{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "wolność",
  "slug": "wolnosc",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc",
  "heading": "Cytaty o wolności",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc.md",
  "quotes_count": 472,
  "authors_count": 213,
  "parent": null,
  "children": [
    {
      "name": "niezależność",
      "slug": "niezaleznosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc",
      "heading": "Cytaty o niezależności"
    },
    {
      "name": "bunt",
      "slug": "bunt",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt",
      "heading": "Cytaty o buncie"
    },
    {
      "name": "wolna wola",
      "slug": "wolna-wola",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolna-wola",
      "heading": "Cytaty o wolnej woli"
    },
    {
      "name": "niewola",
      "slug": "niewola",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola",
      "heading": "Cytaty o niewoli"
    },
    {
      "name": "prywatność",
      "slug": "prywatnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prywatnosc",
      "heading": "Cytaty o prywatności"
    },
    {
      "name": "cenzura",
      "slug": "cenzura",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cenzura",
      "heading": "Cytaty o cenzurze"
    },
    {
      "name": "niepodległość",
      "slug": "niepodleglosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niepodleglosc",
      "heading": "Cytaty o niepodległości"
    }
  ],
  "quotes": [
    {
      "id": "8a55d154-d6ef-4bd9-ac2e-92875364371d",
      "slug": "wolnosc-jest-krucha",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/germaine-greer/kobiecy-eunuch/wolnosc-jest-krucha",
      "text": "Wolność jest krucha i należy ją chronić. Poświęcać wolność, choćby doraźnie, oznacza zdradzić jej ideały.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Germaine Greer",
        "slug": "germaine-greer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/germaine-greer"
      },
      "book": {
        "title": "Kobiecy Eunuch",
        "slug": "kobiecy-eunuch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/germaine-greer/kobiecy-eunuch"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Germaine_Greer#Kobiecy_eunuch_(1970)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:49"
    },
    {
      "id": "6448ded5-8c97-4f65-8ef7-90c7f8fcc0cf",
      "slug": "wolnosc-od-leku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-genpo-merzel/oko-nigdy-nie-spi/wolnosc-od-leku",
      "text": "Wolność od lęku jest największym darem. Dlatego praktykujemy: aby uwolnić się od lęku, aby spojrzeć głęboko w problem życia i śmierci. Aby uwolnić się od lęku, aby spojrzeć głęboko w problem życia i śmierci. Aby uwolnić się od lęku umierania i od lęku życia, lęku działania i lęku niedziałania. Boimy się działać i boimy się nie działać, boimy się nic nie robić, ale też boimy się robić coś z całego serca.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Denis Genpo Merzel",
        "slug": "denis-genpo-merzel",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-genpo-merzel"
      },
      "book": {
        "title": "Oko nigdy nie śpi",
        "slug": "oko-nigdy-nie-spi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-genpo-merzel/oko-nigdy-nie-spi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 68,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dennis_Genpo_Merzel#Oko_nigdy_nie_%C5%9Bpi_(1991)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:49"
    },
    {
      "id": "2af07672-2372-44c8-9076-c57915274b6f",
      "slug": "tkwi-w-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/germaine-greer/kobiecy-eunuch/tkwi-w-nas",
      "text": "Tkwi w nas silny lęk przed wolnością. Nazywamy ją chaosem lub anarchią i same te słowa budzą strach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Germaine Greer",
        "slug": "germaine-greer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/germaine-greer"
      },
      "book": {
        "title": "Kobiecy Eunuch",
        "slug": "kobiecy-eunuch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/germaine-greer/kobiecy-eunuch"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Germaine_Greer#Kobiecy_eunuch_(1970)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:49"
    },
    {
      "id": "768d985b-36dc-470d-a94a-9440d99df5ba",
      "slug": "sposrod-trzech-idealow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal/wiek-empatii-jak-natura-uczy-nas-zyczliwosci/sposrod-trzech-idealow",
      "text": "Spośród trzech ideałów rewolucji francuskiej – wolności, równości i braterstwa – Amerykanie kładą nacisk na pierwszy, a Europejczycy na drugi, jednak dopiero ten trzeci oznacza jedność, zaufanie i wspólnotę. Z moralnego punktu widzenia braterstwo jest prawdopodobnie najbardziej szlachetnym z tych trzech ideałów i nie da się go zrealizować bez zajmowania się przy tym dwoma pozostałymi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frans de Waal",
        "slug": "frans-de-waal",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal"
      },
      "book": {
        "title": "Wiek empatii. Jak natura uczy nas życzliwości",
        "slug": "wiek-empatii-jak-natura-uczy-nas-zyczliwosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frans-de-waal/wiek-empatii-jak-natura-uczy-nas-zyczliwosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 278,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "równość",
          "slug": "rownosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownosc"
        },
        {
          "name": "solidarność",
          "slug": "solidarnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/solidarnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Frans_de_Waal#Wiek_empatii._Jak_natura_uczy_nas_%C5%BCyczliwo%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:34"
    },
    {
      "id": "da0e1cff-81d0-4c1e-b8ac-6071d9e88fda",
      "slug": "czuje-ze-dopiero",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska/zaufaj/czuje-ze-dopiero",
      "text": "Czuję, że dopiero teraz, po tylu latach, dzięki tej odzyskanej wolności będę w stanie dać też wolność innym ludziom.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Monika Gorska",
        "slug": "monika-gorska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska"
      },
      "book": {
        "title": "Zaufaj",
        "slug": "zaufaj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska/zaufaj"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zaufaj#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:29"
    },
    {
      "id": "2edbd37a-330d-4186-a9e4-a8f016fef0fd",
      "slug": "czlowiek-ktory-ma-prawo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/osamu-dazai/zmierzch/czlowiek-ktory-ma-prawo",
      "text": "Człowiek, który ma prawo do życia, powinien mieć również prawo do śmierci.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Osamu Dazai",
        "slug": "osamu-dazai",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/osamu-dazai"
      },
      "book": {
        "title": "Zmierzch",
        "slug": "zmierzch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/osamu-dazai/zmierzch"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "samobójstwo",
          "slug": "samobojstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samobojstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Osamu_Dazai#Zmierzch",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:25"
    },
    {
      "id": "0e2ec86e-2534-4a65-a409-b16c4c17acb5",
      "slug": "jakob-szela-przynosil",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/radek-rak/basn-o-wezowym-sercu-albo-wtore-slowo-o-jakobie-szeli/jakob-szela-przynosil",
      "text": "Jakób Szela przynosił zaś wolność, a wolność jest wtedy, gdy każdemu wolno, co lubi, i gdy każdy jest panem, bo pan sam określa, co dobre, co złe.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Radek Rak",
        "slug": "radek-rak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/radek-rak"
      },
      "book": {
        "title": "Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli",
        "slug": "basn-o-wezowym-sercu-albo-wtore-slowo-o-jakobie-szeli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/radek-rak/basn-o-wezowym-sercu-albo-wtore-slowo-o-jakobie-szeli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 441,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "anarchizm",
          "slug": "anarchizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/anarchizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Radek_Rak#Ba%C5%9B%C5%84_o_w%C4%99%C5%BCowym_sercu_albo_wt%C3%B3re_s%C5%82owo_o_Jak%C3%B3bie_Szeli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:17"
    },
    {
      "id": "d35e20aa-3273-4a16-b24f-59e248bf1a14",
      "slug": "historya-zas-uczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agaton-giller/podroz-wieznia-etapami-do-syberyi-w-roku-1854/historya-zas-uczy",
      "text": "(…) historya zaś uczy nas, iż niewolnicy wolność i swawolę biorą za jedno, a dopiero drugie czy nawet trzecie pokolenie wypielęgnowane w wolności, używa wolności rzeczywiście i rozsądnie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Agaton Giller",
        "slug": "agaton-giller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agaton-giller"
      },
      "book": {
        "title": "Podróż więźnia etapami do Syberyi w roku 1854",
        "slug": "podroz-wieznia-etapami-do-syberyi-w-roku-1854",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agaton-giller/podroz-wieznia-etapami-do-syberyi-w-roku-1854"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 177,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Agaton_Giller#Podr%C3%B3%C5%BC_wi%C4%99%C5%BAnia_etapami_do_Syberyi_w_roku_1854",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:04"
    },
    {
      "id": "bcd27407-f974-4aec-89ef-1efed408ba51",
      "slug": "ogromna-jest-potega",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agaton-giller/podroz-wieznia-etapami-do-syberyi-w-roku-1854/ogromna-jest-potega",
      "text": "Ogromna jest potęga niewoli i bardzo smutne jej skutki, ludzie w niewoli wychowani nie potrafią już być wolnymi. Łatwiej jest spodleć i znikczemnieć, niż wznieść się i uszlachetnić, dla tego też prędzej człowiek przywyka do niewoli, niż nauczy się żyć jako wolny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Agaton Giller",
        "slug": "agaton-giller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agaton-giller"
      },
      "book": {
        "title": "Podróż więźnia etapami do Syberyi w roku 1854",
        "slug": "podroz-wieznia-etapami-do-syberyi-w-roku-1854",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agaton-giller/podroz-wieznia-etapami-do-syberyi-w-roku-1854"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 176,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "przyzwyczajenia",
          "slug": "przyzwyczajenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyzwyczajenia"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Agaton_Giller#Podr%C3%B3%C5%BC_wi%C4%99%C5%BAnia_etapami_do_Syberyi_w_roku_1854",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:04"
    },
    {
      "id": "ce8a2193-f1d2-4ed7-8360-12ac4bc5a0f2",
      "slug": "kazdy-kto-ma-w-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-wasilkowska/mleczak/kazdy-kto-ma-w-sobie",
      "text": "– Każdy, kto ma w sobie choć okruszek wesołości, chodzi po plaży boso – odezwał się Ślimak po chwili. – Nie dość, że wygodniej, to o ile przyjemniej! To prawie jak latanie. Niezupełnie, ale prawie. Ziarenka piasku przesypują się między palcami, czasem chłodne, czasem gorące. Stopy na wolności wariują ze szczęścia. Ale buty… – Ślimak spojrzał na Mamę surowo. – Buty na plaży to jak kara dla stóp!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Katarzyna Wasilkowska",
        "slug": "katarzyna-wasilkowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-wasilkowska"
      },
      "book": {
        "title": "Mleczak",
        "slug": "mleczak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-wasilkowska/mleczak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 30,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "małe radości",
          "slug": "male-radosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/male-radosci"
        },
        {
          "name": "morze",
          "slug": "morze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/morze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Katarzyna_Wasilkowska#Mleczak",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:59"
    },
    {
      "id": "6e6a726f-9f14-49cf-b980-997b50caabc3",
      "slug": "tak-duzo-czasu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leigh-bardugo/familiar/tak-duzo-czasu",
      "text": "Tak dużo czasu spędził na marzeniu o wolności, że zapomniał o innych pragnieniach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leigh Bardugo",
        "slug": "leigh-bardugo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leigh-bardugo"
      },
      "book": {
        "title": "Familiar",
        "slug": "familiar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leigh-bardugo/familiar"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leigh_Bardugo#Familiar",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:52"
    },
    {
      "id": "fcfe8d93-757c-4fa1-8645-9e0c6cba84b0",
      "slug": "wciaz-chce-mi-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/david-schickler/pocalunki-na-manhattanie/wciaz-chce-mi-sie",
      "text": "Wciąż chce mi się oddychać, bo wiem, że nie jestem w ogóle niewolnikiem zasad.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "David Schickler",
        "slug": "david-schickler",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/david-schickler"
      },
      "book": {
        "title": "Pocałunki na Manhattanie",
        "slug": "pocalunki-na-manhattanie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/david-schickler/pocalunki-na-manhattanie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 115,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/David_Schickler#Poca%C5%82unki_na_Manhattanie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:51"
    },
    {
      "id": "978dfd10-4800-4700-947c-1ecd6e15848e",
      "slug": "kazda-proba-odebrania",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-rient/przeblysk-dookola-swiata-dookola-siebie/kazda-proba-odebrania",
      "text": "Każda próba odebrania wolności innej istocie jest świadectwem snu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert Rient",
        "slug": "robert-rient",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-rient"
      },
      "book": {
        "title": "Przebłysk. Dookoła świata, dookoła siebie",
        "slug": "przeblysk-dookola-swiata-dookola-siebie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-rient/przeblysk-dookola-swiata-dookola-siebie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Rient#Przeb%C5%82ysk._Dooko%C5%82a_%C5%9Bwiata,_dooko%C5%82a_siebie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:46"
    },
    {
      "id": "5b2d6c3b-437d-48b6-9ffe-bafd9400770f",
      "slug": "w-liceum-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mats-strandberg/krag/w-liceum-jest",
      "text": "– W liceum jest inaczej.(...) Masz większą wolność, ale to odpowiedzialna wolność. Nikt nie będzie się z tobą cackał. Tylko od ciebie zależy, jak będzie wyglądać reszta twojego życia. Tutaj się to rozstrzygnie. Cała twoja przyszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mats Strandberg",
        "slug": "mats-strandberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mats-strandberg"
      },
      "book": {
        "title": "Krąg",
        "slug": "krag",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mats-strandberg/krag"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mats_Strandberg#Kr%C4%85g",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:43"
    },
    {
      "id": "8cd45b33-d3ba-4ba2-803d-f8e44ee0b81e",
      "slug": "panuje-ogolne-przekonanie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gertrud-fussenegger/wladczynie/panuje-ogolne-przekonanie",
      "text": "Panuje ogólne przekonanie, że im kto zajmuje wyższą pozycję, tym ma więcej wolności. Tym samym ten, kto znajduje się na szczycie drabiny społecznej, powinien czuć się najbardziej wolny. I tu właśnie tkwi błąd. Jeśli bowiem każdy bogacz będzie mógł korzystać z większej wolności niż inni, to owej wolności w najwyższych kręgach znowu dramatycznie ubędzie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gertrud Fussenegger",
        "slug": "gertrud-fussenegger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gertrud-fussenegger"
      },
      "book": {
        "title": "Władczynie",
        "slug": "wladczynie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gertrud-fussenegger/wladczynie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 258,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bogactwo",
          "slug": "bogactwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bogactwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gertrud_Fussenegger#W%C5%82adczynie_(1991)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:38"
    },
    {
      "id": "4c8bee6c-a776-452d-9e14-145ffec177d4",
      "slug": "tylko-prosze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-quick/wybacz-mi-leonardzie/tylko-prosze-nie",
      "text": "Tylko, proszę, nie wracaj do tego ponurego miejsca, do którego codziennie przychodzisz. Pokaż mi, że człowiek może być jednocześnie dorosły i szczęśliwy. Błagam! Żyjemy w wolnym kraju. Jeśli nie masz na coś ochoty, nie musisz tego robić. Możesz robić, cokolwiek chcesz. Być, kimkolwiek chcesz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Matthew Quick",
        "slug": "matthew-quick",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-quick"
      },
      "book": {
        "title": "Wybacz mi, Leonardzie",
        "slug": "wybacz-mi-leonardzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-quick/wybacz-mi-leonardzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wybacz_mi_Leonardzie#Leonard_Peacock",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:30"
    },
    {
      "id": "4c67e272-2423-4d9b-b292-a705e72d3fae",
      "slug": "dlaczego-nie-korzystaja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-quick/wybacz-mi-leonardzie/dlaczego-nie-korzystaja",
      "text": "Dlaczego nie korzystają z wolności, aby robić rzeczy, które dawałyby im szczęście?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Matthew Quick",
        "slug": "matthew-quick",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-quick"
      },
      "book": {
        "title": "Wybacz mi, Leonardzie",
        "slug": "wybacz-mi-leonardzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/matthew-quick/wybacz-mi-leonardzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wybacz_mi_Leonardzie#Leonard_Peacock",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:30"
    },
    {
      "id": "ba7496d4-9a7f-484a-8894-faf8a3dff6b5",
      "slug": "zlote-powiadaja-jarzmo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/bajbuza/zlote-powiadaja-jarzmo",
      "text": "Złote, powiadają, jarzmo małżeńskie, ale gdyby było i drogimi kamieniami sadzone, wolę mieć szyję swobodną, niż je sobie nakładać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Bajbuza",
        "slug": "bajbuza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/bajbuza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bajbuza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:28"
    },
    {
      "id": "d974c083-0071-4fc2-be3d-ed64c2a4e9d4",
      "slug": "przemieszczamy-sie-gdzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paul-bowles/ponad-swiatem/przemieszczamy-sie-gdzie",
      "text": "Przemieszczamy się gdzie i kiedy chcemy. To jedyny sposób. Zbiorowe podróże są upokarzające. Najważniejsze to być wolnym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paul Bowles",
        "slug": "paul-bowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paul-bowles"
      },
      "book": {
        "title": "Ponad światem",
        "slug": "ponad-swiatem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paul-bowles/ponad-swiatem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 109,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "podróże",
          "slug": "podroze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podroze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paul_Bowles#Ponad_%C5%9Bwiatem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:24"
    },
    {
      "id": "9d79ca5d-fd77-4f2b-ac31-2b4e69234233",
      "slug": "nie-ma-wlasciwie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lars-gustafsson/smierc-pszczelarza/nie-ma-wlasciwie",
      "text": "Nie ma właściwie nic, co by nam przeszkadzało żyć poza zwykłymi regułami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lars Gustafsson",
        "slug": "lars-gustafsson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lars-gustafsson"
      },
      "book": {
        "title": "Śmierć pszczelarza",
        "slug": "smierc-pszczelarza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lars-gustafsson/smierc-pszczelarza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 61,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lars_Gustafsson#%C5%9Amier%C4%87_pszczelarza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:13"
    },
    {
      "id": "974a19b6-395c-4cdd-8c01-7e9264fc0f10",
      "slug": "w-liberalizmie-wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stefan-kunowski/podstawy-wspolczesnej-pedagogiki/w-liberalizmie-wolnosc",
      "text": "(...) w liberalizmie wolność jako idea naczelna dopuszcza dyskryminację i zwalczanie innych, którzy nie są twórczy i aktywni w kulturze, co też zacieśnia miłość tylko do tych ludzi, którzy są tej samej ideologii, dopuszczając ich do braterstwa i równości. Tak samo idea walki rewolucyjnej rezerwuje miłość dla współwalczących i dla sprzymierzeńców, których chce wyzwolić z niesprawiedliwości społecznej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stefan Kunowski",
        "slug": "stefan-kunowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stefan-kunowski"
      },
      "book": {
        "title": "Podstawy współczesnej pedagogiki",
        "slug": "podstawy-wspolczesnej-pedagogiki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stefan-kunowski/podstawy-wspolczesnej-pedagogiki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 91,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "rewolucja",
          "slug": "rewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rewolucja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stefan_Kunowski#Podstawy_wsp%C3%B3%C5%82czesnej_pedagogiki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:56"
    },
    {
      "id": "dfcf8b72-a47f-4ae2-b556-3f0220402bb6",
      "slug": "dla-wolnosci-trzeba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-pagaczewski/misja-profesora-gabki/dla-wolnosci-trzeba",
      "text": "Dla wolności trzeba wiele wycierpieć (…).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Pagaczewski",
        "slug": "stanislaw-pagaczewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-pagaczewski"
      },
      "book": {
        "title": "Misja profesora Gąbki",
        "slug": "misja-profesora-gabki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-pagaczewski/misja-profesora-gabki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Misja_profesora_G%C4%85bki#Najwi%C4%99kszy_Deszczowiec",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:52"
    },
    {
      "id": "fff26e77-4dd7-4d01-ae7c-0e0d8ef2f99f",
      "slug": "krolowie-slonecji-pragneli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-pagaczewski/porwanie-baltazara-gabki/krolowie-slonecji-pragneli",
      "text": "Królowie Słonecji pragnęli uszczęśliwiać swój naród, nie pytając go wcale o zgodę. Nie ma nic gorszego nad uszczęśliwianie ludzi wbrew ich woli…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Pagaczewski",
        "slug": "stanislaw-pagaczewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-pagaczewski"
      },
      "book": {
        "title": "Porwanie Baltazara Gąbki",
        "slug": "porwanie-baltazara-gabki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-pagaczewski/porwanie-baltazara-gabki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Porwanie_Baltazara_G%C4%85bki_(powie%C5%9B%C4%87)#Pozosta%C5%82e_cytaty",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:51"
    },
    {
      "id": "a4cee504-0520-4195-a3a8-8927ae0084f5",
      "slug": "w-lecie-2018",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/roztrzaskane-lustro/w-lecie-2018",
      "text": "(…) w lecie 2018 roku sąd w Genui skazał doktora Salvatore Felisa na więzieni w zawieszeniu i zakaz sprawowania funkcji publicznych za sprzeciw wobec aborcji. Lekarz skorzystał z klauzuli sumienia, która jest dopuszczalna w prawie włoskim, a mimo to został skazany. Co mówi to o wolności sumienia w liberalnej demokracji?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Roszkowski",
        "slug": "wojciech-roszkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Roztrzaskane lustro",
        "slug": "roztrzaskane-lustro",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/roztrzaskane-lustro"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 392,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "aborcja",
          "slug": "aborcja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/aborcja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Roszkowski_(historyk)#Roztrzaskane_lustro",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:32"
    },
    {
      "id": "58a3d22c-c5e9-4af8-afa9-ade3a47401e6",
      "slug": "cena-za-niezaleznosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia/wybacz-ale-chce-sie-z-toba-ozenic/cena-za-niezaleznosc",
      "text": "Ceną za niezależność jest wolność, a wolnym można być tylko wtedy, kiedy jest się uczciwym wobec samego siebie i człowieka, który kiedyś cię kochał.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Federico Moccia",
        "slug": "federico-moccia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia"
      },
      "book": {
        "title": "Wybacz, ale chcę się z tobą ożenić",
        "slug": "wybacz-ale-chce-sie-z-toba-ozenic",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia/wybacz-ale-chce-sie-z-toba-ozenic"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        },
        {
          "name": "uczciwość",
          "slug": "uczciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uczciwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Federico_Moccia#Wybacz,_ale_chc%C4%99_si%C4%99_z_tob%C4%85_o%C5%BCeni%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:29"
    },
    {
      "id": "93373a13-999a-4307-be24-3a56fba02e34",
      "slug": "tylko-ludzie-zupelnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joe-abercrombie/ostateczny-argument/tylko-ludzie-zupelnie",
      "text": "Tylko ludzie zupełnie bezwartościowi są naprawdę wolni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Joe Abercrombie",
        "slug": "joe-abercrombie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joe-abercrombie"
      },
      "book": {
        "title": "Ostateczny argument",
        "slug": "ostateczny-argument",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joe-abercrombie/ostateczny-argument"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 825,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "paradoks",
          "slug": "paradoks",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/paradoks"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Joe_Abercrombie#Ostateczny_argument_(2008)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:16"
    },
    {
      "id": "824dbb05-67fb-4246-8e63-adf85b6cf13c",
      "slug": "dlugosc-lancucha-ograniczajacego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda/zamet/dlugosc-lancucha-ograniczajacego",
      "text": "Długość łańcucha ograniczającego ludzką wolność jest niezmierzona.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Krzysztof Niewrzęda",
        "slug": "krzysztof-niewrzeda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda"
      },
      "book": {
        "title": "Zamęt",
        "slug": "zamet",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/krzysztof-niewrzeda/zamet"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 76,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Krzysztof_Niewrz%C4%99da#Zam%C4%99t",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:15"
    },
    {
      "id": "bf4bfec5-0cd7-411f-85a6-3d64e66ae5a2",
      "slug": "we-wlasnych-oczach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patti-smith/poniedzialkowe-dzieci/we-wlasnych-oczach",
      "text": "We własnych oczach byliśmy Dziećmi Wolności, których misja polegała na utrwalaniu, strzeżeniu i krzewieniu rewolucyjnego ducha rock and rolla. Baliśmy się, że muzyce, która dała nam siłę, grozi śmierć z duchowego głodu. Baliśmy się, że zatraci poczucie celu, że trafi w tłuste łapska, że ugrzęźnie w bagnie widowiskowości, mamony i banalnych technicznych sztuczek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Patti Smith",
        "slug": "patti-smith",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patti-smith"
      },
      "book": {
        "title": "Poniedziałkowe dzieci",
        "slug": "poniedzialkowe-dzieci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/patti-smith/poniedzialkowe-dzieci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 234,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "muzyka",
          "slug": "muzyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/muzyka"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Patti_Smith#Poniedzia%C5%82kowe_dzieci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:13"
    },
    {
      "id": "a8bcfd5a-697f-4f35-8736-540cbd5c4c65",
      "slug": "anarchizm-oznacza-wiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-goldman/anarchizm-i-inne-eseje/anarchizm-oznacza-wiec",
      "text": "\"Anarchizm\" oznacza więc uwolnienie ludzkiego umysłu od władzy religii, ludzkiego ciała od władzy własności, a wreszcie zerwanie więzów i ograniczeń, jakie narzuca rząd. Anarchizm oznacza porządek społeczny oparty na swobodnych zrzeszeniach jednostek dla wytwarzania rzeczywistego bogactwa społecznego - porządek, który zagwarantuje każdemu człowiekowi wolny dostęp do ziemi i nieograniczone korzystanie z tego, co niezbędne do życia wedle indywidualnych potrzeb, gustów i skłonności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emma Goldman",
        "slug": "emma-goldman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-goldman"
      },
      "book": {
        "title": "Anarchizm i inne eseje",
        "slug": "anarchizm-i-inne-eseje",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-goldman/anarchizm-i-inne-eseje"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 60,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "anarchizm",
          "slug": "anarchizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/anarchizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Emma_Goldman#Anarchizm_i_inne_eseje",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:12"
    },
    {
      "id": "01605879-825e-4721-a621-6d9b18d045ed",
      "slug": "milosc-jest-najsilniejszym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-goldman/anarchizm-i-inne-eseje/milosc-jest-najsilniejszym",
      "text": "Miłość jest najsilniejszym i najgłębszym uczuciem w naszym życiu, przynosi nadzieję, radość, uniesienia. Miłość przeczy wszystkim prawom, wszystkim konwencjom. Miłość - najbardziej wyzwolony, najsilniejszy kruszec ludzkiego losu. Jak można taką potężną moc wzrostu sprowadzić do małżeństwa, tego nędznego, wynaturzonego chwastu wyhodowanego przez państwo i Kościół?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emma Goldman",
        "slug": "emma-goldman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-goldman"
      },
      "book": {
        "title": "Anarchizm i inne eseje",
        "slug": "anarchizm-i-inne-eseje",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-goldman/anarchizm-i-inne-eseje"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 196,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Emma_Goldman#Anarchizm_i_inne_eseje",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:12"
    },
    {
      "id": "3c8288cc-6b52-4b52-bc40-70618cd5a367",
      "slug": "nie-ma-czegos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/trudi-canavan/uczennica-maga/nie-ma-czegos",
      "text": "– Nie ma czegoś takiego jak wolność, są tylko różne rodzaje niewoli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Trudi Canavan",
        "slug": "trudi-canavan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/trudi-canavan"
      },
      "book": {
        "title": "Uczennica maga",
        "slug": "uczennica-maga",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/trudi-canavan/uczennica-maga"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Uczennica_Maga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:04"
    },
    {
      "id": "b3a82ac0-c8ab-43b1-8c15-b1593b831e26",
      "slug": "demokracja-nie-oznacza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-giddens/przemiany-intymnosci/demokracja-nie-oznacza",
      "text": "Demokracja nie oznacza jedynie prawa jednostki do swobodnego rozwoju, ale również konstytucyjne ograniczenie jej udziału we władzy. „Wolność silnych” musi być ograniczana, co nie jest jednak, o ile nie mamy do czynienia z anarchizmem, równoznaczne z pozbawieniem ich władzy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony Giddens",
        "slug": "anthony-giddens",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-giddens"
      },
      "book": {
        "title": "Przemiany intymności",
        "slug": "przemiany-intymnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-giddens/przemiany-intymnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "demokracja",
          "slug": "demokracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/demokracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anthony_Giddens#Przemiany_intymno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:54"
    },
    {
      "id": "693103b5-107d-4208-abf0-e4e006682890",
      "slug": "naturalna-daznosc-czlowieka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los/naturalna-daznosc-czlowieka",
      "text": "Naturalna dążność człowieka do wolności jest niezniszczalna, można ją zdławić, ale nie sposób zniszczyć. Totalitaryzm nie może wyrzec się przemocy. Zginąłby, gdyby się jej wyrzekł. Wieczna, nieustanna, bezpośrednia czy zamaskowana przemoc jest podstawą totalitaryzmu. Człowiek bowiem nie wyrzeknie się wolności. Ten wniosek rozjaśnia nasz czas, daje nadzieję na przyszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wasilij Grossman",
        "slug": "wasilij-grossman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman"
      },
      "book": {
        "title": "Życie i los",
        "slug": "zycie-i-los",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wasilij_Grossman#%C5%BBycie_i_los_(1959)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:53"
    },
    {
      "id": "409f732d-6a89-47db-8581-7aed84fae535",
      "slug": "czy-natura-ludzka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los/czy-natura-ludzka",
      "text": "Czy natura ludzka ulega zmianie, czy staje się inna w tyglu totalitarnej przemocy? Czy człowiek wyzbywa się właściwego sobie pragnienia wolności? Odpowiedź na to pytanie zdecyduje o losie człowieka i o losie państwa totalitarnego. Zmiana bowiem natury ludzkiej zapowiada powszechny i ostateczny triumf dyktatury państwa, niezmienność zaś ludzkiego dążenia do wolności jest wyrokiem na państwo totalitarne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wasilij Grossman",
        "slug": "wasilij-grossman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman"
      },
      "book": {
        "title": "Życie i los",
        "slug": "zycie-i-los",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wasilij_Grossman#%C5%BBycie_i_los_(1959)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:52"
    },
    {
      "id": "e87a3607-99c3-47f7-b0d1-11f390ca6e03",
      "slug": "wolnosc-jest-najwazniejsza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-2-w-pulapce-nocy/wolnosc-jest-najwazniejsza",
      "text": "Wolność jest najważniejsza, ale to nieprawda. Lepiej być w kajdanach z ukochanymi ludźmi, niż cieszyć się wolnością w samotności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 2. W pułapce nocy",
        "slug": "jutro-2-w-pulapce-nocy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-2-w-pulapce-nocy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_2:_W_pu%C5%82apce_nocy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:45"
    },
    {
      "id": "0f216627-aa44-403c-891d-2641dc7cf969",
      "slug": "wojna-to-bicz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-2-w-pulapce-nocy/wojna-to-bicz",
      "text": "Wojna to bicz boży, a mimo to uczyniła nas mądrzejszymi. Walcząc o wolność, jesteśmy wolni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 2. W pułapce nocy",
        "slug": "jutro-2-w-pulapce-nocy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-2-w-pulapce-nocy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_2:_W_pu%C5%82apce_nocy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:45"
    },
    {
      "id": "f81fe659-f11c-48c0-a1bd-5ab653195868",
      "slug": "nie-ma-w-poblizu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/libba-bray/mroczny-sekret/nie-ma-w-poblizu",
      "text": "Nie ma w pobliżu nikogo, kto by nas uciszał. Nikogo, kto by nam mówił, że to, co myślimy albo czujemy, jest niewłaściwe. Nie chodzi o to, że robimy to, co chcemy. Chodzi o to, że w ogóle możemy chcieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Libba Bray",
        "slug": "libba-bray",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/libba-bray"
      },
      "book": {
        "title": "Mroczny sekret",
        "slug": "mroczny-sekret",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/libba-bray/mroczny-sekret"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Libba_Bray#Mroczny_sekret",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:43"
    },
    {
      "id": "6c08bfb8-264d-4c60-9e38-d22487dc6b3b",
      "slug": "nie-moze-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ayn-rand/cnota-egoizmu-nowa-koncepcja-egoizmu/nie-moze-byc",
      "text": "Nie może być kompromisu między wolnością a nadzorem ze strony rządu. Zgoda choćby na niewielki nadzór jest rezygnacją z zasady niezbywalnych praw jednostki i podstawieniem na jej miejsce zasady nieograniczonej, arbitralnej władzy rządu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ayn Rand",
        "slug": "ayn-rand",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ayn-rand"
      },
      "book": {
        "title": "Cnota egoizmu. Nowa koncepcja egoizmu",
        "slug": "cnota-egoizmu-nowa-koncepcja-egoizmu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ayn-rand/cnota-egoizmu-nowa-koncepcja-egoizmu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ayn_Rand#Cnota_egoizmu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:40"
    },
    {
      "id": "76bd1419-e35b-4026-95e2-6a2145b826b9",
      "slug": "zadowolenie-i-poczucie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ellinor-rafaelsen/cyganskie-zycie/zadowolenie-i-poczucie",
      "text": "Zadowolenie i poczucie swobody człowiek ma w sobie i nie musi to być wcale uzależnione od otoczenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ellinor Rafaelsen",
        "slug": "ellinor-rafaelsen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ellinor-rafaelsen"
      },
      "book": {
        "title": "Cygańskie życie",
        "slug": "cyganskie-zycie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ellinor-rafaelsen/cyganskie-zycie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "życie wewnętrzne",
          "slug": "zycie-wewnetrzne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie-wewnetrzne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ellinor_Rafaelsen#Cyga%C5%84skie_%C5%BCycie_(2007)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:37"
    },
    {
      "id": "cd24d5ac-f74d-401e-af8c-0567d6209d55",
      "slug": "jestes-pewien-ze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-bishop/serce-kaeleer/jestes-pewien-ze-nie",
      "text": "Jesteś pewien, że nie podcinasz jej skrzydeł, zamiast pomóc jej znów nauczyć się latać?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Bishop",
        "slug": "anne-bishop",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-bishop"
      },
      "book": {
        "title": "Serce Kaeleer",
        "slug": "serce-kaeleer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-bishop/serce-kaeleer"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "troska",
          "slug": "troska",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/troska"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Bishop#Serce_Kaeleer_(2005)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:34"
    },
    {
      "id": "5b7f75ba-2ec7-49b4-8c11-63edc2c223f5",
      "slug": "pierwsza-noc-po-wyzwoleniu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-pankowski/z-auszwicu-do-belsen-przygody/pierwsza-noc-po-wyzwoleniu",
      "text": "Pierwsza noc po wyzwoleniu. Czym jest dla mnie „odzyskana wolność”? Jak na razie…końcem trzyletniej rzeczywistości, utratą wszystkiego co osiągnąłem, ja, zdolny haftling, podniesiony do rangi obrońców tradycji kacetowej, przyjęty między tych, co nauczyli mnie pełną piersią śpiewać „In Esterweeeegen waaar ich zwar…”. Wtenczas wiedziałem i czułem, że należę do brygady straceńców, a dziś, kiedy umilkła kanonada i przystanęły czołgi, znalazłem się na rumowisku Historii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marian Pankowski",
        "slug": "marian-pankowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-pankowski"
      },
      "book": {
        "title": "Z Auszwicu do Belsen. Przygody",
        "slug": "z-auszwicu-do-belsen-przygody",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-pankowski/z-auszwicu-do-belsen-przygody"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marian_Pankowski#Z_Auszwicu_do_Belsen",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "a2f888e9-6423-4ce1-94ba-3956efa9843e",
      "slug": "nie-uda-ci-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/deszczowa-noc/nie-uda-ci-sie",
      "text": "Nie uda ci się wytłumaczyć, czym jest wolność komuś, kto nie zdaje sobie sprawy, że żyje w klatce.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Deszczowa noc",
        "slug": "deszczowa-noc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/deszczowa-noc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jodi_Picoult#Deszczowa_noc_(1996)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:15"
    },
    {
      "id": "781ccc9e-8181-4c08-81ce-8fc56be74d71",
      "slug": "dla-mnie-starzenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tiziano-terzani/powiedzial-mi-wrozbita/dla-mnie-starzenie",
      "text": "Dla mnie starzenie się to czas większej szczerości, mniejszego skrępowania, czas, gdy można powiedzieć, co się myśli, a także więcej czasu poświęcić na to, co mnie wydaje się ważne, nawet gdy inni nie podzielają takiej opinii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tiziano Terzani",
        "slug": "tiziano-terzani",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tiziano-terzani"
      },
      "book": {
        "title": "Powiedział mi wróżbita",
        "slug": "powiedzial-mi-wrozbita",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tiziano-terzani/powiedzial-mi-wrozbita"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "szczerość",
          "slug": "szczerosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczerosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tiziano_Terzani#Powiedzia%C5%82_mi_wr%C3%B3%C5%BCbita",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:12"
    },
    {
      "id": "6287db8a-140a-434b-b652-befa3e995d76",
      "slug": "kazdy-nosi-pieklo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-grzedowicz/popiol-i-kurz/kazdy-nosi-pieklo",
      "text": "Każdy nosi piekło w sobie. I każdy może z niego wyfrunąć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jarosław Grzędowicz",
        "slug": "jaroslaw-grzedowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-grzedowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Popiół i kurz",
        "slug": "popiol-i-kurz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-grzedowicz/popiol-i-kurz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 263,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "piekło",
          "slug": "pieklo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieklo"
        },
        {
          "name": "życie wewnętrzne",
          "slug": "zycie-wewnetrzne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie-wewnetrzne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jaros%C5%82aw_Grz%C4%99dowicz#Popi%C3%B3%C5%82_i_kurz._Opowie%C5%9B%C4%87_ze_%C5%9Bwiata_Pomi%C4%99dzy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:12"
    },
    {
      "id": "b29f690c-594d-44fa-94b2-34292613b95a",
      "slug": "ulf-kladl-nam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-grzedowicz/pan-lodowego-ogrodu-tom-2/ulf-kladl-nam",
      "text": "Ulf kładł nam do głowy, by się nie poddawać. Nigdy. Nie miał na myśli, by nigdy nie składać broni, ale by nie poddawać się w sobie, w duszy. Twierdził, że można uciec z każdej niewoli, a walczyć czymkolwiek, co znajduje się wokół. Byle nie przestać myśleć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jarosław Grzędowicz",
        "slug": "jaroslaw-grzedowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-grzedowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Lodowego Ogrodu. Tom 2",
        "slug": "pan-lodowego-ogrodu-tom-2",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jaroslaw-grzedowicz/pan-lodowego-ogrodu-tom-2"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jaros%C5%82aw_Grz%C4%99dowicz#Pan_Lodowego_Ogrodu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:11"
    },
    {
      "id": "79f0ee47-6909-4930-a3db-b71662a12a11",
      "slug": "najgorsze-dla-ducha",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda/podroz-do-ixtlan/najgorsze-dla-ducha",
      "text": "Najgorsze dla ducha jest to, gdy masz kogoś, kto ci siedzi na karku, kto zawsze cię bije i mówi co masz robić",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Castañeda",
        "slug": "carlos-castaneda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda"
      },
      "book": {
        "title": "Podróż do Ixtlan",
        "slug": "podroz-do-ixtlan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda/podroz-do-ixtlan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "potrzeba kontroli",
          "slug": "potrzeba-kontroli",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/potrzeba-kontroli"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Carlos_Castaneda#Podr%C3%B3%C5%BC_do_Ixtlan",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:11"
    },
    {
      "id": "b0c0031d-d3d2-4507-a928-148a52c441a9",
      "slug": "czemu-ludzie-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda/podroz-do-ixtlan/czemu-ludzie-nie",
      "text": "Czemu ludzie nie mieliby mnie znać? Co w tym złego? Złe jest w tym to, że kiedy cię znają, wszystko, co ciebie dotyczy, jest już z góry przesądzone i wtedy nie jesteś w stanie przeciąć więzów ich myśli. Ja wolę absolutną wolność bycia nieznanym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Castañeda",
        "slug": "carlos-castaneda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda"
      },
      "book": {
        "title": "Podróż do Ixtlan",
        "slug": "podroz-do-ixtlan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda/podroz-do-ixtlan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "ocenianie innych",
          "slug": "ocenianie-innych",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ocenianie-innych"
        },
        {
          "name": "anonimowość",
          "slug": "anonimowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/anonimowosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Carlos_Castaneda#Podr%C3%B3%C5%BC_do_Ixtlan",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:10"
    },
    {
      "id": "5d5f97b9-c56c-4d68-bb6b-a0e8aa0e6846",
      "slug": "ludziom-trudno-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda/podroz-do-ixtlan/ludziom-trudno-jest",
      "text": "Ludziom trudno jest zrozumieć, że w każdej chwili jesteśmy w stanie ze swego życia wyrzucić wszystko, co tylko zechcemy. Właśnie tak (…) – strzelił palcami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Castañeda",
        "slug": "carlos-castaneda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda"
      },
      "book": {
        "title": "Podróż do Ixtlan",
        "slug": "podroz-do-ixtlan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda/podroz-do-ixtlan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Carlos_Castaneda#Podr%C3%B3%C5%BC_do_Ixtlan",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:10"
    },
    {
      "id": "8c788d00-4c68-4c17-b595-8f86ccc081f5",
      "slug": "gdy-przychodzi-do-dawania",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-b-cialdini/wywieranie-wplywu-na-ludzi-teoria-i-praktyka/gdy-przychodzi-do-dawania",
      "text": "Gdy przychodzi do dawania wolności, bardziej niebezpieczne jest dawać je tylko do pewnego momentu, niż nie dawać ich w ogóle.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert B. Cialdini",
        "slug": "robert-b-cialdini",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-b-cialdini"
      },
      "book": {
        "title": "Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka",
        "slug": "wywieranie-wplywu-na-ludzi-teoria-i-praktyka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-b-cialdini/wywieranie-wplywu-na-ludzi-teoria-i-praktyka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "rewolucja",
          "slug": "rewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rewolucja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Cialdini#Wywieranie_wp%C5%82ywu_na_ludzi._Teoria_i_praktyka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:08"
    },
    {
      "id": "0d2d5d29-be20-4ea3-bd49-86a615cfa796",
      "slug": "raz-danych-wolnosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-b-cialdini/wywieranie-wplywu-na-ludzi-teoria-i-praktyka/raz-danych-wolnosci",
      "text": "Raz danych wolności nie można ludziom odebrać bez walki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert B. Cialdini",
        "slug": "robert-b-cialdini",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-b-cialdini"
      },
      "book": {
        "title": "Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka",
        "slug": "wywieranie-wplywu-na-ludzi-teoria-i-praktyka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-b-cialdini/wywieranie-wplywu-na-ludzi-teoria-i-praktyka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Cialdini#Wywieranie_wp%C5%82ywu_na_ludzi._Teoria_i_praktyka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:08"
    },
    {
      "id": "27fcc3c5-8070-41bf-b9ea-cd1e0cee76b5",
      "slug": "czlowiek-powinien-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tony-parsons/kroniki-rodzinne/czlowiek-powinien-byc",
      "text": "Człowiek powinien być nieskrępowany, lecz nie wyrzucony poza nawias, wolny, lecz nie zagubiony, kochany, lecz nie zacałowany na śmierć. Ale jak to wszystko wypośrodkować?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tony Parsons",
        "slug": "tony-parsons",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tony-parsons"
      },
      "book": {
        "title": "Kroniki rodzinne",
        "slug": "kroniki-rodzinne",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tony-parsons/kroniki-rodzinne"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "równowaga",
          "slug": "rownowaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownowaga"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tony_Parsons#Kroniki_rodzinne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:00"
    },
    {
      "id": "bb0abe84-73eb-4c47-97f7-7b938917f6ac",
      "slug": "zyj-i-daj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pedro-juan-gutierrez/brudna-trylogia-o-hawanie/zyj-i-daj",
      "text": "Żyj i daj żyć innym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Pedro Juan Gutiérrez",
        "slug": "pedro-juan-gutierrez",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pedro-juan-gutierrez"
      },
      "book": {
        "title": "Brudna trylogia o Hawanie",
        "slug": "brudna-trylogia-o-hawanie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pedro-juan-gutierrez/brudna-trylogia-o-hawanie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tolerancja",
          "slug": "tolerancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tolerancja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Brudna_trylogia_o_Hawanie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:58"
    },
    {
      "id": "f21802f0-210b-4814-986c-91a23328bf56",
      "slug": "ptaki-udowadniaja-nam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-coupland/zycie-po-bogu/ptaki-udowadniaja-nam",
      "text": "Ptaki udowadniają nam, że istnieje lepsze, prostsze życie, może nawet na wyciągnięcie ręki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Douglas Coupland",
        "slug": "douglas-coupland",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-coupland"
      },
      "book": {
        "title": "Życie po Bogu",
        "slug": "zycie-po-bogu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-coupland/zycie-po-bogu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "prostota",
          "slug": "prostota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prostota"
        },
        {
          "name": "ptaki",
          "slug": "ptaki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ptaki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Douglas_Coupland#%C5%BBycie_po_Bogu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:43"
    },
    {
      "id": "14623591-42f0-4e0a-a007-e4b327ae26fc",
      "slug": "czy-ktokolwiek-ma-prawo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/deirdre-purcell/tajemnice/czy-ktokolwiek-ma-prawo",
      "text": "Czy ktokolwiek ma prawo dyktować, jakie uczucia są odpowiednie dla osoby w jakimkolwiek wieku, starej czy młodej?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Deirdre Purcell",
        "slug": "deirdre-purcell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/deirdre-purcell"
      },
      "book": {
        "title": "Tajemnice",
        "slug": "tajemnice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/deirdre-purcell/tajemnice"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "emocje",
          "slug": "emocje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/emocje"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Deirdre_Purcell#Tajemnice",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:42"
    },
    {
      "id": "0c716277-1fc4-4cd5-88b8-dc18637a1680",
      "slug": "jesli-ktos-prowadzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-lezenska/kamien-w-sercu/jesli-ktos-prowadzi",
      "text": "(…) jeśli ktoś, (…) prowadzi życie konia w kieracie, to nie potrzebuje jeszcze smyczy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Katarzyna Leżeńska",
        "slug": "katarzyna-lezenska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-lezenska"
      },
      "book": {
        "title": "Kamień w sercu",
        "slug": "kamien-w-sercu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-lezenska/kamien-w-sercu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "codzienność",
          "slug": "codziennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/codziennosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Katarzyna_Le%C5%BCe%C5%84ska#Kamie%C5%84_w_sercu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:42"
    },
    {
      "id": "1db60edd-87b9-4c8a-bf59-c48a9d289a46",
      "slug": "zrozumialem-ze-mozna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-katzenbach/opowiesc-szalenca/zrozumialem-ze-mozna",
      "text": "(…) zrozumiałem, że można było znajdować się w pomieszczeniu, za ścianami, zakratowanymi oknami i zamkami w drzwiach, w otoczeniu innych wariatów albo nawet być wciśniętym samotnie do izolatki, ale tak naprawdę przebywało się gdzie indziej. Prawdziwe otoczenie tworzyły wspomnienia, związki, wydarzenia, wszelkiego rodzaju niewidoczne siły. Czasem omamy. Czasem halucynacje. Pragnienia. Sny i nadzieje albo ambicje. Czasem gniew. To bardzo ważne: zawsze rozpoznawać, z czego wzniesione są prawdziwe mury.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Katzenbach",
        "slug": "john-katzenbach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-katzenbach"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieść szaleńca",
        "slug": "opowiesc-szalenca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-katzenbach/opowiesc-szalenca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        },
        {
          "name": "życie wewnętrzne",
          "slug": "zycie-wewnetrzne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie-wewnetrzne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Katzenbach#Opowie%C5%9B%C4%87_szale%C5%84ca",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:40"
    },
    {
      "id": "f1703b99-2cf8-4848-9414-f1a2e6243695",
      "slug": "szczescie-to-wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/biuro-rzeczy-znalezionych/szczescie-to-wolnosc",
      "text": "Szczęście to wolność od sprzeczności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Siegfried Lenz",
        "slug": "siegfried-lenz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz"
      },
      "book": {
        "title": "Biuro rzeczy znalezionych",
        "slug": "biuro-rzeczy-znalezionych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/biuro-rzeczy-znalezionych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 125,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "spokój",
          "slug": "spokoj",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spokoj"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Siegfried_Lenz#Biuro_rzeczy_znalezionych",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:37"
    },
    {
      "id": "96c6647b-777b-4f8a-9f3e-25304788c34e",
      "slug": "kazda-podjeta-decyzja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson/ogrody-ksiezyca/kazda-podjeta-decyzja",
      "text": "Każdą podjętą decyzją zmieniasz oblicze świata, najlepiej jest żyć tak, żeby bogowie cię nie zauważali. Jeśli pragniesz wolności, chłopcze, żyj spokojnie",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Steven Erikson",
        "slug": "steven-erikson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson"
      },
      "book": {
        "title": "Ogrody Księżyca",
        "slug": "ogrody-ksiezyca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson/ogrody-ksiezyca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogrody_ksi%C4%99%C5%BCyca",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:29"
    },
    {
      "id": "00d4f9f5-a5b3-4d3a-ac06-8bd1edfd6238",
      "slug": "moze-nasza-wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amos-oz/opowiesc-o-milosci-i-mroku/moze-nasza-wolnosc",
      "text": "Może nasza wolność ogranicza się do tego, czy śmiać się ze swego losu czy nad nim płakać, brać udział w grze czy spasować, próbować jako tako zrozumieć, co jest, a czego nie ma, czy poddać się i nie starać się niczego pojąć…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Amos Oz",
        "slug": "amos-oz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amos-oz"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieść o miłości i mroku",
        "slug": "opowiesc-o-milosci-i-mroku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amos-oz/opowiesc-o-milosci-i-mroku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Amos_Oz#Opowie%C5%9B%C4%87_o_mi%C5%82o%C5%9Bci_i_mroku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:23"
    },
    {
      "id": "a9d9741f-8111-4691-9258-dd0261c58381",
      "slug": "nigdy-mnie-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/charlotte-bronte/dziwne-losy-jane-eyre/nigdy-mnie-nie",
      "text": "Nigdy mnie nie nuży towarzystwo mojego Edwarda ani jemu nie przykrzy się moje (…) toteż ciągle jesteśmy razem. Być razem znaczy dla nas być jednocześnie wolnym jak w samotności i wesołym jak w towarzystwie. Rozmawiamy, zdaje mi się, jak dzień długi; rozmowa jest dla nas tylko żywą i głośną formą myślenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Charlotte Brontë",
        "slug": "charlotte-bronte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/charlotte-bronte"
      },
      "book": {
        "title": "Dziwne losy Jane Eyre",
        "slug": "dziwne-losy-jane-eyre",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/charlotte-bronte/dziwne-losy-jane-eyre"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        },
        {
          "name": "rozmowa",
          "slug": "rozmowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozmowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dziwne_losy_Jane_Eyre",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:10"
    },
    {
      "id": "2005d83a-15cc-4531-8925-7554813e6b3a",
      "slug": "kazdy-ma-dane",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/markus-zusak/zlodziejka-ksiazek/kazdy-ma-dane",
      "text": "Każdy ma dane od Boga prawo do własnej głupoty.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Markus Zusak",
        "slug": "markus-zusak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/markus-zusak"
      },
      "book": {
        "title": "Złodziejka książek",
        "slug": "zlodziejka-ksiazek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/markus-zusak/zlodziejka-ksiazek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Markus_Zusak#Z%C5%82odziejka_ksi%C4%85%C5%BCek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:05"
    },
    {
      "id": "46750c8a-5d3a-40b5-9dde-7338d5f0d04f",
      "slug": "kiedy-juz-zaczniesz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rhonda-byrne/sekret/kiedy-juz-zaczniesz",
      "text": "Kiedy już zaczniesz rozumieć i naprawdę panować nad swoimi myślami i uczuciami, sam ujrzysz, jak tworzysz swą rzeczywistość. Na tym polega Twoja wolność, w tym tkwi cała Twoja moc.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Rhonda Byrne",
        "slug": "rhonda-byrne",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rhonda-byrne"
      },
      "book": {
        "title": "Sekret",
        "slug": "sekret",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rhonda-byrne/sekret"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "emocje",
          "slug": "emocje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/emocje"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rhonda_Byrne#Sekret",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:56"
    },
    {
      "id": "eac8df4f-c615-4586-a593-68251974f90c",
      "slug": "mysle-ze-strach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-abedi/whisper-nawiedzony-dom/mysle-ze-strach",
      "text": "Myślę, że strach, jaki odczuwa człowiek stojący nad przepaścią, w rzeczywistości jest raczej tęsknotą. Tęsknotą za tym, żeby rzucić się w dół – albo lecieć z rozpostartymi ramionami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Abedi",
        "slug": "isabel-abedi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-abedi"
      },
      "book": {
        "title": "Whisper. Nawiedzony dom",
        "slug": "whisper-nawiedzony-dom",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-abedi/whisper-nawiedzony-dom"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tęsknota",
          "slug": "tesknota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tesknota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Isabel_Abedi#Whisper_%E2%80%93_Nawiedzony_dom",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:34"
    },
    {
      "id": "04c025dc-35fe-4cbf-bc3f-8df5bd2da43a",
      "slug": "wolnosc-jest-wtedy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-keyes/arbuz/wolnosc-jest-wtedy",
      "text": "Wolność jest wtedy, gdy nie ma nic do stracenia. Zanim to usłyszałam, sądziłam, że wolność to możliwość pójścia na basen w czasie menstruacji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marian Keyes",
        "slug": "marian-keyes",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-keyes"
      },
      "book": {
        "title": "Arbuz",
        "slug": "arbuz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-keyes/arbuz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marian_Keyes#Arbuz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:30"
    },
    {
      "id": "052e4718-e9ea-466c-9f73-c5ccca595c33",
      "slug": "im-lepiej-zrozumiesz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/mag/im-lepiej-zrozumiesz",
      "text": "Im lepiej zrozumiesz, na czym polega wolność, tym mniej będziesz z wolności korzystał.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Fowles",
        "slug": "john-fowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles"
      },
      "book": {
        "title": "Mag",
        "slug": "mag",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/mag"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "paradoks",
          "slug": "paradoks",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/paradoks"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Fowles#Mag_(1965)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:27"
    },
    {
      "id": "b5afc236-75e8-436e-856c-d2d7fe4eb92b",
      "slug": "jestem-jednym-z-okazow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kolekcjoner/jestem-jednym-z-okazow",
      "text": "Jestem jednym z okazów w rzędzie. Nienawidzi mnie wtedy, kiedy próbuję wymknąć się z szeregu. Mam być martwa, przyszpilona, zawsze taka sama, zawsze piękna. On wie, że częścią mojego piękna jest życie, ale chce mnie martwą. Chce mnie żywą-ale martwą",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Fowles",
        "slug": "john-fowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles"
      },
      "book": {
        "title": "Kolekcjoner",
        "slug": "kolekcjoner",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kolekcjoner"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "uprzedmiotowienie",
          "slug": "uprzedmiotowienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedmiotowienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Fowles#Kolekcjoner",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:26"
    },
    {
      "id": "a18a8cab-1847-4e98-9fc3-6e7f4ac88b59",
      "slug": "istnieje-tylko-jedna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza/istnieje-tylko-jedna",
      "text": "Istnieje tylko jedna dobra definicja Boga: wolność, która pozwala istnieć wolności innych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Fowles",
        "slug": "john-fowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles"
      },
      "book": {
        "title": "Kochanica Francuza",
        "slug": "kochanica-francuza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kochanica_Francuza#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:25"
    },
    {
      "id": "2e53bd12-1d41-4034-945a-c93a128d949b",
      "slug": "albo-pozostaniesz-w-niewoli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza/albo-pozostaniesz-w-niewoli",
      "text": "Albo pozostaniesz w niewoli tego, co w twoich czasach zwie się obowiązkiem, honorem, godnością osobistą, a wówczas nic złego cię nie spotka. Albo też będziesz wolny, a wówczas ukrzyżują cię.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Fowles",
        "slug": "john-fowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles"
      },
      "book": {
        "title": "Kochanica Francuza",
        "slug": "kochanica-francuza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 417,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "obowiązek",
          "slug": "obowiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obowiazek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Fowles#Kochanica_Francuza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:25"
    },
    {
      "id": "e0dc93ed-53c2-4956-8bbe-9ed2394dc8e1",
      "slug": "dramat-ludzi-takich",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-bratny/kolumbowie-rocznik-20/dramat-ludzi-takich",
      "text": "Dramat ludzi takich jak ja, jak Jerzy, którzy gardzili państwem w imię wolności człowieka, a teraz „w imię tego samego” stawiają je (państwo), jego siłę, ponad człowieka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Roman Bratny",
        "slug": "roman-bratny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-bratny"
      },
      "book": {
        "title": "Kolumbowie, Rocznik 20",
        "slug": "kolumbowie-rocznik-20",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-bratny/kolumbowie-rocznik-20"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        },
        {
          "name": "zmiana poglądów",
          "slug": "zmiana-pogladow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana-pogladow"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kolumbowie._Rocznik_20",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:20"
    },
    {
      "id": "0956d490-a157-472d-95e0-a59311fbabf0",
      "slug": "wolnosc-nawet-wyimaginowana",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen/posluchaj-mnie/wolnosc-nawet-wyimaginowana",
      "text": "Wolność, nawet wyimaginowana, wciąż jest wolnością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sarah Dessen",
        "slug": "sarah-dessen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen"
      },
      "book": {
        "title": "Posłuchaj mnie...",
        "slug": "posluchaj-mnie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen/posluchaj-mnie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pos%C5%82uchaj_mnie...",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:11"
    },
    {
      "id": "ff815dd2-3113-4efb-bd9a-6d066a110215",
      "slug": "woda-splywajaca-po-mojej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ysabelle-lacamp/tajlandzka-ksiezniczka/woda-splywajaca-po-mojej",
      "text": "Woda spływająca po mojej twarzy ma mdły, metaliczny smak. Wkrótce będę wiedziała, czy jest to smak wolności, czy osamotnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ysabelle Lacamp",
        "slug": "ysabelle-lacamp",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ysabelle-lacamp"
      },
      "book": {
        "title": "Tajlandzka księżniczka",
        "slug": "tajlandzka-ksiezniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ysabelle-lacamp/tajlandzka-ksiezniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ysabelle_Lacamp#Tajlandzka_ksi%C4%99%C5%BCniczka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:09"
    },
    {
      "id": "8115297e-31b2-4706-8fa2-633a983627b4",
      "slug": "wolnosc-to-przywilej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilbur-smith/bog-nilu/wolnosc-to-przywilej",
      "text": "Wolność to przywilej, nie prawo.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wilbur Smith",
        "slug": "wilbur-smith",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilbur-smith"
      },
      "book": {
        "title": "Bóg Nilu",
        "slug": "bog-nilu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilbur-smith/bog-nilu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/B%C3%B3g_Nilu#Tom_I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:09"
    },
    {
      "id": "5c24a9fc-10d0-43d6-9ad8-42bba40e6e6d",
      "slug": "spalilam-za-soba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ysabelle-lacamp/tajlandzka-ksiezniczka/spalilam-za-soba",
      "text": "Spaliłam za sobą mosty łączące mnie z rodziną. Z nikim nie jestem związana. Upaja mnie to, co nieznane. Wydaje mi się, że po raz wtóry przyszłam na świat, staję naga wobec przyszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ysabelle Lacamp",
        "slug": "ysabelle-lacamp",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ysabelle-lacamp"
      },
      "book": {
        "title": "Tajlandzka księżniczka",
        "slug": "tajlandzka-ksiezniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ysabelle-lacamp/tajlandzka-ksiezniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ysabelle_Lacamp#Tajlandzka_ksi%C4%99%C5%BCniczka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:09"
    },
    {
      "id": "e0e7b991-79e5-432a-94b3-68659ae7095c",
      "slug": "chocby-nie-wiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-bull/wojna-o-dab/chocby-nie-wiem",
      "text": "Choćby nie wiem jak miły był strażnik, to nadal jest więzienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emma Bull",
        "slug": "emma-bull",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-bull"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna o dąb",
        "slug": "wojna-o-dab",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emma-bull/wojna-o-dab"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojna_o_d%C4%85b",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:55"
    },
    {
      "id": "a6e94e9d-ffc0-4355-a0e2-95d4d838aba6",
      "slug": "granica-miedzy-miloscia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cecelia-ahern/kraina-zwana-tutaj/granica-miedzy-miloscia",
      "text": "Granica między miłością a nienawiścią jest bardzo krucha. Miłość uwalnia duszę, ale oddech wolności mo­że okazać się trucizną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Cecelia Ahern",
        "slug": "cecelia-ahern",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cecelia-ahern"
      },
      "book": {
        "title": "Kraina zwana tutaj",
        "slug": "kraina-zwana-tutaj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cecelia-ahern/kraina-zwana-tutaj"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kraina_zwana_Tutaj",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:36"
    },
    {
      "id": "585d199d-7998-4760-9ac6-25528916dd1e",
      "slug": "z-wysokiego-muru",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cecelia-ahern/gdybys-mnie-teraz-zobaczyl/z-wysokiego-muru",
      "text": "Z wysokiego muru oddzielającego posesję Elizabeth i jej sąsiadów zeskoczył kot. (…) Elizabeth zazdrościła mu tego, że mógł przychodzić i odchodzić, kiedy zapragnął, bez żadnych zobowiązań wobec nikogo, nawet najbliższych, którzy go kochali i opiekowali się nim.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Cecelia Ahern",
        "slug": "cecelia-ahern",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cecelia-ahern"
      },
      "book": {
        "title": "Gdybyś mnie teraz zobaczył",
        "slug": "gdybys-mnie-teraz-zobaczyl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/cecelia-ahern/gdybys-mnie-teraz-zobaczyl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "koty",
          "slug": "koty",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/koty"
        },
        {
          "name": "zobowiązania",
          "slug": "zobowiazania",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zobowiazania"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gdyby%C5%9B_mnie_teraz_zobaczy%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:35"
    },
    {
      "id": "ea655b1b-3ef4-4087-8674-e813b50ffc56",
      "slug": "nie-przychodzi-im-do-glowy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-kuczok/sennosc/nie-przychodzi-im-do-glowy",
      "text": "(…) nie przychodzi im do głowy, że to uwięzienie może smakować wolnością (…).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Kuczok",
        "slug": "wojciech-kuczok",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-kuczok"
      },
      "book": {
        "title": "Senność",
        "slug": "sennosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-kuczok/sennosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Kuczok#Senno%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:33"
    },
    {
      "id": "be41b3a8-0630-498e-9981-3c5d7a2351c2",
      "slug": "ucieczka-jest-niezbyt",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amelie-nothomb/ani-z-widzenia-ani-ze-slyszenia/ucieczka-jest-niezbyt",
      "text": "Ucieczka jest niezbyt chwalebna? A przecież to lepsze niż dać się złapać. Jedyny dyshonor to nie być wolnym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Amélie Nothomb",
        "slug": "amelie-nothomb",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amelie-nothomb"
      },
      "book": {
        "title": "Ani z widzenia, ani ze słyszenia",
        "slug": "ani-z-widzenia-ani-ze-slyszenia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amelie-nothomb/ani-z-widzenia-ani-ze-slyszenia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "honor",
          "slug": "honor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/honor"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Am%C3%A9lie_Nothomb#Ani_z_widzenia,_ani_ze_s%C5%82yszenia_(2007)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:32"
    },
    {
      "id": "d5ae6497-6f2b-43dd-9be3-9f049f485751",
      "slug": "kto-raz-widzial",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prawiek-i-inne-czasy/kto-raz-widzial",
      "text": "Kto raz widział granice świata, ten najboleśniej doświadczać będzie swego uwięzienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Prawiek i inne czasy",
        "slug": "prawiek-i-inne-czasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prawiek-i-inne-czasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Prawiek_i_inne_czasy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:21"
    },
    {
      "id": "024638ac-c8b3-4908-b114-8b78fb913444",
      "slug": "wiezienie-nie-tkwi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/wiezienie-nie-tkwi",
      "text": "Więzienie nie tkwi na zewnątrz, ale jest w środku każdego z nas. Może jest tak, że nie umiemy bez niego żyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Prowadź swój pług przez kości umarłych",
        "slug": "prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Prowad%C5%BA_sw%C3%B3j_p%C5%82ug_przez_ko%C5%9Bci_umar%C5%82ych",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:21"
    },
    {
      "id": "71771db4-c904-489d-9dc2-dff2bdee8b83",
      "slug": "byc-nieswiadomym-a-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza/byc-nieswiadomym-a-byc",
      "text": "Być nieświadomym a być zwiedzionym to dwie różne sprawy. Być nieświadomym znaczy być niewolnikiem świata. Być zwiedzionym znaczy być niewolnikiem drugiego człowieka. Pytanie brzmi zawsze: dlaczego, skoro wszyscy są nieświadomi, a zatem niewolni, ta druga niewola tak nas boli?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Scott Bakker",
        "slug": "richard-scott-bakker",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker"
      },
      "book": {
        "title": "Mrok, który nas poprzedza",
        "slug": "mrok-ktory-nas-poprzedza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "oszustwo",
          "slug": "oszustwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oszustwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mrok,_kt%C3%B3ry_nas_poprzedza#Rozdzia%C5%82_4",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:14"
    },
    {
      "id": "88cd2d58-6fa9-47b9-bce2-fe0a3c7e4184",
      "slug": "sa-przeciez-takie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli/sa-przeciez-takie",
      "text": "Są przecież takie słowa, które nie mają swoich stałych znaczeń. Słowa wymienne na wszystkie nasze pragnienia, marzenia, tęsknoty, myśli. Można by powiedzieć, słowa bezcielesna, zabłąkane we wszechświecie innych słów, słowa, które szukają swoich znaczeń czy, lepiej byłoby powiedzieć, swoich wyobrażeń. Jak chociażby wieczność, nicość. Więc kto wie, czy i wolność do tych słów nie należy. Takich słów trzeba się jednak strzec, jako że potrafią się wcielić w każde znaczenie i w każde wyobrażenie. W zależności, na ile gotowi jesteśmy się im poddać i do czego chcemy ich użyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o łuskaniu fasoli",
        "slug": "traktat-o-luskaniu-fasoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Traktat_o_%C5%82uskaniu_fasoli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:08"
    },
    {
      "id": "22bb0c2f-6584-42ad-aab7-2c60fe321972",
      "slug": "samotnosc-ma-swoje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf/pani-dalloway/samotnosc-ma-swoje",
      "text": "Samotność ma swoje przywileje; w samotności można robić to, na co ma się ochotę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Virginia Woolf",
        "slug": "virginia-woolf",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf"
      },
      "book": {
        "title": "Pani Dalloway",
        "slug": "pani-dalloway",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf/pani-dalloway"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pani_Dalloway",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:04"
    },
    {
      "id": "119c09c0-201d-465d-ba62-7c9ba3557f1f",
      "slug": "pozbycie-sie-wspomnien",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian/gora-duszy/pozbycie-sie-wspomnien",
      "text": "Pozbycie się wspomnień to swego rodzaju wyzwolenie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gao Xingjian",
        "slug": "gao-xingjian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian"
      },
      "book": {
        "title": "Góra duszy",
        "slug": "gora-duszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian/gora-duszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gao_Xingjian#G%C3%B3ra_duszy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:01"
    },
    {
      "id": "14692eed-317f-4f56-850b-7295460ab4fa",
      "slug": "od-wolnosci-dziela",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-dominique-bauby/skafander-i-motyl/od-wolnosci-dziela",
      "text": "Od wolności dzielą mnie tylko jedne drzwi, których nie mam sił otworzyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jean-Dominique Bauby",
        "slug": "jean-dominique-bauby",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-dominique-bauby"
      },
      "book": {
        "title": "Skafander i motyl",
        "slug": "skafander-i-motyl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-dominique-bauby/skafander-i-motyl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bezradność",
          "slug": "bezradnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezradnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Skafander_i_motyl",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:57"
    },
    {
      "id": "9df9c344-35c0-43e2-871d-dd825d5eb766",
      "slug": "co-stanie-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula/co-stanie-sie",
      "text": "Co stanie się z tą wielką pustką, którą teraz jestem? Czym ją wypełnię, jeżeli nie mam już ani odrobiny ambicji, żadnego planu, nic nie mogąc dać z siebie? Wielka siła ssąca zredukuje mnie do czarnej dziury i zniknę. Umrzeć… porzucić ciało, jaka to fascynująca myśl. Nie chcę żyć dalej kiedy w środku jestem martwa, jeżeli muszę nadal trwać na tym świecie, powinnam zaplanować lata, które mam przed sobą. Być może starość jest początkiem czegoś nowego, może pozwolić wrócić do magicznego czasu dzieciństwa, tego czasu poprzedzającego linearne myślenie i przesądy, kiedy wszystko dookoła postrzegałam wyczulonymi do egzaltacji zmysłami, kiedy byłam na tyle wolna, żeby wierzyć w rzeczy niemożliwe i przemierzać światy, które później, gdy weszłam w epokę rozumu, przestały istnieć. Już nie mam wiele do stracenia i nie mam czego bronić, czyżby to była wolność?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Paula",
        "slug": "paula",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "pustka",
          "slug": "pustka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pustka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paula_(powie%C5%9B%C4%87)#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:53"
    },
    {
      "id": "4df817ff-f56f-4274-8ca5-a76ef41274c9",
      "slug": "w-glebi-ducha",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl/w-glebi-ducha",
      "text": "W głębi ducha nigdy nie wyznawałem kultu pieniądza, jak sobie wmawiałem (…). Pozorne triumfy nie zwiodły mnie, prawdą jest, że zawsze prześladowało mnie niejasne przeczucie klęski. Jednak musiała minąć cała wieczność, bym zrozumiał, że im więcej posiadam, tym łatwiej mnie zranić, bo w końcu obracam się w środowisku, gdzie uznaje się zasadę przeciwną. Trzeba mieć niebywałą intuicję, jak Carmen, żeby nie wpaść w tę pułapkę. Ja nie miałem, musiałem pójść na dno i dotknąć go stopą, żeby się wydobyć. W chwili katastrofy, kiedy nie zostało mi już nic, odkryłem, że nie czuję się załamałem, tylko wolny. Zrozumiałem, że najważniejsze okazało się nie tyle umieć przeżyć czy osiągnąć sukces, jak zawsze sobie wyobrażałem, ale odnaleźć własną duszę, porzuconą gdzieś w piaskach dzieciństwa. Kiedy ją znalazłem, pojąłem, że ta moc, dla której roztrwoniłem tyle beznadziejnego wysiłku, zawsze była we mnie. Dopiero gdy dałem wyraz dobrej woli i pogodziłem się z samym sobą, poczułem przebłysk spokoju. Myślę, że właśnie w owej chwili odzyskałem władzę nad własnym przeznaczeniem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Niezgłębiony zamysł",
        "slug": "niezglebiony-zamysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "samopoznanie",
          "slug": "samopoznanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samopoznanie"
        },
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezg%C5%82%C4%99biony_zamys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:52"
    },
    {
      "id": "7675ff7d-8129-4fb0-ad3f-b5fd1b18fceb",
      "slug": "sprawiedliwosc-byla-zapomnianym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/milosc-i-cienie/sprawiedliwosc-byla-zapomnianym",
      "text": "Sprawiedliwość była zapomnianym pojęciem w tym języku, jakim już prawie nikt się nie posługiwał, z uwagi na to, że istniały w nim słowa i zwroty wywrotowe, na przykład: wolność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Miłość i cienie",
        "slug": "milosc-i-cienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/milosc-i-cienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mi%C5%82o%C5%9B%C4%87_i_cienie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:50"
    },
    {
      "id": "131bd511-d18b-4639-9535-075d33b8dad9",
      "slug": "bierne-posluszenstwo-najwieksza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/milosc-i-cienie/bierne-posluszenstwo-najwieksza",
      "text": "Bierne posłuszeństwo największą cnotą. Ludzie poddani despotycznej dyscyplinie panicznie obawiają się każdego, kto żyje wolny. Pragną siłą narzucić innym tę samą brutalną dyscyplinę i głupi porządek, którego sami są ofiarami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Miłość i cienie",
        "slug": "milosc-i-cienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/milosc-i-cienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "tyrania",
          "slug": "tyrania",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tyrania"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mi%C5%82o%C5%9B%C4%87_i_cienie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:50"
    },
    {
      "id": "ad85da01-0958-41f8-ad3e-6c3490b4253e",
      "slug": "lepiej-zginac-w-walce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/las-pigmejow/lepiej-zginac-w-walce",
      "text": "Lepiej zginąć w walce, niż żyć w niewolnictwie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Las Pigmejów",
        "slug": "las-pigmejow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/las-pigmejow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Las_Pigmej%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "5616ca12-8de3-4770-af94-245db4399ceb",
      "slug": "riad-halabi-mowil",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/riad-halabi-mowil",
      "text": "Riad Halabi mówił, że wolność zaczyna się od niezależności finansowej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Eva Luna",
        "slug": "eva-luna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "1469747d-1ec7-4c2e-ba85-cde4faf06d14",
      "slug": "po-raz-pierwszy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/po-raz-pierwszy",
      "text": "Po raz pierwszy doświadczałam uczucia zazdrości, która nie opuszczała mnie dniem ani nocą, przyklejone do mej skóry niczym ciemna plama, nieusuwalny brud i stało się powoli tak trudne do zniesienia, że kiedy w końcu się do niego uwolniłam, pozbyłam się przy okazji raz na zawsze chęci posiadania innej osoby oraz pokusy, żeby do kogoś należeć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Eva Luna",
        "slug": "eva-luna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zazdrość",
          "slug": "zazdrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zazdrosc"
        },
        {
          "name": "zależność emocjonalna",
          "slug": "zaleznosc-emocjonalna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaleznosc-emocjonalna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "c5222aea-bd3c-4762-9cf9-9481d796d4b4",
      "slug": "mozesz-zyc-tyle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jeanette-winterson/wolnosc-na-jedna-noc/mozesz-zyc-tyle",
      "text": "Możesz żyć tyle razy, ile chcesz, na swój własny koszt.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jeanette Winterson",
        "slug": "jeanette-winterson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jeanette-winterson"
      },
      "book": {
        "title": "Wolność na jedną noc",
        "slug": "wolnosc-na-jedna-noc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jeanette-winterson/wolnosc-na-jedna-noc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jeanette_Winterson#Wolno%C5%9B%C4%87_na_jedn%C4%85_noc",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:37"
    },
    {
      "id": "340d4dbb-cad9-44d1-8f59-26174dd6952b",
      "slug": "wolnosc-jest-niebezpieczna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/nawalnica-mieczy-stal-i-snieg/wolnosc-jest-niebezpieczna",
      "text": "Wolność jest niebezpieczna, ale większość ludzi jest w stanie polubić jej smak.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R.R. Martin",
        "slug": "george-rr-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Nawałnica mieczy. Stal i śnieg",
        "slug": "nawalnica-mieczy-stal-i-snieg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/nawalnica-mieczy-stal-i-snieg"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 97,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nawa%C5%82nica_mieczy#Stal_i_%C5%9Bnieg",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:36"
    },
    {
      "id": "92774713-15bf-422f-8542-33baef155b85",
      "slug": "blazen-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-hen/krolewskie-sny/blazen-nie-jest",
      "text": "Błazen nie jest dworzaninem. Błazen ma wiadome obowiązki i nie może w zapale składać żadnych przysiąg. Nie może też ślepo popadać w zachwyty. Choćby dusza w nim wrzała, choćby rwał się ku nowości, nie wolno mu się zatracić. Jego oko musi pozostać chłodne i przenikliwe. Błazen nosi czapeczkę z dzwoneczkami, ale jest człowiekiem wolnym. On jeden! I musi bronić tej wolności – choćby za cenę życia. Błazen jest po stronie prawdy, tak, gorzkiej, niemiłej władcom prawdy, ale koniecznej. Jeśli się tej prawdzie sprzeniewierzy (…), jeśli się sprzeniewierzy swojemu błazeńskiemu powołaniu, utraci wszelką dla króla wartość i zostanie ze wzgardą przepędzony.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Hen",
        "slug": "jozef-hen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-hen"
      },
      "book": {
        "title": "Królewskie sny",
        "slug": "krolewskie-sny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-hen/krolewskie-sny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 128,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Hen#Kr%C3%B3lewskie_sny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:20"
    },
    {
      "id": "dd00fa08-fd79-469d-85d5-45f0346f752f",
      "slug": "wierza-w-wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-jagielski/modlitwa-o-deszcz/wierza-w-wolnosc",
      "text": "Wierzą w wolność wiarą czystą, dziewiczą i piękną. Wolność to jedyne co im jeszcze zostało. Musieli więc cenić ją jak najdroższy skarb. Bo jeśli wolność polegająca na tym, że nie mając nic, nie ma się także nic do stracenia, nie jest wartością, to może się okazać, że wszystkie wyrzeczenia, wszystkie cierpienia były nadaremne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Jagielski",
        "slug": "wojciech-jagielski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-jagielski"
      },
      "book": {
        "title": "Modlitwa o deszcz",
        "slug": "modlitwa-o-deszcz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-jagielski/modlitwa-o-deszcz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Jagielski#Modlitwa_o_deszcz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:19"
    },
    {
      "id": "8a12470e-5795-48a9-85f4-59ce22295a7f",
      "slug": "jestes-jaki-jestes",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-jagielski/na-wschod-od-zachodu/jestes-jaki-jestes",
      "text": "Jesteś, jaki jesteś, i tylko to się liczy. Tylko ty się liczysz. I wolność, której doświadczyć można jedynie poprzez odrzucenie wszystkiego co znane.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Jagielski",
        "slug": "wojciech-jagielski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-jagielski"
      },
      "book": {
        "title": "Na wschód od zachodu",
        "slug": "na-wschod-od-zachodu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-jagielski/na-wschod-od-zachodu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 96,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "autentyczność",
          "slug": "autentycznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autentycznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Jagielski#Na_wsch%C3%B3d_od_zachodu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:19"
    },
    {
      "id": "f78a4e0b-f234-4fb4-8429-4df09d7e5b9c",
      "slug": "nie-przyjemnosc-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fernando-pessoa/ksiega-niepokoju/nie-przyjemnosc-nie",
      "text": "Nie przyjemność, nie chwała, nie władza – wolność, wyłącznie wolność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fernando Pessoa",
        "slug": "fernando-pessoa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fernando-pessoa"
      },
      "book": {
        "title": "Księga niepokoju",
        "slug": "ksiega-niepokoju",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fernando-pessoa/ksiega-niepokoju"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fernando_Pessoa#Ksi%C4%99ga_niepokoju",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:17"
    },
    {
      "id": "90582c0e-c572-4965-aef7-1319e0fc872c",
      "slug": "ono-jest-swoje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono/ono-jest-swoje",
      "text": "Ono jest swoje własne, Ewa. Nie rób mu tego, co robią wszyscy rodzice: więzimy dzieci w naszych własnych ambicjach i nadziejach. Daj mu kiedyś wolność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Ono",
        "slug": "ono",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wychowanie",
          "slug": "wychowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
        },
        {
          "name": "rodzice",
          "slug": "rodzice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rodzice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ono",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:11"
    },
    {
      "id": "0d3d4efe-e73d-44b0-8292-ea5c538805c5",
      "slug": "najtrudniej-jest-odnalezc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono/najtrudniej-jest-odnalezc",
      "text": "Najtrudniej jest odnaleźć wolność w czasie wolności, gdyż jej kontury zamazują się, nie wiadomo, gdzie są granice niewoli, a gdzie jej koniec. Można stać się się niewolnikiem kolejnych dni, nic o tym nie wiedząc, niewolnikiem mody, pieniądza, stylu życia, telewizji, kolorowych pism.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Ono",
        "slug": "ono",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "konsumpcjonizm",
          "slug": "konsumpcjonizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsumpcjonizm"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ono",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:11"
    },
    {
      "id": "dbdecc21-e316-4e9d-b03b-7c9b5d34872a",
      "slug": "wiara-w-boga",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/yann-martel/zycie-pi/wiara-w-boga",
      "text": "Wiara w Boga oznacza otwarcie, wolność, głęboką ufność, jest dobrowolnym aktem miłości – czasami jednak tak trudno jest kochać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Yann Martel",
        "slug": "yann-martel",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/yann-martel"
      },
      "book": {
        "title": "Życie Pi",
        "slug": "zycie-pi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/yann-martel/zycie-pi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBycie_Pi_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:09"
    },
    {
      "id": "baaac57e-271e-43f6-bb9b-14517a1ab496",
      "slug": "ogrody-zoologiczne-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/yann-martel/zycie-pi/ogrody-zoologiczne-nie",
      "text": "(...) ogrody [zoologiczne] nie cieszą się dziś dobrą sławą. Podobnie jest z religią. W obu wypadkach zaszkodziły im pewne złudzenia co do istoty wolności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Yann Martel",
        "slug": "yann-martel",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/yann-martel"
      },
      "book": {
        "title": "Życie Pi",
        "slug": "zycie-pi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/yann-martel/zycie-pi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBycie_Pi_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:09"
    },
    {
      "id": "8a2849ea-2c59-4bf9-a2f0-c3bd46b24781",
      "slug": "wolno-ci-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach/mewa/wolno-ci-byc",
      "text": "Wolno ci być sobą, sobą prawdziwym, tu i teraz, i nic nie może stanąć ci na drodze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Bach",
        "slug": "richard-bach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach"
      },
      "book": {
        "title": "Mewa",
        "slug": "mewa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach/mewa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "autentyczność",
          "slug": "autentycznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autentycznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mewa_(nowela)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:03"
    },
    {
      "id": "4d7939cc-b6e9-46dd-aee7-dff7559765b4",
      "slug": "jedynym-prawdziwy-prawem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach/mewa/jedynym-prawdziwy-prawem",
      "text": "Jedynym prawdziwy prawem jest to, które prowadzi do wolności. Nie ma innego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Bach",
        "slug": "richard-bach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach"
      },
      "book": {
        "title": "Mewa",
        "slug": "mewa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach/mewa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mewa_(nowela)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:03"
    },
    {
      "id": "b29d3caa-8110-4b31-9cc1-5cfaca2eb497",
      "slug": "gdy-cos-stoi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach/mewa/gdy-cos-stoi",
      "text": "Gdy coś stoi na drodze do wolności, trzeba to odrzucić, niezależnie czy jest to pradawny rytuał, przesąd czy inne ograniczenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Bach",
        "slug": "richard-bach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach"
      },
      "book": {
        "title": "Mewa",
        "slug": "mewa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach/mewa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tradycja",
          "slug": "tradycja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tradycja"
        },
        {
          "name": "przesądy",
          "slug": "przesady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przesady"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mewa_(nowela)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:02"
    },
    {
      "id": "527985e1-bdb1-4fd6-9529-7c5ed4dcfd38",
      "slug": "cialo-kazdego-z-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach/mewa/cialo-kazdego-z-nas",
      "text": "Ciało każdego z nas (...) jest jedynie naszą własną myślą w postaci dostępnej naszym oczom. Gdy zerwiemy pęta ograniczające myśl, zerwiemy także i te, które ograniczają ciało.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Bach",
        "slug": "richard-bach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach"
      },
      "book": {
        "title": "Mewa",
        "slug": "mewa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-bach/mewa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mewa_(nowela)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:02"
    },
    {
      "id": "f26dd8a8-9a2f-4629-8e4b-c3fd7225cb1f",
      "slug": "nikt-nie-wyswobodzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/josef-skvorecky/przypadki-inzyniera-ludzkich-dusz/nikt-nie-wyswobodzi",
      "text": "Nikt nie wyswobodzi nas z niewoli, która istnieje w nas samych, w delikatnej budowie tkanek…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Josef Škvorecký",
        "slug": "josef-skvorecky",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/josef-skvorecky"
      },
      "book": {
        "title": "Przypadki Inżyniera Ludzkich Dusz",
        "slug": "przypadki-inzyniera-ludzkich-dusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/josef-skvorecky/przypadki-inzyniera-ludzkich-dusz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Josef_%C5%A0kvoreck%C3%BD#Przypadki_in%C5%BCyniera_ludzkich_dusz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:58"
    },
    {
      "id": "2691d023-b17f-4309-ad4e-f76d6a090eef",
      "slug": "istoty-ludzkie-wiedza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sergio-kokis/mistrz-gry/istoty-ludzkie-wiedza",
      "text": "Istoty ludzkie wiedzą, że umierają, więc są wolne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sergio Kokis",
        "slug": "sergio-kokis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sergio-kokis"
      },
      "book": {
        "title": "Mistrz gry",
        "slug": "mistrz-gry",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sergio-kokis/mistrz-gry"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sergio_Kokis#Mistrz_gry",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:58"
    },
    {
      "id": "05fe78ab-a581-4a7d-905a-ae148b0c9124",
      "slug": "jedyna-ma-wlasnoscia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pierre-choderlos-de-laclos/niebezpieczne-zwiazki/jedyna-ma-wlasnoscia",
      "text": "Jedyną mą własnością była moja myśl, i oburzało mnie, aby mi ją ktoś miał wydrzeć lub podchwycić wbrew mej woli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Pierre Choderlos de Laclos",
        "slug": "pierre-choderlos-de-laclos",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pierre-choderlos-de-laclos"
      },
      "book": {
        "title": "Niebezpieczne związki",
        "slug": "niebezpieczne-zwiazki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pierre-choderlos-de-laclos/niebezpieczne-zwiazki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "prywatność",
          "slug": "prywatnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prywatnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niebezpieczne_zwi%C4%85zki#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:48"
    },
    {
      "id": "f95415b7-31b9-429b-81f9-b1537adb023d",
      "slug": "ostatecznie-wolnosc-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frederic-beigbeder/29-99/ostatecznie-wolnosc-jest",
      "text": "Ostatecznie wolność jest tylko złą chwilą, która mija.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frédéric Beigbeder",
        "slug": "frederic-beigbeder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frederic-beigbeder"
      },
      "book": {
        "title": "29,99",
        "slug": "29-99",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frederic-beigbeder/29-99"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pesymizm",
          "slug": "pesymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pesymizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Beigbeder#29,99",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:43"
    },
    {
      "id": "877ef782-1fc7-40e4-a0da-bc044dc9e1a5",
      "slug": "to-nie-pochodzenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/friedrich-august-von-hayek/droga-do-zniewolenia/to-nie-pochodzenie",
      "text": "To nie pochodzenie władzy, ale jej ograniczenie chroni przed jej arbitralnością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Friedrich August von Hayek",
        "slug": "friedrich-august-von-hayek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/friedrich-august-von-hayek"
      },
      "book": {
        "title": "Droga do zniewolenia",
        "slug": "droga-do-zniewolenia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/friedrich-august-von-hayek/droga-do-zniewolenia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Friedrich_August_von_Hayek#Droga_do_zniewolenia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:41"
    },
    {
      "id": "f770a48b-e5db-4ede-bbac-5bfd60afc7db",
      "slug": "nie-ma-niczego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-ludlum/droga-do-gandolfo/nie-ma-niczego",
      "text": "Nie ma niczego, co musiałbyś robić ani niczego, czego nie mógłbyś zrobić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert Ludlum",
        "slug": "robert-ludlum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-ludlum"
      },
      "book": {
        "title": "Droga do Gandolfo",
        "slug": "droga-do-gandolfo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-ludlum/droga-do-gandolfo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wolna wola",
          "slug": "wolna-wola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolna-wola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Ludlum#Droga_do_Gandolfo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:33"
    },
    {
      "id": "48353814-776a-4a88-88f9-012533f38e95",
      "slug": "chce-wreszcie-poznac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kate-mosse/labirynt/chce-wreszcie-poznac",
      "text": "Chcę wreszcie poznać prawdę. Prawda mnie wyzwoli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kate Mosse",
        "slug": "kate-mosse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kate-mosse"
      },
      "book": {
        "title": "Labirynt",
        "slug": "labirynt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kate-mosse/labirynt"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Labirynt_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:29"
    },
    {
      "id": "3bd067d1-2492-4585-b83b-6b8140d99829",
      "slug": "mezczyzni-bardziej-marza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/tektonika-uczuc/mezczyzni-bardziej-marza",
      "text": "Mężczyźni bardziej marzą o wolności, niż z niej korzystają, trzymają ją zazdrośnie na półce, zamiast jej używać. A ona usycha, kurczy się i umiera na długo przed nimi. Bo wolność wtedy tylko istnieje, kiedy się z niej korzysta.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Éric-Emmanuel Schmitt",
        "slug": "eric-emmanuel-schmitt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt"
      },
      "book": {
        "title": "Tektonika uczuć",
        "slug": "tektonika-uczuc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/tektonika-uczuc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tektonika_uczu%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:22"
    },
    {
      "id": "00abe3b7-9122-42e0-adef-e135807ec403",
      "slug": "kazdy-zwiazek-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/male-zbrodnie-malzenskie/kazdy-zwiazek-jest",
      "text": "(…) każdy związek jest domem, do którego klucze znajdują się w rękach mieszkańców. Jeśli zamknie się ich od zewnątrz, dom stanie się więzieniem, a oni więźniami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Éric-Emmanuel Schmitt",
        "slug": "eric-emmanuel-schmitt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt"
      },
      "book": {
        "title": "Małe zbrodnie małżeńskie",
        "slug": "male-zbrodnie-malzenskie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/male-zbrodnie-malzenskie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ma%C5%82e_zbrodnie_ma%C5%82%C5%BCe%C5%84skie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "ca99bee2-5d8d-4db4-88cd-f14e7f43dfba",
      "slug": "wolnosc-bowiem-tworzenia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej/wolnosc-bowiem-tworzenia",
      "text": "Wolność bowiem tworzenia prywatnych stowarzyszeń ma człowiek na podstawie prawa natury, a państwo istnieje nie dla niszczenia prawa natury, ale dla jego ochrony; dlatego państwo zakazując prywatnych związków obywateli podważałoby własne swoje podstawy, skoro tak samo ono, jak i związki prywatne, z jednego pochodzi źródła, ze społecznej natury ludzkiej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leon XIII",
        "slug": "leon-xiii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii"
      },
      "book": {
        "title": "Rerum Novarum. Encyklika papieża Leona XIII o kwestii socjalnej",
        "slug": "rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leon_XIII#Encyklika_Rerum_novarum_o_kwestii_robotniczej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:12"
    },
    {
      "id": "aa43281d-6004-4be2-97e2-4aab8b8119ff",
      "slug": "kosciol-przestrzega-tez",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/immortale-dei-o-panstwie-chrzescijanskim/kosciol-przestrzega-tez",
      "text": "Kościół przestrzega też bardzo tego, by nikogo wbrew woli nie zmuszano do przyjęcia wiary katolickiej, ponieważ – jak mądrze wspomina św. Augustyn – „wierzyć może człowiek tylko dobrowolnie”. Tę szlachetną i godną człowieka wolność Kościół najbardziej ze uznaje i nigdy nie zaniechał żadnych starań, aby ją zabezpieczyć i ocalić dla ludzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leon XIII",
        "slug": "leon-xiii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii"
      },
      "book": {
        "title": "Immortale Dei. O państwie chrześcijańskim",
        "slug": "immortale-dei-o-panstwie-chrzescijanskim",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/immortale-dei-o-panstwie-chrzescijanskim"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leon_XIII#Encyklika_Immortale_Dei_o_ustroju_pa%C5%84stwa_chrze%C5%9Bcija%C5%84skiego",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:11"
    },
    {
      "id": "78a3d744-8236-4cf7-bcfb-6966644e6f22",
      "slug": "prawo-wymaga-zeby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej/prawo-wymaga-zeby",
      "text": "Prawo wymaga, żeby ani jednostka, ani rodzina nie była pochłaniana przez państwo; jest więc rzeczą słuszną, by i jednostka i rodzina miała swobodę działania, jak długo nie zagraża dobru powszechnemu lub nie wyrządza krzywdy bliźniemu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leon XIII",
        "slug": "leon-xiii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii"
      },
      "book": {
        "title": "Rerum Novarum. Encyklika papieża Leona XIII o kwestii socjalnej",
        "slug": "rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leon-xiii/rerum-novarum-encyklika-papieza-leona-xiii-o-kwestii-socjalnej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "rodzina",
          "slug": "rodzina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rodzina"
        },
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leon_XIII#Encyklika_Rerum_novarum_o_kwestii_robotniczej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:11"
    },
    {
      "id": "ec4f8c49-3de2-4161-8623-42ce7229fb46",
      "slug": "co-jest-najwazniejsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roma-ligocka/czulosc-i-obojetnosc/co-jest-najwazniejsze",
      "text": "Co jest najważniejsze w przyjaźni? Moi przyjaciele szeroko otwierają przede mną drzwi swojego domu za każdym razem, kiedy doń zapukam, ale nigdy nie usiłują mnie w nim zatrzymać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Roma Ligocka",
        "slug": "roma-ligocka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roma-ligocka"
      },
      "book": {
        "title": "Czułość i obojętność",
        "slug": "czulosc-i-obojetnosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roma-ligocka/czulosc-i-obojetnosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "przyjaźń",
          "slug": "przyjazn",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjazn"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roma_Ligocka#Czu%C5%82o%C5%9B%C4%87_i_oboj%C4%99tno%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:05"
    },
    {
      "id": "959235ba-354c-46cd-91ae-a29fad2505b3",
      "slug": "ten-sie-najdzielniej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-nienacki/ja-dago-piastun/ten-sie-najdzielniej",
      "text": "Ten się najdzielniej bije, kto o własną wolność się bije.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zbigniew Nienacki",
        "slug": "zbigniew-nienacki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-nienacki"
      },
      "book": {
        "title": "Ja, Dago Piastun",
        "slug": "ja-dago-piastun",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-nienacki/ja-dago-piastun"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ja,_Dago_Piastun#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:04"
    },
    {
      "id": "4f20228f-4e7f-4e4c-87b4-cc628f534a2a",
      "slug": "nawet-niewolnik-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-nienacki/ja-dago-piastun/nawet-niewolnik-jest",
      "text": "Nawet niewolnik jest wolny, gdy jego niewola służy wolności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zbigniew Nienacki",
        "slug": "zbigniew-nienacki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-nienacki"
      },
      "book": {
        "title": "Ja, Dago Piastun",
        "slug": "ja-dago-piastun",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-nienacki/ja-dago-piastun"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ja,_Dago_Piastun#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:04"
    },
    {
      "id": "c742e11c-30ed-4013-a686-9329c6db9e8a",
      "slug": "rodzice-zawsze-maja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/rytual/rodzice-zawsze-maja",
      "text": "Rodzice zawsze mają własny pogląd na to, jak powinno się wychowywać dzieci, w sensie moralnym i duchowym. Ale muszą zrozumieć, że dzieci nie są ich własnością, że mają prawo szukać szczęścia na własną rękę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Graham Masterton",
        "slug": "graham-masterton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton"
      },
      "book": {
        "title": "Rytuał",
        "slug": "rytual",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/rytual"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wychowanie",
          "slug": "wychowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
        },
        {
          "name": "rodzice",
          "slug": "rodzice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rodzice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Graham_Masterton#Rytua%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:59"
    },
    {
      "id": "ae747c8e-7268-4524-9e6d-abdac48793c6",
      "slug": "tradycja-wolnosci-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/mechaniczna-pomarancza/tradycja-wolnosci-jest",
      "text": "Tradycja wolności jest wszystkim.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony Burgess",
        "slug": "anthony-burgess",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess"
      },
      "book": {
        "title": "Mechaniczna pomarańcza",
        "slug": "mechaniczna-pomarancza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/mechaniczna-pomarancza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tradycja",
          "slug": "tradycja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tradycja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mechaniczna_pomara%C5%84cza_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:30"
    },
    {
      "id": "4a12fd00-47b8-4a42-8abe-04c0c85b20cf",
      "slug": "jak-mozna-sprzedac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey/lot-nad-kukulczym-gniazdem/jak-mozna-sprzedac",
      "text": "Jak można sprzedać swoje życie? Jak można sprzedać to, czym się jest?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ken Kesey",
        "slug": "ken-kesey",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey"
      },
      "book": {
        "title": "Lot Nad Kukułczym Gniazdem",
        "slug": "lot-nad-kukulczym-gniazdem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey/lot-nad-kukulczym-gniazdem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lot_nad_kuku%C5%82czym_gniazdem_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:30"
    },
    {
      "id": "95d04915-3ed8-499f-bf7b-e8692e5199a3",
      "slug": "mimo-wszystko-jednak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-nowak/rowerem-i-pieszo-przez-czarny-lad/mimo-wszystko-jednak",
      "text": "Mimo wszystko jednak, gdy w taką noc myślę o Europie dalekiej, tęskno najwyżej za rodziną. Dziwne to może, ale dla miłośnika przyrody nie straszna wcale groza Afryki – przeciwnie! Wrażenie wolności upaja. Jestem przecież królem tego pustkowia!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kazimierz Nowak",
        "slug": "kazimierz-nowak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-nowak"
      },
      "book": {
        "title": "Rowerem i pieszo przez Czarny Ląd",
        "slug": "rowerem-i-pieszo-przez-czarny-lad",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kazimierz-nowak/rowerem-i-pieszo-przez-czarny-lad"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "rodzina",
          "slug": "rodzina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rodzina"
        },
        {
          "name": "tęsknota",
          "slug": "tesknota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tesknota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rowerem_i_pieszo_przez_Czarny_L%C4%85d",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:27"
    },
    {
      "id": "84e05abc-d147-4b7d-826a-88bffea3d3f6",
      "slug": "ludzie-zawsze-szukaja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/julita-i-hustawki/ludzie-zawsze-szukaja",
      "text": "Ludzie zawsze szukają skrótów. Potrzeba skracania znajduje się w hierarchii dużo wyżej niż dbałość o przyrodę i estetykę. Jest tak silna, że często przysłania korzyści z normalnej drogi. Bo i co można na tym skrócie zyskać, minutę czasu, góra dwie. A traci się nie tylko nieskazitelną czystość butów, ale i kilka dodatkowych haustów powietrza, które można zaczerpnąć, idąc dłuższą drogą, i kojący spokój, i cień płaczących wierzb. Ale czas jest w hierarchii wyżej niż cokolwiek innego, więc ci ze skrótów czują się wygrani w stosunku do tych, którzy trzymają się alejek. Wytyczonych! To też istotne. Może najistotniejsze. Naród nie lubi, by nim dyrygować i narzucać drogi. Ma swój rozum i własne trakty. I swoje pokusy. Czasem wydeptuje własną ścieżkę na drugą stronę parku, innym razem na manowce, choćby na manowce wolności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hanna Kowalewska",
        "slug": "hanna-kowalewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska"
      },
      "book": {
        "title": "Julita i huśtawki",
        "slug": "julita-i-hustawki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/julita-i-hustawki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "pośpiech",
          "slug": "pospiech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pospiech"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Julita_i_hu%C5%9Btawki#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:23"
    },
    {
      "id": "44cab4ed-26d5-4208-8672-7a1c820631e0",
      "slug": "i-dobro-i-zlo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/tam-gdzie-spadaja-anioly/i-dobro-i-zlo",
      "text": "I Dobro, i Zło potrafią bowiem zniewolić człowieka, dopiero wybór pomiędzy nimi prowadzi do wolności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Tam gdzie spadają Anioły",
        "slug": "tam-gdzie-spadaja-anioly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/tam-gdzie-spadaja-anioly"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        },
        {
          "name": "wolna wola",
          "slug": "wolna-wola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolna-wola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tam,_gdzie_spadaj%C4%85_anio%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:18"
    },
    {
      "id": "43e3d866-798d-4354-b4a5-db8a2f6d1724",
      "slug": "jest-bowiem-kilka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/tam-gdzie-spadaja-anioly/jest-bowiem-kilka",
      "text": "Jest bowiem kilka odmian ciszy; najlepsza jest ta, która zapada z wyboru człowieka, a nie przeciw niemu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Tam gdzie spadają Anioły",
        "slug": "tam-gdzie-spadaja-anioly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/tam-gdzie-spadaja-anioly"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "cisza",
          "slug": "cisza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cisza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tam,_gdzie_spadaj%C4%85_anio%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:18"
    },
    {
      "id": "1f98ec75-52e7-42a4-8a1f-92bc0e3667d6",
      "slug": "bog-ogolaca-cie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dajczer/rozwazania-o-wierze/bog-ogolaca-cie",
      "text": "Bóg ogołaca cię z tego, co jest twoim zniewoleniem i brakiem wiary w Jego miłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Dajczer",
        "slug": "tadeusz-dajczer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dajczer"
      },
      "book": {
        "title": "Rozważania o wierze",
        "slug": "rozwazania-o-wierze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dajczer/rozwazania-o-wierze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tadeusz_Dajczer#Rozwa%C5%BCania_o_wierze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:15"
    },
    {
      "id": "24d47b89-303f-415b-bd1a-dd09ca8cb3b0",
      "slug": "jezeli-tylko-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/tancz-tancz-tancz/jezeli-tylko-sie",
      "text": "Jeżeli tylko się wie, czego się chce, można żyć, jak się człowiekowi podoba.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Tańcz, tańcz, tańcz",
        "slug": "tancz-tancz-tancz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/tancz-tancz-tancz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        },
        {
          "name": "cel",
          "slug": "cel",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cel"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ta%C5%84cz,_ta%C5%84cz,_ta%C5%84cz#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:12"
    },
    {
      "id": "a7bf3878-d7be-49ca-9c0f-69f690dfbd74",
      "slug": "posiadanie-rzeczy-symbolizujacej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/posiadanie-rzeczy-symbolizujacej",
      "text": "– Posiadanie rzeczy symbolizującej wolność może dawać więcej szczęścia niż posiadanie wolności.\n\n– Czasami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:05"
    },
    {
      "id": "5eefefbf-d018-4a86-958e-b1fd27e992eb",
      "slug": "jestem-wolny-mysle-zamykam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/jestem-wolny-mysle-zamykam",
      "text": "Jestem wolny, myślę. Zamykam oczy i zastanawiam się przez chwilę nad tym, że jestem wolny. Lecz nie bardzo potrafię zrozumieć, co to znaczy. Na razie wiem tylko, że jestem samotny. Samotny w nieznanym miejscu. Jak samotny odkrywca, który zgubił kompas i mapę. Czy na tym właśnie polega wolność? Nawet tego nie wiem. Przestaję się nad tym zastanawiać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zagubienie",
          "slug": "zagubienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zagubienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:04"
    },
    {
      "id": "0937b3d8-a585-495c-b37a-29d66fefb7b8",
      "slug": "kafko-tamuro-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/kafko-tamuro-moze",
      "text": "Kafko Tamuro, może prawie nikt na świecie nie pragnie wolności. Ludzie tylko myślą, że jej pragną. To wszystko iluzja. Gdyby naprawdę dano im wolność, większość nie wiedziałaby, co począć. Lepiej to zapamiętaj. Ludzie w rzeczywistości lubią niewolę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:04"
    },
    {
      "id": "00a1bb11-d979-4a85-98b9-ef77108848bc",
      "slug": "jestem-wolny-mysle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/jestem-wolny-mysle",
      "text": "Jestem wolny, myślę. Jestem tutaj, samotny i wolny jak chmury płynące po niebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:04"
    },
    {
      "id": "de56ae7f-1f6c-4144-9640-d97c7145dba7",
      "slug": "wiezienna-cela-stanowi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman/pianista/wiezienna-cela-stanowi",
      "text": "Więzienna cela stanowi świat sam w sobie, pozbawiony złudzeń normalnego życia, o którym można tylko marzyć, wypełniony więzienną codziennością, a nie, jak w getcie, iluzją narzucającą się na każdym kroku, gdziekolwiek by się było, w każdej chwili przypominającą smak utraconej wolności. A życie w getcie było tym trudniejsze do wytrzymania, im bardziej stwarzało pozory życia na wolności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Władysław Szpilman",
        "slug": "wladyslaw-szpilman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman"
      },
      "book": {
        "title": "Pianista",
        "slug": "pianista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-szpilman/pianista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pianista_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:00"
    },
    {
      "id": "776dd70b-7513-49bd-be72-72a64540a2e5",
      "slug": "to-prawda-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony/to-prawda-nie",
      "text": "To prawda, nie zrobiłem kariery, nie mam pieniędzy, fajnego wozu ani żadnej z rzeczy, których powinno się pożądać. Ale nie mam również szefa oraz garnituru, który musiałbym nosić, nie mam pozycji, której musiałbym bronić. (…) I nie mam niczego, co ktokolwiek chciałby mi odebrać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Anioły i demony",
        "slug": "anioly-i-demony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/anioly-i-demony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "prostota",
          "slug": "prostota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prostota"
        },
        {
          "name": "kariera",
          "slug": "kariera",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kariera"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anio%C5%82y_i_demony#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:56"
    },
    {
      "id": "13236217-920a-493e-873b-b6b166986896",
      "slug": "zachowalem-sobie-ten",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/wyspa-na-prerii/zachowalem-sobie-ten",
      "text": "Zachowałem sobie ten gwóźdź. Kiedy przyjeżdżam do Europy, zanurzam dłoń w kieszeni i kłuję się nim w palec – żeby stale pamiętać: jesteś wolny, masz być wolny, masz obowiązek być wolny, zostałeś stworzony do wolności, nie ograniczaj swojego myślenia, horyzontów, poglądów, nie daj się stłamsić, uporządkować, znormalizować, zunifikować. Nie jesteś elementem statystyki – jesteś podmiotem. Nie daj się przestawiać ani ustawiać żadnej władzy, a gdyby… gdyby przyszli pod twój dom, masz pełne prawo gwoździem ich potraktować! Dźgam się nim i Wam, moi drodzy, zalecam to samo – noście gwoździe w kieszeniach. Tak dla przypomnienia właściwego porządku rzeczy. Taki gwóźdź bardzo prostuje myślenie. Jest jak strzałka kompasu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Cejrowski",
        "slug": "wojciech-cejrowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa na Prerii",
        "slug": "wyspa-na-prerii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/wyspa-na-prerii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Cejrowski#Wyspa_na_prerii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:53"
    },
    {
      "id": "c441c233-7ab5-468e-a40e-5d48ecf648db",
      "slug": "nienawidzilam-cie-powiedziala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci/nienawidzilam-cie-powiedziala",
      "text": "Nienawidziłam cię – powiedziała – chwilami nienawidziłam cię strasznie. Każda miłość ma w sobie nienawiść. Bo człowiek jest związany z kimś, kogo kocha, i to mu odbiera cząstkę wolności, więc ma to za złe, nie może być inaczej. A mając za złe utratę własnej wolności, usiłuje zmusić tego drugiego, aby się wyrzekł swojej całkowicie. Miłość nie może nie rodzić nienawiści. Tak długo, jak będziemy żyli na tej ziemi, miłość będzie zawsze miała w sobie nienawiść. Może właśnie dlatego jesteśmy na tej ziemi, żeby się uczyć kochać bez nienawiści.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Jones",
        "slug": "james-jones",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones"
      },
      "book": {
        "title": "Stąd do wieczności",
        "slug": "stad-do-wiecznosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/St%C4%85d_do_wieczno%C5%9Bci#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:51"
    },
    {
      "id": "f5021a42-447d-4646-8afc-2b9641bd130f",
      "slug": "czy-ty-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci/czy-ty-nie",
      "text": "Czy ty nie rozumiesz? Zawsze będą ci deptali po piętach. Nie można iść w spokoju własną drogą, przynajmniej w dzisiejszych czasach. Chyba że ktoś się ugnie. Może kiedyś, dawno temu, w okresie pionierów, człowiek mógł robić w spokoju to, co chciał. Ale wtedy miał lasy, mógł iść do lasu i żyć sam jeden. W lasach mógł wyżyć całkiem dobrze. A jeżeli szukali go tam za to czy owo, po prostu przenosił się dalej. Zawsze miał przed sobą dalsze lasy. Ale dziś nie można tego robić. Trzeba się ugiąć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Jones",
        "slug": "james-jones",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones"
      },
      "book": {
        "title": "Stąd do wieczności",
        "slug": "stad-do-wiecznosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/St%C4%85d_do_wieczno%C5%9Bci#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:50"
    },
    {
      "id": "ac736b5c-a504-4c26-9f57-8b6c926b5a14",
      "slug": "kazdy-czlowiek-ma-prawo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci/kazdy-czlowiek-ma-prawo",
      "text": "Każdy człowiek ma prawo odebrać sobie życie (…) – Jest to jedyne niewzruszone prawo człowieka, jedyny czyn, co do którego nikt inny nie ma nic do gadania, jedyny nieodwołalny czyn, którego może dokonać bez żadnych zewnętrznych wpływów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Jones",
        "slug": "james-jones",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones"
      },
      "book": {
        "title": "Stąd do wieczności",
        "slug": "stad-do-wiecznosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "samobójstwo",
          "slug": "samobojstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samobojstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/St%C4%85d_do_wieczno%C5%9Bci#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:50"
    },
    {
      "id": "09217f00-31c8-4a06-90a1-3903ee216a0d",
      "slug": "gdyby-tylko-cale",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci/gdyby-tylko-cale",
      "text": "Gdyby tylko całe życie mogło być takie – odszepnął – Gdyby całe życie mogło być trzydniową przepustką.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Jones",
        "slug": "james-jones",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones"
      },
      "book": {
        "title": "Stąd do wieczności",
        "slug": "stad-do-wiecznosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "żołnierze",
          "slug": "zolnierze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zolnierze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/St%C4%85d_do_wieczno%C5%9Bci#G",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:50"
    },
    {
      "id": "05968837-4af4-4bb8-9d29-11c6a67fb963",
      "slug": "czas-umierania-czas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka/czas-umierania-czas",
      "text": "Czas umierania, czas dojrzewania do śmierci. Czas rozpaczy i nadziei. Czas wolności i odpowiedzialności. Czas istnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Byłam schizofreniczką",
        "slug": "bylam-schizofreniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C5%82am_schizofreniczk%C4%85#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:47"
    },
    {
      "id": "05a0e1f8-5e4a-433b-b502-84df0d7922dc",
      "slug": "boje-sie-zycia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka/boje-sie-zycia",
      "text": "Boję się życia. Boję się wszystkiego. Czego chcę? Wolności. Czy wytrzymam tę walkę, tę negatywną siłę, która się we mnie odradza? To kurestwo, które jeszcze mną włada. Jak to unieść, ciemne moce, śmiech szatana, absurd istnienia w normalności, rozpady, rozszczepienia, sny, kosmosy, paranoje, urojenia – niemożność, a jednak wciąż w walce, topiel poza mną jeszcze, nawet z otchłani mi się udało powrócić, z totalnej paranoi, z kompletnej samotności w miłości, potrafię tak kochać, tak tęsknić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Byłam schizofreniczką",
        "slug": "bylam-schizofreniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "schizofrenia",
          "slug": "schizofrenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/schizofrenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C5%82am_schizofreniczk%C4%85#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:46"
    },
    {
      "id": "40d574f0-27ef-4e1e-a172-0b8576b17575",
      "slug": "nie-znosilem-bezwzglednej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-grzesiuk/boso-ale-w-ostrogach/nie-znosilem-bezwzglednej",
      "text": "Nie znosiłem bezwzględnej dyscypliny, która pozbawia człowieka własnej inicjatywy. Dyscypliny, która każe prężyć się przed innym człowiekiem, mimo że uważa się go za głupszego od siebie. Natomiast chętnie podporządkowuję się poleceniom takiego człowieka, który potrafi zaimponować mi wiedzą i twardym charakterem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Grzesiuk",
        "slug": "stanislaw-grzesiuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-grzesiuk"
      },
      "book": {
        "title": "Boso, ale w ostrogach",
        "slug": "boso-ale-w-ostrogach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-grzesiuk/boso-ale-w-ostrogach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "autorytety",
          "slug": "autorytety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autorytety"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Grzesiuk#Boso,_ale_w_ostrogach",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:45"
    },
    {
      "id": "f98aabef-f669-4d2c-b0ec-c1ff2d48db12",
      "slug": "roznowierstwo-mniej-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/polska-anarchia/roznowierstwo-mniej-bylo",
      "text": "Różnowierstwo mniej było u nas prześladowane niż gdzie indziej, traciło za to wolność, jakiej nigdzie nie było. Rzeczpospolita przestała poręczać zupełną niezależność sumień. Kontrreformacja spychała ją z europejskiego szczytu (...)",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paweł Jasienica",
        "slug": "pawel-jasienica",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica"
      },
      "book": {
        "title": "Polska anarchia",
        "slug": "polska-anarchia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/polska-anarchia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 132,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "tolerancja",
          "slug": "tolerancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tolerancja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pawe%C5%82_Jasienica#Polska_anarchia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:43"
    },
    {
      "id": "b56ee1bd-d94a-4feb-afee-81c92aa43d6c",
      "slug": "juz-dosc-dawno",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/rozwazania-o-wojnie-domowej/juz-dosc-dawno",
      "text": "Już dość dawno temu powiedziano, że najbardziej liberalna republika dzisiejsza wydałaby się ludziom ówczesnym strasznym domem niewoli, że stary porządek był po prostu naszpikowany niepojętymi dla nas wolnościami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paweł Jasienica",
        "slug": "pawel-jasienica",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica"
      },
      "book": {
        "title": "Rozważania o wojnie domowej",
        "slug": "rozwazania-o-wojnie-domowej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/rozwazania-o-wojnie-domowej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pawe%C5%82_Jasienica#Rozwa%C5%BCania_o_wojnie_domowej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:43"
    },
    {
      "id": "d6d68ca8-2d07-4ac2-933d-e873bb5d146c",
      "slug": "wczoraj-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-stuhr/sercowa-choroba-czyli-moje-zycie-w-sztuce/wczoraj-to-jest",
      "text": "Wczoraj, to jest 10 listopada 1989, runął mur berliński. (…) Jakże pragnę, aby mur runął również we mnie. Przecież te wszystkie lęki, kompleksy prowincjusza, niedouczenie, podejrzliwość, totalne zastraszenie – to właśnie jest mój mur.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Stuhr",
        "slug": "jerzy-stuhr",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-stuhr"
      },
      "book": {
        "title": "Sercowa choroba, czyli moje życie w sztuce",
        "slug": "sercowa-choroba-czyli-moje-zycie-w-sztuce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-stuhr/sercowa-choroba-czyli-moje-zycie-w-sztuce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "podejrzliwość",
          "slug": "podejrzliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podejrzliwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sercowa_choroba,_czyli_moje_%C5%BCycie_w_sztuce",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:35"
    },
    {
      "id": "95c832e0-1c51-4d53-8430-7e646efaf447",
      "slug": "nadzieja-czyni-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/blekitny-zamek/nadzieja-czyni-nas",
      "text": "Nadzieja czyni nas niewolnikiem, rozpacz – wolnym człowiekiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Błękitny Zamek",
        "slug": "blekitny-zamek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/blekitny-zamek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lucy_Maud_Montgomery#B%C5%82%C4%99kitny_Zamek_(1926)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:34"
    },
    {
      "id": "88067293-2870-4c8d-bfd0-43bab396b4a7",
      "slug": "swoboda-to-fikcja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/blekitny-zamek/swoboda-to-fikcja",
      "text": "Swoboda to fikcja – nic podobnego nie istnieje. Są tylko różne rodzaje niewoli – względnej niewoli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Błękitny Zamek",
        "slug": "blekitny-zamek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/blekitny-zamek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lucy_Maud_Montgomery#B%C5%82%C4%99kitny_Zamek_(1926)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:34"
    },
    {
      "id": "c619dab4-727a-4b58-8bee-ce5761e91b4f",
      "slug": "rozpacz-jest-wolnoscia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/dolina-teczy/rozpacz-jest-wolnoscia",
      "text": "(...) rozpacz jest wolnością, a nadzieja niewolą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Dolina Tęczy",
        "slug": "dolina-teczy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/dolina-teczy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dolina_T%C4%99czy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:33"
    },
    {
      "id": "af54f632-1c54-4068-b745-76d21a1b1a64",
      "slug": "nie-ma-zbyt",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/rilla-ze-zlotego-brzegu/nie-ma-zbyt",
      "text": "– Nie ma zbyt wysokiej ceny za wolność – rzekła Gertruda.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Rilla ze Złotego Brzegu",
        "slug": "rilla-ze-zlotego-brzegu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/rilla-ze-zlotego-brzegu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rilla_ze_Z%C5%82otego_Brzegu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:33"
    },
    {
      "id": "e72bf471-9cdf-4d77-8239-ae80ab4c33d8",
      "slug": "my-w-warszawie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-anders/bez-ostatniego-rozdzialu-wspomnienia-z-lat-1939-1946/my-w-warszawie",
      "text": "My w Warszawie mamy nasze żony i dzieci, ale wolelibyśmy by raczej zginęły aniżeliby miały żyć pod bolszewikami. My wszyscy wolimy zginąć walcząc, aniżeli żyć na klęczkach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Władysław Anders",
        "slug": "wladyslaw-anders",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-anders"
      },
      "book": {
        "title": "Bez ostatniego rozdziału. Wspomnienia z lat 1939-1946",
        "slug": "bez-ostatniego-rozdzialu-wspomnienia-z-lat-1939-1946",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladyslaw-anders/bez-ostatniego-rozdzialu-wspomnienia-z-lat-1939-1946"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 264,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        },
        {
          "name": "patriotyzm",
          "slug": "patriotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriotyzm"
        },
        {
          "name": "komunizm",
          "slug": "komunizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/komunizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_Anders#Bez_ostatniego_rozdzia%C5%82u._Wspomnienia_z_lat_1939%E2%80%931946",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:29"
    },
    {
      "id": "c106331d-2785-4782-a30f-b942230d843d",
      "slug": "poki-czlowiek-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-mitchell/przeminelo-z-wiatrem/poki-czlowiek-nie",
      "text": "Póki człowiek nie straci reputacji, nie zdaje sobie sprawy, jakim była mu ona ciężarem i czym jest prawdziwa wolność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margaret Mitchell",
        "slug": "margaret-mitchell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-mitchell"
      },
      "book": {
        "title": "Przeminęło Z Wiatrem",
        "slug": "przeminelo-z-wiatrem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-mitchell/przeminelo-z-wiatrem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "reputacja",
          "slug": "reputacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/reputacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Przemin%C4%99%C5%82o_z_wiatrem_(powie%C5%9B%C4%87)#Tom_1",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:23"
    },
    {
      "id": "62905563-d054-4df7-84b1-ea2161acdaa1",
      "slug": "kirsanow-wzial-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-wat/moj-wiek-wydawnictwo-ossolineum/kirsanow-wzial-nas",
      "text": "Kirsanow wziął nas do kawiarni, mnie i Ważyka, i mówi: „No, opowiada się, że u nas nie ma wolności. To nie partia jest winna, to my sami, literaci. Dam wam przykład. Parę lat temu umarła mi żona. Bardzo ją kochałem. To była wielka miłość. I śmierć jej była dla mnie wielką tragedią. No i napisałem elegię na śmierć żony. Przeczytałem kilku przyjaciołom i mówię im, że chcę posłać do pisma. Oni na to: wariat jesteś. Coś ty zwariował? Naród buduje socjalizm, a ty będziesz elegie pisał? Opamiętaj się, to może bardzo groźnie dla ciebie się skończyć. Ale ja na to nie zważałem. Posłałem do redakcji i wydrukowali. I zaraz potem wszyscy zaczęli pisać elegie. Czy umarła żona, czy nie umarła żona…” (…) on chciał nas przekonać, jak szaloną wolność dają władze. (…) Oczywiście mnie i Ważyka wtedy dreszcz przeszedł na tę wolność…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aleksander Wat",
        "slug": "aleksander-wat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-wat"
      },
      "book": {
        "title": "Mój wiek - Wydawnictwo Ossolineum",
        "slug": "moj-wiek-wydawnictwo-ossolineum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-wat/moj-wiek-wydawnictwo-ossolineum"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "cenzura",
          "slug": "cenzura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cenzura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Aleksander_Wat#M%C3%B3j_wiek._Pami%C4%99tnik_m%C3%B3wiony",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:23"
    },
    {
      "id": "4c3dda0e-b503-4ea9-b657-dd3043acd85c",
      "slug": "moje-mysli-naleza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/najstarszy/moje-mysli-naleza",
      "text": "Moje myśli należą do mnie, Eragonie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Paolini",
        "slug": "christopher-paolini",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini"
      },
      "book": {
        "title": "Najstarszy",
        "slug": "najstarszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/najstarszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "prywatność",
          "slug": "prywatnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prywatnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Najstarszy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:22"
    },
    {
      "id": "d21c6a24-7bf1-40fe-a360-3b5a76411ce9",
      "slug": "po-pierwsze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/eragon/po-pierwsze-nie",
      "text": "Po pierwsze, nie pozwólcie, by ktokolwiek zawładnął waszym ciałem bądź umysłem. Dołóżcie wszelkich starań, aby wasze myśli pozostały swobodne. Nawet wolny człowiek może być bardziej skrępowany niż niewolnik. Służcie ludziom w potrzebie uchem, lecz nie sercem. Okazujcie szacunek tym u władzy, lecz nie podążajcie za nimi ślepo. Osądzajcie, kierując się logiką i rozumem, lecz nie komentujcie głośno. Nie uważajcie nikogo za lepszego od siebie, bez względu na to, kim jest w życiu. Traktujcie wszystkich uczciwie, by nie narazić się na zemstę. Rozważnie wydawajcie pieniądze. Bądźcie wierni swym przekonaniom, a inni was wysłuchają. A co do miłości… moja jedyna rada brzmi: bądźcie uczciwi. To najpotężniejsze narzędzie, otwierające serca i zyskujące przebaczenie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Paolini",
        "slug": "christopher-paolini",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini"
      },
      "book": {
        "title": "Eragon",
        "slug": "eragon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/eragon"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "uczciwość",
          "slug": "uczciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uczciwosc"
        },
        {
          "name": "szacunek",
          "slug": "szacunek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szacunek"
        },
        {
          "name": "rady",
          "slug": "rady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rady"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eragon",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:21"
    },
    {
      "id": "7ed750fe-ed47-4028-b0fa-cfcbf74a85bd",
      "slug": "musisz-zachowac-wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/eragon/musisz-zachowac-wolnosc",
      "text": "Musisz zachować wolność, w niej bowiem kryje się twoja prawdziwa potęga i moc: zdolność podejmowania wyborów niezależnie od woli przywódców i królów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Paolini",
        "slug": "christopher-paolini",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini"
      },
      "book": {
        "title": "Eragon",
        "slug": "eragon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/eragon"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        },
        {
          "name": "wolna wola",
          "slug": "wolna-wola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolna-wola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eragon",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:21"
    },
    {
      "id": "7bf9cd07-cda8-49d4-b959-1d621148de89",
      "slug": "artysta-stoi-ponad",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-przybyszewski/confiteor/artysta-stoi-ponad",
      "text": "Artysta stoi ponad życiem, jest Panem panów, nie kiełznany żadnym prawem, nie ograniczony żadną siłą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Przybyszewski",
        "slug": "stanislaw-przybyszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-przybyszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Confiteor",
        "slug": "confiteor",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-przybyszewski/confiteor"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Przybyszewski#Confiteor",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:19"
    },
    {
      "id": "89b2b25c-10fe-4df1-89af-b14ce057a376",
      "slug": "czy-nie-wolno",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-lesmian/laka/czy-nie-wolno",
      "text": "Czy nie wolno nic nigdy porzucać na zawsze\n\nI zostawiać samopas kędyś – na uboczu?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Leśmian",
        "slug": "boleslaw-lesmian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-lesmian"
      },
      "book": {
        "title": "Łąka",
        "slug": "laka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-lesmian/laka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "porzucenie",
          "slug": "porzucenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/porzucenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%81%C4%85ka_(wiersze)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:18"
    },
    {
      "id": "447532af-8460-432b-a665-9e7c72268317",
      "slug": "genetyka-estetyczna-gdyby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-silverberg/prady-czasu/genetyka-estetyczna-gdyby",
      "text": "Genetyka estetyczna, gdyby nawet w 1935 roku coś o niej wiedziano, uważana byłaby prawdopodobnie za komunistyczny lub faszystowski zamach na prawo wolnego człowieka do płodzenia brzydkich dzieci.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert Silverberg",
        "slug": "robert-silverberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-silverberg"
      },
      "book": {
        "title": "Prądy czasu",
        "slug": "prady-czasu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-silverberg/prady-czasu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "brzydota",
          "slug": "brzydota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/brzydota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Robert_Silverberg#Pr%C4%85dy_czasu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:18"
    },
    {
      "id": "e562daf8-cac4-4811-9273-e83bed2f0509",
      "slug": "szkola-srednia-nosila",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/sniadanie-mistrzow/szkola-srednia-nosila",
      "text": "Szkoła średnia nosiła imię właściciela niewolników [Thomasa Jeffersona - K. S.], który był zarazem jednym z największych na świecie teoretyków wolności człowieka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Śniadanie mistrzów",
        "slug": "sniadanie-mistrzow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/sniadanie-mistrzow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "niewolnictwo",
          "slug": "niewolnictwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewolnictwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%9Aniadanie_mistrz%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:16"
    },
    {
      "id": "1494f3aa-2ffd-43ad-b98a-6608dfcf7af4",
      "slug": "chcialbym-urodzic-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/hokus-pokus/chcialbym-urodzic-sie",
      "text": "Chciałbym urodzić się ptakiem – powiedział.\n\nChciałbym, żebyśmy wszyscy urodzili się ptakami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Hokus-Pokus",
        "slug": "hokus-pokus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/hokus-pokus"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "ptaki",
          "slug": "ptaki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ptaki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kurt_Vonnegut#Hokus_pokus",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:12"
    },
    {
      "id": "49f40a79-b7fe-4cf1-82b7-54e1a2522266",
      "slug": "zycie-nauczylo-mnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/dziennik-1954/zycie-nauczylo-mnie",
      "text": "Życie nauczyło mnie, że w najwspanialszym umyśle zawsze wije się jakiś niedowład, że olśnienia gasną, że i najmądrzejszy, który rzuca nas na kolana, też nie wie, dokąd się udać. Co sprawia, że nie dam żadnej mądrości decydować o mnie beze mnie. Ja wiem, mój protest jest czysto teoretyczny, ale co robić? Żyłem pod Hitlerem i pod Stalinem, w imię których ludzie bądź źli, bądź głupi decydowali w najlepsze o moim losie, nie pytając mnie wcale o zdanie. A za sanacji też znowu nie było tak czarownie. Przeciwstawiałem się wszystkim, jak mogłem, ale niewiele mogłem. I czego ja chciałem? O co walczyłem? O prawo do powiedzenia: „Zaraz, zaraz, to może nie tak…” czyli to, co ci tam, za Łabą i za Atlantykiem, w 170 lat po Rewolucji Francuskiej mają co rano pod drzwiami jak butelkę mleka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leopold Tyrmand",
        "slug": "leopold-tyrmand",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand"
      },
      "book": {
        "title": "Dziennik 1954",
        "slug": "dziennik-1954",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/dziennik-1954"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        },
        {
          "name": "autorytety",
          "slug": "autorytety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autorytety"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leopold_Tyrmand#Dziennik_1954",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:09"
    },
    {
      "id": "0cc1b10d-65ac-4eb7-b42d-d68509d7a31f",
      "slug": "wszystko-staje-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine/podroz-do-kresu-nocy/wszystko-staje-sie",
      "text": "Wszystko staje się przyjemnością, kiedy celem jest tylko czuć się razem dobrze, gdyż wtedy ma się wrażenie, że jest się wreszcie wolnym. Zapomina się o swoim życiu, tzn. o sprawach forsy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Louis-Ferdinand Céline",
        "slug": "louis-ferdinand-celine",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine"
      },
      "book": {
        "title": "Podróż do kresu nocy",
        "slug": "podroz-do-kresu-nocy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louis-ferdinand-celine/podroz-do-kresu-nocy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "przyjemność",
          "slug": "przyjemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Podr%C3%B3%C5%BC_do_kresu_nocy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:04"
    },
    {
      "id": "daecfeed-397f-49ba-a773-7ecf31ababd6",
      "slug": "bylem-chory-na-tesknote",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat/bylem-chory-na-tesknote",
      "text": "Byłem chory na tęsknotę za czymś nieokreślonym. Odetchnąłem innym powietrzem, jak człowiek, który nie wiedząc o tym, dusił się przez całe życie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gustaw Herling-Grudziński",
        "slug": "gustaw-herling-grudzinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski"
      },
      "book": {
        "title": "Inny Świat",
        "slug": "inny-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tęsknota",
          "slug": "tesknota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tesknota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gustaw_Herling-Grudzi%C5%84ski#Inny_%C5%9Bwiat",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:02"
    },
    {
      "id": "ce9a2b14-a718-4d1c-8849-0ac1e5e7f1e7",
      "slug": "wszystkiego-najlepszego-mowili",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat/wszystkiego-najlepszego-mowili",
      "text": "Wszystkiego najlepszego – mówili, ściskając mi rękę – na przyszły rok na wolności. To było wszystko. Ale kto zna obóz sowiecki, ten wie, że było to bardzo wiele. Gdyż słowa wolność nie wzywa się w Rosji nadaremno.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gustaw Herling-Grudziński",
        "slug": "gustaw-herling-grudzinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski"
      },
      "book": {
        "title": "Inny Świat",
        "slug": "inny-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Inny_%C5%9Bwiat",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:02"
    },
    {
      "id": "9ae2e2c8-a896-408e-853b-bb065e4fbbf4",
      "slug": "lepiej-umrzec-niz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat/lepiej-umrzec-niz",
      "text": "Lepiej umrzeć niż żyć na kolanach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gustaw Herling-Grudziński",
        "slug": "gustaw-herling-grudzinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski"
      },
      "book": {
        "title": "Inny Świat",
        "slug": "inny-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Inny_%C5%9Bwiat",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:02"
    },
    {
      "id": "33f1f165-ebe0-40fb-8fa3-5f6fbfe8d0a5",
      "slug": "jest-zawsze-miejsce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat/jest-zawsze-miejsce",
      "text": "Jest zawsze miejsce na nadzieję, gdy życie okazuje się czymś tak beznadziejnym, że staje się nagle naszą wyłączną własnością… (…) Gdy nie widać już znikąd ratunku, najmniejszej szczeliny w otaczającym nas murze, gdy nie można podnieść ręki na los właśnie dlatego, że jest losem, pozostaje jeszcze jedno – obrócić ją przeciwko samemu sobie. (…) jaka pociecha tkwi w odkryciu, że ostatecznie należy się tylko do samego siebie – przynajmniej w wyborze rodzaju i czasu śmierci…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gustaw Herling-Grudziński",
        "slug": "gustaw-herling-grudzinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski"
      },
      "book": {
        "title": "Inny Świat",
        "slug": "inny-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "samobójstwo",
          "slug": "samobojstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samobojstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Inny_%C5%9Bwiat",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:02"
    },
    {
      "id": "4728a7f5-fac8-4049-87b7-3cc3dc0ec66e",
      "slug": "intelektualna-slepota-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/wojna-konca-swiata/intelektualna-slepota-nie",
      "text": "Intelektualna ślepota nie pozwalała mu dostrzec, że bracia ci, z nieomylnym instynktem skierowali swój bunt przeciw naturalnemu wrogowi wolności: przeciw władzy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna końca świata",
        "slug": "wojna-konca-swiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/wojna-konca-swiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojna_ko%C5%84ca_%C5%9Bwiata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:59"
    },
    {
      "id": "38104177-c11c-4201-aaea-1e401beeff4a",
      "slug": "poczucie-bezpieczenstwa-i-swobody",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/rozmowa-w-katedrze/poczucie-bezpieczenstwa-i-swobody",
      "text": "Poczucie bezpieczeństwa i swobody, oto co dają pieniądze",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Rozmowa w „Katedrze”",
        "slug": "rozmowa-w-katedrze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/rozmowa-w-katedrze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "bezpieczeństwo",
          "slug": "bezpieczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezpieczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rozmowa_w_Katedrze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:58"
    },
    {
      "id": "7537c013-b6be-49e4-991d-8e5dd782cd56",
      "slug": "miejsce-urodzenia-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/miejsce-urodzenia-moze",
      "text": "Miejsce urodzenia może być przypadkowe, prawdziwa ojczyzna pochodzi z wyboru, którego dokonujemy ciałem i duszą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "ojczyzna",
          "slug": "ojczyzna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojczyzna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:57"
    },
    {
      "id": "0c1d42f8-2932-4a75-bb41-62cc0d7f73ad",
      "slug": "kosciol-to-instytucja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/kosciol-to-instytucja",
      "text": "Kościół to instytucja ograniczająca wolność człowieka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:57"
    },
    {
      "id": "7776af2e-2542-4dfa-91d4-c6c9bbc713d1",
      "slug": "afryka-ten-kontynent",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/afryka-ten-kontynent",
      "text": "Afryka – ten kontynent straszny, a zarazem przepiękny, kontynent niewyobrażalnych cierpień – była zarazem ziemią wolności, gdzie istoty ludzkie mogły być maltretowane w wyjątkowo okrutny sposób, a jednocześnie zachowywały swobodę manifestowania swych namiętności, fantazji, pragnień, instynktów i marzeń, bez wędzideł i przesądów, które hamowały rozkosz w Wielkiej Brytanii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "namiętność",
          "slug": "namietnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/namietnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mario_Vargas_Llosa#Marzenie_Celta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:52"
    },
    {
      "id": "710a1a88-7842-48bf-a673-7c1937779d2e",
      "slug": "dzieki-pijanstwu-podrozujesz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/lituma-w-andach/dzieki-pijanstwu-podrozujesz",
      "text": "Dzięki pijaństwu podróżujesz (…) budzisz w sobie zwierzę, odrzucasz troski, odkrywasz swoją tajemnicę, zrównujesz się. Przez resztę czasu jesteś uwięziony jak nieboszczycy w starożytnych huacas albo na dzisiejszych nowoczesnych cmentarzach. Jesteś czyimś niewolnikiem albo sługą, zawsze. Kiedy tańczysz i pijesz, nie ma Indian, Metysów ani eleganckich panów, bogatych ani biednych, kobiet ani mężczyzn. Zacierają się różnice i stajemy się jak duchy: jesteśmy Indianami, Metysami, wielkimi panami jednocześnie; bogatymi i biednymi, kobietami i mężczyznami jednocześnie. Nie wszyscy podróżują tańcząc, śpiewając i pijąc, tylko lepsi. Trzeba mieć talent i wyzbyć się dumy i wstydu, zejść z piedestału, na którym człowiek żyje. Ten kto nie pozwala zasnąć rozumowi, ten, kto nie zapomina o samym sobie, nie odrzuca próżności i pychy ani nie staje się muzyką, gdy śpiewa ani tańcem, kiedy tańczy, ani pijaństwem, kiedy się upija. Ktoś taki nie wychodzi ze swojego więzienia, nie podróżuje, nie budzi w sobie zwierza ani nie wspina się na poziom ducha. Nie żyje: jest upadkiem, jest żywym trupem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Lituma w Andach",
        "slug": "lituma-w-andach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/lituma-w-andach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        },
        {
          "name": "równość",
          "slug": "rownosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownosc"
        },
        {
          "name": "taniec",
          "slug": "taniec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/taniec"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lituma_w_Andach",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:51"
    },
    {
      "id": "6bc47e89-1eb1-4cef-8d95-831b52576ef3",
      "slug": "wolnosc-nalezy-rozumiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie/wolnosc-nalezy-rozumiec",
      "text": "Wolność należy rozumieć jako coś niepodzielnego w polityce i gospodarce.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Jak ryba w wodzie",
        "slug": "jak-ryba-w-wodzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jak_ryba_w_wodzie#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:50"
    },
    {
      "id": "965c239d-7762-49af-a936-ad45f3d525e8",
      "slug": "formalna-wolnosc-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie/formalna-wolnosc-jest",
      "text": "„Formalna” wolność jest połączona z okrutnym wyzyskiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Jak ryba w wodzie",
        "slug": "jak-ryba-w-wodzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wyzysk",
          "slug": "wyzysk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyzysk"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jak_ryba_w_wodzie#F",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:49"
    },
    {
      "id": "2c675eae-15fd-4190-80f4-61454bb3d0dd",
      "slug": "koncentracja-wladzy-politycznej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie/koncentracja-wladzy-politycznej",
      "text": "Koncentracja władzy politycznej i gospodarczej w rękach rządzącej partii może oznaczać koniec wolności wypowiedzi i w konsekwencji – koniec całej demokracji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Jak ryba w wodzie",
        "slug": "jak-ryba-w-wodzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "demokracja",
          "slug": "demokracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/demokracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jak_ryba_w_wodzie#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:49"
    },
    {
      "id": "d00ebcab-ca9a-4f43-b221-04a4d3bfa463",
      "slug": "wolnosc-i-powstrzymywanie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isaac-bashevis-singer/sztukmistrz-z-lublina/wolnosc-i-powstrzymywanie",
      "text": "Wolność i powstrzymywanie się od grzechu stanowi istotę życia. Człowiek pozbawiony wolnej woli podobny jest trupowi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isaac Bashevis Singer",
        "slug": "isaac-bashevis-singer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isaac-bashevis-singer"
      },
      "book": {
        "title": "Sztukmistrz z Lublina",
        "slug": "sztukmistrz-z-lublina",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isaac-bashevis-singer/sztukmistrz-z-lublina"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "grzech",
          "slug": "grzech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/grzech"
        },
        {
          "name": "wolna wola",
          "slug": "wolna-wola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolna-wola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sztukmistrz_z_Lublina",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:45"
    },
    {
      "id": "7c159605-9f61-4046-87fa-4c359adf7385",
      "slug": "pamiec-jest-prywatna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/szachinszach/pamiec-jest-prywatna",
      "text": "Pamięć jest prywatną własnością, do której żadna władza nie ma dostępu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Szachinszach",
        "slug": "szachinszach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/szachinszach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 43,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szachinszach",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:44"
    },
    {
      "id": "85231c26-f539-44b3-89c8-05fbb0ee076a",
      "slug": "cene-niewolnika-ustalalo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/jeszcze-dzien-zycia/cene-niewolnika-ustalalo",
      "text": "Cenę niewolnika ustalało się według jakości uzębienia. Ludzie wyrywali sobie zęby albo piłowali je kamieniami, żeby mieć niską wartość rynkową. Tyle męki, żeby być wolnym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Jeszcze dzień życia",
        "slug": "jeszcze-dzien-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/jeszcze-dzien-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niewolnictwo",
          "slug": "niewolnictwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewolnictwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Jeszcze_dzie%C5%84_%C5%BCycia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:43"
    },
    {
      "id": "a03a512a-2d34-48ee-997d-be43ca77bb90",
      "slug": "dawniej-ludzie-bali",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/imperium/dawniej-ludzie-bali",
      "text": "Dawniej ludzie bali się siebie nawzajem i w przedziale panowało milczenie, ale teraz jest głasnost’ i wszyscy mówią jeden przez drugiego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Imperium",
        "slug": "imperium",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/imperium"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "rozmowa",
          "slug": "rozmowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozmowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Imperium",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:42"
    },
    {
      "id": "40c5c309-bd3d-49e1-85d5-041ce400f2bd",
      "slug": "swiat-wygladalby-inaczej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/chrystus-z-karabinem-na-ramieniu/swiat-wygladalby-inaczej",
      "text": "Świat wyglądałby inaczej, gdyby powiedzieć każdemu: zbawiaj się na własną rękę, na miarę swoich chęci i możliwości!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Chrystus z karabinem na ramieniu",
        "slug": "chrystus-z-karabinem-na-ramieniu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/chrystus-z-karabinem-na-ramieniu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zbawienie",
          "slug": "zbawienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zbawienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Chrystus_z_karabinem_na_ramieniu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:41"
    },
    {
      "id": "b18740f2-2f1a-441d-a055-02cb41f0213e",
      "slug": "w-krajach-w-ktorych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/autoportret-reportera/w-krajach-w-ktorych",
      "text": "W krajach, w których panuje wolność słowa, wolność dziennikarza ograniczają interesy dziennika, dla którego pracuje. W wielu przypadkach dziennikarz, zwłaszcza młody, musi iść na daleko idące kompromisy i uciekać się do wyrafinowanej strategii, żeby uniknąć bezpośredniego starcia (…) Ogólnie rzecz biorąc, jest to zawód który wymaga ciągłej walki i czujności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Autoportret reportera",
        "slug": "autoportret-reportera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/autoportret-reportera"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "media",
          "slug": "media",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media"
        },
        {
          "name": "dziennikarstwo",
          "slug": "dziennikarstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziennikarstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Zbi%C3%B3r_wypowiedzi_i_fragment%C3%B3w_wywiad%C3%B3w_z_Ryszardem_Kapu%C5%9Bci%C5%84skim",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:40"
    },
    {
      "id": "de212094-be50-49fa-9e79-125bf929f3ea",
      "slug": "bo-za-mna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jack-kerouac/w-drodze/bo-za-mna",
      "text": "Bo za mną nie było już nic, spaliłem wszystkie mosty i nic mnie nie trzymało.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jack Kerouac",
        "slug": "jack-kerouac",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jack-kerouac"
      },
      "book": {
        "title": "W drodze",
        "slug": "w-drodze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jack-kerouac/w-drodze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jack_Kerouac#W_drodze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:37"
    },
    {
      "id": "daa13117-dbab-48df-b4dc-bb2c64121374",
      "slug": "moc-wybrac-to-znaczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hjalmar-soderberg/doktor-glas/moc-wybrac-to-znaczy",
      "text": "Móc wybrać to znaczy umieć się wyrzec.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hjalmar Soderberg",
        "slug": "hjalmar-soderberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hjalmar-soderberg"
      },
      "book": {
        "title": "Doktor Glas",
        "slug": "doktor-glas",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hjalmar-soderberg/doktor-glas"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Hjalmar_S%C3%B6derberg#Doktor_Glas",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:34"
    },
    {
      "id": "1670a196-c587-422c-a790-e0b63939b181",
      "slug": "wszystko-ma-jakies",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa/smak-swiezych-malin/wszystko-ma-jakies",
      "text": "Wszystko ma jakieś znaczenie, każdy nasz krok ma jakiś sens, bo dzięki niemu może się zdarzyć to i to. A więc jest jakieś przeznaczenie. A skoro jest przeznaczenie, to nie ma wolnej woli. Nie ma wolności, bo wszystko zostało zapisane już wcześniej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Izabela Sowa",
        "slug": "izabela-sowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa"
      },
      "book": {
        "title": "Smak świeżych malin",
        "slug": "smak-swiezych-malin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa/smak-swiezych-malin"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "wolna wola",
          "slug": "wolna-wola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolna-wola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Smak_%C5%9Bwie%C5%BCych_malin#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:30"
    },
    {
      "id": "cbd497b6-a5c6-4316-8390-4d0095b52028",
      "slug": "w-glebi-serca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/szkieletowa-zaloga/w-glebi-serca",
      "text": "W głębi serca chyba każda kobieta pragnie być boginią... mężczyźni słyszą zniekształcone echo tych pragnień i stawiają kobietę na piedestale [...] ... ale mężczyzna nie wyczuwa tego, czego pragnie kobieta. Kobieta pragnie swobody, to wszystko. Przystanąć, kiedy zechce, albo iść dalej...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Szkieletowa załoga",
        "slug": "szkieletowa-zaloga",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/szkieletowa-zaloga"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "mężczyźni",
          "slug": "mezczyzni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mezczyzni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szkieletowa_za%C5%82oga#Skr%C3%B3t_pani_Todd",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:21"
    },
    {
      "id": "d6558e77-f895-4878-83c2-4ebfcba80751",
      "slug": "zawsze-chcialam-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki/zawsze-chcialam-byc",
      "text": "Zawsze chciałam być wolnym człowiekiem, a stałam się niewolnikiem pełnej strzykawki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Pamiętnik narkomanki",
        "slug": "pamietnik-narkomanki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "narkotyki",
          "slug": "narkotyki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/narkotyki"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pami%C4%99tnik_narkomanki#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:06"
    },
    {
      "id": "afec3e1b-043c-43d4-815b-9d98f8eaa759",
      "slug": "wydawalo-mi-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki/wydawalo-mi-sie",
      "text": "Wydawało mi się, że jestem wolna, bo robię to, co chcę. Dziecinne marzenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Pamiętnik narkomanki",
        "slug": "pamietnik-narkomanki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pami%C4%99tnik_narkomanki#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:06"
    },
    {
      "id": "9768ab9b-705c-44ac-b21d-ecf7c7e8060a",
      "slug": "musze-sie-sama",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki/musze-sie-sama",
      "text": "Muszę się sama wyzwolić. Może wtedy uwierzę, że istnieję.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Pamiętnik narkomanki",
        "slug": "pamietnik-narkomanki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/pamietnik-narkomanki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pami%C4%99tnik_narkomanki#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:04"
    },
    {
      "id": "46c2e299-1e47-494c-b5b3-b854d6f5e351",
      "slug": "kto-uchodzi-ma-sto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/powrot-do-gniazda/kto-uchodzi-ma-sto",
      "text": "Kto uchodzi, ma sto dróg; kto gna, jedną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Powrót do gniazda",
        "slug": "powrot-do-gniazda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/powrot-do-gniazda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Ignacy_Kraszewski#Powr%C3%B3t_do_gniazda",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:57"
    },
    {
      "id": "a9917a0c-52eb-4acb-b57c-bb6081abafd6",
      "slug": "wy-wszyscy-w-tej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/klasztor/wy-wszyscy-w-tej",
      "text": "Wy wszyscy (…) w tej naszej wierze i w jej zakonie szukacie dziś plam, odrzucacie ją pod pozorem, że krępuje wolność waszą, że was pęta. Spójrzcież na tych, którzy zrzucili z siebie tę niewolę: jak żyją i czy im z tym lepiej? Po owocach poznać drzewa, a jakież owoce zrodził libertynizm wasz, który żadnych praw i granic znać nie chce?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Klasztor",
        "slug": "klasztor",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/klasztor"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Ignacy_Kraszewski#Klasztor",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:55"
    },
    {
      "id": "7ea43bfb-8d69-47c0-af86-7919691c78d8",
      "slug": "my-mamy-z-przeszloscia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/barani-kozuszek/my-mamy-z-przeszloscia",
      "text": "My mamy z przeszłością do walczenia i z nałogami wielą. Można by słownik ułożyć z tych wyrazów, do których się u nas fałszywe przyczepiły pojęcia. Mamy do czynienia z dykcjonarzem. Począwszy od naszej wolności, wszystko w nim przerobić potrzeba.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Barani Kożuszek",
        "slug": "barani-kozuszek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/barani-kozuszek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Ignacy_Kraszewski#Barani_Ko%C5%BCuszek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:53"
    },
    {
      "id": "689b3a66-64e3-4105-b676-5651a421e840",
      "slug": "jestescie-strozami-waszej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/banita/jestescie-strozami-waszej",
      "text": "Jesteście stróżami waszej własnej wolności (…), strzeżcie zatem i brońcie waszych wolności, lecz dajcie na to pozór, aby ta wolność wasza źle użytą nie była.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Banita",
        "slug": "banita",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/banita"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Ignacy_Kraszewski#Banita",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:53"
    },
    {
      "id": "927f03e5-fca3-4715-85b0-254b2a470b43",
      "slug": "to-co-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/plomienie/to-co-czlowiek",
      "text": "To, co człowiek czyni, musi on uważać za swoją odpowiedzialność, musi przyjmować odpowiedzialność za wszystko w czym bierze udział, do czego przyczynia się całym życiem swoim – gdyż inaczej demoralizuje sam siebie. Zrzucanie z ludzi odpowiedzialności za ich czyny, przyzwyczajanie ich do tej myśli jest budowaniem i rozwijaniem psychiki niewolniczej. Nasza swoboda sięga tak daleko, ten sam ma okres co i nasze poczucie odpowiedzialności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Brzozowski",
        "slug": "stanislaw-brzozowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski"
      },
      "book": {
        "title": "Płomienie",
        "slug": "plomienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/plomienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Brzozowski#P%C5%82omienie_(1908)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:52"
    },
    {
      "id": "765efb6d-dc1a-44a8-aacd-a522403ec412",
      "slug": "nieustraszonosc-mysli-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/plomienie/nieustraszonosc-mysli-jest",
      "text": "Nieustraszoność myśli jest rzeczą niezmiernie rzadką, chociaż się o niej tyle mówi. Bezwiednie i świadomie tępimy ją w sobie i naokoło siebie nieustannie. Myśl nasza jest jak tresowany pies. Węszy i tropi na pozór swobodnie; w gruncie rzeczy bada, czy już przeszedł tędy jej pan. Myśl bezpańska, nie troszcząca się o nic, nie chcąca wiedzieć, dokąd przyjdzie, nie lękająca się niczego, jest dziś czymś wyjątkowym. Samo istnienie nasze, społeczeństwo obecne, jakim jest, jest nieustannym tłumikiem, nałożonym na swobodę badacza. I to już niezależnie od przekonań.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Brzozowski",
        "slug": "stanislaw-brzozowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski"
      },
      "book": {
        "title": "Płomienie",
        "slug": "plomienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/plomienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Brzozowski#P%C5%82omienie_(1908)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:52"
    },
    {
      "id": "545a4c57-d180-489b-b30a-baf5ce1b104b",
      "slug": "nie-idzie-o-to-aby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/plomienie/nie-idzie-o-to-aby",
      "text": "Nie idzie o to, aby rozpłynąć się w jakiejś idei. Nie. Trzeba właśnie jako pojedynczy człowiek prowadzić walkę nie o urzeczywistnienie jakiejś idei, to jest rządzącej ludźmi formy, lecz właśnie swobodnego panowania rzeczywistych, żywych ludzi nad życiem, wszystkimi formami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Brzozowski",
        "slug": "stanislaw-brzozowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski"
      },
      "book": {
        "title": "Płomienie",
        "slug": "plomienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/plomienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "idee",
          "slug": "idee",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idee"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Brzozowski#P%C5%82omienie_(1908)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:52"
    },
    {
      "id": "e441d263-e45c-47a8-83b8-1edc46979e31",
      "slug": "lawa-przysieglych-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville/listy/lawa-przysieglych-jest",
      "text": "Ława przysięgłych jest pierwszą, najważniejszą gwarancją wolności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alexis de Tocqueville",
        "slug": "alexis-de-tocqueville",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville"
      },
      "book": {
        "title": "Listy",
        "slug": "listy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville/listy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alexis_de_Tocqueville#Listy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:51"
    },
    {
      "id": "a4ee3422-5f7c-4628-9221-0a95b95e7038",
      "slug": "zadne-zwyciestwo-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/idee-wstep-do-filozofii-dojrzalosci-dziejowej/zadne-zwyciestwo-nie",
      "text": "Żadne zwycięstwo nie oparte na świadomości mas nie jest ostatecznym ani pewnym. Przede wszystkim zaś nie jest wyzwoleniem tych mas.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Brzozowski",
        "slug": "stanislaw-brzozowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski"
      },
      "book": {
        "title": "Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej",
        "slug": "idee-wstep-do-filozofii-dojrzalosci-dziejowej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/idee-wstep-do-filozofii-dojrzalosci-dziejowej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Brzozowski#Idee._Wst%C4%99p_do_filozofii_dojrza%C5%82o%C5%9Bci_dziejowej_(1910)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:51"
    },
    {
      "id": "51f7127d-5fec-43b4-b0dc-fac50ebf88a0",
      "slug": "przypisuje-mi-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville/listy/przypisuje-mi-sie",
      "text": "Przypisuje mi się różne pasje, podczas gdy mam jedynie poglądy, a pasję mam raczej tylko jedną: umiłowanie wolności i godności ludzkiej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alexis de Tocqueville",
        "slug": "alexis-de-tocqueville",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville"
      },
      "book": {
        "title": "Listy",
        "slug": "listy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville/listy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alexis_de_Tocqueville#Listy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:51"
    },
    {
      "id": "0aaf1d3a-8ec7-4479-9c6c-8155064fd8b0",
      "slug": "pozostalem-starym-niemodnym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville/listy/pozostalem-starym-niemodnym",
      "text": "Pozostałem starym, niemodnym kochankiem wolności w czasach, gdy prawie każdy lubi mieć pana.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alexis de Tocqueville",
        "slug": "alexis-de-tocqueville",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville"
      },
      "book": {
        "title": "Listy",
        "slug": "listy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville/listy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alexis_de_Tocqueville#Listy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:51"
    },
    {
      "id": "04507112-01c0-4350-91d2-bc49eba95b93",
      "slug": "stworzylem-sobie-idee",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville/wspomnienia/stworzylem-sobie-idee",
      "text": "Stworzyłem sobie ideę wolności umiarkowanej, statecznej i powściąganej wierzeniami, obyczajami i prawami, zachwyciłem się powabami tej wolności i stała się ona namiętnością mojego życia",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alexis de Tocqueville",
        "slug": "alexis-de-tocqueville",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville"
      },
      "book": {
        "title": "Wspomnienia",
        "slug": "wspomnienia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alexis-de-tocqueville/wspomnienia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "umiar",
          "slug": "umiar",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/umiar"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alexis_de_Tocqueville#Wspomnienia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:50"
    },
    {
      "id": "34e0e660-8de4-48a0-a156-8963c6c65c36",
      "slug": "czlowiek-podly-wszedzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-kuncewiczowa/cudzoziemka/czlowiek-podly-wszedzie",
      "text": "Człowiek podły wszędzie, zawsze jest wolny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Kuncewiczowa",
        "slug": "maria-kuncewiczowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-kuncewiczowa"
      },
      "book": {
        "title": "Cudzoziemka",
        "slug": "cudzoziemka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-kuncewiczowa/cudzoziemka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cudzoziemka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:48"
    },
    {
      "id": "d41c9598-9694-4cd5-97d3-ac0f43968f8d",
      "slug": "niczego-nie-moga",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/niczego-nie-moga",
      "text": "Niczego nie mogą już dzisiaj robić ludzie sami i z własnej woli. Wszystko jest narzucone z góry.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Żart",
        "slug": "zart",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:45"
    },
    {
      "id": "d874751d-63a5-46f7-82f1-24bf71f17a45",
      "slug": "jesli-podniecenie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu/jesli-podniecenie-jest",
      "text": "Jeśli podniecenie jest mechanizmem, którym bawi się nasz Stwórcą, miłość jest tym, co należy tylko dla nas i dzięki czemu wymykamy się Stwórcy. Miłość jest naszą wolnością. Miłość jest po drugiej stronie es muss sein!.\n\nAle to nie całkiem tak. Choć miłość jest czymś innym niż zegarowy mechanizm seksu, którym bawił się Stwórca, jest jednak do tego mechanizmu podłączona. Przywiązana do niego jak delikatna naga kobieta do wahadła gigantycznego zegara.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Nieznośna lekkość bytu",
        "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "seks",
          "slug": "seks",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/seks"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezno%C5%9Bna_lekko%C5%9B%C4%87_bytu#Cz%C4%99%C5%9B%C4%87_V_%E2%80%93_Lekko%C5%9B%C4%87_i_ci%C4%99%C5%BCar",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:43"
    },
    {
      "id": "7a456bb1-af36-4a54-8bc5-148e47e9289f",
      "slug": "to-wielka-ulga",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu/to-wielka-ulga",
      "text": "To wielka ulga zrozumieć, że jesteś wolny, że nie masz żadnego powołania.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Nieznośna lekkość bytu",
        "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezno%C5%9Bna_lekko%C5%9B%C4%87_bytu#Cz%C4%99%C5%9B%C4%87_VII_%E2%80%93_U%C5%9Bmiech_Karenina",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:43"
    },
    {
      "id": "7a427384-eefb-42d4-8595-edba07bfcea0",
      "slug": "tylko-niesentymentalny-stosunek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu/tylko-niesentymentalny-stosunek",
      "text": "Tylko niesentymentalny stosunek, który nie uzurpuje sobie prawa do życia i wolności partnera, może przynieść obydwojgu szczęście.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Nieznośna lekkość bytu",
        "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezno%C5%9Bna_lekko%C5%9B%C4%87_bytu#Cz%C4%99%C5%9B%C4%87_I_%E2%80%93_Lekko%C5%9B%C4%87_i_ci%C4%99%C5%BCar",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:42"
    },
    {
      "id": "f37e3d41-ddf0-42c7-bc08-533d15061d26",
      "slug": "bozena-natomiast-nauczyla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/zielone-drzwi/bozena-natomiast-nauczyla",
      "text": "Bożena natomiast nauczyła mnie, że mój świat jest tam, gdzie jestem, że mogę robić to, co zechcę, że nie ma rzeczy niemożliwych, póki żyjemy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Katarzyna Grochola",
        "slug": "katarzyna-grochola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola"
      },
      "book": {
        "title": "Zielone drzwi",
        "slug": "zielone-drzwi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/zielone-drzwi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "optymizm",
          "slug": "optymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/optymizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Katarzyna_Grochola#Zielone_drzwi",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:41"
    },
    {
      "id": "4db3ef95-f985-4529-b1f8-4214e1c1efbb",
      "slug": "zdrada-oznacza-opuszczenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu/zdrada-oznacza-opuszczenie",
      "text": "Zdrada oznacza opuszczenie szeregu, aby pójść w nieznane.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Nieznośna lekkość bytu",
        "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zdrada",
          "slug": "zdrada",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrada"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Milan_Kundera#Niezno%C5%9Bna_lekko%C5%9B%C4%87_bytu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:41"
    },
    {
      "id": "a3917c2b-a799-4bb0-b88f-b5faa8060b76",
      "slug": "w-prawdziwym-poznaniu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/przegryzc-dzdzownice/w-prawdziwym-poznaniu",
      "text": "W prawdziwym poznaniu siebie tkwi wolność, miłość i niezależność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Katarzyna Grochola",
        "slug": "katarzyna-grochola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola"
      },
      "book": {
        "title": "Przegryźć dżdżownicę",
        "slug": "przegryzc-dzdzownice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/przegryzc-dzdzownice"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "samopoznanie",
          "slug": "samopoznanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samopoznanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Przegry%C5%BA%C4%87_d%C5%BCd%C5%BCownic%C4%99",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:40"
    },
    {
      "id": "e78e4b38-57c1-4d3b-b14f-bcc4eea3d59a",
      "slug": "zycie-z-takim",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/a-nie-mowilam/zycie-z-takim",
      "text": "Życie z takim „uważaj, bo zaraz sobie mogę pójść” na plecach nie ma nic wspólnego z wolnością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Katarzyna Grochola",
        "slug": "katarzyna-grochola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola"
      },
      "book": {
        "title": "A nie mówiłam!",
        "slug": "a-nie-mowilam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/a-nie-mowilam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/A_nie_m%C3%B3wi%C5%82am!#Judyta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:37"
    },
    {
      "id": "d9cad041-3b26-4772-b2d8-da06ecf6182c",
      "slug": "latwiej-poddac-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec/latwiej-poddac-sie",
      "text": "Łatwiej poddać się ślepo niewoli, niż pracować nad wyzwoleniem: umarli także są lepiej przystosowani do ziemi niż żywi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Simone de Beauvoir",
        "slug": "simone-de-beauvoir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir"
      },
      "book": {
        "title": "Druga płeć",
        "slug": "druga-plec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Druga_p%C5%82e%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "d0d97f73-3a11-45e0-95dd-12c7810bc812",
      "slug": "mezczyzni-zamykaja-kobiete",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec/mezczyzni-zamykaja-kobiete",
      "text": "Mężczyźni zamykają kobietę w kuchni lub buduarze – i dziwią się, że jej horyzont jest ograniczony; podcinają jej skrzydła – i ubolewają, że nie umie latać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Simone de Beauvoir",
        "slug": "simone-de-beauvoir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir"
      },
      "book": {
        "title": "Druga płeć",
        "slug": "druga-plec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "mężczyźni",
          "slug": "mezczyzni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mezczyzni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Druga_p%C5%82e%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "c5137120-9d8d-47a5-98c0-857b8cbb0c91",
      "slug": "rodzic-mieso-armatnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec/rodzic-mieso-armatnie",
      "text": "Rodzić mięso armatnie, niewolnika i ofiary to nie to samo, co rodzić wolnych ludzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Simone de Beauvoir",
        "slug": "simone-de-beauvoir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir"
      },
      "book": {
        "title": "Druga płeć",
        "slug": "druga-plec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "matka",
          "slug": "matka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Druga_p%C5%82e%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "b8d88e67-a4ed-4144-995c-bad057c43440",
      "slug": "urodzic-to-znaczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec/urodzic-to-znaczy",
      "text": "Urodzić – to znaczy przyjąć zobowiązanie; jeżeli matka się później uchyla od niego – popełnia występek przeciw ludzkiemu życiu, przeciw czyjejś wolności; ale nikt jej tego zobowiązania nie może narzucić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Simone de Beauvoir",
        "slug": "simone-de-beauvoir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir"
      },
      "book": {
        "title": "Druga płeć",
        "slug": "druga-plec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        },
        {
          "name": "matka",
          "slug": "matka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Druga_p%C5%82e%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "9c0b37ab-4646-49df-bb40-b05a389a95e4",
      "slug": "dopiero-wtedy-gdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec/dopiero-wtedy-gdy",
      "text": "Dopiero wtedy, gdy godność człowieka nie będzie zależała od zróżnicowania seksualnego, gdy wszyscy będą żyli w trudnej chwale własnego, swobodnego istnienia – dopiero wówczas kobieta będzie mogła utożsamić swą historię, problemy, wątpliwości i nadzieje z historią, problemami, wątpliwościami i nadziejami ludzkości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Simone de Beauvoir",
        "slug": "simone-de-beauvoir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir"
      },
      "book": {
        "title": "Druga płeć",
        "slug": "druga-plec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Druga_p%C5%82e%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "63c68e88-941a-4c35-9e21-00eea0a655dc",
      "slug": "wyzwolic-kobiete-znaczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec/wyzwolic-kobiete-znaczy",
      "text": "Wyzwolić kobietę – znaczy przestać ograniczać ją do stosunków, jakie utrzymuje z mężczyzną, ale nie znaczy to – negować te stosunki; kształtując się dla siebie, kobieta nie przestaje istnieć również dla mężczyzny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Simone de Beauvoir",
        "slug": "simone-de-beauvoir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir"
      },
      "book": {
        "title": "Druga płeć",
        "slug": "druga-plec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Druga_p%C5%82e%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "552dddcf-9b05-45a6-adf3-2bcd048e544d",
      "slug": "czlowiek-winien-zmienic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec/czlowiek-winien-zmienic",
      "text": "Człowiek winien zmienić zastany świat w królestwo wolności. To najwyższe zwycięstwo będzie niemożliwe, o ile między innymi – mężczyźni i kobiety nie przejdą do porządku nad swym naturalnym zróżnicowaniem i nie utwierdzą jednoznacznie i zdecydowanie swego braterstwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Simone de Beauvoir",
        "slug": "simone-de-beauvoir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir"
      },
      "book": {
        "title": "Druga płeć",
        "slug": "druga-plec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "mężczyźni",
          "slug": "mezczyzni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mezczyzni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Druga_p%C5%82e%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "20d6a52d-2d55-4e3e-878a-1a18bf2ec5af",
      "slug": "istnieje-tylko-jedna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec/istnieje-tylko-jedna",
      "text": "Istnieje tylko jedna droga do autentycznego spełnienia wolności – rzutowanie jej pozytywnym czynem ku ludzkiemu społeczeństwu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Simone de Beauvoir",
        "slug": "simone-de-beauvoir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir"
      },
      "book": {
        "title": "Druga płeć",
        "slug": "druga-plec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Druga_p%C5%82e%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "1bef76db-cc6d-4316-a601-00fc127f669f",
      "slug": "kazda-doktryna-transcendencji",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec/kazda-doktryna-transcendencji",
      "text": "Każda doktryna transcendencji i wolności podporządkowuje klęskę zła dążeniu ku dobru.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Simone de Beauvoir",
        "slug": "simone-de-beauvoir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir"
      },
      "book": {
        "title": "Druga płeć",
        "slug": "druga-plec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Druga_p%C5%82e%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "1093b8a1-609c-470d-8f4f-cf55e80d5fc4",
      "slug": "sama-zasada-malzenstwa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec/sama-zasada-malzenstwa",
      "text": "Sama zasada małżeństwa jest sprośna, gdyż przeobraża ona w prawa i obowiązki tę wymianę, która powinna być oparta na spontanicznym odruchu; skazuje ludzi na to, by ujmowali swe ciała w ogólności, nadaje im charakter narzędzi, wysoce poniżający.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Simone de Beauvoir",
        "slug": "simone-de-beauvoir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir"
      },
      "book": {
        "title": "Druga płeć",
        "slug": "druga-plec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Druga_p%C5%82e%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "43e95efd-1a7d-47b1-b99f-679c88172469",
      "slug": "wolnosc-jak-wszystko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej/wolnosc-jak-wszystko",
      "text": "Wolność, jak wszystko inne, jest względna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margaret Atwood",
        "slug": "margaret-atwood",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieść podręcznej",
        "slug": "opowiesc-podrecznej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 275,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Margaret_Atwood#Opowie%C5%9B%C4%87_Podr%C4%99cznej_(1985)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:34"
    },
    {
      "id": "da7a5144-63bd-41a2-9eda-e1f38d7bb639",
      "slug": "nosily-bluzki-zapinane",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej/nosily-bluzki-zapinane",
      "text": "Nosiły bluzki zapinane z przodu na guziki, co sugerowało różne możliwości zawarte w słowie „rozpięta”. Te kobiety mogły być albo rozpięte, albo nie. Mogły wybierać. My też mogłyśmy wybierać – wtedy. Byliśmy, jak stwierdziła Ciotka Lidia, społeczeństwem ginącym z nadmiaru wyboru.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margaret Atwood",
        "slug": "margaret-atwood",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieść podręcznej",
        "slug": "opowiesc-podrecznej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 36,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Margaret_Atwood#Opowie%C5%9B%C4%87_Podr%C4%99cznej_(1985)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:33"
    },
    {
      "id": "c162efb2-fb88-4e89-80ff-5d54f5604379",
      "slug": "jest-wiecej-niz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej/jest-wiecej-niz",
      "text": "Jest więcej niż jeden rodzaj wolności (…). Wolność czegoś i wolność od czegoś. Teraz zostałyście obdarzone wolnością od czegoś. Chciałabym, żebyście to doceniały.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margaret Atwood",
        "slug": "margaret-atwood",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieść podręcznej",
        "slug": "opowiesc-podrecznej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 36,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Margaret_Atwood#Opowie%C5%9B%C4%87_Podr%C4%99cznej_(1985)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:33"
    },
    {
      "id": "174cb6cf-b0b3-4cbe-8132-4fc8f52ae7b6",
      "slug": "przestepstwa-innych-to-jakby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej/przestepstwa-innych-to-jakby",
      "text": "Przestępstwa innych to jakby nasz tajny język. Za jego pośrednictwem pokazujemy sobie nawzajem, do czego mimo wszystko byłyśmy zdolne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margaret Atwood",
        "slug": "margaret-atwood",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieść podręcznej",
        "slug": "opowiesc-podrecznej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-atwood/opowiesc-podrecznej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 324,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Margaret_Atwood#Opowie%C5%9B%C4%87_Podr%C4%99cznej_(1985)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:33"
    },
    {
      "id": "4bd805e1-cdfb-4f22-9c2f-a55ea9476656",
      "slug": "ach-messer-moja-zona",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow/mistrz-i-malgorzata/ach-messer-moja-zona",
      "text": "Ach, messer, moja żona, gdybym ją tylko miał, dwadzieścia razy mogłaby zostać wdową! Ale, na szczęście, messer, nie mam żony i, mówiąc szczerze, szczęśliwy jestem, że jej nie mam. Ach, messer, któż by zamienił kawalerską wolność na nieznośne jarzmo!…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michaił Bułhakow",
        "slug": "michail-bulhakow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow"
      },
      "book": {
        "title": "Mistrz i Małgorzata",
        "slug": "mistrz-i-malgorzata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow/mistrz-i-malgorzata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mistrz_i_Ma%C5%82gorzata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:32"
    },
    {
      "id": "d6078207-c3bf-410b-b0d7-427fa0408985",
      "slug": "jezyka-nie-trzeba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ivo-andric/most-na-drinie/jezyka-nie-trzeba",
      "text": "Języka nie trzeba wiecznie trzymać za zębami i że słowa niekoniecznie zawsze muszą pozostawać za myślą, jak to starsi utrzymywali i o czym byli przekonani.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ivo Andric",
        "slug": "ivo-andric",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ivo-andric"
      },
      "book": {
        "title": "Most na Drinie",
        "slug": "most-na-drinie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ivo-andric/most-na-drinie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ivo_Andri%C4%87#Most_na_Drinie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:27"
    },
    {
      "id": "929fe7e6-a3f9-4e78-81be-d81c03693947",
      "slug": "bo-nasze-zycie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange/miranda/bo-nasze-zycie",
      "text": "Bo nasze życie to wieczna odpowiedzialność i zatraciliśmy swobodę błądzenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Lange",
        "slug": "antoni-lange",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange"
      },
      "book": {
        "title": "Miranda",
        "slug": "miranda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange/miranda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        },
        {
          "name": "błędy",
          "slug": "bledy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bledy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_Lange#Miranda_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:26"
    },
    {
      "id": "cffc45ba-6ae9-4dcc-858b-03c9a496ee11",
      "slug": "wolnosc-indywidualna-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sigmund-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien/wolnosc-indywidualna-nie",
      "text": "Wolność indywidualna nie jest dobrem kultury. Największa wolność panowała przed powstaniem wszelkiej kultury, w owym jednak czasie nie miała ona najczęściej żadnej wartości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sigmund Freud",
        "slug": "sigmund-freud",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sigmund-freud"
      },
      "book": {
        "title": "Kultura jako źródło cierpień",
        "slug": "kultura-jako-zrodlo-cierpien",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sigmund-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "kultura",
          "slug": "kultura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kultura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygmunt_Freud#Kultura_jako_%C5%BAr%C3%B3d%C5%82o_cierpie%C5%84_(1930)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:23"
    },
    {
      "id": "39e5b885-56c0-4a00-8b7c-eea53e55ac0c",
      "slug": "wolnosc-to-wielkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/grobowce-atuanu/wolnosc-to-wielkie",
      "text": "Wolność to wielkie brzemię, niezwykłe i trudne do zrozumienia dla ducha. Nie jest łatwa. Nie jest darem otrzymanym, lecz dokonanym wyborem. I ten wybór wcale nie jest prosty.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Grobowce Atuanu",
        "slug": "grobowce-atuanu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/grobowce-atuanu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ziemiomorze#Grobowce_Atuanu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:15"
    },
    {
      "id": "0f927a3f-2813-444b-abf4-e416d2f2e2a3",
      "slug": "nie-bede-sluzyl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-joyce/portret-artysty-w-wieku-mlodzienczym/nie-bede-sluzyl",
      "text": "Nie będę służył temu, w co już nie wierzę, obojętne, czy zwie się to moim domem, moją ojczyzną, czy moim Kościołem; i będę próbował wyrazić siebie w jakiejś formie życia lub sztuki w sposób możliwie wolny i pełny, a dla obrony sięgnę po jedyny oręż, jakiego gotów będę użyć – milczenie, wygnanie i spryt.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Joyce",
        "slug": "james-joyce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-joyce"
      },
      "book": {
        "title": "Portret artysty w wieku młodzieńczym",
        "slug": "portret-artysty-w-wieku-mlodzienczym",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-joyce/portret-artysty-w-wieku-mlodzienczym"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "milczenie",
          "slug": "milczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milczenie"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/James_Joyce#Portret_artysty_w_wieku_m%C5%82odzie%C5%84czym",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:09"
    },
    {
      "id": "d9ef1522-64e7-416b-9a64-445d639fb303",
      "slug": "trzydziesci-cztery-zlote",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-piatek/bagno/trzydziesci-cztery-zlote",
      "text": "Trzydzieści cztery złote to wolność dysponowania trzydziestoma czterema złotymi. Dlatego trzydzieści cztery złote to więcej niż jakakolwiek równowartość trzydziestu czterech złotych. Trzydzieści cztery złote to władza nad nieskończoną liczbą przedmiotów kosztujących trzydzieści cztery złote, między którymi dokonujesz wyboru.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tomasz Piątek",
        "slug": "tomasz-piatek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-piatek"
      },
      "book": {
        "title": "Bagno",
        "slug": "bagno",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-piatek/bagno"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tomasz_Pi%C4%85tek#Bagno",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:07"
    },
    {
      "id": "9a0e0b82-6b1d-4e21-bbc5-83458b8ca2be",
      "slug": "niczego-sie-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie/niczego-sie-nie",
      "text": "Niczego się nie wyrzekać, do niczego się nie przywiązywać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony de Mello",
        "slug": "anthony-de-mello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello"
      },
      "book": {
        "title": "Przebudzenie",
        "slug": "przebudzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "duchowość",
          "slug": "duchowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anthony_de_Mello#Przebudzenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:07"
    },
    {
      "id": "89df8a8a-8a2c-4cde-9254-9f9daba3434e",
      "slug": "w-miare-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie/w-miare-jak",
      "text": "W miarę jak coraz mniej i mniej identyfikować się będziesz ze swoim ja, zapewnisz sobie coraz lepszy kontakt ze wszystkim i ze wszystkimi. A wiesz dlaczego? Ponieważ przestajesz się bać, że ktoś cię zrani, że nie będzie cię lubił. Nie będziesz pragnął wywierać na nikim dobrego wrażenia. Czy potrafisz wyobrazić sobie ulgę polegająca na tym, że poczujesz się uwolniony od tego wewnętrznego przymusu? Cóż za ulga! Wreszcie szczęście!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony de Mello",
        "slug": "anthony-de-mello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello"
      },
      "book": {
        "title": "Przebudzenie",
        "slug": "przebudzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anthony_de_Mello#Przebudzenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:07"
    },
    {
      "id": "64a2365b-2236-45f5-8e1b-f24d3d97fc36",
      "slug": "czy-mozesz-twierdzic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie/czy-mozesz-twierdzic",
      "text": "Czy możesz twierdzić, że kogoś kochasz, jeśli nie pozwalasz mu być sobą, jeśli potrzebujesz go psychicznie i emocjonalnie, żeby być szczęśliwym? To, co nasza kultura miłością nazywa, z jej pieśniami i poematami – tak naprawdę miłością nie jest; co więcej: stanowi jej przeciwieństwo. Jest żądzą, kontrolą, posiadaniem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony de Mello",
        "slug": "anthony-de-mello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello"
      },
      "book": {
        "title": "Przebudzenie",
        "slug": "przebudzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zależność emocjonalna",
          "slug": "zaleznosc-emocjonalna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaleznosc-emocjonalna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anthony_de_Mello#Przebudzenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:06"
    },
    {
      "id": "16e0c0d1-8091-46b6-b255-11e00d7a2227",
      "slug": "tutaj-nie-znajde",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/zakochany-duch/tutaj-nie-znajde",
      "text": "Tutaj nie znajdę tego, czego chcę. Uszanujcie mój wybór i pozwólcie mi żyć tak, jak zadecyduję. Nie wtrącajcie się - niech ludzie odnajdą własne przeznaczenie. Mają dosyć kłopotów z samymi sobą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Zakochany duch",
        "slug": "zakochany-duch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/zakochany-duch"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zakochany_duch",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:06"
    },
    {
      "id": "cfb8db30-ac46-4c14-8178-70fb42ac576d",
      "slug": "czula-to-co-tuz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/zakochany-duch/czula-to-co-tuz",
      "text": "Czuła to, co tuż po śmierci odczuwa każda żywa istota: niewyobrażalny spokój, lekkość, cudowną wolność duszy uchodzącej z ciała, które więziło ją przez tak długi czas.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Zakochany duch",
        "slug": "zakochany-duch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/zakochany-duch"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zakochany_duch",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:05"
    },
    {
      "id": "dda236ca-cee4-4a55-b874-30b4d6ef44f9",
      "slug": "sztuka-nie-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-czapski/patrzac/sztuka-nie-moze",
      "text": "Sztuka nie może być kierowana, bo przestaje być sztuką, nie może być popędzana, nie tylko batem hitlerowskim czy nahajką sowiecką, ale nawet zbyt apodyktycznym pouczaniem krytyków.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Czapski",
        "slug": "jozef-czapski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-czapski"
      },
      "book": {
        "title": "Patrząc",
        "slug": "patrzac",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-czapski/patrzac"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 145,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Czapski#Patrz%C4%85c",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:58"
    },
    {
      "id": "d5e372f6-e679-499b-9210-df9f4c0552a5",
      "slug": "co-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-grynberg/uchodzcy/co-to-jest",
      "text": "Co to jest wolność? Siedzieć pod własnym drzewkiem figowym i niczego się nie bać – mówili starożytni Żydzi. I bez obawy pisać – dodałby Żyd nowoczesny. Tylko pytanie, skąd to drzewko wziąć?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henryk Grynberg",
        "slug": "henryk-grynberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-grynberg"
      },
      "book": {
        "title": "Uchodźcy",
        "slug": "uchodzcy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-grynberg/uchodzcy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 166,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Henryk_Grynberg#Uchod%C5%BAcy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:56"
    },
    {
      "id": "dbdbd19f-ce14-4e9b-a05f-16f55a7e1cc2",
      "slug": "czasem-dobrze-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerome-k-jerome/trzech-panow-na-wloczedze/czasem-dobrze-jest",
      "text": "Czasem dobrze jest dać sobie trochę swobody.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerome K. Jerome",
        "slug": "jerome-k-jerome",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerome-k-jerome"
      },
      "book": {
        "title": "Trzech panów na włóczędze",
        "slug": "trzech-panow-na-wloczedze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerome-k-jerome/trzech-panow-na-wloczedze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odpoczynek",
          "slug": "odpoczynek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpoczynek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jerome_K._Jerome#Trzech_pan%C3%B3w_na_w%C5%82%C3%B3cz%C4%99dze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:55"
    },
    {
      "id": "9fc4872c-f3b8-4637-b66f-f813dee18843",
      "slug": "mysle-ze-w-dzisiejszym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/mezczyzna-ktory-tanczyl-tango/mysle-ze-w-dzisiejszym",
      "text": "Myślę, że w dzisiejszym świecie jedyną możliwą wolnością jest obojętność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Mężczyzna, który tańczył tango",
        "slug": "mezczyzna-ktory-tanczyl-tango",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/mezczyzna-ktory-tanczyl-tango"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 500,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "obojętność",
          "slug": "obojetnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obojetnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/M%C4%99%C5%BCczyzna,_kt%C3%B3ry_ta%C5%84czy%C5%82_tango",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:52"
    },
    {
      "id": "9553f82e-5fa7-4a8e-8659-eb78498eca33",
      "slug": "zeby-nosic-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/zeby-nosic-tylko",
      "text": "Żeby nosić tylko to, co koniecznie trzeba mieć przy sobie, bo wtedy można chodzić, biec, przeżyć, zatrzasnąć drzwi przed tym wszystkim, co zbędne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 244,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:50"
    },
    {
      "id": "e1f964a6-0ca0-403b-af4d-daacc4985e76",
      "slug": "w-dziedzinie-zycia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra/w-dziedzinie-zycia",
      "text": "W dziedzinie życia gospodarczego należy uznać pierwszeństwo prywatnej inicjatywy poszczególnych ludzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan XXIII",
        "slug": "jan-xxiii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii"
      },
      "book": {
        "title": "Mater et magistra",
        "slug": "mater-et-magistra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "gospodarka",
          "slug": "gospodarka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gospodarka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_XXIII#Encyklika_Mater_et_Magistra",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:46"
    },
    {
      "id": "c7a2444e-2acf-4cf1-a720-d3f343c6cee8",
      "slug": "o-tym-czym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe/przypadki-robinsona-crusoe/o-tym-czym",
      "text": "O tym, czym naprawdę jest wolność, wiedzą niestety tylko ci, co ją stracili.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Daniel Defoe",
        "slug": "daniel-defoe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe"
      },
      "book": {
        "title": "Przypadki Robinsona Crusoe",
        "slug": "przypadki-robinsona-crusoe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe/przypadki-robinsona-crusoe"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "strata",
          "slug": "strata",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strata"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Przypadki_Robinsona_Crusoe",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:46"
    },
    {
      "id": "4c36529a-1472-4017-99bb-2f5a674b79f1",
      "slug": "ciemnosc-jest-sojusznikiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe/przypadki-robinsona-crusoe/ciemnosc-jest-sojusznikiem",
      "text": "Ciemność jest sojusznikiem tych, którzy zamierzają uciekać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Daniel Defoe",
        "slug": "daniel-defoe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe"
      },
      "book": {
        "title": "Przypadki Robinsona Crusoe",
        "slug": "przypadki-robinsona-crusoe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-defoe/przypadki-robinsona-crusoe"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Daniel_Defoe#Przypadki_Robinsona_Crusoe",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:46"
    },
    {
      "id": "14a0ccac-55ae-41d4-8127-9652f1cd7792",
      "slug": "obowiazuje-jednak-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra/obowiazuje-jednak-zawsze",
      "text": "Obowiązuje jednak zawsze zasada, że interwencja gospodarcza państwa, choćby była bardzo szeroko zakrojona i docierała do najmniejszych nawet komórek społecznych, winna być tak wykonywana, by nie tylko nie hamowała wolności działania osób prywatnych, lecz by ją zwiększała, jeśli tylko są całkowicie zachowane podstawowe prawa każdej osoby ludzkiej. Właściwością naszych czasów jest – jak się wydaje – stałe zwiększanie się własności państwa oraz innych instytucji publicznych. (…) Jednak i tu także należy koniecznie przestrzegać (…) „zasady pomocniczości”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan XXIII",
        "slug": "jan-xxiii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii"
      },
      "book": {
        "title": "Mater et magistra",
        "slug": "mater-et-magistra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        },
        {
          "name": "gospodarka",
          "slug": "gospodarka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gospodarka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_XXIII#Encyklika_Mater_et_Magistra",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:46"
    },
    {
      "id": "ff5392b6-d6a9-4c89-98eb-bda045eefe4e",
      "slug": "pamietajcie-nie-tykac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/kwiat-lotosu/pamietajcie-nie-tykac",
      "text": "Pamiętajcie nie tykać jego duchowej swobody i woli. Niech się sam kształci, sam uczy, sam wybiera, sam szuka prawdy. Dlatego nie dałem mu żadnej religii, bo wiara powinna być rzeczą wyrozumowaną, przekonaniem a nie narzuconą niemowlęciu formułą. Niech samodzielnie roztrząsa i waży i boryka się z własnym krzyżem (…), nie nakładajcie mu pęt i kajdan, bo zmarnieje jak ludzkość cała marnieje skrępowana wiekowymi fałszami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Rodziewiczówna",
        "slug": "maria-rodziewiczowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna"
      },
      "book": {
        "title": "Kwiat lotosu",
        "slug": "kwiat-lotosu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/kwiat-lotosu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "wychowanie",
          "slug": "wychowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Kwiat_lotosu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:42"
    },
    {
      "id": "aec25739-0bcb-4a45-ba91-a58429d0dc41",
      "slug": "niewolnik-i-glupiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/kwiat-lotosu/niewolnik-i-glupiec",
      "text": "Niewolnik i głupiec, kto prawdy szuka po książkach, ze zdania starych. Niewolnik i głupi, kto wiedzę i filozofię chce pogodzić z religią, zwyczajami i obowiązkami! Niewolnik i głupi, kto się waha, co wolno, a co nie wolno, co wypada, a co nie, co można, a co nie można. Umysł ludzki musi wszystko zbadać, wszystkiego dotrzeć, wszystko wyjaśnić, więc wolnym być musi. Nie ma złego, tylko to, czego nie chcemy, bo nie możemy chcieć dla siebie złego, a wszystko, czego chcemy, jest dobre i dla nas konieczne. Gdy się otrząśniemy z pęt tych, gdy otrząśniemy z siebie pleśń wieków, wtedy zaledwie możemy szukać prawdy, sądzić bezstronnie i badać głęboko!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Rodziewiczówna",
        "slug": "maria-rodziewiczowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna"
      },
      "book": {
        "title": "Kwiat lotosu",
        "slug": "kwiat-lotosu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/kwiat-lotosu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 34,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Kwiat_lotosu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:42"
    },
    {
      "id": "ebfe0120-a7d5-4782-ae28-6d16fa724ffa",
      "slug": "wciaz-slysze-ze-czegos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/gniazdo-bialozora/wciaz-slysze-ze-czegos",
      "text": "Wciąż słyszę, że czegoś nie wolno albo coś nakazane. Czy to można spamiętać i ustrzec się? Stanął mi w pamięci ten Moskal, co po powrocie z Paryża opowiadał sąsiadom: „U nich republika – eto znaczyt niczewo nielzia”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Rodziewiczówna",
        "slug": "maria-rodziewiczowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna"
      },
      "book": {
        "title": "Gniazdo Białozora",
        "slug": "gniazdo-bialozora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/gniazdo-bialozora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 32,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Gniazdo_Bia%C5%82ozora",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:40"
    },
    {
      "id": "8ca2f495-8040-4138-a3a3-bc3ad440c459",
      "slug": "mysmy-mieli-wieki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/czarny-bog/mysmy-mieli-wieki",
      "text": "Myśmy mieli wieki wybujałość wolności, nasza historia jednym szeregiem klęsk i błędów wynikłych z rozpasania swobody i nieposzanowania władzy. Wy jesteście teoretycy i utopiści, my jesteśmy praktyką. My możemy was uczyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Rodziewiczówna",
        "slug": "maria-rodziewiczowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna"
      },
      "book": {
        "title": "Czarny Bóg",
        "slug": "czarny-bog",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/czarny-bog"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 152,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Czarny_B%C3%B3g",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:40"
    },
    {
      "id": "cba3b90f-c0d7-470f-afe8-0daa0d1a4c56",
      "slug": "zycie-swiat-ludzkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/atma/zycie-swiat-ludzkie",
      "text": "Życie, świat, ludzkie prawa – te katują, więżą, zabijają; śmierć toć tylko złuda niedoli, a naprawdę to wolność dopiero.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Rodziewiczówna",
        "slug": "maria-rodziewiczowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna"
      },
      "book": {
        "title": "Atma",
        "slug": "atma",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-rodziewiczowna/atma"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 74,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Rodziewicz%C3%B3wna#Atma",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:38"
    },
    {
      "id": "c81176bc-0bae-47a9-a6ad-3e5445736006",
      "slug": "swoboda-predko-stala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/raymond-radiguet/opetanie/swoboda-predko-stala",
      "text": "Swoboda prędko stała się dla mnie narkotykiem",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Raymond Radiguet",
        "slug": "raymond-radiguet",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/raymond-radiguet"
      },
      "book": {
        "title": "Opętanie",
        "slug": "opetanie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/raymond-radiguet/opetanie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "uzależnienia",
          "slug": "uzaleznienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uzaleznienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raymond_Radiguet#Op%C4%99tanie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:38"
    },
    {
      "id": "8f26cec9-49cf-4c0f-8a59-ad402dcad9a7",
      "slug": "coz-owcom-z-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/max-stirner/jedyny-i-jego-wlasnosc/coz-owcom-z-tego",
      "text": "Cóż owcom z tego, że nikt nie ogranicza ich wolności słowa? Wciąż tylko beczą. Gdy pozwolicie mówić, co zechce, komuś, kto w głębi duszy jest mahometaninem, żydem czy chrześcijaninem – to będzie on wyłącznie plótł bzdury.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Max Stirner",
        "slug": "max-stirner",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/max-stirner"
      },
      "book": {
        "title": "Jedyny i jego własność",
        "slug": "jedyny-i-jego-wlasnosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/max-stirner/jedyny-i-jego-wlasnosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Max_Stirner#Jedyny_i_jego_w%C5%82asno%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:38"
    },
    {
      "id": "e6d371e3-f590-4865-846f-db7086d2b5b8",
      "slug": "prosze-wiec-mi-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/historia-i-fantastyka/prosze-wiec-mi-nie",
      "text": "Proszę więc mi nie wmawiać, że pornografia jest szkodliwa, że prawo kobiety do aborcji jest złem. Dla mnie nie jest! Nie interesuje mnie cały świat czy całe społeczeństwo – liczy się tylko moja własna, prywatna osoba.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Sapkowski",
        "slug": "andrzej-sapkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Historia i fantastyka",
        "slug": "historia-i-fantastyka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/historia-i-fantastyka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "egoizm",
          "slug": "egoizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Sapkowski#Historia_i_fantastyka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:36"
    },
    {
      "id": "2b8122b6-ae07-4a1d-ba21-6debafbe9d44",
      "slug": "sadzisz-ze-bieda",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/sadzisz-ze-bieda",
      "text": "Sądzisz, że bieda to brak pieniędzy? Że jesteśmy nędzarzami tylko dlatego, ze prosimy o jałmużnę bogatych pisarzy, małżeństwa z wyrzutami sumienia, turystów, którzy uważają, że Paryż jest brudny, albo młodych indywidualistów, którym wydaje się, że mogą zbawić świat? To ludzie twojego pokroju są biedni, bo nie jesteście panami swojego czasu, nie wolno wam robić tego, na co macie ochotę, musicie przestrzegać zasad, których sami nie ustanowiliście i których nawet nie rozumiecie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "04e573c8-62b5-4e89-8026-e46579318124",
      "slug": "wolnosc-to-stan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/wolnosc-to-stan",
      "text": "Wolność to stan ducha.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "0308f808-1380-4330-948e-fe0c61b49855",
      "slug": "wolnosc-ma-wysoka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/wolnosc-ma-wysoka",
      "text": "Wolność ma wysoką cenę, równie wysoką jak niewola. Jedyna różnica polega na tym, że tę cenę płaci się z przyjemnością i z uśmiechem, nawet jeśli czasem bywa to uśmiech przez łzy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "800c4e62-3572-43b0-a9e0-ce566e31e6e4",
      "slug": "widzialam-kiedys-kobiete",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec/widzialam-kiedys-kobiete",
      "text": "– Widziałam kiedyś kobietę w czerwonej sukni z dużym dekoltem, jak paradowała ulicami Ljubljany przy pięciostopniowym mrozie. Patrzyła przed siebie szklanymi oczami. Wzięłam ją za pijaną i chciałam jej jakoś pomóc, ale odtrąciła mnie, gdy chciałam jej dać moją kurtkę.\n\n– Być może w jej świecie było właśnie lato, a jej serce rozpalała tęsknota za kimś, kto na nią czekał. Nawet jeśli ten ktoś istniał tylko w jej chorej wyobraźni, to przecież miała prawo żyć i umrzeć tak jak jej się podobało, nie sądzisz?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Weronika postanawia umrzeć",
        "slug": "weronika-postanawia-umrzec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        },
        {
          "name": "tęsknota",
          "slug": "tesknota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tesknota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Weronika_postanawia_umrze%C4%87#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:29"
    },
    {
      "id": "49766732-7c3b-4332-8aa7-cc2d2fd08fb7",
      "slug": "istnieja-tylko-dwie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec/istnieja-tylko-dwie",
      "text": "Istnieją tylko dwie zakazane rzeczy – jedna przez ludzkie prawo, druga przez boskie. Nigdy nie zmuszaj nikogo do stosunku – bo to jest uznawane za gwałt. I nigdy nie próbuj tego z dziećmi, bo to największy z grzechów. Poza tym, jesteś wolna. Zawsze znajdzie się ktoś, kto pragnie dokładnie tego samego, co ty.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Weronika postanawia umrzeć",
        "slug": "weronika-postanawia-umrzec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "seks",
          "slug": "seks",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/seks"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Weronika_postanawia_umrze%C4%87#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:28"
    },
    {
      "id": "0b453538-49a9-491c-ae7c-41da2298734d",
      "slug": "mam-nadzieje-ze-ta-substancja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec/mam-nadzieje-ze-ta-substancja",
      "text": "Mam nadzieję, że ta substancja uwolni mnie tylko od chronicznej depresji, bowiem nadal pragnę być zwariowana i przeżyć swoje życie tak, jak mnie się podoba, a nie tak jak podoba się innym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Weronika postanawia umrzeć",
        "slug": "weronika-postanawia-umrzec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        },
        {
          "name": "depresja",
          "slug": "depresja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/depresja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Weronika_postanawia_umrze%C4%87#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:28"
    },
    {
      "id": "46ed4a59-0714-448b-8c33-770277420952",
      "slug": "czy-mozna-uwierzyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec/czy-mozna-uwierzyc",
      "text": "Czy można uwierzyć, że istnieje miejsce, gdzie ludzie udają wariatów, by wolno im było robić to na co mają ochotę?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Weronika postanawia umrzeć",
        "slug": "weronika-postanawia-umrzec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paulo_Coelho#Weronika_postanawia_umrze%C4%87_(1998)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:27"
    },
    {
      "id": "04f97231-54b5-4556-b851-0dd41d8430ba",
      "slug": "wojownik-swiatla-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/podrecznik-wojownika-swiatla/wojownik-swiatla-nie",
      "text": "Wojownik światła nie wpada w pułapkę słowa „wolność”. Tam gdzie naród jest uciśniony, tam wolność jest pojęciem jasnym. Wtedy uzbrojony w szablę i tarczę wojownik walczy do utraty tchu i ryzykuje własnym życiem. W obliczu uciśnienia, wolność jest pojęciem łatwym do zrozumienia – to przeciwieństwo niewoli. Bywa jednak, że wojownik słyszy takie słowa: „Gdy wreszcie przestanę pracować, będę wolnym człowiekiem”. A kiedy ten moment nadchodzi, po upływie roku ludzie skarżą się: „Życie to nic więcej jak nuda i rutyna”. Taka wolność jest trudniejsza do zrozumienia – oznacza brak sensu życia. Wojownik światła jest zawsze zaangażowany w to, co robi. Jest niewolnikiem swoich marzeń, natomiast jest wolny w swoich poczynaniach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Podręcznik wojownika światła",
        "slug": "podrecznik-wojownika-swiatla",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/podrecznik-wojownika-swiatla"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Podr%C4%99cznik_wojownika_%C5%9Bwiat%C5%82a",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:27"
    },
    {
      "id": "75c99b1d-a8e1-46de-98c0-f419db1a7116",
      "slug": "po-raz-pierwszy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora/po-raz-pierwszy",
      "text": "Po raz pierwszy w życiu – poznała, co to wolność. Mogła go kochać, choćby miał się o tym nigdy nie dowiedzieć, nie potrzebowała jego przyzwolenia, by odczuwać jego nieobecność, by myśleć o nim przez cały dzień, by czekać na niego z kolacją, by niepokoić się tym, co ludzie knują przeciwko niemu.\n\nTo właśnie była wolność – czuć to, czego pragnęło jej serce, nie bacząc na to, co pomyślą inni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Piąta góra",
        "slug": "piata-gora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "nieodwzajemniona miłość",
          "slug": "nieodwzajemniona-milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nieodwzajemniona-milosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C4%85ta_g%C3%B3ra#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:23"
    },
    {
      "id": "f2b10c38-9ebb-4e75-aa10-633dba9510b1",
      "slug": "wolnosc-w-milosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/wolnosc-w-milosci",
      "text": "Wolność w miłości to o nic nie prosić ani niczego nie oczekiwać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:20"
    },
    {
      "id": "f076bf51-3a7e-4723-91df-ac072bef1ed7",
      "slug": "nie-istnieje-milosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/nie-istnieje-milosc",
      "text": "Nie istnieje miłość bez wolności i na odwrót. Tylko ten, kto czuje się wolny, kocha bezgranicznie. A ten, kto kocha bezgranicznie, czuje się wolny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:19"
    },
    {
      "id": "cc311cfa-c298-442e-bb1f-2645f25fb826",
      "slug": "nikt-nikogo-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/nikt-nikogo-nie",
      "text": "Nikt nikogo nie traci, bo nikt nikogo nie ma na własność. I to jest prawdziwe przesłanie wolności: mieć najważniejszą rzecz na świecie, ale jej nie posiadać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "strata",
          "slug": "strata",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strata"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:19"
    },
    {
      "id": "6374af41-f9db-40b6-9c06-d6471a8825e2",
      "slug": "tak-kocham-cie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/tak-kocham-cie",
      "text": "Tak, kocham cię, tak jak nigdy nie kochałam żadnego mężczyzny i właśnie z tego powodu odchodzę. Gdybym została, marzenia przyćmiłyby rzeczywistość, chęć posiadania, pragnienie, by twoje życie należało do mnie… wszystko to, co przemienia miłość w niewolę. Tak jest lepiej, niech marzenie pozostanie marzeniem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "rozstanie",
          "slug": "rozstanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozstanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:19"
    },
    {
      "id": "19dde8d3-91f5-4c2e-a863-cb4998127c17",
      "slug": "najsilniejsza-jest-taka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/najsilniejsza-jest-taka",
      "text": "Najsilniejsza jest taka miłość, która nie walczy ze swoją słabością. Tak czy inaczej, jeżeli to prawdziwa miłość (a nie tylko sposób, by się rozerwać, oszukać, zabić czas, który w tym mieście dłuży się niemiłosiernie), to wcześniej czy później poczucie wolności weźmie górę nad zazdrością i męczarniami, jakie ze sobą niesie. Każdy, kto uprawia sport, wie, że dla osiągnięcia dobrych wyników trzeba pogodzić się z codzienną dawką bólu. Na początku cierpienie zniechęca, ale z czasem okazuje się, że to tylko pewien etap na drodze do dobrego samopoczucia, aż w końcu staje się oczywiste, że bez bólu nie sposób nic osiągnąć.\n\nNiebezpiecznie jest natomiast nastawić się na ten ból, w kółko o nim myśleć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:19"
    },
    {
      "id": "10cb4ecf-9f4a-415a-befd-888aad980225",
      "slug": "pozadanie-powinno-dawac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/pozadanie-powinno-dawac",
      "text": "Pożądanie powinno dawać poczucie wolności, wzbogacać życie, przenosić góry.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pożądanie",
          "slug": "pozadanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozadanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:19"
    },
    {
      "id": "d3155476-ac51-4c86-87e1-7ddf10b36bdb",
      "slug": "kocham-tego-czlowieka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/kocham-tego-czlowieka",
      "text": "Kocham tego człowieka, który siedzi przede mną, bo nie jest moją własnością ani ja nie należę do niego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:18"
    },
    {
      "id": "73325f74-003d-4dab-b4eb-b344b40ab8a5",
      "slug": "zanim-umre-chce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/zanim-umre-chce",
      "text": "Zanim umrę, chcę walczyć o życie. Dopóki mogę iść o własnych siłach, pójdę tam, gdzie zechcę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wola życia",
          "slug": "wola-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wola-zycia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paulo_Coelho#Jedena%C5%9Bcie_minut_(2003)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:18"
    },
    {
      "id": "50d40e4f-deac-4002-bb59-4057f1bc5829",
      "slug": "na-wyjezdzie-z-dala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/na-wyjezdzie-z-dala",
      "text": "Na wyjeździe, z dala od domu, zdarza się, że człowiek porzuca świat swoich przyzwyczajeń, zapomina o wszelkich barierach, zakazach i nakazach – szuka przygód.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "podróże",
          "slug": "podroze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podroze"
        },
        {
          "name": "przyzwyczajenia",
          "slug": "przyzwyczajenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyzwyczajenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarownica_z_Portobello#Heron_Ryan,_dziennikarz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:16"
    },
    {
      "id": "db1c4d78-832c-4c73-bb00-5a1bec910647",
      "slug": "kazdy-ma-prawo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/kazdy-ma-prawo",
      "text": "Każdy ma prawo kochać i pozwolić miłości objawić się w najlepszy możliwy sposób.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarownica_z_Portobello#Atena",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:15"
    },
    {
      "id": "3bdcb8ea-2591-4b67-b500-b7ea8598dc76",
      "slug": "w-gruncie-rzeczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/w-gruncie-rzeczy",
      "text": "W gruncie rzeczy stąd właśnie bierze się większość naszych problemów: z obowiązku przestrzegania zasad.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarownica_z_Portobello#Deidre_O%E2%80%99Neil_%E2%80%9EEdda%E2%80%9D,_lekarka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:15"
    },
    {
      "id": "a81e7348-ca70-4abc-81cd-bf8372879602",
      "slug": "wolnosc-o-ktora",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/byc-jak-plynaca-rzeka/wolnosc-o-ktora",
      "text": "Wolność, o którą tak ciężko walczył, okazała się więzieniem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Być jak płynąca rzeka",
        "slug": "byc-jak-plynaca-rzeka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/byc-jak-plynaca-rzeka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C4%87_jak_p%C5%82yn%C4%85ca_rzeka#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:14"
    },
    {
      "id": "598a788b-23aa-4aba-9bd7-8743de77be3b",
      "slug": "aby-zapomniec-o-zasadach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/aby-zapomniec-o-zasadach",
      "text": "Aby zapomnieć o zasadach, należy je znać i szanować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paulo_Coelho#Czarownica_z_Portobello_(2007)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:14"
    },
    {
      "id": "8a8d3beb-8e77-47d5-a548-994e41c10efb",
      "slug": "milosc-nie-potrzebuje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/brida/milosc-nie-potrzebuje",
      "text": "Miłość nie potrzebuje (...) wyrzeczeń. Prawdziwa miłość pozwala każdemu iść swoją drogą, bo to nie może w żaden sposób oddalić od siebie dwóch Połówek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Brida",
        "slug": "brida",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/brida"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bratnie dusze",
          "slug": "bratnie-dusze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bratnie-dusze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Brida",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:13"
    },
    {
      "id": "bb5d2857-30ac-4035-b4dc-a1007f2a9e74",
      "slug": "zawsze-mamy-mozliwosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik/zawsze-mamy-mozliwosc",
      "text": "Zawsze mamy możliwość robienia tego, o czym naprawdę marzymy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Alchemik",
        "slug": "alchemik",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alchemik#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:11"
    },
    {
      "id": "f9e1a6d6-548b-42f1-9acf-452003ae0553",
      "slug": "ludzie-uciekaja-przed",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-suworow/tatiana-tajna-bron/ludzie-uciekaja-przed",
      "text": "Ludzie uciekają przed socjalizmem. Dlatego w pierwszej kolejności wojska pograniczne potrzebne są po to, żeby uniemożliwić ucieczkę z kraju tym, którzy mieliby taki pomysł. Właśnie dlatego Związek Radziecki miał najpotężniejsze na świecie wojska pograniczne, uzbrojone w okręty, samoloty, śmigłowce, czołgi, transportery opancerzone, artylerię, moździerze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiktor Suworow",
        "slug": "wiktor-suworow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-suworow"
      },
      "book": {
        "title": "Tatiana - tajna broń",
        "slug": "tatiana-tajna-bron",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-suworow/tatiana-tajna-bron"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        },
        {
          "name": "komunizm",
          "slug": "komunizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/komunizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wiktor_Suworow#Tatiana_%E2%80%93_tajna_bro%C5%84",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:09"
    },
    {
      "id": "788ee560-d1cc-49fe-a6fe-38affa997c6e",
      "slug": "wolnosc-polega-na-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-suworow/kontrola/wolnosc-polega-na-tym",
      "text": "Wolność polega na tym że ludzie nie boją się śmierci. Ani w ogóle niczego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiktor Suworow",
        "slug": "wiktor-suworow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-suworow"
      },
      "book": {
        "title": "Kontrola",
        "slug": "kontrola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-suworow/kontrola"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "strach przed śmiercią",
          "slug": "strach-przed-smiercia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach-przed-smiercia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wiktor_Suworow#Kontrola",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:09"
    },
    {
      "id": "da5d2b5a-9794-47a5-b0ce-7fcdcdd0ef49",
      "slug": "mozecie-isc-i-zdechnac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/szewcy/mozecie-isc-i-zdechnac",
      "text": "Możecie iść i zdechnąć sobie pod płotem. Wyzwolenie jest tylko przez pracę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Ignacy Witkiewicz",
        "slug": "stanislaw-ignacy-witkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Szewcy",
        "slug": "szewcy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/szewcy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szewcy#Cytaty_z_dramatu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:06"
    },
    {
      "id": "2e42e87c-fb55-496e-8e24-81d3d6732074",
      "slug": "jest-sie-chocby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/nienasycenie/jest-sie-chocby",
      "text": "Jest się choćby w niekontrolowanych myślach swych takim, jakim się jest naprawdę, i nie trzeba żałować tej odrobiny swobody, jaką się ma w tym potwornym więzieniu, jakim jest świat i sam człowiek dla siebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Ignacy Witkiewicz",
        "slug": "stanislaw-ignacy-witkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Nienasycenie",
        "slug": "nienasycenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/nienasycenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz#Nienasycenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:04"
    },
    {
      "id": "f5a70082-0ea5-48f1-ab93-e8b5e4e52165",
      "slug": "chce-miec-cyjanek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/listy-do-bronislawa-malinowskiego/chce-miec-cyjanek",
      "text": "Chcę mieć cyjanek potasu, dlatego, żeby w każdej chwili być panem swego życia. Gdybym kończył, to nie chcę się strzelać, bo to niepewne i można chybić, i być odratowanym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Ignacy Witkiewicz",
        "slug": "stanislaw-ignacy-witkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Listy do Bronisława Malinowskiego",
        "slug": "listy-do-bronislawa-malinowskiego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/listy-do-bronislawa-malinowskiego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "samobójstwo",
          "slug": "samobojstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samobojstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz#Listy_do_Bronis%C5%82awa_Malinowskiego",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:03"
    },
    {
      "id": "88f6591b-ab3e-4eea-899e-0adfeef9aade",
      "slug": "jestem-sam-i-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/622-upadki-bunga/jestem-sam-i-nie",
      "text": "Jestem sam i nie wiem, czy zdobędę tę pustkę, która wszystko rodzi. Splugawiona jest moja głębia. Zabiłem w sobie głębię, to, co mogło być piękne, żebym nie chciał tworzyć życia z kobietą wolną. Ach, czemu kobieta chce być niewolnicą!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Ignacy Witkiewicz",
        "slug": "stanislaw-ignacy-witkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "622 upadki Bunga",
        "slug": "622-upadki-bunga",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/622-upadki-bunga"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz#622_upadki_Bunga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:02"
    },
    {
      "id": "a2a2534c-20eb-4d2d-88be-f50ea12d19ff",
      "slug": "mozna-funkcjonowac-swobodnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee/tao-of-jeet-kune-do/mozna-funkcjonowac-swobodnie",
      "text": "Można funkcjonować swobodnie i całkowicie, tylko jeśli się jest „ponad systemem”. Człowiek poważnie poszukujący prawdy nie ma żadnego stylu. On żyje jedynie w tym, co jest.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bruce Lee",
        "slug": "bruce-lee",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee"
      },
      "book": {
        "title": "Tao of Jeet Kune Do",
        "slug": "tao-of-jeet-kune-do",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee/tao-of-jeet-kune-do"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bruce_Lee#Tao_of_Jeet_Kune_Do",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:01"
    },
    {
      "id": "78913bff-3bc6-4d86-8e68-1a9463fa9846",
      "slug": "gdzie-istnieje-wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee/tao-of-jeet-kune-do/gdzie-istnieje-wolnosc",
      "text": "Gdzie istnieje wolność od mechanicznego warunkowania, tam jest prostota. Życie to relacja z całością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bruce Lee",
        "slug": "bruce-lee",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee"
      },
      "book": {
        "title": "Tao of Jeet Kune Do",
        "slug": "tao-of-jeet-kune-do",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee/tao-of-jeet-kune-do"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bruce_Lee#Tao_of_Jeet_Kune_Do",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:01"
    },
    {
      "id": "1a40bb62-9347-4783-bad0-1f6a0dcd93db",
      "slug": "sztuka-osiaga-swoj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee/tao-of-jeet-kune-do/sztuka-osiaga-swoj",
      "text": "Sztuka osiąga swój szczyt, kiedy wyzbyta jest samoświadomości. Człowiek odkrywa wolność, kiedy traci obawy o to, jakie robi wrażenie lub jakie ma zrobić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bruce Lee",
        "slug": "bruce-lee",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee"
      },
      "book": {
        "title": "Tao of Jeet Kune Do",
        "slug": "tao-of-jeet-kune-do",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bruce-lee/tao-of-jeet-kune-do"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "autentyczność",
          "slug": "autentycznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autentycznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bruce_Lee#Tao_of_Jeet_Kune_Do",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:01"
    },
    {
      "id": "2f897782-328f-49d1-87d6-300cf42dc533",
      "slug": "wyrzucamy-czlowieka-poza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/wydziedziczeni/wyrzucamy-czlowieka-poza",
      "text": "Wyrzucamy człowieka poza obszar naszej aprobaty, a potem go za to potępiamy. Stworzyliśmy prawa, prawa zwyczajowego postępowania, wznieśliśmy wokół siebie mury i nie potrafimy ich nawet dostrzec. Tira znam od dziesiątego roku życia. Nigdy nie umiał budować murów. Był urodzonym buntownikiem. Urodzonym odonianinem, prawdziwym odonianinem! On był człowiekiem wolnym, a my, jego bracia, doprowadziliśmy go do obłędu, karząc za pierwszy swobodny czyn.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Wydziedziczeni",
        "slug": "wydziedziczeni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/wydziedziczeni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        },
        {
          "name": "wykluczenie społeczne",
          "slug": "wykluczenie-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wykluczenie-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ursula_K._Le_Guin#Wydziedziczeni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:57"
    },
    {
      "id": "f6cd6c8a-e157-45ce-8ba6-42ff42512292",
      "slug": "mam-tylko-jedno",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/wydziedziczeni/mam-tylko-jedno",
      "text": "Mam tylko jedno życie i nie myślę poświęcać go zachłanności, spekulacji i kłamstwu. Nie zamierzam służyć żadnemu panu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Wydziedziczeni",
        "slug": "wydziedziczeni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/wydziedziczeni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        },
        {
          "name": "chciwość",
          "slug": "chciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chciwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ursula_K._Le_Guin#Wydziedziczeni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:56"
    },
    {
      "id": "ae54b4d3-3343-4692-a367-e48e511593d4",
      "slug": "pojechac-z-toba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/wydziedziczeni/pojechac-z-toba",
      "text": "Pojechać z tobą do Abbenay i założyć syndykat wydawniczy. Wydrukować nieokrojone Zasady. Drukować wszystko, co się nam spodoba. Zarys otwartej oświaty naukowej Bedapa, którego KPR nie chciało rozpowszechniać. Sztukę Tirina. Jestem mu to winny. Nauczył mnie, czym są więzienia i kto je buduje. Ci, którzy wznoszą mury, są więźniami samych siebie. Mam zamiar wypełnić moją właściwą funkcję w organizmie społecznym. Zamierzam tam pojechać i rozebrać mury.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Wydziedziczeni",
        "slug": "wydziedziczeni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/wydziedziczeni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ursula_K._Le_Guin#Wydziedziczeni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:56"
    },
    {
      "id": "94a6ab12-9ac1-46f9-8cbc-4a51a5e8aa37",
      "slug": "gdy-sie-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/wydziedziczeni/gdy-sie-juz",
      "text": "Gdy się już tam znajdziesz, gdy wraz ze mną przekroczysz mur, staniesz się jednym z nas. My będziemy odpowiedzialni za ciebie, ty za nas. Będziesz Anarresyjczykiem, staniesz przed takimi samymi wyborami jak my wszyscy. A nie są to łatwe wybory. Wolność nigdy nie bywa łatwa. – Rozejrzał się po cichej, schludnej kabinie, z jej prostymi pulpitami, delikatnymi instrumentami, wysokim sufitem i ścianami bez okien. – Odkryjesz, że jesteś okropnie samotny – zakończył.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Wydziedziczeni",
        "slug": "wydziedziczeni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/wydziedziczeni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ursula_K._Le_Guin#Wydziedziczeni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:56"
    },
    {
      "id": "f701772c-14b0-4e15-89f6-491d7717c81e",
      "slug": "w-jedno-wierze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/na-wschod-od-edenu/w-jedno-wierze",
      "text": "W jedno wierzę: że wolny, badawczy umysł jednostki jest najcenniejszą rzeczą na świecie. A o to będę walczył: by umysł miał możność podążać, niekierowany, tą drogą, jaką zapragnie. A przeciw temu muszę walczyć: przeciwko każdej idei, religii czy rządowi, które ograniczają lub niszczą jednostkę. Tym jestem i takie są moje dążenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Steinbeck",
        "slug": "john-steinbeck",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck"
      },
      "book": {
        "title": "Na wschód od Edenu",
        "slug": "na-wschod-od-edenu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/na-wschod-od-edenu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Steinbeck#Na_wsch%C3%B3d_od_Edenu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:53"
    },
    {
      "id": "24ce443b-78a8-459d-8d04-de079b56feb7",
      "slug": "wiem-tylko-jedno",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu/wiem-tylko-jedno",
      "text": "Wiem tylko jedno: człowiek powinien robić, co uważa za swój obowiązek. (…) Jednej tylko rzeczy jestem pewien: żaden człowiek nie ma prawa wtrącać się do cudzego życia. Każdy musi układać je sobie sam. Pomagać komuś, owszem, ale nie mówić mu, jak powinien postępować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Steinbeck",
        "slug": "john-steinbeck",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck"
      },
      "book": {
        "title": "Grona gniewu",
        "slug": "grona-gniewu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "obowiązek",
          "slug": "obowiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obowiazek"
        },
        {
          "name": "rady",
          "slug": "rady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rady"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Steinbeck#Grona_gniewu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:52"
    },
    {
      "id": "ce5af98e-b914-402e-b361-7796a510cad6",
      "slug": "istoty-ludzkie-sa-wolne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/gra-endera/istoty-ludzkie-sa-wolne",
      "text": "Istoty ludzkie są wolne z wyjątkiem przypadków, kiedy potrzebuje ich ludzkość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Orson Scott Card",
        "slug": "orson-scott-card",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card"
      },
      "book": {
        "title": "Gra Endera",
        "slug": "gra-endera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/gra-endera"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 38,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "obowiązek",
          "slug": "obowiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obowiazek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_Endera",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:49"
    },
    {
      "id": "9bc17e09-d289-4fca-8bb4-fa814cc3ac0b",
      "slug": "moim-zdaniem-wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/gra-endera/moim-zdaniem-wolnosc",
      "text": "Moim zdaniem wolność nie polega na mieszkaniu w domu ludzi, których zabiłem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Orson Scott Card",
        "slug": "orson-scott-card",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card"
      },
      "book": {
        "title": "Gra Endera",
        "slug": "gra-endera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/gra-endera"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 279,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Orson_Scott_Card#Gra_Endera",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:49"
    },
    {
      "id": "be9be4ed-c88f-4f28-a63e-5a9ae8305a0c",
      "slug": "ratunek-lezy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago/ratunek-lezy-nie",
      "text": "Ratunek leży nie w przestrzeganiu form, ale w uwolnieniu się od nich.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Borys Pasternak",
        "slug": "borys-pasternak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak"
      },
      "book": {
        "title": "Doktor Żywago",
        "slug": "doktor-zywago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Doktor_%C5%BBywago#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:43"
    },
    {
      "id": "47926ef2-2105-43af-9b8e-07d8baab55f4",
      "slug": "zdawalo-sie-ze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago/zdawalo-sie-ze-nie",
      "text": "Zdawało się, że nie istnieje zależność, żadna niewola, że doktor jest na swobodzie, tylko nie umie z niej korzystać. Jego uzależnienie, niewola nie różniły się niczym od innych rodzajów przymusu w życiu, tak samo niedostrzegalnych i nieodczuwalnych, które także wydają się czymś nieistniejącym, chimerą, wymysłem. Mimo braku kajdan, łańcuchów i straży, doktor zmuszony był podporządkować się swej niewoli, pozornie jakby zmyślonej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Borys Pasternak",
        "slug": "borys-pasternak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak"
      },
      "book": {
        "title": "Doktor Żywago",
        "slug": "doktor-zywago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Doktor_%C5%BBywago#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:43"
    },
    {
      "id": "f5c09eaf-23e8-4180-8cc5-81fbaeb454d7",
      "slug": "cnotliwe-tyrady-innokientija",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago/cnotliwe-tyrady-innokientija",
      "text": "Cnotliwe tyrady Innokientija były zgodne z duchem czasów, ale właśnie ich typowa, przejrzysta świętoszkowatość wściekała Jurija Andriejewicza. Człowiek, który nie jest wolny, zawsze idealizuje swą niewolę.\n\nOpis: dr Jurij Żywago o rozumowaniu Innokientija Dudorowa",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Borys Pasternak",
        "slug": "borys-pasternak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak"
      },
      "book": {
        "title": "Doktor Żywago",
        "slug": "doktor-zywago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Doktor_%C5%BBywago#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:42"
    },
    {
      "id": "767e1d24-eaf0-4d07-a40e-6751e398eb3f",
      "slug": "rzeczywista-wspolnota-dobr",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach/rzeczywista-wspolnota-dobr",
      "text": "Rzeczywista wspólnota dóbr możliwa jest tylko gdy jest dobrowolna (…). Inaczej „wspólnota dóbr” znaczy tyle co „obóz koncentracyjny”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Mini-wykłady o maxi-sprawach",
        "slug": "mini-wyklady-o-maxi-sprawach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "komunizm",
          "slug": "komunizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/komunizm"
        },
        {
          "name": "własność prywatna",
          "slug": "wlasnosc-prywatna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wlasnosc-prywatna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Mini_wyk%C5%82ady_o_maxi_sprawach_(1997%E2%80%932003)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:34"
    },
    {
      "id": "0940e8a4-cf61-4cd9-a171-b47d4c034f53",
      "slug": "zapewne-jest-bezpieczniej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach/zapewne-jest-bezpieczniej",
      "text": "Zapewne jest bezpieczniej, gdy prawo grzeszy raczej nadmiarem, niż niedostatkiem wolności, pozostawionej do uznania obywateli, ale i ta reguła nie może być uznana bez ograniczeń.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Mini-wykłady o maxi-sprawach",
        "slug": "mini-wyklady-o-maxi-sprawach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Mini_wyk%C5%82ady_o_maxi_sprawach_(1997%E2%80%932003)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:34"
    },
    {
      "id": "f051d85c-6a63-400b-896b-0a09a633e9c6",
      "slug": "nie-ma-watpliwosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/nie-ma-watpliwosci",
      "text": "Nie ma wątpliwości, że społeczeństwo otwarte i pluralistyczne ma więcej szans (choć nie gwarancję), iż podejmować będzie ważne decyzje na przesłankach racjonalnych, a przede wszystkim, że będzie mogło naprawiać swoje błędy. Mimo to despotyzm, zwłaszcza w formie komunistycznej, ma także zalety: oferuje nam bezpieczeństwo za cenę serwilizmu i rezygnacji z uczestnictwa w sprawach publicznych; uwalnia nas od obowiązku posiadania opinii lub idei własnych i kołysze nas w oceanie optymistycznego kłamstwa (a któż udowodnił, że w prawdzie żyje się koniecznie lepiej niż w kłamstwie?).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań",
        "slug": "czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 42,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bezpieczeństwo",
          "slug": "bezpieczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezpieczenstwo"
        },
        {
          "name": "komunizm",
          "slug": "komunizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/komunizm"
        },
        {
          "name": "demokracja",
          "slug": "demokracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/demokracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Czy_diabe%C5%82_mo%C5%BCe_by%C4%87_zbawiony_i_27_innych_kaza%C5%84.",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "3356499e-4c50-4c27-9040-cef5c989a093",
      "slug": "krotko-mowiac-rozdarci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan/krotko-mowiac-rozdarci",
      "text": "Krótko mówiąc, rozdarci jesteśmy między niedające się pogodzić pragnienia: chcemy coraz mniej państwa, którego nadzór i natrętne wtrącanie się w nasze sprawy odczuwamy z przykrością, względem którego przeżywamy niemiło własną swoją niemoc; jednocześnie chcemy coraz więcej państwa, by broniło nas przeciw wszystkim możliwym nieszczęściom, pochodzącym od natury, od społeczeństwa czy od nas samych, by zagwarantowało nam bezpieczeństwo totalne, zajęło się naszymi interesami i wspierało naszą szczególną sprawę przeciwko wszystkim innym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań",
        "slug": "czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/czy-diabel-moze-byc-zbawiony-i-27-innych-kazan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 37,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bezpieczeństwo",
          "slug": "bezpieczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezpieczenstwo"
        },
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Czy_diabe%C5%82_mo%C5%BCe_by%C4%87_zbawiony_i_27_innych_kaza%C5%84.",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "b316984d-bc8d-4efe-a772-55253fec2dcb",
      "slug": "bez-watpienia-dobroczynnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke/rozwazania-o-rewolucji-we-francji/bez-watpienia-dobroczynnosc",
      "text": "Bez wątpienia dobroczynność względem ubogich jest obowiązkiem wszystkich chrześcijan (…). Sposób, tryb, czas i wybór odbiorcy i rozmiaru pomocy pozostają w prywatnej gestii darczyńcy i być może dlatego właśnie dokonywana jest ona z tym większą satysfakcją, ponieważ udzielenie jej posiada znamiona wolności, a w dodatku poleca nas szczególnie Bożej łasce, będąc przejawem cnoty właściwej stworzeniu świadomemu swojej własnej niemocy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Edmund Burke",
        "slug": "edmund-burke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke"
      },
      "book": {
        "title": "Rozważania o rewolucji we Francji",
        "slug": "rozwazania-o-rewolucji-we-francji",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke/rozwazania-o-rewolucji-we-francji"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "dobroczynność",
          "slug": "dobroczynnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroczynnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Edmund_Burke#Rozwa%C5%BCania_o_rewolucji_we_Francji",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:31"
    },
    {
      "id": "7cbcd6e1-4da2-47fd-b556-0b8fe26ef97c",
      "slug": "wolnosc-bez-madrosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke/rozwazania-o-rewolucji-we-francji/wolnosc-bez-madrosci",
      "text": "Wolność bez mądrości i cnoty? To jest zło największe z możliwych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Edmund Burke",
        "slug": "edmund-burke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke"
      },
      "book": {
        "title": "Rozważania o rewolucji we Francji",
        "slug": "rozwazania-o-rewolucji-we-francji",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke/rozwazania-o-rewolucji-we-francji"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "mądrość",
          "slug": "madrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/madrosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Edmund_Burke#Rozwa%C5%BCania_o_rewolucji_we_Francji",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:31"
    },
    {
      "id": "e66c7176-714c-43fd-8c9c-c981a97617eb",
      "slug": "zakaz-jak-powszechnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/pod-mocnym-aniolem/zakaz-jak-powszechnie",
      "text": "Zakaz – jak powszechnie wiadomo – rodzi konspirację, konspiracja niekiedy bywa bardzo twórcza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Pilch",
        "slug": "jerzy-pilch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch"
      },
      "book": {
        "title": "Pod mocnym aniołem",
        "slug": "pod-mocnym-aniolem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/pod-mocnym-aniolem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pod_Mocnym_Anio%C5%82em#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:28"
    },
    {
      "id": "dbb93294-9b05-439f-904e-c681311ac2fd",
      "slug": "trzeba-miec-co-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/miasto-utrapienia/trzeba-miec-co-sie",
      "text": "Trzeba mieć, co się chce! I trzeba żyć, jak się chce!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Pilch",
        "slug": "jerzy-pilch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch"
      },
      "book": {
        "title": "Miasto utrapienia",
        "slug": "miasto-utrapienia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/miasto-utrapienia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Miasto_utrapienia#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:27"
    },
    {
      "id": "d7686bb4-874f-4eae-9af2-3ba625b739dd",
      "slug": "jestesmy-sami-absolutnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/pod-mocnym-aniolem/jestesmy-sami-absolutnie",
      "text": "Jesteśmy sami, absolutnie sami, więc można powiedzieć: trwa lato życia, trwa jedyny sezon, w którym spełniają się najskrytsze zamiary. Idziemy w głąb ciemnego lasu, mijają nas schizofrenicy i samobójcy, kończy się ścieżka, niebo ciemnieje, idziemy zanurzeni po pas w mokrych zaroślach, obejmujemy się, jak nikt się nigdy na ziemi nie obejmował. Panie Boże, uczę się przy niej wolności, moje serce uczy się bić, oddycham, jestem, bo ona jest. Jaki to problem: żakiet porzucony w mokrej trawie? Jaki to problem: pomięte i wilgotne spodnie? Jaki to problem: iść boso i boso wsiadać do podmiejskiej kolejki? Chodź, chodź, teraz tak. Na twoją skórę pada cień liścia i kropla deszczu. Przestałem się bać. Ktoś we mnie przestał się bać. Nie boi się. (…)",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Pilch",
        "slug": "jerzy-pilch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch"
      },
      "book": {
        "title": "Pod mocnym aniołem",
        "slug": "pod-mocnym-aniolem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/pod-mocnym-aniolem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pod_Mocnym_Anio%C5%82em#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:27"
    },
    {
      "id": "639715b5-fd38-4621-a1dd-7f5f21b73670",
      "slug": "bogactwo-to-narzedzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/bog-imperator-diuny/bogactwo-to-narzedzie",
      "text": "Bogactwo to narzędzie wolności, ale pogoń za nim to droga do niewolnictwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Bóg Imperator Diuny",
        "slug": "bog-imperator-diuny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/bog-imperator-diuny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bogactwo",
          "slug": "bogactwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bogactwo"
        },
        {
          "name": "chciwość",
          "slug": "chciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chciwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Frank_Herbert#B%C3%B3g_Imperator_Diuny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:23"
    },
    {
      "id": "a5314fac-a770-4705-bd9b-dcf07a6cdfd9",
      "slug": "szukaj-swobody-a-staniesz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna/szukaj-swobody-a-staniesz",
      "text": "Szukaj swobody, a staniesz się niewolnikiem swoich pragnień. Szukaj dyscypliny, a znajdziesz wolność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Diuna",
        "slug": "diuna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        },
        {
          "name": "samodyscyplina",
          "slug": "samodyscyplina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samodyscyplina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Frank_Herbert#Diuna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:21"
    },
    {
      "id": "e56faa83-6c14-4160-80a2-948148a1966e",
      "slug": "czy-moge-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot/kubus-fatalista-i-jego-pan/czy-moge-nie",
      "text": "Czy mogę nie być sobą? A będąc sobą, czy mogę postępować inaczej niż ja?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Denis Diderot",
        "slug": "denis-diderot",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot"
      },
      "book": {
        "title": "Kubuś Fatalista i jego pan",
        "slug": "kubus-fatalista-i-jego-pan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot/kubus-fatalista-i-jego-pan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Denis_Diderot#Kubu%C5%9B_Fatalista_i_jego_Pan",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:16"
    },
    {
      "id": "54954cab-54c0-4857-af5b-697405ea1764",
      "slug": "czy-czlowiek-ma-sile",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot/kubus-fatalista-i-jego-pan/czy-czlowiek-ma-sile",
      "text": "Czy człowiek ma siłę zakochać się lub nie zakochać? A kiedy jest zakochany, czy może postępować tak, jakby nim nie był?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Denis Diderot",
        "slug": "denis-diderot",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot"
      },
      "book": {
        "title": "Kubuś Fatalista i jego pan",
        "slug": "kubus-fatalista-i-jego-pan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/denis-diderot/kubus-fatalista-i-jego-pan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zakochanie",
          "slug": "zakochanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zakochanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Denis_Diderot#Kubu%C5%9B_Fatalista_i_jego_Pan",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:16"
    },
    {
      "id": "e6c64264-8bf1-4fb0-a865-ef59a29de0e0",
      "slug": "wiezien-ktory-potrafi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/khalil-gibran/polamane-skrzydla/wiezien-ktory-potrafi",
      "text": "Więzień, który potrafi rozbić mury swego więzienia, a nie czyni tego, jest tchórzem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Khalil Gibran",
        "slug": "khalil-gibran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/khalil-gibran"
      },
      "book": {
        "title": "Połamane skrzydła",
        "slug": "polamane-skrzydla",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/khalil-gibran/polamane-skrzydla"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tchórzostwo",
          "slug": "tchorzostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tchorzostwo"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Khalil_Gibran#Po%C5%82amane_skrzyd%C5%82a_(1912)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:15"
    },
    {
      "id": "34a1b176-12da-494e-9fe4-80292742f389",
      "slug": "milosc-jest-jedyna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/khalil-gibran/polamane-skrzydla/milosc-jest-jedyna",
      "text": "Miłość jest jedyną wolnością na tym świecie, ponieważ wynosi dusze na wyżyny, gdzie nie dosięgną jej ludzkie kodeksy i tradycje, gdzie nie kierują nią prawa natury.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Khalil Gibran",
        "slug": "khalil-gibran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/khalil-gibran"
      },
      "book": {
        "title": "Połamane skrzydła",
        "slug": "polamane-skrzydla",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/khalil-gibran/polamane-skrzydla"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Khalil_Gibran#Po%C5%82amane_skrzyd%C5%82a_(1912)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:15"
    },
    {
      "id": "c0758b14-17a8-4e69-846d-2f78c37cc0a8",
      "slug": "musisz-wyrzec-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/rosshalde/musisz-wyrzec-sie",
      "text": "Musisz wyrzec się wszystkiego, co masz, i musisz oczyścić się z całej przeszłości, inaczej nigdy nie zdołasz jasnym, swobodnym wzrokiem spojrzeć na świat.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Rosshalde",
        "slug": "rosshalde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/rosshalde"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Hermann_Hesse#Rosshalde",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:14"
    },
    {
      "id": "b25eb656-11ac-42e0-88bb-705135747fb0",
      "slug": "jesli-wysoki-urzad",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/gra-szklanych-paciorkow/jesli-wysoki-urzad",
      "text": "Jeśli wysoki urząd powoła cię na jakieś stanowisko, wiedz: wszelkie wstępowanie po urzędowych szczeblach nie jest krokiem ku wolności, lecz ku związaniu. Im większa urzędowa władza, tym związanie głębsze. Im silniejsza osobowość, tym bardziej potępiana samowola.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Gra szklanych paciorków",
        "slug": "gra-szklanych-paciorkow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/gra-szklanych-paciorkow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 140,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "kariera",
          "slug": "kariera",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kariera"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Hermann_Hesse#Gra_szklanych_paciork%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:14"
    },
    {
      "id": "573cef7f-502b-402a-ab93-e6a126a15a90",
      "slug": "wolnosc-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/narcyza/wolnosc-nie-jest",
      "text": "Wolność nie jest rzeczą zupełną, rzeczą doskonałą. Jest wyzwoleniem się z pewnych stosunków do spraw świata, jest tendencją do znalezienia się na zewnątrz cudownych zawiłości życia, organicznych powiązań. Prawdą życia jest powrót, jest niewola w zamęcie potęg ziemi i nieba, niewola, zamykająca w sobie panowanie. Człowiek wolny jest ten, który nie pozostaje do życia w żadnym stosunku. Człowiek wolny nie może władać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zofia Nałkowska",
        "slug": "zofia-nalkowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska"
      },
      "book": {
        "title": "Narcyza",
        "slug": "narcyza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/narcyza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 280,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zofia_Na%C5%82kowska#Narcyza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:12"
    },
    {
      "id": "0ab1cef1-867b-4790-a98a-a6a8760ae0ea",
      "slug": "nie-jestem-kobieta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/narcyza/nie-jestem-kobieta",
      "text": "Nie jestem kobieta wyzwolona, nie jestem nawet wyzwalająca się kobieta. Boję się wolności dla siebie jak opuszczenia i śmierci. Boję się jej jak nieskończoności. Właśnie chcę oddana być w niewolę i móc w niewolę brać. Chcę pętać sobą – i chodzić w cudzym zaczarowaniu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zofia Nałkowska",
        "slug": "zofia-nalkowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska"
      },
      "book": {
        "title": "Narcyza",
        "slug": "narcyza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/narcyza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 134,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zależność emocjonalna",
          "slug": "zaleznosc-emocjonalna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaleznosc-emocjonalna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zofia_Na%C5%82kowska#Narcyza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:12"
    },
    {
      "id": "5a75b65b-1f28-41fe-8625-46db550dac5b",
      "slug": "tak-zatem-wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego/tak-zatem-wolnosc",
      "text": "Tak zatem wolność jest namiętnością, a wola osiągnięcia wolności – czynem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa dnia poprzedniego",
        "slug": "wyspa-dnia-poprzedniego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "działanie",
          "slug": "dzialanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzialanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyspa_dnia_poprzedniego#Inne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:07"
    },
    {
      "id": "b7cc3507-b087-4e98-84f0-32e444a22546",
      "slug": "czy-podazymy-tam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/lups/czy-podazymy-tam",
      "text": "Czy podążymy tam, gdzie nas prowadzi magia? Machniemy różdżką, żeby odkryć, kto jest winien i jakiego przestępstwa? Zaczarujemy ludzi, żeby byli dobrzy? Niewinni nie mieliby się czego obawiać, myśli pan? nie postawiłbym na to nawet pensa, panie Pesymal. Magia jest taka trochę żywa, trochę podstępna. I kiedy już pan myśli, że trzyma ją za gardło, ona gryzie pana w tyłek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Łups!",
        "slug": "lups",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/lups"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "magia",
          "slug": "magia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/magia"
        },
        {
          "name": "policja",
          "slug": "policja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/policja"
        },
        {
          "name": "inwigilacja",
          "slug": "inwigilacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/inwigilacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%81ups!",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:01"
    },
    {
      "id": "8055d012-6a8b-4ed9-8995-3944ea06bc99",
      "slug": "pytal-pan-czemu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/niewidoczni-akademicy/pytal-pan-czemu",
      "text": "– Pytał pan, czemu jestem silny. Kiedy żyłem w mroku kuźni, podnosiłem ciężary. Z początku obcęgi, potem mały młotek, później największy młot, aż wreszcie pewnego dnia zdołałem podnieść kowadło. To był dobry dzień. Zyskałem odrobinę wolności.\n\n– Dlaczego to takie ważne, że podniosłeś kowadło?\n\n– Byłem do niego przykuty.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Niewidoczni akademicy",
        "slug": "niewidoczni-akademicy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/niewidoczni-akademicy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        },
        {
          "name": "trening",
          "slug": "trening",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trening"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Niewidoczni_akademicy_(2009)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:01"
    },
    {
      "id": "579fdcca-d599-41e4-bdab-0dc72b64c298",
      "slug": "ogolne-zalozenie-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/lups/ogolne-zalozenie-bylo",
      "text": "Ogólne założenie było takie, że jeśli tylko nie spróbuje wyjść, nikt nie będzie mu wyjścia utrudniał.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Łups!",
        "slug": "lups",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/lups"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%81ups!",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:01"
    },
    {
      "id": "0b46cc9f-73e1-4553-951f-862ebb83e37e",
      "slug": "wierze-w-wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pieklo-pocztowe/wierze-w-wolnosc",
      "text": "Wierzę w wolność. (…) A żadna praktyczna definicja wolności nie byłaby zupełna bez wolności przyjmowania konsekwencji. W rzeczy samej, jest to wolność, na której opierają się wszystkie pozostałe.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Piekło pocztowe",
        "slug": "pieklo-pocztowe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pieklo-pocztowe"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        },
        {
          "name": "konsekwencje decyzji",
          "slug": "konsekwencje-decyzji",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsekwencje-decyzji"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Piek%C5%82o_pocztowe_(2004)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:01"
    },
    {
      "id": "acaa2f8e-c924-4e15-839d-d4c3537af555",
      "slug": "czy-wolnosc-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/na-glinianych-nogach/czy-wolnosc-jest",
      "text": "– Czy Wolność Jest Przerażająca?\n\n– Ty to powiedziałeś.\n\n– Mówisz ludziom: Zrzućcie Łańcuchy, A Oni Wykuwają Dla Siebie Nowe??\n\n– Owszem, wydaje się, że to podstawowa ludzka działalność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Na glinianych nogach",
        "slug": "na-glinianych-nogach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/na-glinianych-nogach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_glinianych_nogach",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:56"
    },
    {
      "id": "10701388-affe-429d-8fd0-0228a94afc7a",
      "slug": "jaka-jest-lepsza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/na-glinianych-nogach/jaka-jest-lepsza",
      "text": "Jaka Jest Lepsza Praca Dla Tego, Który Ukochał Wolność, Niż Funkcja Strażnika? Prawo Jest Sługą Wolności. Wolność Bez Ograniczeń To Tylko Słowo.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Na glinianych nogach",
        "slug": "na-glinianych-nogach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/na-glinianych-nogach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_glinianych_nogach",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:56"
    },
    {
      "id": "e9ba30e6-3aad-410a-a8eb-23e7ad8d184c",
      "slug": "w-sklad-wolnosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ciekawe-czasy/w-sklad-wolnosci",
      "text": "W skład wolności, naturalnie, wchodziło odwieczne prawo do śmierci głodowej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Ciekawe czasy",
        "slug": "ciekawe-czasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ciekawe-czasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "głód",
          "slug": "glod",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glod"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ciekawe_czasy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:55"
    },
    {
      "id": "039193dd-5679-4ca3-9201-ee9539c18a67",
      "slug": "mozesz-byc-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wyprawa-czarownic/mozesz-byc-tak",
      "text": "Możesz być tak asertywna, jak tylko ci się podoba, (…) bylebyś robiła, co ci każą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Wyprawa czarownic",
        "slug": "wyprawa-czarownic",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wyprawa-czarownic"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyprawa_czarownic",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:52"
    },
    {
      "id": "0d3247ac-52e0-4221-afd8-0b63947d73fc",
      "slug": "tylko-we-snie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/trzy-wiedzmy/tylko-we-snie",
      "text": "Tylko we śnie jesteśmy wolni. Na jawie musimy się śpieszyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Trzy wiedźmy",
        "slug": "trzy-wiedzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/trzy-wiedzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Trzy_wied%C5%BAmy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:48"
    },
    {
      "id": "417e0175-a65e-4609-8a28-a7982ebcff9e",
      "slug": "posiadanie-meza-i-dzieci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sylvia-plath/szklany-klosz/posiadanie-meza-i-dzieci",
      "text": "Posiadanie męża i dzieci równa się przepierce mózgu – człowiek staje się czymś w rodzaju głupiego niewolnika w małym, totalitarnym państewku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sylvia Plath",
        "slug": "sylvia-plath",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sylvia-plath"
      },
      "book": {
        "title": "Szklany klosz",
        "slug": "szklany-klosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sylvia-plath/szklany-klosz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "rodzina",
          "slug": "rodzina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rodzina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szklany_klosz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:44"
    },
    {
      "id": "b07a3a1a-cc74-4b58-b280-1fc20f154726",
      "slug": "istna-kwadratura-kola",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/emigranci/istna-kwadratura-kola",
      "text": "Istna kwadratura koła. Żeby wykorzystać moją jedyną szansę – utraciłem ją. Uciekłszy, przestałem być niewolnikiem. Rozrzedziłem się, rozpłynąłem w wolności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sławomir Mrożek",
        "slug": "slawomir-mrozek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek"
      },
      "book": {
        "title": "Emigranci",
        "slug": "emigranci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/emigranci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/S%C5%82awomir_Mro%C5%BCek#Emigranci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:42"
    },
    {
      "id": "93dc15fa-a25f-41e8-87c3-7bcc87d9a46c",
      "slug": "rzeczy-ktorych-pozadasz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/emigranci/rzeczy-ktorych-pozadasz",
      "text": "Rzeczy, których pożądasz, które chcesz mieć. Które możesz kupić za pieniądze. Być niewolnikiem rzeczy, to niewola jeszcze doskonalsza niż więzienie. To niewola doprawdy ideologiczna, bo tu już nie ma żadnej przemocy z zewnątrz, żadnego przymusu. To już sama tylko dusza niewolnicza niewolę sobie stwarza, bo niewoli łaknie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sławomir Mrożek",
        "slug": "slawomir-mrozek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek"
      },
      "book": {
        "title": "Emigranci",
        "slug": "emigranci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/emigranci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/S%C5%82awomir_Mro%C5%BCek#Emigranci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:42"
    },
    {
      "id": "86718327-5c2a-4819-aa71-d90d549faf64",
      "slug": "praca-da-chleb",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/emigranci/praca-da-chleb",
      "text": "Praca da chleb, a prawo wolność, bo wolność będzie prawem, a prawo wolnością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sławomir Mrożek",
        "slug": "slawomir-mrozek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek"
      },
      "book": {
        "title": "Emigranci",
        "slug": "emigranci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/emigranci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/S%C5%82awomir_Mro%C5%BCek#Emigranci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:42"
    },
    {
      "id": "c208518c-7793-42e5-95fb-48ee50f11157",
      "slug": "ludzkosc-zyskuje-wiecej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-stuart-mill/utylitaryzm-o-wolnosci/ludzkosc-zyskuje-wiecej",
      "text": "Ludzkość zyskuje więcej, pozwalając żyć każdemu wedle jego upodobania, niż zmuszając każdego, by żył wedle upodobania pozostałych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Stuart Mill",
        "slug": "john-stuart-mill",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-stuart-mill"
      },
      "book": {
        "title": "Utylitaryzm O wolności",
        "slug": "utylitaryzm-o-wolnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-stuart-mill/utylitaryzm-o-wolnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Stuart_Mill#Utylitaryzm._O_wolno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:41"
    },
    {
      "id": "8977fcbc-af16-4471-aa64-23981d22c518",
      "slug": "jedyna-wolnoscia-zaslugujaca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-stuart-mill/utylitaryzm-o-wolnosci/jedyna-wolnoscia-zaslugujaca",
      "text": "Jedyną wolnością zasługującą na to miano, jest swoboda dążenia do własnego dobra na swój własny sposób, o ile nie próbujemy pozbawiać innych wolności ani powstrzymywać ich starań o jej osiągnięcie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Stuart Mill",
        "slug": "john-stuart-mill",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-stuart-mill"
      },
      "book": {
        "title": "Utylitaryzm O wolności",
        "slug": "utylitaryzm-o-wolnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-stuart-mill/utylitaryzm-o-wolnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Stuart_Mill#Utylitaryzm._O_wolno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:41"
    },
    {
      "id": "d6e1542a-1acb-4218-bb88-65b7b614d8a6",
      "slug": "czlowiek-jest-skazany",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/byt-i-nicosc-zarys-ontologii-fenomenologicznej/czlowiek-jest-skazany",
      "text": "Człowiek jest skazany na wolność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jean-Paul Sartre",
        "slug": "jean-paul-sartre",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre"
      },
      "book": {
        "title": "Byt i nicość. Zarys ontologii fenomenologicznej",
        "slug": "byt-i-nicosc-zarys-ontologii-fenomenologicznej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/byt-i-nicosc-zarys-ontologii-fenomenologicznej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jean-Paul_Sartre#Byt_i_nico%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:40"
    },
    {
      "id": "89be049b-a525-4f68-a6c3-9e6e4db684ff",
      "slug": "bezwzgledna-odpowiedzialnosc-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/byt-i-nicosc-zarys-ontologii-fenomenologicznej/bezwzgledna-odpowiedzialnosc-nie",
      "text": "Bezwzględna odpowiedzialność nie jest afirmacją czegoś zewnętrznego; jest zwykłym wymogiem logicznym, wypływającym z naszej wolności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jean-Paul Sartre",
        "slug": "jean-paul-sartre",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre"
      },
      "book": {
        "title": "Byt i nicość. Zarys ontologii fenomenologicznej",
        "slug": "byt-i-nicosc-zarys-ontologii-fenomenologicznej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/byt-i-nicosc-zarys-ontologii-fenomenologicznej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jean-Paul_Sartre#Byt_i_nico%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:40"
    },
    {
      "id": "ee8d63d6-b2df-4d81-a03f-ba65df1e370f",
      "slug": "czlowiek-moze-sluzyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska/noce-i-dnie-tom-iii-i-iv/czlowiek-moze-sluzyc",
      "text": "Człowiek może służyć tylko czemuś, nigdy komuś.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Dąbrowska",
        "slug": "maria-dabrowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska"
      },
      "book": {
        "title": "Noce i dnie. Tom III i IV",
        "slug": "noce-i-dnie-tom-iii-i-iv",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska/noce-i-dnie-tom-iii-i-iv"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_D%C4%85browska#Noce_i_dnie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:36"
    },
    {
      "id": "701f3550-ee1f-4830-bd6a-bf39a9de7561",
      "slug": "jest-cecha-wolnosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marek-aureliusz/rozmyslania/jest-cecha-wolnosci",
      "text": "Jest cechą wolności zarówno zmienić zdanie, jak pójść za zdaniem człowieka, prowadzącego na drogę prostą. Twoją bowiem pozostaje własnością działanie w myśl twego własnego popędu i sądu, a wreszcie dochodzące do skutku według twego własnego rozumu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marek Aureliusz",
        "slug": "marek-aureliusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marek-aureliusz"
      },
      "book": {
        "title": "Rozmyślania",
        "slug": "rozmyslania",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marek-aureliusz/rozmyslania"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marek_Aureliusz#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:35"
    },
    {
      "id": "1445e4b7-3061-4bef-a622-9aecee67497f",
      "slug": "prowincjonalizm-nie-polega",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-krall/na-wschod-od-arbatu/prowincjonalizm-nie-polega",
      "text": "Prowincjonalizm nie polega na tym, że nie ma Trietiakowskiej Galerii, tylko na tym, że nie ma możliwości wyboru.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hanna Krall",
        "slug": "hanna-krall",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-krall"
      },
      "book": {
        "title": "Na Wschód od Arbatu",
        "slug": "na-wschod-od-arbatu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-krall/na-wschod-od-arbatu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 81,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Hanna_Krall#Na_wsch%C3%B3d_od_Arbatu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:28"
    },
    {
      "id": "f280bb3d-c9c8-4551-a809-15c548fac5f5",
      "slug": "a-kiedy-straszna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki/beniowski/a-kiedy-straszna",
      "text": "A kiedy straszną opisują burzę,\n\nTo chmura piorun zostawia w cenzurze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Juliusz Słowacki",
        "slug": "juliusz-slowacki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki"
      },
      "book": {
        "title": "Beniowski",
        "slug": "beniowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki/beniowski"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pisanie",
          "slug": "pisanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pisanie"
        },
        {
          "name": "cenzura",
          "slug": "cenzura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cenzura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Beniowski",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:27"
    },
    {
      "id": "d6063407-7e52-4ecc-b88e-a08c966fbb20",
      "slug": "czas-nadchodzi-wyzwolenia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-krasinski/nie-boska-komedia/czas-nadchodzi-wyzwolenia",
      "text": "Czas nadchodzi wyzwolenia kobiet i Murzynów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zygmunt Krasiński",
        "slug": "zygmunt-krasinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-krasinski"
      },
      "book": {
        "title": "Nie-Boska komedia",
        "slug": "nie-boska-komedia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-krasinski/nie-boska-komedia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nie-Boska_komedia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:27"
    },
    {
      "id": "465f0064-3fbd-487e-a4c6-4611215d9cdd",
      "slug": "w-pochlebstwie-tkwi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tacyt/dzieje/w-pochlebstwie-tkwi",
      "text": "W pochlebstwie tkwi zbrodnicza cecha niewoli, w złośliwości fałszywy pozór wolności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tacyt",
        "slug": "tacyt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tacyt"
      },
      "book": {
        "title": "Dzieje",
        "slug": "dzieje",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tacyt/dzieje"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pochlebstwo",
          "slug": "pochlebstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pochlebstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tacyt#Dzieje",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:25"
    },
    {
      "id": "604ff7d8-7a19-46d3-9d61-76c82b7e52fa",
      "slug": "urodzony-w-niewoli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz/urodzony-w-niewoli",
      "text": "Urodzony w niewoli, okuty w powiciu,\n\nJa tylko jedną taką wiosnę miałem w życiu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Tadeusz",
        "slug": "pan-tadeusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Tadeusz_(poemat)#U",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:24"
    },
    {
      "id": "5c07f84c-e0c8-44f7-b839-1d8fc2f6eef8",
      "slug": "bo-kto-siedzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/ksiegi-narodu-polskiego-i-pielgrzymstwa-polskiego/bo-kto-siedzi",
      "text": "Bo kto siedzi w Ojczyźnie i cierpi niewolę, aby zachować życie, ten straci Ojczyznę i życie; a kto opuści Ojczyznę, aby bronił Wolności narażeniem życia swego, ten obroni Ojczyznę i będzie żyć wiecznie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego",
        "slug": "ksiegi-narodu-polskiego-i-pielgrzymstwa-polskiego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/ksiegi-narodu-polskiego-i-pielgrzymstwa-polskiego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "ojczyzna",
          "slug": "ojczyzna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojczyzna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Adam_Mickiewicz#Ksi%C4%99gi_narodu_polskiego_i_pielgrzymstwa_polskiego_(1832)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:23"
    },
    {
      "id": "44c66fcf-f56f-4a07-bb5d-7690fc7c328c",
      "slug": "dopoki-wiara-kwitla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz/dopoki-wiara-kwitla",
      "text": "Dopóki wiara kwitła, szanowano prawa,\n\nByła wolność z porządkiem i z dostatkiem sława.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Tadeusz",
        "slug": "pan-tadeusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Tadeusz_(poemat)#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:23"
    },
    {
      "id": "349f154b-bb02-4003-b893-db8a373fc060",
      "slug": "na-poczatku-byla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/ksiegi-narodu-polskiego-i-pielgrzymstwa-polskiego/na-poczatku-byla",
      "text": "Na początku była wiara w jednego Boga i była Wolność na świecie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego",
        "slug": "ksiegi-narodu-polskiego-i-pielgrzymstwa-polskiego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/ksiegi-narodu-polskiego-i-pielgrzymstwa-polskiego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ksi%C4%99gi_narodu_polskiego_i_pielgrzymstwa_polskiego",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:23"
    },
    {
      "id": "ab6ef39f-5e1a-4de1-be08-3e14ada4dab9",
      "slug": "wolnym-rycerzom-powiadal",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/konrad-wallenrod/wolnym-rycerzom-powiadal",
      "text": "Wolnym rycerzom – powiadał – wolno wybierać oręże\n\nI na polu otwartym bić się równymi siłami;\n\nTyś niewolnik, jedyna broń niewolników – podstępy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Konrad Wallenrod",
        "slug": "konrad-wallenrod",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/konrad-wallenrod"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Konrad_Wallenrod",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:22"
    },
    {
      "id": "b3059580-d68e-4a44-b74c-25baa14d6f43",
      "slug": "jesli-nie-mozem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/ballady-i-romanse/jesli-nie-mozem",
      "text": "Jeśli nie możem ujść nieprzyjaciela,\n\nO śmierć błagamy u Ciebie,\n\nNiechaj nas lepiej Twój piorun wystrzela,\n\nLub żywych ziemia pogrzebie!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ballady i romanse",
        "slug": "ballady-i-romanse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/ballady-i-romanse"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 92,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "modlitwa",
          "slug": "modlitwa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/modlitwa"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ballady_i_romanse",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "593ac5a8-2cc9-4b73-83e1-4542740dc6ee",
      "slug": "moze-tak-przywyklismy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/moze-tak-przywyklismy",
      "text": "Może, tak przywykliśmy do kieratu, że ta odrobina wolności wytrąca nas z równowagi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erich Maria Remarque",
        "slug": "erich-maria-remarque",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque"
      },
      "book": {
        "title": "Trzej towarzysze",
        "slug": "trzej-towarzysze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "0da5c967-2539-46ab-9a56-1128cabf4cdb",
      "slug": "byle-nie-wyrzekac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/byle-nie-wyrzekac",
      "text": "Byle nie wyrzekać się wolności. Jest ona cenniejsza aniżeli miłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erich Maria Remarque",
        "slug": "erich-maria-remarque",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque"
      },
      "book": {
        "title": "Trzej towarzysze",
        "slug": "trzej-towarzysze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "cc209495-995f-437e-9dfe-0508dfc342f1",
      "slug": "a-co-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/nim-nadejdzie-lato/a-co-to-jest",
      "text": "– A co to jest wolność?\n\n– Tego i ja nie wiem. Wiem tylko, że nie jest to brak odpowiedzialności ani brak celu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erich Maria Remarque",
        "slug": "erich-maria-remarque",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque"
      },
      "book": {
        "title": "Nim nadejdzie lato",
        "slug": "nim-nadejdzie-lato",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/nim-nadejdzie-lato"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Nim_nadejdzie_lato_(1961)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:20"
    },
    {
      "id": "9f0d6804-45e0-402c-986b-3e205524f468",
      "slug": "wolnym-sie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/luk-triumfalny/wolnym-sie-jest",
      "text": "Wolnym się jest dopiero wtedy, kiedy już nie ma po co żyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erich Maria Remarque",
        "slug": "erich-maria-remarque",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque"
      },
      "book": {
        "title": "Łuk Triumfalny",
        "slug": "luk-triumfalny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/luk-triumfalny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#%C5%81uk_triumfalny_(1945)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:19"
    },
    {
      "id": "f9e5f690-9b75-42e4-b069-6a007be788ef",
      "slug": "kto-sieje-ewolucje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/pokoj-na-ziemi/kto-sieje-ewolucje",
      "text": "Kto sieje ewolucję, ten zbiera rozum. A rozum nie chce nikomu służyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Pokój na Ziemi",
        "slug": "pokoj-na-ziemi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/pokoj-na-ziemi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 120,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Pok%C3%B3j_na_Ziemi_(1987)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:15"
    },
    {
      "id": "98eadb73-1875-4994-8320-8fce20429878",
      "slug": "wolnosc-nie-oznacza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/okamgnienie/wolnosc-nie-oznacza",
      "text": "Wolność nie oznacza wykorzystywanej szansy zaspokajania sprawiedliwie wyczuwanych potrzeb, ponieważ potrzeby są nam wmawiane i wciskane przez często anonimowe grupy wielkich inwestorów światowego kapitału.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Okamgnienie",
        "slug": "okamgnienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/okamgnienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 155,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Okamgnienie_(2000)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:14"
    },
    {
      "id": "e0a75803-0f64-48c0-8af5-2188d4fb9038",
      "slug": "nie-ma-sprawiedliwosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/dzienniki-gwiazdowe/nie-ma-sprawiedliwosci",
      "text": "Nie ma sprawiedliwości tam, gdzie jest prawo głoszące wolność najwyższą…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Dzienniki gwiazdowe",
        "slug": "dzienniki-gwiazdowe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/dzienniki-gwiazdowe"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Dzienniki_gwiazdowe_(1957)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:11"
    },
    {
      "id": "673bc6a7-7ff4-43c7-aeee-34b1a7624ebc",
      "slug": "zauwaz-prosze-ze-swiat",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/dzienniki-gwiazdowe/zauwaz-prosze-ze-swiat",
      "text": "Zauważ, proszę, że świat zniewolony do samego dobra jest takim samym przybytkiem niewoli jak świat zniewolony do samego zła.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Dzienniki gwiazdowe",
        "slug": "dzienniki-gwiazdowe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/dzienniki-gwiazdowe"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Dzienniki_gwiazdowe_(1957)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:11"
    },
    {
      "id": "6fa4b38f-5d80-4da9-9cd6-87f2979d2709",
      "slug": "bog-jaki-bog",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/bog-jaki-bog",
      "text": "Bóg? Jaki Bóg? Ojciec? Jaki ojciec? Ja sam ich sobie ustanowiłem. Oni z łaski mojej, z mojej woli! Po cóż klękać przed nimi? Dlaczego nie klęknąć przed sobą, sobą, sobą, jedynym źródłem prawa mojego?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ślub",
        "slug": "slub",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:01"
    },
    {
      "id": "a860473c-118b-47de-b272-f3431ff285ac",
      "slug": "wiec-coz-zachod",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/wiec-coz-zachod",
      "text": "Więc cóż Zachód może nam ofiarować? Wolność od czegoś to dużo, ale to za mało, to o wiele mniej niż wolność ku czemuś.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Zniewolony umysł",
        "slug": "zniewolony-umysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "81763e54-01c6-4900-99d9-d142adfdee28",
      "slug": "strach-przed-wolnoscia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/strach-przed-wolnoscia",
      "text": "Strach przed wolnością jest strachem przed pustką.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Zniewolony umysł",
        "slug": "zniewolony-umysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "0d93cc50-ef22-4854-b5fc-7c2e0e1899e2",
      "slug": "przyjazd-na-zachod",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/przyjazd-na-zachod",
      "text": "Przyjazd na Zachód jest dla człowieka ze Wschodu dużym wstrząsem, gdyż w obcowaniu z innymi – poczynając od tragarza i szofera taksówki – nie napotyka na żaden opór – są oni zupełnie rozluźnieni, brak im tej wewnętrznej koncentracji, która wyraża się w opuszczeniu głowy albo w latających niespokojnie oczach, gadają, co im ślina na język przyniesie, śmieją się głośno; czyż to możliwe, aby stosunki pomiędzy ludźmi mogły być aż tak proste?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Zniewolony umysł",
        "slug": "zniewolony-umysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "070aaae8-2d05-4d87-9115-ec14bc734b4a",
      "slug": "definicje-wolnosci-sa-rozne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/definicje-wolnosci-sa-rozne",
      "text": "Definicje wolności są różne. Jedna z nich głosi, że wolność jest to możliwość picia nieograniczonej ilości wódki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Rodzinna Europa",
        "slug": "rodzinna-europa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czes%C5%82aw_Mi%C5%82osz#Rodzinna_Europa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:54"
    },
    {
      "id": "31fcb059-9022-4ade-839c-b4d0f5f0e4b0",
      "slug": "wolnosc-jest-dana",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-pawel-ii/pamiec-i-tozsamosc-rozmowy-na-przelomie-tysiacleci/wolnosc-jest-dana",
      "text": "Wolność jest dana człowiekowi przez Stwórcę i jest mu równocześnie zadana. Poprzez wolność człowiek jest powołany do przyjęcia i realizacji prawdy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Paweł II",
        "slug": "jan-pawel-ii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-pawel-ii"
      },
      "book": {
        "title": "Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci",
        "slug": "pamiec-i-tozsamosc-rozmowy-na-przelomie-tysiacleci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-pawel-ii/pamiec-i-tozsamosc-rozmowy-na-przelomie-tysiacleci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pami%C4%99%C4%87_i_to%C5%BCsamo%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:53"
    },
    {
      "id": "abef524a-ac57-4d7e-80d1-5e71fe97c0b7",
      "slug": "jestem-lagodny-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-conrad/jadro-ciemnosci/jestem-lagodny-jak",
      "text": "Jestem łagodny jak nowonarodzone dziecię, ale nie lubię, aby mi dyktowano, co mam robić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Joseph Conrad",
        "slug": "joseph-conrad",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-conrad"
      },
      "book": {
        "title": "Jądro ciemności",
        "slug": "jadro-ciemnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-conrad/jadro-ciemnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Joseph_Conrad#J%C4%85dro_ciemno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:46"
    },
    {
      "id": "dd38933b-76c2-492a-a20a-6cbb2b17c983",
      "slug": "nie-zbuntuja-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/nie-zbuntuja-sie",
      "text": "Nie zbuntują się, póki nie zyskają świadomości, a nie zyskają jej, póki się nie zbuntują.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "dc31cc11-3708-4c75-a8f7-64b7680c6ced",
      "slug": "myslozbrodnia-nie-pociaga",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/myslozbrodnia-nie-pociaga",
      "text": "Myślozbrodnia nie pociąga za sobą kary śmierci: myślozbrodnia JEST śmiercią.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "96e26f0a-fa9d-468c-a4a5-4f3fcd3d6e18",
      "slug": "nic-nie-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/nic-nie-bylo",
      "text": "Nic nie było twoje oprócz tych kilku centymetrów sześciennych zamkniętych pod czaszką.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "prywatność",
          "slug": "prywatnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prywatnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "7b716f60-0147-4221-862b-a81f0a736f0d",
      "slug": "wynalezienie-druku-ulatwilo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/wynalezienie-druku-ulatwilo",
      "text": "Wynalezienie druku ułatwiło jednak manipulację opinią publiczną, a film i radio przyspieszyły ten proces. Wraz z rozwojem telewizji i postępem technicznym, który umożliwił podwójną, nadawczo-odbiorczą rolę sprzętu telewizyjnego, skończyła się prywatność życia obywateli. Policja mogła – jeśli uznano to za pożądane – obserwować każdego obywatela dwadzieścia cztery godziny na dobę; cały czas bombardując ludzi oficjalną propagandą, odcinano ich jednocześnie od innych źródeł informacji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "propaganda",
          "slug": "propaganda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/propaganda"
        },
        {
          "name": "inwigilacja",
          "slug": "inwigilacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/inwigilacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "1bc6e2d8-58f7-49ed-a86c-2b9a3754e0fb",
      "slug": "partia-ma-dwa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/partia-ma-dwa",
      "text": "Partia ma dwa zasadnicze cele: zawładnąć całą kulą ziemską i zlikwidować raz na zawsze swobodę myślenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "039cbf3a-8bdf-43ab-a9ec-e703871eee9a",
      "slug": "wolnosc-to-swoboda",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/wolnosc-to-swoboda",
      "text": "Wolność to swoboda obwieszczenia, że dwa plus dwa równa się cztery. Reszta jest jej pochodną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "868e8d7e-c311-4426-a52b-9681fa8f7fea",
      "slug": "kazdy-smialek-ktory",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/folwark-zwierzecy/kazdy-smialek-ktory",
      "text": "Każdy śmiałek, który zaatakuje tę panującą ortodoksję, zostaje natychmiast skutecznie uciszony. Jeśli czyjeś poglądy godzą zdecydowanie w obowiązującą ideologię, niemal zawsze stają się one przedmiotem nieuczciwej krytyki i nagonki, już to na łamach prasy popularnej, już to w poważnych periodykach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Folwark zwierzęcy",
        "slug": "folwark-zwierzecy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/folwark-zwierzecy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "cenzura",
          "slug": "cenzura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cenzura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Folwark_zwierz%C4%99cy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:42"
    },
    {
      "id": "05f5a34e-437e-400c-8874-a59302e2a9fb",
      "slug": "do-przyszlosci-czy-przeszlosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/do-przyszlosci-czy-przeszlosci",
      "text": "Do przyszłości czy przeszłości, do czasów, w których myśl jest wolna, w których ludzie różnią się między sobą i nie żyją samotnie – do czasów, w których istnieje prawda, a tego co się stało nie można zmienić.\n\nZ epoki identyczności, z epoki samotności, z epoki Wielkiego Brata, z epoki dwójmyślenia – pozdrawiam was!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:42"
    },
    {
      "id": "8cdc35e8-bffb-491c-8475-ba0b9e4dab18",
      "slug": "miec-uczucie-ze-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/dzienniki/miec-uczucie-ze-sie",
      "text": "Mieć uczucie, że się jest spętanym, a równocześnie inne uczucie, że po uwolnieniu z pęt byłoby jeszcze gorzej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Franz Kafka",
        "slug": "franz-kafka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka"
      },
      "book": {
        "title": "Dzienniki",
        "slug": "dzienniki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/dzienniki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Franz_Kafka#Dzienniki_(1910%E2%80%931923)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:39"
    },
    {
      "id": "89333085-9532-49a9-ae66-df7e01bd45b2",
      "slug": "nie-ma-troski",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/bracia-karamazow/nie-ma-troski",
      "text": "Nie ma troski nieprzerwanej i bardziej męczącej człowieka, gdy stanie się swobodnym, jak znaleźć sobie tego, komu pokłon odda.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Bracia Karamazow",
        "slug": "bracia-karamazow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/bracia-karamazow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fiodor_Dostojewski#Bracia_Karamazow",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:35"
    },
    {
      "id": "d8607ae0-94f6-4dbf-9c93-91374684f7f3",
      "slug": "zycie-to-bol",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy/zycie-to-bol",
      "text": "Życie to ból, życie to strach, dlatego właśnie człowiek jest nieszczęśliwy. Teraz wszystko jest bólem i strachem. Teraz człowiek kocha życie, bo kocha ból i strach. Tak to jest urządzone. Życie dane jest człowiekowi za cenę bólu i strachu, i w tym całe oszukaństwo. Człowiek nie jest jeszcze prawdziwym człowiekiem. Przyjdzie inny człowiek, szczęśliwy i dumny. Będzie mu wszystko jedno: żyć czy umierać – ten będzie nowym człowiekiem. Kto zwycięży ból i strach, sam stanie się bogiem. A tamtego Boga już nie będzie. (…) Bóg jest bólem strachu przed śmiercią. Kto zwycięży ból i strach, sam stanie się bogiem. (…) Każdy, kto pragnie głównie wolności, winien mieć odwagę zabić siebie",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Biesy",
        "slug": "biesy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "samobójstwo",
          "slug": "samobojstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samobojstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biesy#%C5%BB",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:34"
    },
    {
      "id": "ce244a75-7793-441f-b5e9-815de7a5f2cf",
      "slug": "wolnosc-nastapi-wtedy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy/wolnosc-nastapi-wtedy",
      "text": "Wolność nastąpi wtedy dopiero, gdy już będzie wszystko jedno: żyć czy umierać. Oto jedyny cel.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Biesy",
        "slug": "biesy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biesy#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:34"
    },
    {
      "id": "a49d178e-c7b3-4d38-9059-3da0a0e88e60",
      "slug": "nie-o-to-chodzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy/nie-o-to-chodzi",
      "text": "– Nie o to chodzi panowie. Pan Szygalew jest zbyt poważnie oddany swoim zagadnieniom, a przy tym jest zbyt skromny. Znam treść jego książki. Dochodzi on do ostatecznego wniosku, iż ludzkość musi być podzielona na dwie nierówne części. Dziesiąta część otrzymuje wolność osobistą i nieograniczoną władzę nad pozostałymi dziewięcioma dziesiątymi. Tamci zaś zatracają osobowość, stają się stadem i bezgraniczne posłuszeństwo doprowadzi ich w drodze przekształceń do niewinności pierwotnej, do jakiegoś raju przedhistorycznego, w którym jednak będą musieli pracować. Środki, które proponuje autor w celu odebrania woli większości i przerobienia jej w stado za pomocą odpowiedniego kształcenia szeregu pokoleń, są bardzo interesujące i logiczne. Opierają się na danych przyrodniczych. Można odrzucić niektóre wywody, trudno jednak odmówić autorowi rozumu i wiedzy. Szkoda, iż warunek poświęcenia dziesięciu wieczorów nie odpowiada możliwościom realnym, gdyż moglibyśmy się dowiedzieć wielu ciekawych rzeczy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Biesy",
        "slug": "biesy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biesy#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:34"
    },
    {
      "id": "105e15fa-12e7-4171-96c9-027cbd7c0d0e",
      "slug": "malzenstwo-jest-smiercia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy/malzenstwo-jest-smiercia",
      "text": "Małżeństwo jest śmiercią moralną dla każdej dumnej, niezależnej duszy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Biesy",
        "slug": "biesy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biesy#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:34"
    },
    {
      "id": "2bfa378c-ad9a-4881-a2d9-f3408e1daf6c",
      "slug": "na-twoim-miejscu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/rajski-ogrod/na-twoim-miejscu",
      "text": "Na twoim miejscu nie zarzucałbym zbyt wielu kotwic. Łańcuchy mogą się zaplątać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ernest Hemingway",
        "slug": "ernest-hemingway",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway"
      },
      "book": {
        "title": "Rajski ogród",
        "slug": "rajski-ogrod",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/rajski-ogrod"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zobowiązania",
          "slug": "zobowiazania",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zobowiazania"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ernest_Hemingway#Rajski_ogr%C3%B3d",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:32"
    },
    {
      "id": "9087dc9f-5180-4e9f-80a5-2685f9ed2ae9",
      "slug": "biada-orlom-w-menazerii",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/emancypantki/biada-orlom-w-menazerii",
      "text": "Biada orłom w menażerii, szczęśliwe gęsi w kojcu!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Emancypantki",
        "slug": "emancypantki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/emancypantki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wygoda",
          "slug": "wygoda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wygoda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Boles%C5%82aw_Prus#Emancypantki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:28"
    },
    {
      "id": "f4606c21-dae4-4f8c-84bf-3429f553a4c0",
      "slug": "miej-ty-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ignacy-krasicki/bajki/miej-ty-sobie",
      "text": "Miej ty sobie pałace, ja mój domek ciasny.\n\nPrawda, nie jest wspaniały: szczupły, ale własny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ignacy Krasicki",
        "slug": "ignacy-krasicki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ignacy-krasicki"
      },
      "book": {
        "title": "Bajki",
        "slug": "bajki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ignacy-krasicki/bajki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 7,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "dom",
          "slug": "dom",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dom"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ignacy_Krasicki#Bajki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:25"
    },
    {
      "id": "a2478894-d73d-4c6f-b279-9b56fbd932f2",
      "slug": "zapomniano-juz-w-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/potop/zapomniano-juz-w-tym",
      "text": "Zapomniano już w tym kraju różnicy między wolnością i swawolą i oto, jak zbytnia rozkosz boleścią, tak wyuzdana wolność niewolą się zakończyła.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henryk Sienkiewicz",
        "slug": "henryk-sienkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Potop",
        "slug": "potop",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/potop"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 41,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Potop_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:23"
    },
    {
      "id": "804b0c83-02d1-4ee4-9aee-21d81768d9e5",
      "slug": "jakaz-to-wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/potop/jakaz-to-wolnosc",
      "text": "Jakaż to wolność, która jednemu przeciw wszystkim oponować pozwala?… Zali ta wolność dla jednego, nie jest niewolą dla wszystkich?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henryk Sienkiewicz",
        "slug": "henryk-sienkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Potop",
        "slug": "potop",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/potop"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 41,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "demokracja",
          "slug": "demokracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/demokracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Potop_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:23"
    },
    {
      "id": "efec7eba-5ff5-412f-9c59-2a973bdda136",
      "slug": "usmiech-na-twarzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza/usmiech-na-twarzy",
      "text": "Uśmiech na twarzy posągu nie składa się z potu, uderzeń dłuta, iskier, które ono krzesze, i marmuru. Uśmiech nie wywodzi się z kamienia, ale z twórcy. Wyzwól człowieka, a stanie się twórcą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoine de Saint-Exupéry",
        "slug": "antoine-de-saint-exupery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery"
      },
      "book": {
        "title": "Twierdza",
        "slug": "twierdza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoine_de_Saint-Exup%C3%A9ry#Twierdza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:21"
    },
    {
      "id": "e019e50d-b5f8-4fa4-9291-187f8a455aa1",
      "slug": "wolnoc-tomku-w-swoim",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-fredro/pawel-i-gawel/wolnoc-tomku-w-swoim",
      "text": "Wolnoć, Tomku, w swoim domku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aleksander Fredro",
        "slug": "aleksander-fredro",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-fredro"
      },
      "book": {
        "title": "Paweł i Gaweł",
        "slug": "pawel-i-gawel",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-fredro/pawel-i-gawel"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "przysłowia",
          "slug": "przyslowia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyslowia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Aleksander_Fredro#Pawe%C5%82_i_Gawe%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:15"
    },
    {
      "id": "c103f3ad-6c26-4fe2-b48f-bfa67f743200",
      "slug": "bunt-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/czlowiek-zbuntowany/bunt-nie-jest",
      "text": "Bunt nie jest żądaniem totalnej wolności, na odwrót, występuje przeciwko niej. Neguje nieograniczoną władzę, która zezwala władzy na naruszenia nienaruszalnej granicy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Albert Camus",
        "slug": "albert-camus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus"
      },
      "book": {
        "title": "Człowiek zbuntowany",
        "slug": "czlowiek-zbuntowany",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/czlowiek-zbuntowany"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Albert_Camus#Cz%C5%82owiek_zbuntowany",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:08"
    },
    {
      "id": "8f7c51c9-374b-4112-bd68-e5b8f0335e11",
      "slug": "jeden-wodz-jeden",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/czlowiek-zbuntowany/jeden-wodz-jeden",
      "text": "Jeden wódz, jeden lud oznacza jednego pana i miliony niewolników.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Albert Camus",
        "slug": "albert-camus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus"
      },
      "book": {
        "title": "Człowiek zbuntowany",
        "slug": "czlowiek-zbuntowany",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/czlowiek-zbuntowany"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cz%C5%82owiek_zbuntowany",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:08"
    },
    {
      "id": "46bdfcb2-2ec6-4eea-a021-38eaedec08ef",
      "slug": "myslisz-ze-sam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/faust/myslisz-ze-sam",
      "text": "Myślisz, że sam popychasz, a to ciebie pchają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Johann Wolfgang von Goethe",
        "slug": "johann-wolfgang-von-goethe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe"
      },
      "book": {
        "title": "Faust",
        "slug": "faust",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/faust"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "manipulacja",
          "slug": "manipulacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/manipulacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Faust_(dramat)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:01"
    },
    {
      "id": "f77835b4-f086-4cd5-ba29-ec5b1ac985a1",
      "slug": "nie-ma-rozpusty",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/ludzie-na-moscie/nie-ma-rozpusty",
      "text": "Nie ma rozpusty gorszej niż myślenie.\n\nPleni się ta swawola jak wiatropylny chwast\n\nna grządce wytyczonej pod stokrotki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wisława Szymborska",
        "slug": "wislawa-szymborska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska"
      },
      "book": {
        "title": "Ludzie na moście",
        "slug": "ludzie-na-moscie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/ludzie-na-moscie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ludzie_na_mo%C5%9Bcie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:23"
    },
    {
      "id": "a5abc533-4c24-44c3-9b84-e05341fcefc3",
      "slug": "ze-stylistyki-trzeba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/ze-stylistyki-trzeba",
      "text": "Ze stylistyki: Trzeba odróżniać „co można na ten temat powiedzieć” i „co wolno na ten temat powiedzieć”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "cenzura",
          "slug": "cenzura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cenzura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:22"
    },
    {
      "id": "f5c08e5f-01e3-49e9-b2a3-fc7c118a3472",
      "slug": "w-dzungli-nosza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/w-dzungli-nosza",
      "text": "W dżungli noszą hełmy szturmowe przykryte siatkami, w które wplatają najrozmaitsze maskujące zielska. Ja noszę czapkę frygijską obszytą błazeńskimi dzwonkami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:21"
    },
    {
      "id": "ef952f7e-5345-450b-8ce9-e78048b60955",
      "slug": "wielu-z-tych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/wielu-z-tych",
      "text": "Wielu z tych, co wyprzedzili swój czas, musieli nań czekać nie w najwygodniejszych pomieszczeniach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:21"
    },
    {
      "id": "378b4a2b-44d9-41d8-8be9-50884ccd2d63",
      "slug": "wolnosci-nie-mozna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/wolnosci-nie-mozna",
      "text": "Wolności nie można symulować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:21"
    },
    {
      "id": "14459da5-ed1c-47ea-85a5-d430001865d1",
      "slug": "wole-napis-wstep",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/wole-napis-wstep",
      "text": "Wolę napis „Wstęp wzbroniony” aniżeli „Wyjścia nie ma”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:21"
    },
    {
      "id": "bc53ac18-2a52-4809-abcc-6682a7b5e642",
      "slug": "slepy-gluchoniemy-obywatel",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/slepy-gluchoniemy-obywatel",
      "text": "Ślepy, głuchoniemy obywatel jest błogosławieństwem dla państwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#%C5%9A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:20"
    },
    {
      "id": "59ce9b4f-83eb-4a6d-a88b-3b0d9c1c5ee7",
      "slug": "straszny-jest-knebel",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/straszny-jest-knebel",
      "text": "Straszny jest knebel posmarowany miodem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "cenzura",
          "slug": "cenzura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cenzura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:20"
    },
    {
      "id": "39f08861-3f05-43de-ae0d-b8fa17ae3c8b",
      "slug": "smial-sie-jedynie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/smial-sie-jedynie",
      "text": "Śmiał się jedynie w duchu, i to Ustaw.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "cenzura",
          "slug": "cenzura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cenzura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#%C5%9A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:20"
    },
    {
      "id": "f0837da3-54ea-42de-a49b-11a71919c2d4",
      "slug": "niektorzy-sa-przekonani",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/niektorzy-sa-przekonani",
      "text": "Niektórzy są przekonani, że ich kaganiec to przyłbica.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:18"
    },
    {
      "id": "19456691-8c34-4944-a663-154bd229fd0b",
      "slug": "po-stracie-zebow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/po-stracie-zebow",
      "text": "Po stracie zębów podobno większa swoboda języka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "język",
          "slug": "jezyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jezyk"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:18"
    },
    {
      "id": "6b332c91-3a1c-46ae-8ea6-18d2bd96c3be",
      "slug": "niejeden-bumerang-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/niejeden-bumerang-nie",
      "text": "Niejeden bumerang nie wraca. Wybiera wolność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:17"
    },
    {
      "id": "5172d220-afcf-46d5-bd33-e47ec9647ae9",
      "slug": "niektore-tygodniki-pisza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/niektore-tygodniki-pisza",
      "text": "Niektóre tygodniki piszą przy utworach: czyta się 5 minut. W pewnych państwach powinno się dopisywać na importowanych książkach: czyta się godzinę, siedzi się rok.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "czytanie książek",
          "slug": "czytanie-ksiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czytanie-ksiazek"
        },
        {
          "name": "cenzura",
          "slug": "cenzura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cenzura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:17"
    },
    {
      "id": "0b9e22be-3305-4793-bdd5-e39888073390",
      "slug": "nie-mozna-zagrac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/nie-mozna-zagrac",
      "text": "Nie można zagrać „Pieśni Wolności” przy pomocy instrumentu przemocy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:17"
    },
    {
      "id": "4db5677f-aa75-4dfc-921b-5ce42f9670f6",
      "slug": "nic-sympatii-urasta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/nic-sympatii-urasta",
      "text": "Nić sympatii urasta często do powroza, trzymającego nas na uwięzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:16"
    },
    {
      "id": "27f9add5-9ebc-4e82-b59f-24c03aa5f961",
      "slug": "mysli-sa-wolne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/mysli-sa-wolne",
      "text": "„Myśli są wolne od cła?” Gdy nie przekraczają granic.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:16"
    },
    {
      "id": "cfd76e73-2bec-4371-8255-9849ad2dc142",
      "slug": "marionetki-marza-daremnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/marionetki-marza-daremnie",
      "text": "Marionetki marzą daremnie o monologu Hamleta.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:15"
    },
    {
      "id": "326f7ad8-3f93-414a-ab62-f49a527dc8cf",
      "slug": "konstytucja-panstwa-powinna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/konstytucja-panstwa-powinna",
      "text": "Konstytucja państwa powinna być taka, by nie naruszała konstytucji obywatela.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:15"
    },
    {
      "id": "211e2ccd-0daa-4236-9f75-87df97bf042e",
      "slug": "korzystajcie-z-doswiadczenia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/korzystajcie-z-doswiadczenia",
      "text": "Korzystajcie z doświadczenia ornitologów. Żeby pisarze mogli rozwinąć skrzydła, muszą mieć swobodę korzystania z piór.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pisanie",
          "slug": "pisanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pisanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:15"
    },
    {
      "id": "a70bb291-6bf5-4ece-b2c0-dd5ffa675b2f",
      "slug": "i-slowo-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/i-slowo-moze",
      "text": "I słowo może być kneblem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:14"
    },
    {
      "id": "9cf50ee9-d831-46aa-92a3-5f50687e822b",
      "slug": "granice-mysli-poszukaj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/granice-mysli-poszukaj",
      "text": "Granice myśli? Poszukaj na mapie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#G",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:13"
    },
    {
      "id": "6791e6e2-2506-4975-b4f5-caa2a843b6fa",
      "slug": "dyscyplina-sztuki-wymaga",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/dyscyplina-sztuki-wymaga",
      "text": "Dyscyplina sztuki wymaga wolności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:13"
    },
    {
      "id": "1b32fd69-b5a3-46df-a54b-528197341fa0",
      "slug": "gdy-lud-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/gdy-lud-nie",
      "text": "Gdy lud nie ma głosu, poznaje się to nawet przy śpiewaniu hymnu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#G",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:13"
    },
    {
      "id": "2287c19d-044e-4292-886e-af869e284910",
      "slug": "czesto-dach-nad",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/czesto-dach-nad",
      "text": "Często dach nad głową nie pozwala ludziom rosnąć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "rozwój osobisty",
          "slug": "rozwoj-osobisty",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozwoj-osobisty"
        },
        {
          "name": "wygoda",
          "slug": "wygoda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wygoda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:12"
    },
    {
      "id": "ae8537e2-f454-4c8b-a815-d544d0de2c32",
      "slug": "chodz-wlasnymi-drogami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/chodz-wlasnymi-drogami",
      "text": "Chodź własnymi drogami nawet po obcych rajach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:11"
    },
    {
      "id": "8061c567-e5e2-4a81-9d91-1cef7c8749e0",
      "slug": "byly-dwie-mozliwosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/byly-dwie-mozliwosci",
      "text": "Były dwie możliwości: albo stanąć na gruncie ich zasad, albo zawisnąć nad nimi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:11"
    },
    {
      "id": "d7d8cc1c-8acf-4ba2-8710-126bde9c66ec",
      "slug": "stabilizacja-motylka-to-szpilka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka/stabilizacja-motylka-to-szpilka",
      "text": "Stabilizacja motylka\n\nTo szpilka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Sztaudynger",
        "slug": "jan-sztaudynger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger"
      },
      "book": {
        "title": "Piórka",
        "slug": "piorka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 64,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "stagnacja",
          "slug": "stagnacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stagnacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C3%B3rka#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:08"
    },
    {
      "id": "e38891b7-88b3-4307-a06f-6c7c9f966216",
      "slug": "czlowiek-bajdurzy-o-swojej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka/czlowiek-bajdurzy-o-swojej",
      "text": "Człowiek bajdurzy o swojej wolności,\n\nA więźniem mięsa, nerwów i kości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Sztaudynger",
        "slug": "jan-sztaudynger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger"
      },
      "book": {
        "title": "Piórka",
        "slug": "piorka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 86,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "ciało",
          "slug": "cialo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cialo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C3%B3rka#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:06"
    },
    {
      "id": "c7a9e815-142d-4998-9af9-e28d16448e88",
      "slug": "jak-tez-ludzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy/jak-tez-ludzie",
      "text": "Jak też ludzie doszli do pojęcia wolności? To była wielka myśl.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Georg Christoph Lichtenberg",
        "slug": "georg-christoph-lichtenberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "86",
      "chapter_parent": null,
      "page": 56,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-23T22:09:02"
    },
    {
      "id": "a4689b38-d749-445b-bb5f-09f566b1673f",
      "slug": "ksiazki-ktorych-przede",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy/ksiazki-ktorych-przede",
      "text": "Książki, których przede wszystkim należałoby zakazać na świecie, to katalogi zakazanych książek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Georg Christoph Lichtenberg",
        "slug": "georg-christoph-lichtenberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "76",
      "chapter_parent": null,
      "page": 53,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "cenzura",
          "slug": "cenzura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cenzura"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-23T22:03:39"
    },
    {
      "id": "95f56bd8-597d-4a5b-aeb2-f8fc41036220",
      "slug": "ujawniac-swe-watpliwosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy/ujawniac-swe-watpliwosci",
      "text": "Ujawniać swe wątpliwości - to zawsze jest dozwolone wolnemu człowiekowi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Georg Christoph Lichtenberg",
        "slug": "georg-christoph-lichtenberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "28",
      "chapter_parent": null,
      "page": 36,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wątpliwości",
          "slug": "watpliwosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/watpliwosci"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-21T21:30:02"
    },
    {
      "id": "c19c42e4-84a9-40f5-b39e-e11cf8ae87c5",
      "slug": "musisz-zrozumiec-ze-jestes",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomek-tryzna/panna-nikt/musisz-zrozumiec-ze-jestes",
      "text": "Musisz zrozumieć, że jesteś jedynym właścicielem swojej duszy. Nie możesz jej nikomu oddać. Ani niczemu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tomek Tryzna",
        "slug": "tomek-tryzna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomek-tryzna"
      },
      "book": {
        "title": "Panna Nikt",
        "slug": "panna-nikt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomek-tryzna/panna-nikt"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-20T21:23:23"
    },
    {
      "id": "9d2ac933-41d4-49fa-98c4-662949bff078",
      "slug": "smieje-sie-cicho",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/smieje-sie-cicho",
      "text": "[...] śmieje się cicho. Jest to teraz jego jedyny sposób wyrażenia niezgody na świat.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zbigniew Herbert",
        "slug": "zbigniew-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Cogito",
        "slug": "pan-cogito",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Stary Prometeusz",
      "chapter_parent": null,
      "page": 60,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        },
        {
          "name": "śmiech",
          "slug": "smiech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smiech"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:59:34"
    },
    {
      "id": "0b84780d-ead0-40ab-a463-ee3c7eb71ca7",
      "slug": "malo-jest-na-swiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/polska-jagiellonow/malo-jest-na-swiecie",
      "text": "Mało jest na świecie rzeczy tak zaraźliwych jak wolność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paweł Jasienica",
        "slug": "pawel-jasienica",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica"
      },
      "book": {
        "title": "Polska Jagiellonów",
        "slug": "polska-jagiellonow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/polska-jagiellonow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T16:43:18"
    },
    {
      "id": "abdce93f-51a7-47ae-a744-84e8da7f6271",
      "slug": "tylko-niewolnik-bywa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/polska-jagiellonow/tylko-niewolnik-bywa",
      "text": "Tylko niewolnik bywa bierny, człowiek, który zna smak wolności, pragnie jej więcej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paweł Jasienica",
        "slug": "pawel-jasienica",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica"
      },
      "book": {
        "title": "Polska Jagiellonów",
        "slug": "polska-jagiellonow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/polska-jagiellonow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T16:39:07"
    },
    {
      "id": "c8e651c3-a17b-45c1-9999-014cd67b9cd8",
      "slug": "bowiem-ci-ktorzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/khalil-gibran/szaleniec/bowiem-ci-ktorzy",
      "text": "Bowiem ci, którzy nas rozumieją, biorą w niewolę część nas samych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Khalil Gibran",
        "slug": "khalil-gibran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/khalil-gibran"
      },
      "book": {
        "title": "Szaleniec",
        "slug": "szaleniec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/khalil-gibran/szaleniec"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Szaleniec",
      "chapter_parent": null,
      "page": 10,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "empatia",
          "slug": "empatia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/empatia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T14:48:33"
    },
    {
      "id": "1221437d-9f83-424b-96cf-648b51cf3e94",
      "slug": "nie-mozna-pozwalac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-puzo/omerta/nie-mozna-pozwalac",
      "text": "[...] nie można pozwalać innym narzucać nam swej woli, bo wtedy nie warto żyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Puzo",
        "slug": "mario-puzo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-puzo"
      },
      "book": {
        "title": "Omerta",
        "slug": "omerta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-puzo/omerta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 131,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-17T17:51:34"
    },
    {
      "id": "39c33341-5f87-4e18-ad7a-f2ef7e94a407",
      "slug": "nienawidze-uczucia-ze-ktos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-wharton/niezawinione-smierci/nienawidze-uczucia-ze-ktos",
      "text": "Nienawidzę uczucia, że ktoś mną kieruje, nawet jeśli to dla mojego dobra; a może zwłaszcza wtedy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "William Wharton",
        "slug": "william-wharton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-wharton"
      },
      "book": {
        "title": "Niezawinione śmierci",
        "slug": "niezawinione-smierci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-wharton/niezawinione-smierci"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Część trzecia UGODA Rozdział XVI",
      "chapter_parent": null,
      "page": 208,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-15T21:54:22"
    },
    {
      "id": "32ef06d4-9c98-4b68-b870-618a0bf5973b",
      "slug": "czlowiek-niezdolny-wybierac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/nakrecana-pomarancza/czlowiek-niezdolny-wybierac",
      "text": "Człowiek niezdolny wybierać to już nie człowiek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony Burgess",
        "slug": "anthony-burgess",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess"
      },
      "book": {
        "title": "Nakręcana pomarańcza",
        "slug": "nakrecana-pomarancza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/nakrecana-pomarancza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-12T20:12:50"
    },
    {
      "id": "db4e0c5d-6ef0-469c-8dff-09b49c28935e",
      "slug": "czego-chce-bog",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/nakrecana-pomarancza/czego-chce-bog",
      "text": "Czego chce Bóg? Czy Bóg woli dobro? Czy wybór dobroci? A może człowiek wybierający zło jest w jakiś sposób lepszy od takiego, któremu narzuca się dobro?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony Burgess",
        "slug": "anthony-burgess",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess"
      },
      "book": {
        "title": "Nakręcana pomarańcza",
        "slug": "nakrecana-pomarancza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/nakrecana-pomarancza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-12T20:08:51"
    },
    {
      "id": "7b708754-b48c-4356-9ae7-0f5ffe0b11d7",
      "slug": "musimy-raz-na-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-thatcher/moje-lata-na-downing-street/musimy-raz-na-zawsze",
      "text": "Musimy raz na zawsze przestać mówić ludziom, jakie powinni mieć ambicje i jak trzeba je realizować. Przecież to zależy od nich.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margaret Thatcher",
        "slug": "margaret-thatcher",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-thatcher"
      },
      "book": {
        "title": "Moje lata na Downing Street",
        "slug": "moje-lata-na-downing-street",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-thatcher/moje-lata-na-downing-street"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Wstęp",
      "chapter_parent": null,
      "page": 27,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "ambicja",
          "slug": "ambicja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ambicja"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-12T19:34:41"
    },
    {
      "id": "3cf4b98c-dfb6-44f6-9374-8204f046e317",
      "slug": "wolnosc-wtedy-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/male-zbrodnie-malzenskie/wolnosc-wtedy-tylko",
      "text": "[...] wolność wtedy tylko istnieje, kiedy się z niej korzysta.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Éric-Emmanuel Schmitt",
        "slug": "eric-emmanuel-schmitt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt"
      },
      "book": {
        "title": "Małe zbrodnie małżeńskie",
        "slug": "male-zbrodnie-malzenskie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/male-zbrodnie-malzenskie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 94,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-12T19:31:29"
    },
    {
      "id": "600648a4-ccef-44c6-9ac2-69b7f49781e6",
      "slug": "nie-dam-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/wedrowiec-cmentarny/nie-dam-sie",
      "text": "„Nie dam się schwytać, nie postawię ryzykownego kroku, lepiej spać wśród grobów niż za kratami więzienia”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gustaw Herling-Grudziński",
        "slug": "gustaw-herling-grudzinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski"
      },
      "book": {
        "title": "Wędrowiec cmentarny",
        "slug": "wedrowiec-cmentarny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/wedrowiec-cmentarny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 42,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-04T16:42:56"
    },
    {
      "id": "cb9ca541-6429-4ba3-a8bd-16c9522e06fc",
      "slug": "mozna-drugiego-czlowieka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/lek/mozna-drugiego-czlowieka",
      "text": "Można drugiego człowieka zniewolić, zdeptać, zniszczyć, ale nie można go opanować, nie można nim kierować tak, jak kieruje się przedmiotami należącymi do przyrody nieożywionej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Lęk",
        "slug": "lek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/lek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-01T22:16:55"
    },
    {
      "id": "1c6c4ec0-4eac-43c8-b236-9a31beb04a0c",
      "slug": "kto-chce-uwiezic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/kto-chce-uwiezic",
      "text": "Kto chce uwięzić miłość, musi odciąć karmiące ją źródło, a wówczas zmieni ją w sadzawkę pełną brudnej, cuchnącej wody.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 188,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-29T08:03:52"
    },
    {
      "id": "134e1d25-d9a7-4915-9f11-8508dbb0eeb5",
      "slug": "zawsze-znajdzie-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/zawsze-znajdzie-sie",
      "text": "Zawsze znajdzie się ktoś, kto bardziej jest więźniem niż ja.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Albert Camus",
        "slug": "albert-camus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus"
      },
      "book": {
        "title": "Dżuma",
        "slug": "dzuma",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 112,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:23:58"
    },
    {
      "id": "214f0a5d-4723-43c2-8a27-b3af02b559c1",
      "slug": "slodko-slodko-otrzasnac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke/slodko-slodko-otrzasnac",
      "text": "Słodko, słodko otrząsnąć pył z obuwia i odchodzić nie pozostawiając nic za sobą, nie, nie odchodzić, ale iść... [...] Odchodzić idąc, iść odchodząc i nie czuć nawet wspomnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ferdydurke",
        "slug": "ferdydurke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział X: Hulajnoga i nowe przyłapanie",
      "chapter_parent": null,
      "page": 166,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "podróże",
          "slug": "podroze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podroze"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T11:39:46"
    },
    {
      "id": "209c4a7a-2e1d-4c78-aaa9-91a477e08291",
      "slug": "starajcie-sie-przezwyciezyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke/starajcie-sie-przezwyciezyc",
      "text": "[...] starajcie się przezwyciężyć formę, wyzwolić z formy. Przestańcie utożsamiać się z tym, co was określa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ferdydurke",
        "slug": "ferdydurke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział IV: Przedmowa do Filidora dzieckiem podszytego",
      "chapter_parent": null,
      "page": 77,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T11:10:46"
    },
    {
      "id": "5ae8c3c8-c510-4fec-a40d-9afb40c6c77e",
      "slug": "jakze-uciekac-od-czegos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke/jakze-uciekac-od-czegos",
      "text": "Jakże [...] uciekać od czegoś, czym się jest, gdzie znaleźć punkt oparcia, podstawę oporu? Forma nasza przenika nas, więzi od wewnątrz równie, jak od zewnątrz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ferdydurke",
        "slug": "ferdydurke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział II: Uwięzienie i dalsze zdrabnianie",
      "chapter_parent": null,
      "page": 45,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T11:07:44"
    },
    {
      "id": "13bc8776-aadf-4e38-b945-37e06e1e018f",
      "slug": "do-ucieczki-potrzebna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke/do-ucieczki-potrzebna",
      "text": "[...] do ucieczki potrzebna jest wola ucieczki [...].",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ferdydurke",
        "slug": "ferdydurke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział II: Uwięzienie i dalsze zdrabnianie",
      "chapter_parent": null,
      "page": 44,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "siła woli",
          "slug": "sila-woli",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sila-woli"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-27T06:19:26"
    },
    {
      "id": "0f307ec1-738e-4997-897f-b26f5bd118ff",
      "slug": "ludzie-wyrzadzaja-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/dziecko-noego/ludzie-wyrzadzaja-sobie",
      "text": "Ludzie wyrządzają sobie wzajemnie zło i Pan Bóg się do tego nie wtrąca. Stworzył ludzi wolnymi. A więc cierpimy i weselimy się niezależnie od naszych zalet czy wad.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Éric-Emmanuel Schmitt",
        "slug": "eric-emmanuel-schmitt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt"
      },
      "book": {
        "title": "Dziecko Noego",
        "slug": "dziecko-noego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/dziecko-noego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 85,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-23T15:54:42"
    },
    {
      "id": "c230d690-b717-446a-aed7-56922abcdb9c",
      "slug": "czlowieka-zapomnianego-mrok",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf/orlando/czlowieka-zapomnianego-mrok",
      "text": "Człowieka zapomnianego mrok miłosiernie pogrąża w swych odmętach. Nikt nie wie, dokąd człowiek ten zmierza lub skąd przybywa. Może poszukiwać prawdy i ją wypowiedzieć, tylko on jest wolny, tylko on jest prawdomówny, tylko on jest ze sobą w zgodzie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Virginia Woolf",
        "slug": "virginia-woolf",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf"
      },
      "book": {
        "title": "Orlando",
        "slug": "orlando",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf/orlando"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 76,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        },
        {
          "name": "anonimowość",
          "slug": "anonimowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/anonimowosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-21T21:41:43"
    },
    {
      "id": "2b6cab73-81df-4cf4-9b36-3b3f374d77de",
      "slug": "wolnosc-jest-nieefektywna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/wolnosc-jest-nieefektywna",
      "text": "Wolność jest nieefektywna i przykra. Wolność to okrągły kołek w kwadratowej dziurze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": "Mustafa Mond",
      "chapter": "Rozdział trzeci",
      "chapter_parent": null,
      "page": 46,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-20T00:06:29"
    },
    {
      "id": "531f30de-c619-4333-ae87-aadc84d37939",
      "slug": "odejdz-z-mojej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow/mistrz-i-malgorzata/odejdz-z-mojej",
      "text": "Odejdź z mojej pamięci, dopiero wtedy będę wolna...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michaił Bułhakow",
        "slug": "michail-bulhakow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow"
      },
      "book": {
        "title": "Mistrz i Małgorzata",
        "slug": "mistrz-i-malgorzata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow/mistrz-i-malgorzata"
      },
      "character": "Małgorzata Nikołajewna",
      "chapter": "Część druga: 1. Małgorzata",
      "chapter_parent": null,
      "page": 259,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-19T21:06:43"
    },
    {
      "id": "19968c10-6b3f-467b-89e1-5691aea387e9",
      "slug": "sadze-ze-za-istote",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nikos-kazantzakis/grek-zorba/sadze-ze-za-istote",
      "text": "Sądzę, że za istotę ludzką może uważać się tylko ten, kto chce być wolny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Nikos Kazantzakis",
        "slug": "nikos-kazantzakis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nikos-kazantzakis"
      },
      "book": {
        "title": "Grek Zorba",
        "slug": "grek-zorba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nikos-kazantzakis/grek-zorba"
      },
      "character": "Aleksy Zorba",
      "chapter": "13",
      "chapter_parent": null,
      "page": 159,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-19T19:33:06"
    },
    {
      "id": "782140ef-187f-4750-95d1-07cc132eba11",
      "slug": "jesli-chodzi-o-nasza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marlen-haushofer/sciana/jesli-chodzi-o-nasza",
      "text": "Jeśli chodzi o naszą wolność, jest to bardzo smutna sprawa. Prawdopodobnie istniała zawsze tylko na papierze. O zewnętrznej wolności nigdy oczywiście nie mogło być mowy, ale również nigdy nie widziałam człowieka, który byłby wolny wewnętrznie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marlen Haushofer",
        "slug": "marlen-haushofer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marlen-haushofer"
      },
      "book": {
        "title": "Ściana",
        "slug": "sciana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marlen-haushofer/sciana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 66,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-16T10:37:50"
    },
    {
      "id": "569ebac5-777a-4879-bf9d-b878d4c0f3de",
      "slug": "bo-serce-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz/bo-serce-nie",
      "text": "Bo serce nie jest sługa, nie zna, co to pany,\nI nie da się przemocą okuwać w kajdany.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Tadeusz",
        "slug": "pan-tadeusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz"
      },
      "character": null,
      "chapter": "III Umizgi, wersy: 490, 491",
      "chapter_parent": null,
      "page": 88,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-15T14:46:55"
    },
    {
      "id": "7c6afbef-b4c3-46f8-b1a2-6bfca5fd74a9",
      "slug": "kajdany-nie-trwaja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara/kajdany-nie-trwaja",
      "text": "[...] kajdany nie trwają wiecznie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Zbrodnia i kara",
        "slug": "zbrodnia-i-kara",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 472,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-11T21:44:00"
    },
    {
      "id": "1213cdaf-e131-4cc4-88b7-fd9564add5ec",
      "slug": "nie-nalezy-nikogo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat/nie-nalezy-nikogo",
      "text": "[...] nie należy nikogo uszczęśliwiać wbrew jego woli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gustaw Herling-Grudziński",
        "slug": "gustaw-herling-grudzinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski"
      },
      "book": {
        "title": "Inny Świat",
        "slug": "inny-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/inny-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Część 2: Męka za wiarę",
      "chapter_parent": null,
      "page": 287,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T23:41:15"
    },
    {
      "id": "f1aeeaae-0551-4426-9b4e-6e84a61d6157",
      "slug": "chec-wyzwala-albowiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/chec-wyzwala-albowiem",
      "text": "Chęć wyzwala, albowiem chcieć, to tworzyć: tak nauczam.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fryderyk Nietzsche",
        "slug": "fryderyk-nietzsche",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche"
      },
      "book": {
        "title": "Tako rzecze Zaratustra",
        "slug": "tako-rzecze-zaratustra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Część trzecia: O starych i nowych tablicach, 16.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 264,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "kreatywność",
          "slug": "kreatywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kreatywnosc"
        },
        {
          "name": "siła woli",
          "slug": "sila-woli",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sila-woli"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T21:05:31"
    },
    {
      "id": "972dc9ea-fe27-4c0e-aaa8-92cbe1a16785",
      "slug": "coz-czlowiek-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli/coz-czlowiek-jest",
      "text": "Cóż, człowiek jest istotą niezastygłą, wciąż w nim się gotuje, wrze i choćby nie miał powodu, będzie się buntował. Sam sobie jest wiecznym powodem. Do końca świata będzie się buntował.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o łuskaniu fasoli",
        "slug": "traktat-o-luskaniu-fasoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 142,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T16:53:54"
    },
    {
      "id": "ad9ecdea-464e-42db-9501-6408ea17b134",
      "slug": "powiem-panu-jedno",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli/powiem-panu-jedno",
      "text": "Powiem panu jedno, człowiek wolny jest nieprzewidywalny. Nie tylko dla innych. Przede wszystkim dla siebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o łuskaniu fasoli",
        "slug": "traktat-o-luskaniu-fasoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 62,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T16:06:33"
    },
    {
      "id": "96ddf524-a1e5-46c6-bb89-99dd13a200d1",
      "slug": "wszystko-nagle-przygaslo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza/wszystko-nagle-przygaslo",
      "text": "Wszystko nagle przygasło. Wszystko zakrzepło. A człowiek nie wie nawet, jakie nieszczęście go dotknęło, i nie płacze nad utraconą pełnią. Cieszy się z odzyskanej wolności, która jest wolnością nieistnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoine de Saint-Exupéry",
        "slug": "antoine-de-saint-exupery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery"
      },
      "book": {
        "title": "Twierdza",
        "slug": "twierdza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 64,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T15:16:00"
    },
    {
      "id": "8e450b93-daa0-4028-8466-5f2b7a616692",
      "slug": "masy-ludzkie-mowil",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza/masy-ludzkie-mowil",
      "text": "Masy ludzkie - mówił mi ojciec - nienawidzą obrazu człowieka. Masa jest bowiem niespójna, dąży równocześnie w wielu sprzecznych kierunkach i nie dopuszcza do wysiłku twórczego. Z pewnością to źle, kiedy jeden człowiek gnębi stado. Ale nie tu doszukuj się największego zniewolenia: dochodzi do niego, kiedy stado gnębi człowieka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoine de Saint-Exupéry",
        "slug": "antoine-de-saint-exupery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery"
      },
      "book": {
        "title": "Twierdza",
        "slug": "twierdza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 62,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T15:15:19"
    },
    {
      "id": "db3c8490-e1a1-4134-baff-aaac991ab643",
      "slug": "a-nie-na-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza/a-nie-na-tym",
      "text": "A nie na tym polega wolność, aby nie być wcale.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoine de Saint-Exupéry",
        "slug": "antoine-de-saint-exupery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery"
      },
      "book": {
        "title": "Twierdza",
        "slug": "twierdza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 21,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T15:13:47"
    },
    {
      "id": "422971f2-8d02-4223-95a9-6088f4b5cc63",
      "slug": "albowiem-wydawalo-mi-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza/albowiem-wydawalo-mi-sie",
      "text": "Albowiem wydawało mi się, że człowiek jest taki właśnie jak twierdza. Kruszy mury, żeby zapewnić sobie wolność, ale wtedy staje się fortecą zburzoną i wydaną gwiazdom. Wtedy rodzi się lęk nieistnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoine de Saint-Exupéry",
        "slug": "antoine-de-saint-exupery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery"
      },
      "book": {
        "title": "Twierdza",
        "slug": "twierdza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 17,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T15:13:38"
    },
    {
      "id": "3075fc90-cf9c-499a-8ab0-fb879ac5af03",
      "slug": "pies-na-uwiezi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia/pies-na-uwiezi",
      "text": "Pies na uwięzi jest złym psem, niewolnik jest zawsze groźny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Rytm życia",
        "slug": "rytm-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/rytm-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T15:02:33"
    },
    {
      "id": "bb06daa3-7037-450f-b3bd-61b1026c3401",
      "slug": "nic-prawdziwie-glebokiego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972/nic-prawdziwie-glebokiego",
      "text": "Nic prawdziwie głębokiego nie może się narodzić z buntu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zeszyty 1957-1972",
        "slug": "zeszyty-1957-1972",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-07T07:53:07"
    },
    {
      "id": "c233ce3f-9f43-4861-a17f-8691c19668b0",
      "slug": "jakiez-to-tragiczne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick/boza-inwazja/jakiez-to-tragiczne",
      "text": "Jakież to tragiczne królestwo, zamyślił się. Jego mieszkańcy są więźniami, a ich największą tragedią jest to, że nie zdają sobie z tego sprawy, myślą, że są wolni, bo nigdy nie byli wolni i nie wiedzą, co to znaczy być wolnym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philip Kindred Dick",
        "slug": "philip-kindred-dick",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick"
      },
      "book": {
        "title": "Boża inwazja",
        "slug": "boza-inwazja",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick/boza-inwazja"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        },
        {
          "name": "niewola",
          "slug": "niewola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewola"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-05T22:40:44"
    },
    {
      "id": "4a2bd23d-619b-4d39-a450-eef2547c2864",
      "slug": "skad-sie-bierze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg/skad-sie-bierze",
      "text": "Skąd się bierze to, że zarówno w życiu, jak i w literaturze bunt, nawet najszczerszy, ma w sobie coś fałszywego, podczas gdy rezygnacja, choćby nawet zrodzona z bezwoli, zawsze sprawia wrażenie prawdy?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zły demiurg",
        "slug": "zly-demiurg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        },
        {
          "name": "autentyczność",
          "slug": "autentycznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autentycznosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:32:00"
    },
    {
      "id": "a30e1561-0ca9-4752-9d4a-17aeefdb91b7",
      "slug": "temu-kto-zanadto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg/temu-kto-zanadto",
      "text": "Temu, kto zanadto się buntował, dość energii pozostaje w końcu tylko na rozczarowanie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zły demiurg",
        "slug": "zly-demiurg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:29:15"
    },
    {
      "id": "545db265-bfb9-4e4f-8e18-edff0fd1e18d",
      "slug": "trzeba-uwolnic-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg/trzeba-uwolnic-sie",
      "text": "[...] trzeba uwolnić się od samej wolności, strącić ją do poziomu przesądu lub pretekstu po to, byśmy nie musieli już czcić jej jak bożka...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zły demiurg",
        "slug": "zly-demiurg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:27:49"
    },
    {
      "id": "3d5b7bbd-c4c6-41ae-ac70-b8f5e7d8c152",
      "slug": "wolnosc-to-prawo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg/wolnosc-to-prawo",
      "text": "Wolność to prawo do różnicy [...].",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zły demiurg",
        "slug": "zly-demiurg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zly-demiurg"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "odmienność",
          "slug": "odmiennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odmiennosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:25:44"
    },
    {
      "id": "8e5a266f-7786-4d3b-ba8f-dde2cc2ad5b8",
      "slug": "za-wolnosc-warto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jules-verne/20-000-mil-podmorskiej-zeglugi/za-wolnosc-warto",
      "text": "Za wolność warto zapłacić nie byle jaką cenę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jules Verne",
        "slug": "jules-verne",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jules-verne"
      },
      "book": {
        "title": "20 000 mil podmorskiej żeglugi",
        "slug": "20-000-mil-podmorskiej-zeglugi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jules-verne/20-000-mil-podmorskiej-zeglugi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T06:19:37"
    },
    {
      "id": "1723f8f5-fc94-4f98-9cfe-d02df4dafb69",
      "slug": "tu-spokoj-osiaga",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jules-verne/20-000-mil-podmorskiej-zeglugi/tu-spokoj-osiaga",
      "text": "Tu spokój osiąga swój szczyt. Morze nie należy do żadnego despoty.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jules Verne",
        "slug": "jules-verne",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jules-verne"
      },
      "book": {
        "title": "20 000 mil podmorskiej żeglugi",
        "slug": "20-000-mil-podmorskiej-zeglugi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jules-verne/20-000-mil-podmorskiej-zeglugi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "morze",
          "slug": "morze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/morze"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T06:19:35"
    },
    {
      "id": "d1b66367-9452-4825-b7c4-f0d976daf28f",
      "slug": "jestesmy-marionetkami-naszej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru/jestesmy-marionetkami-naszej",
      "text": "Jesteśmy marionetkami naszej nieświadomości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Cień wiatru",
        "slug": "cien-wiatru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru"
      },
      "character": "Nuria Monfort",
      "chapter": "Rozdział 13",
      "chapter_parent": "Nuria Monfort: Zapiski zjaw, 1933-55",
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "podświadomość",
          "slug": "podswiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podswiadomosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T16:54:08"
    },
    {
      "id": "555ddae4-3dba-45be-9f27-03a6f6448c19",
      "slug": "samotnosc-jest-niezaleznoscia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/samotnosc-jest-niezaleznoscia",
      "text": "Samotność jest niezależnością, życzyłem jej sobie i zdobyłem ją po długich latach. Jest zimna, o tak, ale jest też cicha, cudownie cicha i wielka, jak zimne, ciche przestworza, po których wirują gwiazdy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Wilk stepowy",
        "slug": "wilk-stepowy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:33:17"
    },
    {
      "id": "bf2e91c9-fd3d-4510-8ea6-e133d7b45de3",
      "slug": "kiedy-ktos-szuka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/siddhartha/kiedy-ktos-szuka",
      "text": "Kiedy ktoś szuka [...] wówczas łatwo może się zdarzyć, że oczy jego widzą już tylko to, czego szukają, że nie jest w stanie niczego znaleźć, nic do siebie dopuścić, bo myśli tylko o tym, czego szuka, bo ma przed sobą cel, bo jest opętany myślą o celu. Wszak szukać znaczy mieć cel. Zaś znajdować, to być wolnym, być otwartym, nie mieć żadnego celu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Siddhartha",
        "slug": "siddhartha",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/siddhartha"
      },
      "character": "Siddhartha",
      "chapter": "Gowinda",
      "chapter_parent": "Część druga",
      "page": 159,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "poszukiwanie",
          "slug": "poszukiwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poszukiwanie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:27:06"
    },
    {
      "id": "aa822197-412f-4beb-90de-c3cc1c7fed37",
      "slug": "wszedzie-szukali-ludzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian/wszedzie-szukali-ludzie",
      "text": "Wszędzie szukali ludzie „wolności” oraz „szczęścia” gdzieś poza sobą, wyłącznie ze strachu, że przypomną im o własnej odpowiedzialności, o własnej ich drodze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Demian",
        "slug": "demian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian"
      },
      "character": "Emil Sinclair",
      "chapter": "Rozdział siódmy, Pani Ewa",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:24:49"
    },
    {
      "id": "34567b3e-3528-4df4-9cd9-c3432fabdbe1",
      "slug": "wszedzie-panuje-zbiorowosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian/wszedzie-panuje-zbiorowosc",
      "text": "Wszędzie [...] panuje zbiorowość i tworzą się stada, nigdzie jednak nie ma swobody ani miłości. I wszelkie rodzaje tej wspólnoty, od korporacji studenckich i związków śpiewaczych, aż po struktury państw, są tworami powstałymi z przymusu, wspólnotą zrodzoną z lęku, ze strachu, z trudnych sytuacji, we wnętrzu swoim przestarzałą już, przegniłą i bliską upadku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Demian",
        "slug": "demian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian"
      },
      "character": "Maks Demian",
      "chapter": "Rozdział siódmy, Pani Ewa",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:24:25"
    },
    {
      "id": "d9974099-c999-41ff-8de0-8b5d29d02be5",
      "slug": "ptak-wykluwa-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian/ptak-wykluwa-sie",
      "text": "„Ptak wykluwa się z jajka. Jajkiem jest świat. Kto chce się urodzić, musi świat zniszczyć. Ptak leci do Boga. A imię Boga Abraxas.”",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Demian",
        "slug": "demian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział piąty, Ptak wykluwa się z jajka",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "narodziny",
          "slug": "narodziny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/narodziny"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:20:41"
    },
    {
      "id": "b6a1e596-afa4-4a5b-81cc-e663a098f810",
      "slug": "wampirowi-nie-wolno",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/pozniej/wampirowi-nie-wolno",
      "text": "[...] wampirowi nie wolno wejść, dopóki nie zostanie zaproszony. [...] Motyw pojawiał się w wielu legendach o wampirach. Dzisiaj [...] dostrzegam, że ma to sens symboliczny. Skoro posiadamy wolną wolę, sami musimy zaprosić zło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Później",
        "slug": "pozniej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/pozniej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "wampiry",
          "slug": "wampiry",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wampiry"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T12:28:43"
    },
    {
      "id": "ef14226c-32a3-4968-a91a-37a9b81827ad",
      "slug": "kiwaj-sie-ruszaj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/bieguni/kiwaj-sie-ruszaj",
      "text": "Kiwaj się, ruszaj się, ruszaj. Tylko tak mu umkniesz. Ten, kto rządzi światem, nie ma władzy nad ruchem i wie, że nasze ciało w ruchu jest święte, tylko wtedy mu uciekasz, kiedy się poruszasz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Bieguni",
        "slug": "bieguni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/bieguni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:36:31"
    },
    {
      "id": "add5ed16-7bb9-4308-8c34-d36b0a2ac08c",
      "slug": "czlowiek-jest-wolny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych/czlowiek-jest-wolny",
      "text": "Człowiek jest wolny i może robić ze swoim życiem, co chce, dopóki nie podpadnie bankom [...].",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Prowadź swój pług przez kości umarłych",
        "slug": "prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/prowadz-swoj-plug-przez-kosci-umarlych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:25:57"
    },
    {
      "id": "634c4649-177a-4251-88ec-79c401902748",
      "slug": "bez-wzgledu-na-to-dokad-moga-zaprowadzic-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorn-lier-horst/szumowiny/bez-wzgledu-na-to-dokad-moga-zaprowadzic-nas",
      "text": "Bez względu na to, dokąd mogą zaprowadzić nas w życiu zbiegi okoliczności, chodzi o to, żeby podejmować właściwe decyzje. Chociaż każde zdarzenie ma wpływ na kolejne, to jednak człowiek został wyposażony w wolną wolę i zdolność decydowania o życiu własnym i innych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jørn Lier Horst",
        "slug": "jorn-lier-horst",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorn-lier-horst"
      },
      "book": {
        "title": "Szumowiny",
        "slug": "szumowiny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorn-lier-horst/szumowiny"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 32",
      "chapter_parent": null,
      "page": 161,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-04-04T21:38:44"
    },
    {
      "id": "2460d0df-4c37-42b2-a8c0-a528fd229827",
      "slug": "kiedy-to-ty-jestes",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amanda-lee-koe/ministerstwo-moralnej-paniki/kiedy-to-ty-jestes",
      "text": "[...] kiedy to ty jestes osobą, którą zostawiono, prawda jest taka, że zostajesz uwolniona.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Amanda Lee Koe",
        "slug": "amanda-lee-koe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amanda-lee-koe"
      },
      "book": {
        "title": "Ministerstwo moralnej paniki",
        "slug": "ministerstwo-moralnej-paniki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amanda-lee-koe/ministerstwo-moralnej-paniki"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Miłość to żadna wielka prawda",
      "chapter_parent": null,
      "page": 112,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "porzucenie",
          "slug": "porzucenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/porzucenie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-03-29T18:05:07"
    }
  ]
}