie można tak naprawdę poczuć, że się jest razem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o łuskaniu fasoli",
        "slug": "traktat-o-luskaniu-fasoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Traktat_o_%C5%82uskaniu_fasoli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:07"
    },
    {
      "id": "72c05e64-64e8-4100-a7ac-95d6621476d8",
      "slug": "zaden-czlowiek-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf/pani-dalloway/zaden-czlowiek-nie",
      "text": "Żaden człowiek nie żyje tylko dla siebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Virginia Woolf",
        "slug": "virginia-woolf",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf"
      },
      "book": {
        "title": "Pani Dalloway",
        "slug": "pani-dalloway",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf/pani-dalloway"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pani_Dalloway",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:04"
    },
    {
      "id": "18ef7fa6-4316-4ef8-9a1e-e26f09dc6dc6",
      "slug": "solidarnosc-negatywna-kazdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/las-pigmejow/solidarnosc-negatywna-kazdy",
      "text": "– Solidarność negatywna. Każdy, nawet najbardziej barbarzyński występek któregoś z członków grupy jest dla nich usprawiedliwiony (…) To przeciwieństwo solidarności pozytywnej, która łączy ludzi we wspólnym wysiłku budowania, zdobywania pożywienia, uprawy ziemi, opieki nad słabszymi i tworzenia lepszego jutra. Solidarność negatywna natomiast jest dla tych, którzy lubują się w wojnie, przemocy i zbrodni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Las Pigmejów",
        "slug": "las-pigmejow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/las-pigmejow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "solidarność",
          "slug": "solidarnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/solidarnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Las_Pigmej%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:49"
    },
    {
      "id": "a6e46d0b-4f30-4dda-8f80-c7d1a8e78797",
      "slug": "dobrze-jest-moc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/dobrze-jest-moc",
      "text": "Dobrze jest móc liczyć na siebie nawzajem i być blisko, żeby sobie pomagać i otaczać się opieką, ze spokojem w sercu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Eva Luna",
        "slug": "eva-luna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pomoc",
          "slug": "pomoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pomoc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "troska",
          "slug": "troska",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/troska"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "33f0f79b-c0c9-48fe-bb3d-3fa795c52d77",
      "slug": "czlonkowie-zalogi-przybywali",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/corka-fortuny/czlonkowie-zalogi-przybywali",
      "text": "Członkowie załogi przybywali z różnych stron, mieli odmienne języki i zwyczaje, lecz łączyło ich coś na kształt przyjaźni. Odosobnienie i pewność, że są sobie nawzajem potrzebni, sprawiały, że mężczyźni, którzy na stałym lądzie nawet by na siebie nie spojrzeli, tutaj czuli się towarzyszami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Córka fortuny",
        "slug": "corka-fortuny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/corka-fortuny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyjaźń",
          "slug": "przyjazn",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjazn"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/C%C3%B3rka_fortuny#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:45"
    },
    {
      "id": "b4122553-130b-4678-bf5c-884786d8aad4",
      "slug": "w-kazdej-wyjatkowej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/w-kazdej-wyjatkowej",
      "text": "W każdej wyjątkowej sytuacji są chwile, kiedy ludzie rozumieją wszystko, co słyszą, bez konieczności rozszyfrowania słów. Katastrofy są wielojęzyczne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "język",
          "slug": "jezyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jezyk"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "solidarność",
          "slug": "solidarnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/solidarnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "09820df2-54b5-408b-bb6a-34a5aa8a76e3",
      "slug": "jestesmy-mali-lecz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/neil-gaiman/koralina/jestesmy-mali-lecz",
      "text": "Jesteśmy mali, lecz jest nas wiele,\n\nJest nas tu wiele, jesteśmy mali.\n\nByliśmy tu przed waszym wzlotem,\n\nBędziemy, gdy świat się zawali.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Neil Gaiman",
        "slug": "neil-gaiman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/neil-gaiman"
      },
      "book": {
        "title": "Koralina",
        "slug": "koralina",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/neil-gaiman/koralina"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przetrwanie",
          "slug": "przetrwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przetrwanie"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Koralina",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:25"
    },
    {
      "id": "19630b3f-89da-4718-89a9-3c7e5db768dc",
      "slug": "na-tym-pieskim",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/gra-aniola/na-tym-pieskim",
      "text": "(…) na tym pieskim świecie nic nie jest funta kłaków warte, jeśli nie możemy się tym dzielić z drugą osobą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Gra anioła",
        "slug": "gra-aniola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/gra-aniola"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_anio%C5%82a",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:21"
    },
    {
      "id": "3c2b2210-6b3e-4f7c-8edd-1f6e5489e63b",
      "slug": "jak-sie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/romain-gary/zycie-przed-soba/jak-sie-jest",
      "text": "Jak się jest dzieckiem, to żeby być kimś, musi być nas kilku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Romain Gary",
        "slug": "romain-gary",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/romain-gary"
      },
      "book": {
        "title": "Życie przed sobą",
        "slug": "zycie-przed-soba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/romain-gary/zycie-przed-soba"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 63,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dzieci",
          "slug": "dzieci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzieci"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Romain_Gary#%C5%BBycie_przed_sob%C4%85_(1975)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:09"
    },
    {
      "id": "1ef8874b-397f-4867-b4de-0144f5fa293e",
      "slug": "dobre-wzruszenia-podniosle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-kucowna/zdarzenia-potoczne/dobre-wzruszenia-podniosle",
      "text": "Dobre wzruszenia, podniosłe nastroje nie lubią być samotne. Szukają otwartych ramion bodaj obcego człowieka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zofia Kucówna",
        "slug": "zofia-kucowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-kucowna"
      },
      "book": {
        "title": "Zdarzenia potoczne",
        "slug": "zdarzenia-potoczne",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-kucowna/zdarzenia-potoczne"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "wzruszenie",
          "slug": "wzruszenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wzruszenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zofia_Kuc%C3%B3wna#Zdarzenia_potoczne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:47"
    },
    {
      "id": "9b227986-aff0-4cc1-a649-e0041ef17bb1",
      "slug": "wszyscy-jestesmy-powiazani",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom/piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie/wszyscy-jestesmy-powiazani",
      "text": "(…) wszyscy jesteśmy powiązani z innymi ludźmi, a ci inni ludzie powiązani są z jeszcze innymi, i że świat pełen jest ludzkich historii, ale wszystkie te historie stanowią jedno.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mitch Albom",
        "slug": "mitch-albom",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom"
      },
      "book": {
        "title": "Pięć osób, które spotykamy w niebie",
        "slug": "piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom/piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mitch_Albom#Pi%C4%99%C4%87_os%C3%B3b,_kt%C3%B3re_spotykamy_w_niebie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:42"
    },
    {
      "id": "51599120-8aa6-4dc2-8a06-08150de395bd",
      "slug": "obcy-sa-rodzina",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom/piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie/obcy-sa-rodzina",
      "text": "Obcy (…) są rodziną, którą dopiero masz poznać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mitch Albom",
        "slug": "mitch-albom",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom"
      },
      "book": {
        "title": "Pięć osób, które spotykamy w niebie",
        "slug": "piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom/piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mitch_Albom#Pi%C4%99%C4%87_os%C3%B3b,_kt%C3%B3re_spotykamy_w_niebie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:42"
    },
    {
      "id": "0f04e41d-d597-48c4-a0b1-2908005a9419",
      "slug": "dlaczego-ludzie-gromadza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom/piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie/dlaczego-ludzie-gromadza",
      "text": "Dlaczego ludzie gromadzą się, kiedy ktoś umrze? Dlaczego uważają, że tak właśnie powinni? Ponieważ duch ludzki w głębi serca wie, że wszystkie życia splecione są ze sobą. Śmierć, zabierając kogoś, jednocześnie oszczędza kogoś innego, i w tej niewielkiej przestrzeni między byciem zabranym a byciem oszczędzonym życia się wymieniają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mitch Albom",
        "slug": "mitch-albom",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom"
      },
      "book": {
        "title": "Pięć osób, które spotykamy w niebie",
        "slug": "piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mitch-albom/piec-osob-ktore-spotykamy-w-niebie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "pogrzeb",
          "slug": "pogrzeb",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pogrzeb"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mitch_Albom#Pi%C4%99%C4%87_os%C3%B3b,_kt%C3%B3re_spotykamy_w_niebie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:42"
    },
    {
      "id": "70b0045c-cd6a-44f1-bd5f-819aae0e3819",
      "slug": "kiedy-spada-snieg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/gra-o-tron/kiedy-spada-snieg",
      "text": "Kiedy spada śnieg i wieje biały wiatr, samotny wilk umiera, ale stado przeżyje. Latem jest pora na kłótnie. Zimą natomiast musimy chronić się nawzajem, ogrzewać, dzielić myślami. Dlatego jeśli już musisz nienawidzić, to nienawidź tych, którzy naprawdę mogą nas skrzywdzić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R. R. Martin",
        "slug": "george-r-r-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Gra o tron",
        "slug": "gra-o-tron",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/gra-o-tron"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 216,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "solidarność",
          "slug": "solidarnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/solidarnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_o_tron_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:07"
    },
    {
      "id": "ba0c2a1b-57ea-46f4-8395-0a2a53a077aa",
      "slug": "nikt-na-swiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/koniec-swiata-i-hard-boiled-wonderland/nikt-na-swiecie",
      "text": "Nikt na świecie nie jest zupełnie sami. Wszyscy są jakoś ze sobą związani.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Koniec Świata i Hard-boiled Wonderland",
        "slug": "koniec-swiata-i-hard-boiled-wonderland",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/koniec-swiata-i-hard-boiled-wonderland"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Koniec_%C5%9Bwiata_i_hard-boiled_wonderland",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:07"
    },
    {
      "id": "1718a4d3-010e-4308-91af-cb420b055642",
      "slug": "niech-sie-wydarzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman/pianista/niech-sie-wydarzy",
      "text": "Niech się wydarzy, co ma się wydarzyć, lepiej jednak, byśmy byli wtedy razem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Władysław Szpilman",
        "slug": "wladyslaw-szpilman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman"
      },
      "book": {
        "title": "Pianista",
        "slug": "pianista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman/pianista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rodzina",
          "slug": "rodzina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rodzina"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pianista_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:00"
    },
    {
      "id": "1cd13e4e-6ab8-4144-8681-48e17e35066f",
      "slug": "siec-komputerowa-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/clifford-stoll/krzemowe-remedium-garsc-rozwazan-na-temat-infostrady/siec-komputerowa-jest",
      "text": "(…) sieć komputerowa jest istotnie pewnego rodzaju wspólnotą.\n\nJakże jednak ubogą! Pozbawioną kościoła, kawiarni, galerii, teatru i piwiarni. Z mnóstwem kontaktów między ludźmi, lecz bez krzty człowieczeństwa. Z cyberseksem, cyberdziwkami, cyberświntuszeniem, ale bez prawdziwego, namiętnego kochania się na sianie.\n\nNo i bez śpiewu ptaków.\n\nNawet jeśli zignorujemy najbardziej ewidentne braki – dziecięcy śmiech, dżem śliwkowy, zielony samochód sportowy mojej siostry Rosalie – pozostają inne niedostatki tej namiastki lokalnej społeczności. Jakie? Brak poczucia trwałości i przynależności, przywiązania do miejsca i ciepła, jakie daje lokalna historia. Nie ma w niej tego, co jest esencją życia w sąsiedzkiej wspólnocie: przyjacielskich spotkań i poczucia, że się do niej należy.\n\nOch tak, słyszę, co mówicie: Przecież to społeczność metaforyczna. Tylko że wszystko, co się dzieje w sieci jest metaforą: rozmowami bez mówienia, uśmiechaniem się bez poruszania ustami i obejmowaniem bez dotykania.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Clifford Stoll",
        "slug": "clifford-stoll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/clifford-stoll"
      },
      "book": {
        "title": "Krzemowe remedium. Garść rozważań na temat infostrady",
        "slug": "krzemowe-remedium-garsc-rozwazan-na-temat-infostrady",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/clifford-stoll/krzemowe-remedium-garsc-rozwazan-na-temat-infostrady"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "internet",
          "slug": "internet",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/internet"
        },
        {
          "name": "przynależność",
          "slug": "przynaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przynaleznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Krzemowe_remedium._Gar%C5%9B%C4%87_rozwa%C5%BCa%C5%84_na_temat_infostrady",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:56"
    },
    {
      "id": "53e8ed59-34f7-489e-ae67-c30f5a277c05",
      "slug": "czyli-czwarty-raz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/miron-bialoszewski/pamietnik-z-powstania-warszawskiego/czyli-czwarty-raz",
      "text": "Czyli czwarty raz to samo. I znów trzeba będzie zacząć godzić się ze śmiercią. Albo z urwaniem ręki czy nogi. To, że ktoś z nas zginie, to się nie myślało, że osobno. Zawsze myślało się, że się zginie razem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Miron Białoszewski",
        "slug": "miron-bialoszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/miron-bialoszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Pamiętnik z powstania warszawskiego",
        "slug": "pamietnik-z-powstania-warszawskiego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/miron-bialoszewski/pamietnik-z-powstania-warszawskiego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pami%C4%99tnik_z_powstania_warszawskiego#Cytaty_z_ksi%C4%85%C5%BCki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:54"
    },
    {
      "id": "213647ac-8470-4ee6-9c0a-944631eb93a6",
      "slug": "swoja-droga-musielismy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/miron-bialoszewski/pamietnik-z-powstania-warszawskiego/swoja-droga-musielismy",
      "text": "Swoją drogą, musieliśmy wtedy wyglądać dziwnie. I cywile. I powstańcy. Nie byli znowu wcale do siebie tacy niepodobni. Wszyscy ludzie, co wyłazili wtedy z Warszawy, byli do siebie podobni i zupełnie niepodobni do innych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Miron Białoszewski",
        "slug": "miron-bialoszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/miron-bialoszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Pamiętnik z powstania warszawskiego",
        "slug": "pamietnik-z-powstania-warszawskiego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/miron-bialoszewski/pamietnik-z-powstania-warszawskiego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pami%C4%99tnik_z_powstania_warszawskiego#Cytaty_z_ksi%C4%85%C5%BCki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:54"
    },
    {
      "id": "cdcd7e73-0225-41be-b087-f1c38c8be1e6",
      "slug": "jest-taka-chwila",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine/podroz-do-kresu-nocy/jest-taka-chwila",
      "text": "Jest taka chwila, kiedy człowiek jest zupełnie sam, gdy doszedł do kresu wszystkiego, co mogło go spotkać. To jest kres świata. Nawet samo strapienie, wasze strapienie, nie daje wam żadnej odpowiedzi i trzeba się wówczas cofnąć, do ludzi, byle jakich. W takich momentach człowiek nie jest wybredny, gdyż nawet żeby płakać, trzeba zawrócić tam, gdzie wszystko się na nowo zaczyna, trzeba powrócić z ludźmi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Louis-Ferdinand Céline",
        "slug": "louis-ferdinand-celine",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine"
      },
      "book": {
        "title": "Podróż do kresu nocy",
        "slug": "podroz-do-kresu-nocy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine/podroz-do-kresu-nocy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Podr%C3%B3%C5%BC_do_kresu_nocy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:03"
    },
    {
      "id": "04d5fea6-ee03-439c-84bf-2cdc3c34ca51",
      "slug": "symbole-nie-powinny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/symbole-nie-powinny",
      "text": "Symbole nie powinny być postrzegane jako anachronizmy, pamiątka po irracjonalnej epoce historii człowieka. Wręcz przeciwnie, flaga na przykład jest symbolem społeczności, która czuje się solidarna, podziela pewne wierzenia, przekonania, obyczaje, respektuje indywidualne różnice i rozbieżności, nie niszczące wspólnoty, lecz ją wzmacniające.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "solidarność",
          "slug": "solidarnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/solidarnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marzenie_Celta#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:54"
    },
    {
      "id": "19534340-27c6-497e-97c0-150afa427601",
      "slug": "ludzie-ziemi-byli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz/ludzie-ziemi-byli",
      "text": "Ludzie ziemi byli silni, mądrzy, łagodni i zjednoczeni. Byli spokojni, pozbawieni gniewu. Przedtem, nie później. Ci, którzy odchodzili, wracali, wcielając się w dusze najlepszych. W ten sposób nikt nie umierał. (…) Ludzie ziemi żyli razem. Spokojni. Śmierć nie była śmiercią. Była odejściem i powrotem. Zamiast ich osłabiać, wzmacniała, przysparzając tym, którzy zostawali, wiedzy i snuły tych, którzy odchodzili. Jesteśmy i będziemy, mówił Tasurinczi. Wydaje się, że nie umrzemy. Ci co odchodzą, wrócili. Są tutaj. Są nami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Gawędziarz",
        "slug": "gawedziarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "reinkarnacja",
          "slug": "reinkarnacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/reinkarnacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gaw%C4%99dziarz#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:48"
    },
    {
      "id": "1078aede-b872-4df9-8a06-30ed14240afb",
      "slug": "co-bedzie-ich",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz/co-bedzie-ich",
      "text": "Co będzie ich trzymało razem, jeśli nic nie będzie ich odróżniać od innych? Nic i nikt.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Gawędziarz",
        "slug": "gawedziarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "odmienność",
          "slug": "odmiennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odmiennosc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gaw%C4%99dziarz#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:48"
    },
    {
      "id": "6d8209b1-5023-4326-bf62-c77dd8756c78",
      "slug": "wspolne-dzieje-i-legendy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem/wspolne-dzieje-i-legendy",
      "text": "Wspólne dzieje i legendy umacniają wspólnotę, a człowiek może istnieć tylko we wspólnocie, dzięki niej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Podróże z Herodotem",
        "slug": "podroze-z-herodotem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "tradycja",
          "slug": "tradycja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tradycja"
        },
        {
          "name": "pamięć zbiorowa",
          "slug": "pamiec-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Podr%C3%B3%C5%BCe_z_Herodotem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:43"
    },
    {
      "id": "194b7c8f-5797-4d65-9c7f-94469cffdd6e",
      "slug": "przeciez-nie-samotnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-kuncewiczowa/cudzoziemka/przeciez-nie-samotnosc",
      "text": "Przecież nie samotność przeznaczeniem człowieka! Czegoż więc koniecznie wydzierać się z tuzina?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Kuncewiczowa",
        "slug": "maria-kuncewiczowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-kuncewiczowa"
      },
      "book": {
        "title": "Cudzoziemka",
        "slug": "cudzoziemka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-kuncewiczowa/cudzoziemka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cudzoziemka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:48"
    },
    {
      "id": "27505ffd-5b74-4716-82ca-f5b319e2277e",
      "slug": "czuje-najglebsze-obrzydzenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/czuje-najglebsze-obrzydzenie",
      "text": "Czuję najgłębsze obrzydzenie, kiedy ludzie żywią dla siebie braterskie uczucia, dlatego że dojrzeli w sobie nawzajem podobną podłość. Nie tęsknię za takim oślizłym braterstwem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Żart",
        "slug": "zart",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:45"
    },
    {
      "id": "a00a0798-aea0-4d3f-83c5-6493279f540a",
      "slug": "po-15-lub",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ivo-andric/most-na-drinie/po-15-lub",
      "text": "Po 15 lub 20 latach, kiedy zdołano się na nowo dorobić i zagospodarować, nadchodził wylew jako coś strasznego i ogromnego, drogiego i bliskiego; stanowił on w pewnym sensie ścisłą więź między żyjącymi jeszcze, ale coraz rzadszymi ludźmi jednego pokolenia, jako że nic tak ludzi nie łączy, jak wspólnie przeżyte nieszczęścia. Czuli się mocno zespoleni przeżytą katastrofą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ivo Andric",
        "slug": "ivo-andric",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ivo-andric"
      },
      "book": {
        "title": "Most na Drinie",
        "slug": "most-na-drinie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ivo-andric/most-na-drinie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Most_na_Drinie#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:28"
    },
    {
      "id": "556c1c58-7cc5-4e3e-b7a9-8fd55289446e",
      "slug": "czlowiek-ktory-widzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/klejnot/czlowiek-ktory-widzi",
      "text": "Człowiek, który widzi siebie nie jedną cegłą tylko, ale cząstką wielkiego budynku, nabiera wartości i szacunku dla samego siebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Rodziewiczówna",
        "slug": "maria-rodziewiczowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna"
      },
      "book": {
        "title": "Klejnot",
        "slug": "klejnot",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/klejnot"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 53,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samoocena",
          "slug": "samoocena",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samoocena"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Klejnot",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:42"
    },
    {
      "id": "9e156226-357c-4bb4-8cb0-8c69e141706b",
      "slug": "lepiej-zjesc-polowke",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/lepiej-zjesc-polowke",
      "text": "Lepiej zjeść połówkę kanapki na spółkę z kimś niż całą w samotności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "c2d2484b-9813-411f-840a-fe0e2e889d48",
      "slug": "wojownik-swiatla-wie-ze-zaden",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/podrecznik-wojownika-swiatla/wojownik-swiatla-wie-ze-zaden",
      "text": "Wojownik światła wie, że żaden człowiek nie jest samotną wyspą. Wie, że nie może walczyć sam. Jakiekolwiek byłyby jego zamiary, zawsze potrzebuje innych ludzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Podręcznik wojownika światła",
        "slug": "podrecznik-wojownika-swiatla",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/podrecznik-wojownika-swiatla"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "współpraca",
          "slug": "wspolpraca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolpraca"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Podr%C4%99cznik_wojownika_%C5%9Bwiat%C5%82a",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:27"
    },
    {
      "id": "a4b9e416-b2fd-4457-814f-24dbaa0b7d81",
      "slug": "ucz-sie-ale",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/ucz-sie-ale",
      "text": "Ucz się, ale zawsze mając u swego boku innych. Nie prowadź poszukiwań samotnie, bo jeśli zrobisz fałszywy krok, nie będzie nikogo, kto by ci pomógł.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "edukacja",
          "slug": "edukacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/edukacja"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarownica_z_Portobello#Liliana,_szwaczka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:16"
    },
    {
      "id": "7fee3843-1417-4cd8-9105-c1f597808f63",
      "slug": "dzialania-grupowe-sa-bardzo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/dzialania-grupowe-sa-bardzo",
      "text": "Działania grupowe są bardzo ważne, ponieważ motywują nas do samodoskonalenia. W samotności możesz jedynie śmiać się z samej siebie, ale będąc wśród innych, śmiejesz się, a następnie działasz. Grupowe działania mobilizują nas, pomagają dokonywać wyboru, wyzwalają zbiorową energię, dzięki której łatwiej nam osiągnąć stan ekstazy – zarażając się nią od innych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozwój osobisty",
          "slug": "rozwoj-osobisty",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozwoj-osobisty"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarownica_z_Portobello#Deidre_O%E2%80%99Neil_%E2%80%9EEdda%E2%80%9D,_lekarka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:15"
    },
    {
      "id": "f39c85d8-350d-4a12-bb5b-5d74430ede21",
      "slug": "panstwo-demokratyczne-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach/panstwo-demokratyczne-nie",
      "text": "(…) państwo demokratyczne nie jest narzędziem narodu, ale wspólnoty obywateli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Mini-wykłady o maxi-sprawach",
        "slug": "mini-wyklady-o-maxi-sprawach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "demokracja",
          "slug": "demokracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/demokracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Mini_wyk%C5%82ady_o_maxi_sprawach_(1997%E2%80%932003)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:34"
    },
    {
      "id": "45af28d2-1f1c-41af-b611-e757c6147567",
      "slug": "pragnienie-nalezenia-do-realnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/pragnienie-nalezenia-do-realnie",
      "text": "Pragnienie należenia do realnie przeżywanej wspólnoty, marzenia o życiu, w którym ludzie obcują ze sobą bez pośrednictwa instytucji, opisywane były wielekroć jako reakcyjne fantazje, jako rozpaczliwe próby unieważnienia nowoczesnej cywilizacji i imaginacyjnej ucieczki w pogodne barbarzyństwo. Reakcyjne czy nie, pragnienie to żyje w nas silniej niż kiedykolwiek i szuka wyrazu w najrozmaitszych ideologicznych przebraniach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań",
        "slug": "czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 35,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tęsknota",
          "slug": "tesknota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tesknota"
        },
        {
          "name": "cywilizacja",
          "slug": "cywilizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Czy_diabe%C5%82_mo%C5%BCe_by%C4%87_zbawiony_i_27_innych_kaza%C5%84.",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "72211172-2681-434a-96dd-97603814598b",
      "slug": "demokracja-moze-stawiac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/demokracja-moze-stawiac",
      "text": "Demokracja może stawiać opór groźbie autorytaryzmu, gdy przekształci się ją z biernej „demokracji widza” w aktywną „demokrację uczestniczącą”, w której sprawy wspólnoty są poszczególnym obywatelom równie bliskie i ważne jak ich sprawy prywatne albo – jeszcze lepiej – w której dobro wspólnoty staje się przedmiotem prywatnej troski każdego obywatela. Uczestniczący we wspólnocie ludzie odkrywają, że życie staje się bardziej interesujące i motywujące. Można również powiedzieć, że prawdziwa demokracja polityczna to taka, w której życie jest właśnie tak interesujące. Z samej swojej natury taka demokracja uczestnicząca – w odróżnieniu od „demokracji ludu” czy „demokracji centralistycznej” – jest niebiurokratyczna i wytwarza klimat, w którym zasadniczo nie ma miejsca dla demagogów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erich Fromm",
        "slug": "erich-fromm",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm"
      },
      "book": {
        "title": "Mieć czy być?",
        "slug": "miec-czy-byc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "demokracja",
          "slug": "demokracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/demokracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Mie%C4%87_czy_by%C4%87%3F_(1976)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "4ffa1c5b-fdb1-4e92-b522-baf5a9cbccf1",
      "slug": "jeden-czlowiek-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/nacja/jeden-czlowiek-jest",
      "text": "Jeden człowiek jest nikim, dwoje ludzi to już nacja.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Nacja",
        "slug": "nacja",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/nacja"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Nacja_(2008)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:03"
    },
    {
      "id": "72c17bf9-14b6-49de-9bf5-0e230a8891d9",
      "slug": "bratem-moim-jestes",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/krzyzacy/bratem-moim-jestes",
      "text": "Bratem moim jesteś, nie jeńcem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henryk Sienkiewicz",
        "slug": "henryk-sienkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Krzyżacy",
        "slug": "krzyzacy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/krzyzacy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Krzy%C5%BCacy_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:48"
    },
    {
      "id": "e5817291-cb45-4e56-a6d5-af8917d85424",
      "slug": "wszyscy-ludzie-to-nasi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/folwark-zwierzecy/wszyscy-ludzie-to-nasi",
      "text": "Wszyscy ludzie to nasi wrogowie. Wszystkie zwierzęta są braćmi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Folwark zwierzęcy",
        "slug": "folwark-zwierzecy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/folwark-zwierzecy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Folwark_zwierz%C4%99cy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:42"
    },
    {
      "id": "16403ade-9f50-4502-993f-8700c11596b3",
      "slug": "sami-swoi-polska",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski/wesele/sami-swoi-polska",
      "text": "Sami swoi, polska szopa,\n\ni ja z chłopa, i wy z chłopa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Wyspiański",
        "slug": "stanislaw-wyspianski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski"
      },
      "book": {
        "title": "Wesele",
        "slug": "wesele",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski/wesele"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wesele_(dramat)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:31"
    },
    {
      "id": "40f3e2f0-f540-45ee-b4e6-e26535d2dac6",
      "slug": "buntuje-sie-wiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/czlowiek-zbuntowany/buntuje-sie-wiec",
      "text": "Buntuje się, więc jesteśmy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Albert Camus",
        "slug": "albert-camus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus"
      },
      "book": {
        "title": "Człowiek zbuntowany",
        "slug": "czlowiek-zbuntowany",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/czlowiek-zbuntowany"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cz%C5%82owiek_zbuntowany",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:08"
    },
    {
      "id": "91ddc1f8-e432-4d68-b4e6-8486e4f2e414",
      "slug": "przepasc-nas-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wszelki-wypadek/przepasc-nas-nie",
      "text": "Przepaść nas nie przecina.\n\nPrzepaść nas otacza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wisława Szymborska",
        "slug": "wislawa-szymborska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska"
      },
      "book": {
        "title": "Wszelki wypadek",
        "slug": "wszelki-wypadek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wszelki-wypadek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wis%C5%82awa_Szymborska#Tom_Wszelki_wypadek_(1972)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:26"
    },
    {
      "id": "9f4c4e8e-b9de-44e7-8111-24d8a8e09db8",
      "slug": "razem-latwiej-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/peter-wohlleben/sekretne-zycie-drzew/razem-latwiej-sobie",
      "text": "[...] razem łatwiej sobie radzić. Drzewo nie jest lasem, samo nie wytworzy lokalnego, zrównoważonego klimatu, jest bez reszty wydane na pastwę wiatru i pogody.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Peter Wohlleben",
        "slug": "peter-wohlleben",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/peter-wohlleben"
      },
      "book": {
        "title": "Sekretne życie drzew",
        "slug": "sekretne-zycie-drzew",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/peter-wohlleben/sekretne-zycie-drzew"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Przyjaźnie",
      "chapter_parent": null,
      "page": 13,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "współpraca",
          "slug": "wspolpraca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolpraca"
        },
        {
          "name": "las",
          "slug": "las",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/las"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T20:11:23"
    },
    {
      "id": "51af1f4f-b026-48fb-8a7b-eeaaa3c39395",
      "slug": "wszystko-bowiem-co-teraz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian/wszystko-bowiem-co-teraz",
      "text": "Wszystko bowiem, co teraz istnieje jako wspólnota, jest tylko tworzeniem stada. Ludzie garną się ku sobie, ponieważ wzajemnie siebie się obawiają - osobno panowie, osobno robotnicy i osobno uczeni!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Demian",
        "slug": "demian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian"
      },
      "character": "Maks Demian",
      "chapter": "Rozdział siódmy, Pani Ewa",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:24:33"
    },
    {
      "id": "34567b3e-3528-4df4-9cd9-c3432fabdbe1",
      "slug": "wszedzie-panuje-zbiorowosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian/wszedzie-panuje-zbiorowosc",
      "text": "Wszędzie [...] panuje zbiorowość i tworzą się stada, nigdzie jednak nie ma swobody ani miłości. I wszelkie rodzaje tej wspólnoty, od korporacji studenckich i związków śpiewaczych, aż po struktury państw, są tworami powstałymi z przymusu, wspólnotą zrodzoną z lęku, ze strachu, z trudnych sytuacji, we wnętrzu swoim przestarzałą już, przegniłą i bliską upadku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Demian",
        "slug": "demian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian"
      },
      "character": "Maks Demian",
      "chapter": "Rozdział siódmy, Pani Ewa",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:24:25"
    },
    {
      "id": "746e8e14-3ad6-4282-a477-fd8beffa46df",
      "slug": "bedziemy-na-tyle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jk-rowling/harry-potter-i-czara-ognia/bedziemy-na-tyle",
      "text": "[...] będziemy na tyle silni, na ile będziemy zjednoczeni, i na tyle słabi, na ile będziemy podzieleni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "J.K. Rowling",
        "slug": "jk-rowling",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jk-rowling"
      },
      "book": {
        "title": "Harry Potter i Czara Ognia",
        "slug": "harry-potter-i-czara-ognia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jk-rowling/harry-potter-i-czara-ognia"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Początek",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "solidarność",
          "slug": "solidarnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/solidarnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:10:29"
    },
    {
      "id": "22c32533-e5e7-4a72-a6ed-082576c7728c",
      "slug": "niczym-sa-roznice",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jk-rowling/harry-potter-i-czara-ognia/niczym-sa-roznice",
      "text": "Niczym są różnice w zwyczajach i języku, jeśli mamy takie same cele i otwieramy przed sobą serca.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "J.K. Rowling",
        "slug": "jk-rowling",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jk-rowling"
      },
      "book": {
        "title": "Harry Potter i Czara Ognia",
        "slug": "harry-potter-i-czara-ognia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jk-rowling/harry-potter-i-czara-ognia"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Początek",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tolerancja",
          "slug": "tolerancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tolerancja"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:08:51"
    }
  ]
}
