{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "wina",
  "slug": "wina",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina",
  "heading": "Cytaty o winie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina.md",
  "quotes_count": 130,
  "authors_count": 85,
  "parent": null,
  "children": [
    {
      "name": "wyrzuty sumienia",
      "slug": "wyrzuty-sumienia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia",
      "heading": "Cytaty o wyrzutach sumienia"
    }
  ],
  "quotes": [
    {
      "id": "7c92e9f6-306e-4c4a-9120-6c378f32482b",
      "slug": "milczalam-wiec-wina",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-wharton/nigdy-nigdy-mnie-nie-zlapiecie/milczalam-wiec-wina",
      "text": "[...] milczałam, więc wina leży także po mojej stronie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "William Wharton",
        "slug": "william-wharton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-wharton"
      },
      "book": {
        "title": "Nigdy, nigdy mnie nie złapiecie",
        "slug": "nigdy-nigdy-mnie-nie-zlapiecie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-wharton/nigdy-nigdy-mnie-nie-zlapiecie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 44,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "milczenie",
          "slug": "milczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milczenie"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-07T21:54:35"
    },
    {
      "id": "35b71522-065d-450a-a56f-e6d2640e3817",
      "slug": "zawsze-tak-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/historia-oblezenia-lizbony/zawsze-tak-jest",
      "text": "[...] zawsze tak jest, bogów winimy za tamto czy owamto, podczas gdy to my wymyślamy i tworzymy wszystko, włączając w to odpuszczenie i wybaczenie tych i innych win.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Saramago",
        "slug": "jose-saramago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago"
      },
      "book": {
        "title": "Historia oblężenia Lizbony",
        "slug": "historia-oblezenia-lizbony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/historia-oblezenia-lizbony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 160,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-06T07:07:17"
    },
    {
      "id": "50eb3ea9-1267-49bd-ae81-5086ce7ee612",
      "slug": "poczucie-winy-daje-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/glos-naszego-cienia/poczucie-winy-daje-sie",
      "text": "Poczucie winy daje się modelować. To zabawny rodzaj gliny; jeśli umiesz się z nim obchodzić, możesz je ugnieść i uformować jak tylko zechcesz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Głos naszego cienia",
        "slug": "glos-naszego-cienia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/glos-naszego-cienia"
      },
      "character": null,
      "chapter": "4.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 37,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "manipulacja",
          "slug": "manipulacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/manipulacja"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-03T10:32:00"
    },
    {
      "id": "410aa4a7-23aa-4b25-84d9-f21ff96b62a5",
      "slug": "poczucie-winy-pozostawia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kasie-west/p-s-i-like-you/poczucie-winy-pozostawia",
      "text": "Poczucie winy pozostawia zły posmak.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kasie West",
        "slug": "kasie-west",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kasie-west"
      },
      "book": {
        "title": "P.S. I Like You",
        "slug": "p-s-i-like-you",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kasie-west/p-s-i-like-you"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kasie_West#P.S._I_Like_You_(2016)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:40"
    },
    {
      "id": "07b6d5ee-bebf-4f91-b923-db57f23e0ab4",
      "slug": "jak-sadzicie-ile",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch/jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone/jak-sadzicie-ile",
      "text": "Jak sądzicie, ile win istnieje w życiu każdego z nas, ile zaniedbań? I jak poradzimy sobie z życiem, jeżeli wina i zaniedbania stale nam będą towarzyszyły? Bez odpuszczenia grzechów nie możemy sobie poradzić z naszym życiem!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wilhelm Busch",
        "slug": "wilhelm-busch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch"
      },
      "book": {
        "title": "Jezus naszym przeznaczeniem. Wydanie skrócone",
        "slug": "jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wilhelm-busch/jezus-naszym-przeznaczeniem-wydanie-skrocone"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 72,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        },
        {
          "name": "grzech",
          "slug": "grzech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/grzech"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilhelm_Busch_(pastor)#Jezus_naszym_przeznaczeniem_(1967)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:28"
    },
    {
      "id": "45e4b0d3-f129-4d1e-a8b2-0089d4c0b178",
      "slug": "chce-umrzec-musze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/osamu-dazai/zatracenie/chce-umrzec-musze",
      "text": "Chcę umrzeć. Muszę umrzeć. Już sam fakt, że żyję, jest źródłem grzechu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Osamu Dazai",
        "slug": "osamu-dazai",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/osamu-dazai"
      },
      "book": {
        "title": "Zatracenie",
        "slug": "zatracenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/osamu-dazai/zatracenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        },
        {
          "name": "samobójstwo",
          "slug": "samobojstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samobojstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Osamu_Dazai#Zatracenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:25"
    },
    {
      "id": "c5a1744e-d514-4ab2-85d4-92b6cb92326a",
      "slug": "bal-sie-poniewaz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magdalena-parys/magik/bal-sie-poniewaz",
      "text": "Bał się ponieważ nie widział jak ma postąpić, bał się tym bardziej, że był niewinny. Kto jest jednak zamieszany w cokolwiek i jest niewinny, jest winny, ponieważ jest zamieszany”",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Magdalena Parys",
        "slug": "magdalena-parys",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magdalena-parys"
      },
      "book": {
        "title": "Magik",
        "slug": "magik",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magdalena-parys/magik"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "niewinność",
          "slug": "niewinnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewinnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Magdalena_Parys#Magik",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:29"
    },
    {
      "id": "93116de8-2703-47ec-a74c-8ddd3db434dc",
      "slug": "wteraz-wiem-ze-zadnej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch/krolestwo/wteraz-wiem-ze-zadnej",
      "text": "Wteraz wiem, że żadnej winy odkupić się nie da żadnym, najszlachetniejszym nawet czynem, tak jak dłutem nie da się skleić kamienia, który się wcześniej młotem i dłutem rozbiło. Wina pozostaje na nas zaciągnięta i śmieszni i naiwni wydają mi się wteraz chrześcijanie, którzy myślą, że to, co zrobili, to, jak postąpili, nie wypala się w tkance rzeczywistości na wieki wieków, że czyny i słowa, i myśli można zatrzeć. Nie można. Każdy czyn jest wieczny, nic nie znika, nic nie unieważnia, nic nie zostaje wybaczone, bo nawet gdy znajdzie się ktoś, kto zapomni albo nie zapominając wybaczy, to nie sprawi, że zmieni się chociaż jedno ziarnko piasku w tym, co już nastąpiło, co się już wydarzyło, w tym niczego zmienić się nie da największym nawet, najszlachetniejszym sercem. Matka wybaczająca mordercy własnego dziecka nie zmienia tego, że dziecko zostało zamordowane.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Szczepan Twardoch",
        "slug": "szczepan-twardoch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch"
      },
      "book": {
        "title": "Królestwo",
        "slug": "krolestwo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch/krolestwo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 335,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        },
        {
          "name": "konsekwencje decyzji",
          "slug": "konsekwencje-decyzji",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsekwencje-decyzji"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szczepan_Twardoch#Kr%C3%B3lestwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:00"
    },
    {
      "id": "ca06c57a-671c-4f57-80fc-49a8e4e09847",
      "slug": "dla-tego-kto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/licia-troisi/nowe-krolestwo/dla-tego-kto",
      "text": "Dla tego, kto umarł, nie można już nic zrobić, a winy nie da się zmazać. Ale temu, kto jeszcze żyje, wciąż można pomóc.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Licia Troisi",
        "slug": "licia-troisi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/licia-troisi"
      },
      "book": {
        "title": "Nowe królestwo",
        "slug": "nowe-krolestwo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/licia-troisi/nowe-krolestwo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "pomoc",
          "slug": "pomoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pomoc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Licia_Troisi#Nowe_kr%C3%B3lestwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:59"
    },
    {
      "id": "6d43bdc1-28ea-4239-ac83-dc107cac920a",
      "slug": "kiedy-cos-idzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-7-po-drugiej-stronie-switu/kiedy-cos-idzie",
      "text": "Kiedy coś idzie źle nie zawsze trzeba szukać winnego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 7. Po drugiej stronie świtu",
        "slug": "jutro-7-po-drugiej-stronie-switu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-7-po-drugiej-stronie-switu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "problemy",
          "slug": "problemy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/problemy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_7:_Po_drugiej_stronie_%C5%9Bwitu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:40"
    },
    {
      "id": "897919fb-1fac-4a93-937e-0aa6ac1aac9a",
      "slug": "kto-mieszka-w-piekle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-4-przyjaciele-mroku/kto-mieszka-w-piekle",
      "text": "Kto mieszka w Piekle? Znałam odpowiedź na to pytanie. Diabeł i umęczone dusze. Kim byłam ja? Przeważnie myślałam, że na to pytanie też umiem odpowiedzieć. Ale chwilami czułam się tak, jakbym sama zmieniła się w diabła.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 4. Przyjaciele mroku",
        "slug": "jutro-4-przyjaciele-mroku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-4-przyjaciele-mroku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "piekło",
          "slug": "pieklo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieklo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_4:_Przyjaciele_mroku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:39"
    },
    {
      "id": "fe2761f6-464b-46ef-af1c-62bfd5475bc2",
      "slug": "zrozum-ze-czasem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia/tylko-ciebie-chce/zrozum-ze-czasem",
      "text": "Zrozum, że czasem sprawy nie układają się po naszej myśli, to wszystko, nie ma w tym niczyjej winy, lepiej sobie odpuścić…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Federico Moccia",
        "slug": "federico-moccia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia"
      },
      "book": {
        "title": "Tylko ciebie chcę",
        "slug": "tylko-ciebie-chce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/federico-moccia/tylko-ciebie-chce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "akceptacja",
          "slug": "akceptacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/akceptacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Federico_Moccia#Tylko_ciebie_chc%C4%99",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:28"
    },
    {
      "id": "dc06c371-0f34-4567-b13b-6f1b7729bc87",
      "slug": "potrafie-wiele-zdzialac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/elizabeth-gilbert/jedz-modl-sie-kochaj/potrafie-wiele-zdzialac",
      "text": "Potrafię wiele zdziałać z poczuciem winy. Trochę tak jak inne kobiety potrafią wiele zdziałać z kolorem beżowym – wyznałam.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Elizabeth Gilbert",
        "slug": "elizabeth-gilbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/elizabeth-gilbert"
      },
      "book": {
        "title": "Jedz, módl się, kochaj",
        "slug": "jedz-modl-sie-kochaj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/elizabeth-gilbert/jedz-modl-sie-kochaj"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Elizabeth_Gilbert#Jedz,_m%C3%B3dl_si%C4%99,_kochaj",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:03"
    },
    {
      "id": "c83485ab-4d71-4401-a2ee-dac359e990d8",
      "slug": "uczucie-nie-warte",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/grazyna-plebanek/nielegalne-zwiazki/uczucie-nie-warte",
      "text": "Uczucie nie warte pielęgnowania to poczucie winy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Grażyna Plebanek",
        "slug": "grazyna-plebanek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/grazyna-plebanek"
      },
      "book": {
        "title": "Nielegalne związki",
        "slug": "nielegalne-zwiazki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/grazyna-plebanek/nielegalne-zwiazki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra%C5%BCyna_Plebanek#Nielegalne_zwi%C4%85zki_(2010)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:56"
    },
    {
      "id": "ca56ad5e-ce47-4e80-b115-f660f71d58de",
      "slug": "mowienie-o-winie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nathaniel-branden/6-filarow-poczucia-wlasnej-wartosci/mowienie-o-winie",
      "text": "Mówienie o winie tam gdzie nie ma odpowiedzialności jest zamachem na rozum i moralność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Nathaniel Branden",
        "slug": "nathaniel-branden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nathaniel-branden"
      },
      "book": {
        "title": "6 filarów poczucia własnej wartości",
        "slug": "6-filarow-poczucia-wlasnej-wartosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nathaniel-branden/6-filarow-poczucia-wlasnej-wartosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nathaniel_Branden#6_filar%C3%B3w_poczucia_w%C5%82asnej_warto%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:40"
    },
    {
      "id": "55a44bc8-420a-40d5-aa21-c7bf52b29c2a",
      "slug": "ktos-mi-kiedys",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-connolly/niespokojni/ktos-mi-kiedys",
      "text": "Ktoś mi kiedyś powiedział, że sami kreujemy swoje duchy, że tak jak w snach, każdy duch jest pewną wersją nas samych: naszej winy, naszego żalu, naszego smutku. Może to jest jakaś odpowiedź. Każdy z nas ma swoje duchy. Nie każdy z tych duchów jest stworzony przez nas samych, ale jednak nas wszystkich w końcu dopadają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Connolly",
        "slug": "john-connolly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-connolly"
      },
      "book": {
        "title": "Niespokojni",
        "slug": "niespokojni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-connolly/niespokojni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "duchy",
          "slug": "duchy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Connolly#Niespokojni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:36"
    },
    {
      "id": "cac92322-6680-431a-a1af-7584a7c169d2",
      "slug": "w-odpowiedziach-mego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto/w-odpowiedziach-mego",
      "text": "W odpowiedziach mego syntetycznego Polaka rozpoznać można ten właśnie lęk, który odzywa się w Biednym chrześcijaninie. Lęk, aby nie zostać policzonym między pomocników śmierci. Tak on okropny, że czynimy wszystko, aby go oddalić, aby nie dopuścić nawet do jego wyjawienia. Czytamy czy słuchamy rozważań o żydowsko-polskiej przeszłości i kiedy tylko dojdzie do nas zdarzenie, fakt, który nie najlepiej o nas świadczy, gorączkowo staramy się go pomniejszyć, wytłumaczyć, zbagatelizować. Nie jest nawet tak, abyśmy go chcieli ukryć czy zaprzeczyć, że miał miejsce. Czujemy przecież, że nie wszystko było w porządku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Błoński",
        "slug": "jan-blonski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski"
      },
      "book": {
        "title": "Biedni Polacy patrzą na Getto",
        "slug": "biedni-polacy-patrza-na-getto",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wyparcie",
          "slug": "wyparcie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyparcie"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biedni_Polacy_patrz%C4%85_na_getto",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "673eb0c0-5e0f-428c-b141-db104c5842cc",
      "slug": "mysle-ze-w-naszym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto/mysle-ze-w-naszym",
      "text": "Myślę, że w naszym stosunku do żydowsko-polskiej przeszłości winniśmy tę postawę naśladować. Przestać się bronić, usprawiedliwiać, targować. Podkreślać, czego nie mogliśmy zrobić, za okupacji czy dawniej. Zrzucać winę na uwarunkowanie polityczne, społeczne, ekonomiczne. Powiedzieć najpierw: tak, jesteśmy winni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Błoński",
        "slug": "jan-blonski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski"
      },
      "book": {
        "title": "Biedni Polacy patrzą na Getto",
        "slug": "biedni-polacy-patrza-na-getto",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność zbiorowa",
          "slug": "odpowiedzialnosc-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biedni_Polacy_patrz%C4%85_na_getto",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "61b416aa-d6f8-4d83-8961-1f5e271d91ea",
      "slug": "wspol-udzial-i-wspol-wina",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto/wspol-udzial-i-wspol-wina",
      "text": "Współ-udział i współ-wina to nie jest to samo. Można być współ-winnym, nie biorąc udziału w zbrodni. Najpierw przez zaniechanie czy przeciwdziałanie niedostateczne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Błoński",
        "slug": "jan-blonski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski"
      },
      "book": {
        "title": "Biedni Polacy patrzą na Getto",
        "slug": "biedni-polacy-patrza-na-getto",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "bierność",
          "slug": "biernosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biernosc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność zbiorowa",
          "slug": "odpowiedzialnosc-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biedni_Polacy_patrz%C4%85_na_getto",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "05de15d1-53ed-4397-a5aa-016dc6b53877",
      "slug": "obciazac-moze-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto/obciazac-moze-tylko",
      "text": "Obciążać może tylko krew cudza. Krew własna, krew ofiary podsyca wspomnienie, budzi żal, litość, szacunek. Domaga się pamięci, modlitwy, sprawiedliwości. Pozwala także na przebaczenie, chociaż przebaczenie to nie przychodzi łatwo. Inaczej już z krwią cudzą, ale przelaną w sprawiedliwej walce. Mamy prawo do obrony koniecznej, ale to prawo już jest ustępstwem, Chrystus kazał Piotrowi schować miecz… Zapewne więc każda przelana krew domaga się refleksji i pokuty, nie można jednak powiedzieć, aby każda obciążała, bezcześciła ziemię.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Błoński",
        "slug": "jan-blonski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski"
      },
      "book": {
        "title": "Biedni Polacy patrzą na Getto",
        "slug": "biedni-polacy-patrza-na-getto",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-blonski/biedni-polacy-patrza-na-getto"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biedni_Polacy_patrz%C4%85_na_getto",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "92173a73-0325-4089-824e-2ba4bfc564db",
      "slug": "byc-moze-pielgrzym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nicholas-evans/zaklinacz-koni/byc-moze-pielgrzym",
      "text": "Być może Pielgrzym nawet winił siebie samego za to, co się stało. Bo niby dlaczego ludzie mieliby uważać, że mają monopol na poczucie winy?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Nicholas Evans",
        "slug": "nicholas-evans",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nicholas-evans"
      },
      "book": {
        "title": "Zaklinacz koni",
        "slug": "zaklinacz-koni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/nicholas-evans/zaklinacz-koni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "zwierzęta",
          "slug": "zwierzeta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwierzeta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nicholas_Evans#Zaklinacz_koni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:08"
    },
    {
      "id": "363a0d66-1ace-4a36-ae30-a101815de0fe",
      "slug": "winien-jest-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-kuczynski/atlantyda-wyspa-ognia/winien-jest-zawsze",
      "text": "Winien jest zawsze ten, którego schwytają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maciej Kuczyński",
        "slug": "maciej-kuczynski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-kuczynski"
      },
      "book": {
        "title": "Atlantyda, wyspa ognia",
        "slug": "atlantyda-wyspa-ognia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-kuczynski/atlantyda-wyspa-ognia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "cynizm",
          "slug": "cynizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cynizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maciej_Kuczy%C5%84ski#Atlantyda,_wyspa_ognia_(1967)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:57"
    },
    {
      "id": "9660fa4d-a366-4569-93ad-e37109bce9ab",
      "slug": "nawet-we-snie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson/ogrody-ksiezyca/nawet-we-snie",
      "text": "Nawet we śnie człowiek nie zapomina o poczuciu winy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Steven Erikson",
        "slug": "steven-erikson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson"
      },
      "book": {
        "title": "Ogrody Księżyca",
        "slug": "ogrody-ksiezyca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson/ogrody-ksiezyca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogrody_ksi%C4%99%C5%BCyca",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:29"
    },
    {
      "id": "75fa044d-ec1d-4e0f-aee9-83f22cf35b01",
      "slug": "zapomnij-o-poczuciu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/charlaine-harris/klub-martwych/zapomnij-o-poczuciu",
      "text": "Zapomnij o poczuciu winy. Prędzej czy później dojdzie do sytuacji, z powodu której będziesz się musiała rzeczywiście poczuć winna. Oszczędź swoje emocje na ten moment.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Charlaine Harris",
        "slug": "charlaine-harris",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/charlaine-harris"
      },
      "book": {
        "title": "Klub Martwych",
        "slug": "klub-martwych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/charlaine-harris/klub-martwych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "emocje",
          "slug": "emocje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/emocje"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Charlaine_Harris#Klub_Martwych_(2003)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:39"
    },
    {
      "id": "876a6e45-5ed7-4ca6-89f6-3f67f3250043",
      "slug": "umieram-za-winy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-nurowska/nakarmic-wilki/umieram-za-winy",
      "text": "Umieram za winy moje i niewinność moją.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Nurowska",
        "slug": "maria-nurowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-nurowska"
      },
      "book": {
        "title": "Nakarmić wilki",
        "slug": "nakarmic-wilki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-nurowska/nakarmic-wilki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "niewinność",
          "slug": "niewinnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewinnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_Nurowska#Nakarmi%C4%87_wilki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:35"
    },
    {
      "id": "20ddd485-c012-45e9-ad15-17c3c4718c96",
      "slug": "kazda-epoka-w-poczuciu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza/kazda-epoka-w-poczuciu",
      "text": "Każda epoka w poczuciu winy otacza wysokim murem swój Wersal, a ja osobiście najbardziej nie cierpię tych murów, gdy wznosi je literatura i sztuka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Fowles",
        "slug": "john-fowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles"
      },
      "book": {
        "title": "Kochanica Francuza",
        "slug": "kochanica-francuza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "literatura",
          "slug": "literatura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/literatura"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kochanica_Francuza#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:25"
    },
    {
      "id": "0f182ada-20bc-420c-93cc-afc2689086d8",
      "slug": "w-nieporozumieniu-z-ludzmi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pola-gojawiczynska/dziewczeta-z-nowolipek/w-nieporozumieniu-z-ludzmi",
      "text": "W nieporozumieniu z ludźmi zawsze jesteśmy winni. Trzeba tylko odnaleźć tę winę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Pola Gojawiczyńska",
        "slug": "pola-gojawiczynska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pola-gojawiczynska"
      },
      "book": {
        "title": "Dziewczęta z Nowolipek",
        "slug": "dziewczeta-z-nowolipek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pola-gojawiczynska/dziewczeta-z-nowolipek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "nieporozumienia",
          "slug": "nieporozumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nieporozumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pola_Gojawiczy%C5%84ska#Dziewcz%C4%99ta_z_Nowolipek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:05"
    },
    {
      "id": "535c6904-4c31-4f85-bd71-94ccc1e6dd37",
      "slug": "probujesz-usilnie-zadoscuczynic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephenie-meyer/ksiezyc-w-nowiu/probujesz-usilnie-zadoscuczynic",
      "text": "Próbujesz usilnie zadośćuczynić światu za to, że istniejesz, choć to nie twoja wina.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephenie Meyer",
        "slug": "stephenie-meyer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephenie-meyer"
      },
      "book": {
        "title": "Księżyc w nowiu",
        "slug": "ksiezyc-w-nowiu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephenie-meyer/ksiezyc-w-nowiu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "samoocena",
          "slug": "samoocena",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samoocena"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ksi%C4%99%C5%BCyc_w_nowiu#2._Szwy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:38"
    },
    {
      "id": "55f90fe9-5e51-4332-b731-d8ec5fed740b",
      "slug": "wyglada-na-to-ze-mam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl/wyglada-na-to-ze-mam",
      "text": "Wygląda na to, że mam wyjątkową tendencję do brania na siebie winy za wszystko…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Niezgłębiony zamysł",
        "slug": "niezglebiony-zamysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezg%C5%82%C4%99biony_zamys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:52"
    },
    {
      "id": "8c110cd7-cfc5-4020-a161-d802fff74ce1",
      "slug": "wina-nie-istniala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/corka-fortuny/wina-nie-istniala",
      "text": "Wina nie istniała, o ile grzech nie wyszedł na jaw.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Córka fortuny",
        "slug": "corka-fortuny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/corka-fortuny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "grzech",
          "slug": "grzech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/grzech"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/C%C3%B3rka_fortuny#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:45"
    },
    {
      "id": "787dfc58-a690-4b01-aece-0bdf1b7bef43",
      "slug": "nawet-grzech-gdzies",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/szczegol-trzy-krotkie-powiesci/nawet-grzech-gdzies",
      "text": "Nawet grzech, gdzieś się kończy, nawet wina, nawet to, co zabronione.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Szczegół. Trzy krótkie powieści",
        "slug": "szczegol-trzy-krotkie-powiesci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/szczegol-trzy-krotkie-powiesci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "grzech",
          "slug": "grzech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/grzech"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szczeg%C3%B3%C5%82._Trzy_kr%C3%B3tkie_powie%C5%9Bci#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:31"
    },
    {
      "id": "4641dcc4-5af3-4360-be19-2fe69afba484",
      "slug": "pana-umysl-zaczal",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama/pana-umysl-zaczal",
      "text": "Pana umysł zaczął już na własną rękę obchodzić rocznicę. Proszę nie pozwolić, żeby to pana zniszczyło. Za to, co się stało, nie ponosi pan żadnej winy, nawet jeśli pan w to wierzy. Oto demon, którego należy wypędzić w pierwszej kolejności: nie jesteśmy niczemu winni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Trzynasta dama",
        "slug": "trzynasta-dama",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzynasta_dama",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:28"
    },
    {
      "id": "3af40ab9-1ba2-408d-a5c2-50914f96f9e7",
      "slug": "wszystko-to-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok/wszystko-to-bylo",
      "text": "Wszystko to było fałszywym wspomnieniem pogrzebanym w ich umysłach przez van Tyscha, mroczną barwa powlekającą ich ciała. (…) Cień występku, którego nigdy się nie dopuścili i dlatego do końca życia nie będą mogli o nim zapomnieć, gdyż najtrudniej jest zniszczyć to, co istnieje tylko w wyobraźni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Klara i półmrok",
        "slug": "klara-i-polmrok",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Klara_i_p%C3%B3%C5%82mrok",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:28"
    },
    {
      "id": "27599966-76ea-46ae-9d98-f42e28c34e71",
      "slug": "czy-ktos-ponosi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok/czy-ktos-ponosi",
      "text": "Czy ktoś ponosi winę za to, że pragnie tego, co wszyscy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Klara i półmrok",
        "slug": "klara-i-polmrok",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Klara_i_p%C3%B3%C5%82mrok",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:27"
    },
    {
      "id": "6a7eda68-4f71-4295-b7d7-0d285e88120f",
      "slug": "dobrze-jest-zdac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/malgorzata-musierowicz/tygrys-i-roza/dobrze-jest-zdac",
      "text": "Dobrze jest zdać sobie sprawę ze swej winy, bo inaczej trzeba wciąż przed nią uciekać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Małgorzata Musierowicz",
        "slug": "malgorzata-musierowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/malgorzata-musierowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Tygrys i Róża",
        "slug": "tygrys-i-roza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/malgorzata-musierowicz/tygrys-i-roza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 145,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ma%C5%82gorzata_Musierowicz#Tygrys_i_R%C3%B3%C5%BCa_(1999)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:06"
    },
    {
      "id": "635bcdd9-15a9-40c2-bfed-b86593725e8b",
      "slug": "nie-bedac-winnym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pierre-choderlos-de-laclos/niebezpieczne-zwiazki/nie-bedac-winnym",
      "text": "Nie będąc winnym, można być nieszczęśliwym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Pierre Choderlos de Laclos",
        "slug": "pierre-choderlos-de-laclos",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pierre-choderlos-de-laclos"
      },
      "book": {
        "title": "Niebezpieczne związki",
        "slug": "niebezpieczne-zwiazki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pierre-choderlos-de-laclos/niebezpieczne-zwiazki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "niewinność",
          "slug": "niewinnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewinnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niebezpieczne_zwi%C4%85zki#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:48"
    },
    {
      "id": "e8945d22-6b6d-4edc-b078-d7ce9efee088",
      "slug": "wybor-idzie-w-parze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/blekitna-krew/wybor-idzie-w-parze",
      "text": "Wybór idzie w parze z winą. Nie ma od niej ucieczki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Harlan Coben",
        "slug": "harlan-coben",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben"
      },
      "book": {
        "title": "Błękitna Krew",
        "slug": "blekitna-krew",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/blekitna-krew"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "decyzje",
          "slug": "decyzje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/decyzje"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/B%C5%82%C4%99kitna_krew",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:35"
    },
    {
      "id": "b8495ce2-c0c5-4ec0-b5a3-81628c492eea",
      "slug": "zreszta-grzeszni-oraz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-piekara/miecz-aniolow/zreszta-grzeszni-oraz",
      "text": "Zresztą grzeszni oraz winni byliśmy wszyscy i pytaniem były tylko czas i wymiar kary. Tak powiedział niegdyś mój Anioł, a ja nie miałem powodów, by nie wierzyć jego słowom.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacek Piekara",
        "slug": "jacek-piekara",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-piekara"
      },
      "book": {
        "title": "Miecz Aniołów",
        "slug": "miecz-aniolow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-piekara/miecz-aniolow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 49,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "grzech",
          "slug": "grzech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/grzech"
        },
        {
          "name": "kara",
          "slug": "kara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kara"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacek_Piekara#Miecz_anio%C5%82%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:27"
    },
    {
      "id": "ed8be465-6e85-4f3c-a870-d9164612cd5a",
      "slug": "moze-po-prostu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/opowiesc-o-zlodzieju-cial/moze-po-prostu",
      "text": "Może po prostu łatwiej mi całą winę zrzucić na ciebie. Widzisz, tak naprawdę nigdy nie potrafiłam odróżnić dobra od zła.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieść o złodzieju ciał",
        "slug": "opowiesc-o-zlodzieju-cial",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/opowiesc-o-zlodzieju-cial"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Rice#Opowie%C5%9B%C4%87_o_Z%C5%82odzieju_Cia%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:15"
    },
    {
      "id": "767d7fde-0b22-4fc2-b697-1a2ff8c54568",
      "slug": "laura-poczula-naplywajace",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/zjawa/laura-poczula-naplywajace",
      "text": "Laura poczuła napływające do oczu łzy; działo się tak zawsze, kiedy wiedziała, że zrobiła coś okrutnego albo złego. Płakała nie dlatego, że było jej przykro, ale ponieważ frustrowało ją to, że została złapana na gorącym uczynku, i była wściekła na ludzi, którzy ją strofowali. Czy oni nigdy nie kłamali ani nie flirtowali, nigdy nie podkradali cukierków, szminki albo drobnych monet z torebki mamy? Czasami miała wrażenie, jakby wszyscy naokoło sprzysięgli się, żeby ją przekonać, że są chodzącymi po ziemi świętymi, a ona grzesznicą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Graham Masterton",
        "slug": "graham-masterton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton"
      },
      "book": {
        "title": "Zjawa",
        "slug": "zjawa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/zjawa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zjawa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:03"
    },
    {
      "id": "c2b80b11-6c7d-44f5-ad97-873304ff9a6e",
      "slug": "kazdy-popelnia-czyny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/falszywa-pamiec/kazdy-popelnia-czyny",
      "text": "Każdy popełnia czyny, których się wstydzi, lecz prędzej czy później zawiera kompromis z samym sobą, formując perły winy wokół każdego dokuczliwego ziarnka moralnego piasku. Wina, w przeciwieństwie do wstydu, może być niemal tak kojąca jak cnota, ponieważ nie czuje się już ostrych krawędzi rzeczy, którą otacza, a przedmiotem zainteresowania staje się sama wina.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Fałszywa pamięć",
        "slug": "falszywa-pamiec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/falszywa-pamiec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wstyd",
          "slug": "wstyd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wstyd"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fa%C5%82szywa_pami%C4%99%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:20"
    },
    {
      "id": "30a7e843-04eb-4cfe-b286-167817901d53",
      "slug": "rozne-rzeczy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/rozne-rzeczy-nie",
      "text": "Różne rzeczy nie są twoją winą. Ani moją. Ani wina przepowiedni czy klątwy. Nie jest to wina DNA ani wina absurdu. Ani wina strukturalizmu, ani wina trzeciej rewolucji przemysłowej. Wszyscy niszczejemy i giniemy, bo świat opiera się na niszczeniu i stracie. Nasza egzystencja to jedynie cień, odbicie tej zasady. Wieją wiatry. Jedne silne, gwałtowne, inne przyjemne jak powiewy. Lecz wszystkie kiedyś zginą i znikną. Nie mają materialnej postaci. Wiatr to tylko nazwa ruchu powietrza. Wytęż słuch. Zrozumiesz metaforę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "strata",
          "slug": "strata",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strata"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:06"
    },
    {
      "id": "ecac6722-ba85-4462-ab2f-0bd5929828bf",
      "slug": "nikogo-nie-obchodzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci/nikogo-nie-obchodzi",
      "text": "Nikogo nie obchodzi, czy jesteście winni czy nie. Sądowi to zupełnie obojętne. Wszystkim rządzi kodeks prawny oraz ludzkie stosunki, które leżą u jego podstaw.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Jones",
        "slug": "james-jones",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones"
      },
      "book": {
        "title": "Stąd do wieczności",
        "slug": "stad-do-wiecznosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        },
        {
          "name": "sądy",
          "slug": "sady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sady"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/St%C4%85d_do_wieczno%C5%9Bci#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:51"
    },
    {
      "id": "5e431692-783d-4b88-9b33-f4dca11abf52",
      "slug": "jak-to-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka/jak-to-sie",
      "text": "Jak to się dzieje, że milcząco wyrażam zgodę na przypisywanie mi win, których nie popełniłam?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Byłam schizofreniczką",
        "slug": "bylam-schizofreniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "asertywność",
          "slug": "asertywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/asertywnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C5%82am_schizofreniczk%C4%85#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:47"
    },
    {
      "id": "0b92ff2a-d148-4a0d-a3d8-09bc0e2c8d34",
      "slug": "nic-w-naturze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/ostatnia-brygada/nic-w-naturze",
      "text": "Nic w naturze nie ginie. Nie ma kary bez winy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Dołęga-Mostowicz",
        "slug": "tadeusz-dolega-mostowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ostatnia brygada",
        "slug": "ostatnia-brygada",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/ostatnia-brygada"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "kara",
          "slug": "kara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kara"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ostatnia_brygada",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:37"
    },
    {
      "id": "2a13baf1-1b60-49fb-bb20-4043372810b6",
      "slug": "krew-po-tamtej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-wat/moj-wiek-wydawnictwo-ossolineum/krew-po-tamtej",
      "text": "Krew po tamtej stronie rzeki przelana. Jak czysta i wielka musi być sprawa, dla której przelewa się tyle krwi… Popieram komunizm, nie robię go, bo nie jestem w Rosji, ale robię go w Polsce. Inteligent przychodzi do komunizmu z poczucia winy, wbrew nawet swoim interesom życiowym, popycha go potrzeba prawdy, sprawiedliwości, motywacje bezinteresowne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aleksander Wat",
        "slug": "aleksander-wat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-wat"
      },
      "book": {
        "title": "Mój wiek - Wydawnictwo Ossolineum",
        "slug": "moj-wiek-wydawnictwo-ossolineum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-wat/moj-wiek-wydawnictwo-ossolineum"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "komunizm",
          "slug": "komunizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/komunizm"
        },
        {
          "name": "intelektualiści",
          "slug": "intelektualisci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/intelektualisci"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Aleksander_Wat#M%C3%B3j_wiek._Pami%C4%99tnik_m%C3%B3wiony",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:23"
    },
    {
      "id": "ff5142a1-15bb-44c5-a656-8262663045c0",
      "slug": "ani-myslalem-zreszta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-roth/spisek-przeciwko-ameryce/ani-myslalem-zreszta",
      "text": "Ani myślałem zresztą przedstawiać się w Omaha jako Żyd. Zamierzałem – mogąc nareszcie znów przemówić pełnym głosem – informować otoczenie, że nie wiem, kim jestem, ani skąd pochodzę. Chciałem być nikim, chłopcem znikąd, który w żadnym razie nie ponosi odpowiedzialności za śmierć pani Wishnow i sieroctwo jej syna. Niech moi rodzice wychowują teraz jej syna jak swojego. Niech Seldon zajmie moje łóżko. Niech sobie weźmie mojego brata. Niech sobie weźmie moją przyszłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philip Roth",
        "slug": "philip-roth",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-roth"
      },
      "book": {
        "title": "Spisek przeciwko Ameryce",
        "slug": "spisek-przeciwko-ameryce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-roth/spisek-przeciwko-ameryce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 297,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "ucieczka od siebie",
          "slug": "ucieczka-od-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ucieczka-od-siebie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Philip_Roth#Spisek_przeciwko_Ameryce",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:01"
    },
    {
      "id": "709cbedb-07a5-4b6d-b00e-93bc142d2c8e",
      "slug": "bez-wzgledu-na-kare",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen/emma/bez-wzgledu-na-kare",
      "text": "(…) bez względu na karę, jaką pociąga za sobą zły postępek, jest on nie mniej przeto złym postępkiem. Cierpienie nie zmazuje winy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jane Austen",
        "slug": "jane-austen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen"
      },
      "book": {
        "title": "Emma",
        "slug": "emma",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen/emma"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 431,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "kara",
          "slug": "kara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kara"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Emma",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:35"
    },
    {
      "id": "c5b1e4af-91e0-42a3-b66a-8aafab0f1dc2",
      "slug": "jakze-latwa-rzecza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-greene/koniec-romansu/jakze-latwa-rzecza",
      "text": "Jakże łatwą rzeczą wydaje się nam strząśnięcie brzemienia winy przez zwykły akt skruchy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Graham Greene",
        "slug": "graham-greene",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-greene"
      },
      "book": {
        "title": "Koniec romansu",
        "slug": "koniec-romansu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-greene/koniec-romansu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "pokuta",
          "slug": "pokuta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokuta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Graham_Greene#Koniec_romansu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:24"
    },
    {
      "id": "9defe491-65c3-46c8-8dd2-3b479d9938e8",
      "slug": "nie-mozna-zamknac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/reka-mistrza/nie-mozna-zamknac",
      "text": "Nie można zamknąć za sobą drzwi do przeszłości, można tylko wynagrodzić krzywdy, które się komuś wyrządziło i iść dalej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Ręka mistrza",
        "slug": "reka-mistrza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/reka-mistrza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/R%C4%99ka_mistrza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:19"
    },
    {
      "id": "0d19c0e7-3550-4740-854b-e58b1339ac41",
      "slug": "to-czegosmy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu/to-czegosmy-nie",
      "text": "To, czegośmy nie wybrali, nie jest naszą zasługą ani naszą winą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Nieznośna lekkość bytu",
        "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezno%C5%9Bna_lekko%C5%9B%C4%87_bytu#Cz%C4%99%C5%9B%C4%87_III_%E2%80%93_Niezrozumiane_s%C5%82owa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:42"
    },
    {
      "id": "f84fface-94a1-4120-b930-f0a886645852",
      "slug": "nerwicy-natrectw-poczucie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien/nerwicy-natrectw-poczucie",
      "text": "(…) nerwicy natręctw, poczucie winy natarczywie narzuca się świadomości, opanowuje obraz choroby i życie chorego, prawie nie dopuszcza nic innego do głosu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zygmunt Freud",
        "slug": "zygmunt-freud",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud"
      },
      "book": {
        "title": "Kultura jako źródło cierpień",
        "slug": "kultura-jako-zrodlo-cierpien",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "psychoanaliza",
          "slug": "psychoanaliza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychoanaliza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygmunt_Freud#Kultura_jako_%C5%BAr%C3%B3d%C5%82o_cierpie%C5%84_(1930)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:23"
    },
    {
      "id": "99f9b392-51f6-434a-9567-a6e9661b306a",
      "slug": "za-postep-kultury",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien/za-postep-kultury",
      "text": "(…) za postęp kultury płacimy utratą szczęścia w wyniku podwyższenia poczucia winy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zygmunt Freud",
        "slug": "zygmunt-freud",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud"
      },
      "book": {
        "title": "Kultura jako źródło cierpień",
        "slug": "kultura-jako-zrodlo-cierpien",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "kultura",
          "slug": "kultura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kultura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygmunt_Freud#Kultura_jako_%C5%BAr%C3%B3d%C5%82o_cierpie%C5%84_(1930)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:23"
    },
    {
      "id": "4d408f04-c275-4e8f-9eb8-53210f37bf0b",
      "slug": "poczucie-winy-daje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/glos-naszego-cienia/poczucie-winy-daje",
      "text": "Poczucie winy daje się modelować. To zabawny rodzaj gliny; jeśli umiesz się z nim obchodzić, możesz je ugnieść i uformować jak tylko chcesz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Głos naszego cienia",
        "slug": "glos-naszego-cienia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/glos-naszego-cienia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C5%82os_naszego_cienia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:02"
    },
    {
      "id": "9d7e2ce8-e7d3-4b70-b639-de19b74fd4dd",
      "slug": "lepiej-zginac-niz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/krew-elfow/lepiej-zginac-niz",
      "text": "Lepiej zginąć, niż żyć ze świadomością, że zrobiło się coś, co wymaga wybaczenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Sapkowski",
        "slug": "andrzej-sapkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Krew elfów",
        "slug": "krew-elfow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/krew-elfow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Saga_o_wied%C5%BAminie#Krew_elf%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:35"
    },
    {
      "id": "4841ffb9-dd4b-4e21-b4da-f192d43775e4",
      "slug": "w-istocie-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec/w-istocie-tylko",
      "text": "W istocie tylko my ponosimy winę za to, co zdarza się w naszym życiu. Wielu ludzi przeszło przez te same trudności, co my, ale zareagowało inaczej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Weronika postanawia umrzeć",
        "slug": "weronika-postanawia-umrzec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Weronika_postanawia_umrze%C4%87#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:29"
    },
    {
      "id": "e470d267-4382-4ab9-b195-68571dec2fc1",
      "slug": "indianie-sadza-ze-winien",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec/indianie-sadza-ze-winien",
      "text": "Indianie sądzą, że winien jest zabójca, a nie społeczeństwo, czy rodzice, albo przodkowie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Weronika postanawia umrzeć",
        "slug": "weronika-postanawia-umrzec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "zbrodnia",
          "slug": "zbrodnia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zbrodnia"
        },
        {
          "name": "rdzenni Amerykanie",
          "slug": "rdzenni-amerykanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rdzenni-amerykanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Weronika_postanawia_umrze%C4%87#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:28"
    },
    {
      "id": "6010dabe-04fe-4107-813b-7e15a3e5483e",
      "slug": "bog-zstepuje-na-ziemie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam/bog-zstepuje-na-ziemie",
      "text": "Bóg zstępuje na ziemię, aby uświadomić nam naszą własną siłę. Jesteśmy częścią Jego marzeń, a On pragnie je szczęśliwie spełnić. Jeśli zatem utwierdzimy się w przekonaniu, że Bóg stworzył nas po to, byśmy byli szczęśliwi – to będziemy mu­sieli uznać, że każda klęska, każdy smutek wypły­wają z naszej winy. I to jest właśnie powód, dla którego zawsze zabijamy Boga. Czy to na krzyżu, czy w płomieniach, na wygnaniu lub po prostu w naszym własnym sercu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam",
        "slug": "na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_brzegu_rzeki_Piedry_usiad%C5%82am_i_p%C5%82aka%C5%82am#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:20"
    },
    {
      "id": "4706296b-a170-4d57-8dfd-11106e2debc2",
      "slug": "nikt-nie-chce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/nikt-nie-chce",
      "text": "Nikt nie chce cierpieć, a jednak wszyscy lub prawie wszyscy świadomie lub nie poszukują bólu, poświęceń, dzięki czemu mogą czuć się usprawiedliwieni, oczyszczeni, godni szacunku w oczach własnych dzieci, małżonków, sąsiadów, Boga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:19"
    },
    {
      "id": "19171f6c-37c4-44a1-afc7-f4a81554b213",
      "slug": "przychodzimy-na-swiat",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/przychodzimy-na-swiat",
      "text": "Przychodzimy na świat z poczuciem winy, lękamy się, gdy szczęście puka do naszych drzwi, łudzimy się, że naszą śmiercią damy komuś nauczkę, bo wiecznie czujemy się bezsilni, podle traktowani, nieszczęśliwi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "bezradność",
          "slug": "bezradnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezradnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:19"
    },
    {
      "id": "a45b36ea-d24c-46ed-b66f-971d027d6671",
      "slug": "nie-zostaniemy-osadzeni",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/byc-jak-plynaca-rzeka/nie-zostaniemy-osadzeni",
      "text": "Nie zostaniemy osądzeni za popełnione zło, lecz za dobro, którego nie uczyniliśmy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Być jak płynąca rzeka",
        "slug": "byc-jak-plynaca-rzeka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/byc-jak-plynaca-rzeka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C4%87_jak_p%C5%82yn%C4%85ca_rzeka#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:14"
    },
    {
      "id": "46e94d08-db46-46b4-941c-4eb91f50a47e",
      "slug": "prawdziwa-kobieta-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/622-upadki-bunga/prawdziwa-kobieta-nie",
      "text": "Prawdziwa kobieta nie jest zła ani dobra, jest – to wystarcza, a winni są zawsze tylko i jedynie mężczyźni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Ignacy Witkiewicz",
        "slug": "stanislaw-ignacy-witkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "622 upadki Bunga",
        "slug": "622-upadki-bunga",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/622-upadki-bunga"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "mężczyźni",
          "slug": "mezczyzni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mezczyzni"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz#622_upadki_Bunga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:03"
    },
    {
      "id": "1ac5842c-8c36-4a56-a1ee-4de12af04192",
      "slug": "czasem-wszystko-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/zagubieni-chlopcy/czasem-wszystko-sie",
      "text": "Czasem wszystko się wali, choćbyś nie wiem gdzie mieszkał, czasem zaś wszystko idzie jak po maśle i wiesz co? Za większość różnych zdarzeń nikogo nie można winić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Orson Scott Card",
        "slug": "orson-scott-card",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card"
      },
      "book": {
        "title": "Zagubieni chłopcy",
        "slug": "zagubieni-chlopcy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/zagubieni-chlopcy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 320,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "przypadek",
          "slug": "przypadek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przypadek"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Orson_Scott_Card#Zagubieni_ch%C5%82opcy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:52"
    },
    {
      "id": "9bc17e09-d289-4fca-8bb4-fa814cc3ac0b",
      "slug": "moim-zdaniem-wolnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/gra-endera/moim-zdaniem-wolnosc",
      "text": "Moim zdaniem wolność nie polega na mieszkaniu w domu ludzi, których zabiłem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Orson Scott Card",
        "slug": "orson-scott-card",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card"
      },
      "book": {
        "title": "Gra Endera",
        "slug": "gra-endera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/gra-endera"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 279,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Orson_Scott_Card#Gra_Endera",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:49"
    },
    {
      "id": "506d456f-fc9c-4e3b-bebb-58d343f9cd2c",
      "slug": "wina-niezbita-badz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli/wina-niezbita-badz",
      "text": "Wina, niezbita bądź utajona czy tylko domniemana, trwa i trwa. Nieustannie tyka i nawet w podróżach donikąd trzyma już dla człowieka miejsce. Wygłasza swoją śpiewkę, nie boi się powtórzeń, łaskawie pozwala na jakiś czas o sobie zapomnieć i przezimować w snach. Pozostaje niczym osad, nie sposób jej wywabić jak plamę, wychłeptać jak kałużę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Przy obieraniu cebuli",
        "slug": "przy-obieraniu-cebuli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%BCnter_Grass#Przy_obieraniu_cebuli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:47"
    },
    {
      "id": "4274e9ae-cce4-49ae-bf8b-052a4216710d",
      "slug": "winie-i-poslusznemu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli/winie-i-poslusznemu",
      "text": "Winie i posłusznemu jej wstydowi można przypisać, że dręczy, dręczy nieustannie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Przy obieraniu cebuli",
        "slug": "przy-obieraniu-cebuli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wstyd",
          "slug": "wstyd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wstyd"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%BCnter_Grass#Przy_obieraniu_cebuli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:47"
    },
    {
      "id": "592e875b-e4ec-4baf-b9e9-0cf8bd92195a",
      "slug": "swiadomosc-wlasnej-winy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/swiadomosc-wlasnej-winy",
      "text": "Świadomość własnej winy rozdziera ranę, z której zawsze wypływać będzie ropa i gówno.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Saramago",
        "slug": "jose-saramago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago"
      },
      "book": {
        "title": "Podwojenie",
        "slug": "podwojenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 297,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "7f42d3c6-4a47-4b6d-a70b-dd21640c0bca",
      "slug": "jak-winic-trojan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/homer/iliada/jak-winic-trojan",
      "text": "„Jak winić Trojan i w pięknych nagolenicach Achajów Za to, że długo tak znoszą tę wojnę dla takiej kobiety, Co nieśmiertelnym boginiom pięknością swoją jest równa. Ale choć piękna, jednakże niech wraca do kraju okrętem, by nie przyniosła nam kiedyś i naszym dzieciom zagłady”. Tak mówili, a Pryjam przywołał głośno Helenę: „Podejdź tu, córko kochana, bliżej i usiądź koło mnie. Swego pierwszego małżonka stąd ujrzysz, przyjaciół i krewnych. W tobie ja winy nie widzę, gdyż winni są tylko bogowie, oni tę wojnę Achajów obfitą w łzy nam zesłali (…)”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Homer",
        "slug": "homer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/homer"
      },
      "book": {
        "title": "Iliada",
        "slug": "iliada",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/homer/iliada"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Iliada",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:35"
    },
    {
      "id": "2a6ecf31-c06f-46fe-ba7e-83bb3ee2e174",
      "slug": "nie-przyswiadczamy-naszych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/jesli-boga-nie-ma-horror-metaphysicus/nie-przyswiadczamy-naszych",
      "text": "Nie przyświadczamy (…) naszych moralnych wierzeń przez uznanie ich prawdy, lecz przez poczucie winy, gdy je gwałcimy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Jeśli Boga nie ma. Horror metaphysicus",
        "slug": "jesli-boga-nie-ma-horror-metaphysicus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/jesli-boga-nie-ma-horror-metaphysicus"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Je%C5%9Bli_Boga_nie_ma_(1987)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:33"
    },
    {
      "id": "c257801d-8f58-4ef2-aea9-7f3f29b9beca",
      "slug": "uznanie-wlasnej-winy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/jezus-osmieszony-esej-apologetyczny-i-sceptyczny/uznanie-wlasnej-winy",
      "text": "Uznanie własnej winy jest według nauczania Jezusa podstawowym warunkiem metanoi (przemiany duchowej), warunkiem życia w Bogu i, siłą rzeczy, warunkiem zbawienia. Dodajmy: zdolność do poczucia winy jest warunkiem bycia człowiekiem. Ta zdolność czyni nas istotami ludzkimi, mówi Księga Rodzaju, i słusznie. Słusznie dlatego, że nie mamy żadnej znajomości dobra i zła, jeśli nie odczuwamy ich w sobie; tak więc doświadczać zła jako stanu własnej duszy to czuć się winnym. Jeśli nie umiemy czuć się winni, nie jesteśmy zdolni do odróżnienia dobra i zła. (s. 26)",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Jezus ośmieszony. Esej apologetyczny i sceptyczny",
        "slug": "jezus-osmieszony-esej-apologetyczny-i-sceptyczny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/jezus-osmieszony-esej-apologetyczny-i-sceptyczny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Jezus_o%C5%9Bmieszony._Esej_apologetyczny_i_sceptyczny.",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "f4746277-4c4b-40c9-9629-94189e183b36",
      "slug": "gdzies-niegdys-czytala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriela-zapolska/sezonowa-milosc/gdzies-niegdys-czytala",
      "text": "Gdzieś niegdyś czytała, że najpierwszym obowiązkiem kobiety jest... być dobrą. A ona była złą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gabriela Zapolska",
        "slug": "gabriela-zapolska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriela-zapolska"
      },
      "book": {
        "title": "Sezonowa miłość",
        "slug": "sezonowa-milosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriela-zapolska/sezonowa-milosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sezonowa_mi%C5%82o%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:25"
    },
    {
      "id": "f6c2f867-ad8f-49df-971e-4009f4c841d8",
      "slug": "wina-rodzi-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna/wina-rodzi-sie",
      "text": "Wina rodzi się z poczucia przegranej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Diuna",
        "slug": "diuna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sukces i porażka",
          "slug": "sukces-i-porazka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sukces-i-porazka"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Diuna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:23"
    },
    {
      "id": "dc705bed-6b85-4985-9905-25b1f62a4efb",
      "slug": "nie-ma-ucieczki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna/nie-ma-ucieczki",
      "text": "Nie ma ucieczki – płacimy za gwałty naszych przodków.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Diuna",
        "slug": "diuna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 194,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność zbiorowa",
          "slug": "odpowiedzialnosc-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Diuna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:22"
    },
    {
      "id": "5ef0c262-6cf0-4a47-9bcf-0ef9eca321c3",
      "slug": "i-wiele-razy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna/i-wiele-razy",
      "text": "I wiele razy nikt nikogo nie zamierza obrazić, a ludzie mimo wszystko umierają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Diuna",
        "slug": "diuna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "konsekwencje decyzji",
          "slug": "konsekwencje-decyzji",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsekwencje-decyzji"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Diuna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:22"
    },
    {
      "id": "918e3f3f-5929-469f-b831-098bedae7305",
      "slug": "zrozumialem-po-trzydziestu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-rozewicz/kartoteka-kartoteka-rozrzucona/zrozumialem-po-trzydziestu",
      "text": "Zrozumiałem po trzydziestu latach ogrom swych win, a właściwie mych win. Tatusiu! Mamusiu! Tak, to ja zjadłem kiełbasę w Wielki Piątek dnia piętnastego kwietnia 1926 roku. Wstydzę się swego czynu. Zjedzenie kiełbasy uplanowałem o wiele wcześniej z Jasiem i Pawełkiem. Mój niski postępek, kochany tatusiu, nie może być usprawiedliwiony. Zjadłem kiełbasę z łakomstwa. Nie byłem głodny. Dzięki twej trosce, tatusiu, miałem w dzieciństwie do syta chleba. Często otrzymywałem drobne pieniądze na łakocie. Mimo to zbłądziłem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Różewicz",
        "slug": "tadeusz-rozewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-rozewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Kartoteka. Kartoteka rozrzucona",
        "slug": "kartoteka-kartoteka-rozrzucona",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-rozewicz/kartoteka-kartoteka-rozrzucona"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wychowanie",
          "slug": "wychowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kartoteka_(dramat)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "98e2dc9a-b99e-41da-96cb-ff2728a2d840",
      "slug": "o-co-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/ostatni-rozdzial-czyli-paragraf-22-bis/o-co-sie",
      "text": "– O co się mnie oskarża? – O przestępstwa, o których agenci wywiadu nic jeszcze nie wiedzą. Dlaczego ksiądz nie chce się do nich przyznać? – Jak mogę się przyznać, skoro oni nie mówią mi, do czego? – Jak mogą powiedzieć, skoro sami tego nie wiedzą?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Joseph Heller",
        "slug": "joseph-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Ostatni Rozdział, Czyli Paragraf 22 Bis",
        "slug": "ostatni-rozdzial-czyli-paragraf-22-bis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/ostatni-rozdzial-czyli-paragraf-22-bis"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 328,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "absurd",
          "slug": "absurd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/absurd"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ostatni_rozdzia%C5%82,_czyli_Paragraf_22_bis",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:18"
    },
    {
      "id": "1658974b-03d3-4f59-ab36-f4f84c68fdd2",
      "slug": "wszystko-to-trzeba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/wszystko-to-trzeba",
      "text": "Wszystko to trzeba więc było odpokutować w bezkresnym ogniu czyśćcowym, a dopiero potem wyłoniłoby się pytanie, czy poza tym jest jeszcze coś osobistego, coś własnego, czy też cała moja działalność i wszystkie jej skutki są tylko pustą pianą na morzu, tylko bezsensowną igraszką w potoku wydarzeń.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Wilk stepowy",
        "slug": "wilk-stepowy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "pokuta",
          "slug": "pokuta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokuta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilk_stepowy#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:14"
    },
    {
      "id": "924c72d4-8395-427e-b7ae-425ee10ce64f",
      "slug": "parokrotnie-wyrazilem-poglad",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/parokrotnie-wyrazilem-poglad",
      "text": "Parokrotnie wyraziłem pogląd, że każdy naród, a nawet każdy pojedynczy człowiek, zamiast usypiać swoją czujność zakłamanymi politycznymi „kwestiami winy”, musi zbadać, w jakim stopniu, skutkiem błędów, zaniedbań i złych przyzwyczajeń, sam ponosi odpowiedzialność za wojnę i za wszelką inną nędzę świata, i że jest to – być może – jedyna droga zapobieżenia następnej wojnie. Tego mi nie wybaczą, gdyż oczywiście oni sami są absolutnie niewinni: cesarz, generałowie, wielcy przemysłowcy, politycy, prasa…nie mają sobie absolutnie nic do zarzucenia, nie poczuwają się do żadnej winy. Można by sądzić, że na świecie wszystko układa się wspaniale, tylko że w ziemi leżą dziesiątki pozabijanych ludzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Wilk stepowy",
        "slug": "wilk-stepowy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność zbiorowa",
          "slug": "odpowiedzialnosc-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilk_stepowy#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:13"
    },
    {
      "id": "6fd54acc-ebc1-4362-9dd2-95b6ea05e0cc",
      "slug": "pojecia-obowiazku-rzeczywiscie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/pojecia-obowiazku-rzeczywiscie",
      "text": "Pojęcia obowiązku rzeczywiście nie znam, już nie znam. Dawniej miałem urzędowo wiele z nim do czynienia, byłem profesorem teologii. Poza tym byłem żołnierzem i brałem udział w wojnie. To, co wydawało mi się obowiązkiem i co nakazywały mi autorytety i zwierzchnicy, wcale nie było dobre, stale miałem ochotę uczynić coś przeciwnego. Ale jeśli nawet nie znam już pojęcia obowiązku, to przecież znam pojęcie winy…Zresztą kto wie, może obydwa oznaczają to samo. Już z chwilą, kiedy matka mnie urodziła, stałem się winny, skazany na życie, zobowiązany do służby wojskowej, zabijania, płacenia podatków na zbrojenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Wilk stepowy",
        "slug": "wilk-stepowy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "obowiązek",
          "slug": "obowiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obowiazek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilk_stepowy#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:13"
    },
    {
      "id": "90c0cd4e-2f92-4b60-8395-140424e970ab",
      "slug": "bogate-instrumentowanie-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/bogate-instrumentowanie-nie",
      "text": "– Bogate instrumentowanie nie było zresztą osobistym błędem ani Wagnera, ani Brahmsa, było błędem ich epoki. – Jak to? I za to muszą teraz tak ciężko pokutować? – zawołałem z wyrzutem. – Oczywiście. To idzie przez różne instancje. Dopiero kiedy odpokutuję winę swoich czasów, okaże się, czy pozostanie jeszcze tyle osobistych walorów, żeby warto było dokonać obrachunku. – Ale oni obaj nie są temu winni! – Oczywiście, że nie. Nie jest również ich winą, że Adam zeżarł jabłko, a przecież muszą za to pokutować. – Ale to straszne! – Zapewne, życie zawsze jest straszne. Nie jesteśmy winni, a mimo to jesteśmy odpowiedzialni. Z chwilą kiedy się rodzimy, już jesteśmy winni. Musiał się pan uczyć jakiejś dziwnej religii, skoro pan tego nie wie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Wilk stepowy",
        "slug": "wilk-stepowy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność zbiorowa",
          "slug": "odpowiedzialnosc-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc-zbiorowa"
        },
        {
          "name": "pokuta",
          "slug": "pokuta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokuta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wilk_stepowy#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:12"
    },
    {
      "id": "0270ed6c-468c-451d-87d0-7ce74ec03bf4",
      "slug": "nie-mozna-pojac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/ksiaze/nie-mozna-pojac",
      "text": "– Nie można pojąć krzywdy, jeśli jej się samemu nie doznało. – Można – jeżeli się samemu krzywdziło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zofia Nałkowska",
        "slug": "zofia-nalkowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska"
      },
      "book": {
        "title": "Książę",
        "slug": "ksiaze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/ksiaze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 70,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "empatia",
          "slug": "empatia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/empatia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zofia_Na%C5%82kowska#Ksi%C4%85%C5%BC%C4%99",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:11"
    },
    {
      "id": "5b8825d4-bbf2-4180-adaf-4a22b1e285fa",
      "slug": "winny-jest-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/victor-hugo/nedznicy/winny-jest-nie",
      "text": "Winny jest nie ten co grzeszy, lecz ten, co szerzy ciemnotę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Victor Hugo",
        "slug": "victor-hugo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/victor-hugo"
      },
      "book": {
        "title": "Nędznicy",
        "slug": "nedznicy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/victor-hugo/nedznicy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "ignorancja",
          "slug": "ignorancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ignorancja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Victor_Hugo#N%C4%99dznicy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:09"
    },
    {
      "id": "56c03389-17c4-4f9d-8531-f813c4519e42",
      "slug": "nalezy-walczyc-by-uznano",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego/nalezy-walczyc-by-uznano",
      "text": "Należy walczyć, by uznano naszą zasługę, jeśli Casale się obroni, lecz bez przesady, by wina spadła na Francuzów, jeśli się nie utrzyma (…). Człek ostrożny nie powinien zaprzęgać się do jednego wozu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa dnia poprzedniego",
        "slug": "wyspa-dnia-poprzedniego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "oportunizm",
          "slug": "oportunizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oportunizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyspa_dnia_poprzedniego#Inne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:06"
    },
    {
      "id": "974d0855-d392-4d01-a935-01ed5097a023",
      "slug": "kazdy-jest-czegos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/bogowie-honor-ankh-morpork/kazdy-jest-czegos",
      "text": "Każdy jest czegoś winny, a zwłaszcza ci, którzy nie są.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Bogowie, honor, Ankh-Morpork",
        "slug": "bogowie-honor-ankh-morpork",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/bogowie-honor-ankh-morpork"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Bogowie,_honor,_Ankh-Morpork_(1997)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:57"
    },
    {
      "id": "b83f480e-7b80-49dc-9614-74be70539317",
      "slug": "kto-wszedl-w-cudze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska/noce-i-dnie-tom-iii-i-iv/kto-wszedl-w-cudze",
      "text": "Kto wszedł w cudze (…) tego łatwo wystraszyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Dąbrowska",
        "slug": "maria-dabrowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska"
      },
      "book": {
        "title": "Noce i dnie. Tom III i IV",
        "slug": "noce-i-dnie-tom-iii-i-iv",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska/noce-i-dnie-tom-iii-i-iv"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_D%C4%85browska#Noce_i_dnie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:36"
    },
    {
      "id": "4bfa65aa-45f3-45cc-b3a4-069b444b359a",
      "slug": "jak-to-bywa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska/noce-i-dnie-tom-iii-i-iv/jak-to-bywa",
      "text": "Jak to bywa, że jednemu dolega, co kiedy złego doznał, a drugiemu – co kiedy złego zrobił.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maria Dąbrowska",
        "slug": "maria-dabrowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska"
      },
      "book": {
        "title": "Noce i dnie. Tom III i IV",
        "slug": "noce-i-dnie-tom-iii-i-iv",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maria-dabrowska/noce-i-dnie-tom-iii-i-iv"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maria_D%C4%85browska#Noce_i_dnie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:36"
    },
    {
      "id": "d1940263-0a60-452c-ade7-40c16331e8d2",
      "slug": "czlowiek-zawsze-powinien",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karol-dickens/oliver-twist/czlowiek-zawsze-powinien",
      "text": "Człowiek zawsze powinien zwracać uwagę na to, jaki jest w stosunku do swoich najbliższych. Śmierć ukochanej osoby pobudza sumienie do robienia rachunku i jeżeli wypadnie on niekorzystnie, ogarniają nas dotkliwie dręczące wyrzuty. A żaden wyrzut nie jest tak gorzki, jak ten, który przychodzi za późno.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Karol Dickens",
        "slug": "karol-dickens",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karol-dickens"
      },
      "book": {
        "title": "Oliver Twist",
        "slug": "oliver-twist",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/karol-dickens/oliver-twist"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strata",
          "slug": "strata",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strata"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Karol_Dickens#Oliver_Twist_(Przygody_Oliwera_Twista%3B_1839)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:29"
    },
    {
      "id": "ead99180-b545-4828-b7e0-f3ab0bc0f335",
      "slug": "rankiem-glos-sumienia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki/balladyna/rankiem-glos-sumienia",
      "text": "(…) Rankiem głos sumienia nudzi, Nad wieczorami dręczy i przeraża, A nocą ze snu okropnego budzi…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Juliusz Słowacki",
        "slug": "juliusz-slowacki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki"
      },
      "book": {
        "title": "Balladyna",
        "slug": "balladyna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki/balladyna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Balladyna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:26"
    },
    {
      "id": "e010d66e-70b7-46aa-9b0c-aff141d1d220",
      "slug": "noc-przeszla-zasnac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/ballady-i-romanse/noc-przeszla-zasnac",
      "text": "Noc przeszła, zasnąć trudno; Nie wygnać z myśli grzechu. Zawsze na sercu nudno, Nigdy na ustach śmiechu!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ballady i romanse",
        "slug": "ballady-i-romanse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/ballady-i-romanse"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 132,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        },
        {
          "name": "bezsenność",
          "slug": "bezsennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezsennosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ballady_i_romanse",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "0871798e-e37c-4908-8ce0-d4ed631e2960",
      "slug": "ach-pojde-az-do-piekla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/ballady-i-romanse/ach-pojde-az-do-piekla",
      "text": "Ach! pójdę aż do piekła, Zniosę bicze, pochodnie, Byleby moją zbrodnię Wieczysta noc powlekła.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ballady i romanse",
        "slug": "ballady-i-romanse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/ballady-i-romanse"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 131,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ballady_i_romanse",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "f61287f0-0d5f-4dd4-9c77-9bb340784643",
      "slug": "nie-moze-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/bez-dogmatu/nie-moze-byc",
      "text": "Nie może być nic bardziej gnębiącego dla człowieka, który prawdziwie kocha, jak to poczucie, że przynosi zło i szkodzi istocie kochanej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henryk Sienkiewicz",
        "slug": "henryk-sienkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Bez dogmatu",
        "slug": "bez-dogmatu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/bez-dogmatu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 74,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Henryk_Sienkiewicz#Bez_dogmatu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:48"
    },
    {
      "id": "67de34b3-054d-484e-b783-094980825530",
      "slug": "sa-rzeczy-wlasne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/sa-rzeczy-wlasne",
      "text": "Są rzeczy, własne czyny, po których nie można wrócić do siebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "531c9c58-2a87-4b52-b535-d0c731c3b3ad",
      "slug": "prawda-rowniez-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/list-do-ojca/prawda-rowniez-jest",
      "text": "Prawdą również jest, że rzeczywiście ani razu mnie nie uderzyłeś. Ale wrzask, Twoja czerwona twarz, pośpieszne odpinanie szelek i to, że wisiały gotowe na oparciu krzesła – było chyba dla mnie bardziej przykre. Jakby ktoś miał być powieszony. Gdyby go powieszono naprawdę, umarłby i na tym koniec. Jeżeli jednak najpierw musi przeżyć wszystkie przygotowania do egzekucji, a dopiero gdy mu stryczek zwisa przed twarzą, ma dowiedzieć się o ułaskawieniu, to może się przez całe życie z tego nie uleczyć. Poza tym z wielu takich przypadków, gdy według Twej jasno wyrażonej opinii zasłużyłem na lanie, z Twej łaski nie dostawałem go jednak jeszcze tym razem, zebrało się nowe wielkie poczucie winy. Ze wszech stron ciągle zaciągałem u Ciebie długi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Franz Kafka",
        "slug": "franz-kafka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka"
      },
      "book": {
        "title": "List do ojca",
        "slug": "list-do-ojca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/list-do-ojca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "ojciec",
          "slug": "ojciec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojciec"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Franz_Kafka#List_do_ojca",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:40"
    },
    {
      "id": "ea058834-ede4-4b7a-a350-d1783e99519d",
      "slug": "taki-to-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/potop/taki-to-juz",
      "text": "Taki to już u nas obyczaj, aby winę zawsze na wodza składać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henryk Sienkiewicz",
        "slug": "henryk-sienkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Potop",
        "slug": "potop",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/potop"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 170,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Potop_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:23"
    },
    {
      "id": "8560c1fe-2112-4a9e-b518-fad71131f28f",
      "slug": "powiem-panu-wielka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/upadek/powiem-panu-wielka",
      "text": "Powiem panu wielką tajemnicę, drogi przyjacielu. Niech pan nie czeka na sąd ostateczny. Sąd ostateczny jest co dzień.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Albert Camus",
        "slug": "albert-camus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus"
      },
      "book": {
        "title": "Upadek",
        "slug": "upadek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/upadek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Albert_Camus#Upadek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:11"
    },
    {
      "id": "3bea3352-99de-4914-9892-76432a3eedab",
      "slug": "niech-mi-pan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/upadek/niech-mi-pan",
      "text": "Niech mi pan wierzy, że religie mylą się od chwili, kiedy zaczynają moralizować i piorunują przykazaniami. Bóg nie jest niezbędny, żeby stworzyć winę ani żeby karać. Wystarczą nasi bliźni, wspomagani przez nas samych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Albert Camus",
        "slug": "albert-camus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus"
      },
      "book": {
        "title": "Upadek",
        "slug": "upadek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/upadek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "moralizowanie",
          "slug": "moralizowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralizowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Albert_Camus#Upadek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:11"
    },
    {
      "id": "304e0ab2-0d67-4f6b-abfe-57375e51f1f2",
      "slug": "a-zatem-skoro",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/upadek/a-zatem-skoro",
      "text": "A zatem, skoro wszyscy jesteśmy sędziami, wszyscy jesteśmy winni, jedni wobec drugich, wszyscy jesteśmy Chrystusami na nasz obrzydliwy sposób, wszyscy kolejno ukrzyżowani nic nie wiedząc o tym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Albert Camus",
        "slug": "albert-camus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus"
      },
      "book": {
        "title": "Upadek",
        "slug": "upadek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/upadek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "ocenianie innych",
          "slug": "ocenianie-innych",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ocenianie-innych"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Albert_Camus#Upadek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:10"
    },
    {
      "id": "8f6c0066-492a-4c63-a6a7-463691a8e588",
      "slug": "sto-kilogramow-wazy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wielka-liczba/sto-kilogramow-wazy",
      "text": "Sto kilogramów waży serce orki, ale pod innym względem lekkie jest.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wisława Szymborska",
        "slug": "wislawa-szymborska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska"
      },
      "book": {
        "title": "Wielka liczba",
        "slug": "wielka-liczba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wielka-liczba"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wielka_liczba",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:25"
    },
    {
      "id": "1b6999b7-ae16-4b90-819c-432758732004",
      "slug": "kto-winien-spojrzcie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/kto-winien-spojrzcie",
      "text": "Kto „winien”? Spójrzcie po stronie „ma”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "gra słów",
          "slug": "gra-slow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gra-slow"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:15"
    },
    {
      "id": "cecb3fbd-80b8-42d4-bba2-d9953f5642b1",
      "slug": "koncert-mial-dziwnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka/koncert-mial-dziwnie",
      "text": "Koncert miał dziwnie nieskładne brzmienie: wpierw grały zmysły, potem sumienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Sztaudynger",
        "slug": "jan-sztaudynger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger"
      },
      "book": {
        "title": "Piórka",
        "slug": "piorka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 109,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "namiętność",
          "slug": "namietnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/namietnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C3%B3rka#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:07"
    },
    {
      "id": "4e1bc432-314d-4ff3-b43a-38d892bd5df0",
      "slug": "chetnie-sie-dziele",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka/chetnie-sie-dziele",
      "text": "Chętnie się dzielę winą – Z ładną dziewczyną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Sztaudynger",
        "slug": "jan-sztaudynger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger"
      },
      "book": {
        "title": "Piórka",
        "slug": "piorka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 109,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "flirt",
          "slug": "flirt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/flirt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C3%B3rka#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:06"
    },
    {
      "id": "ff79bf1a-ed59-434d-a211-b343556e03f2",
      "slug": "poczucie-winy-od-wstydu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-bly/zelazny-jan/poczucie-winy-od-wstydu",
      "text": "Poczucie winy od wstydu odróżnia się tradycyjnie następująco: wstyd to poczucie, że zupełnie nie potraficie sprostać wymaganiom świata i pewnie nie zdołacie tego zmienić. Poczucie winy to z kolei poczucie, że zrobiliście coś źle, pociągające za sobą chęć odpokutowania swego błędu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert Bly",
        "slug": "robert-bly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-bly"
      },
      "book": {
        "title": "Żelazny Jan",
        "slug": "zelazny-jan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-bly/zelazny-jan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wstyd",
          "slug": "wstyd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wstyd"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:02:23"
    },
    {
      "id": "50cd3081-fd25-4973-824a-ce59cc1e4757",
      "slug": "wsciekasz-sie-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie/wsciekasz-sie-tym",
      "text": "- Wściekasz się, tym gorzej dla ciebie. Nie mam najmniejszej ochoty cię ratować i odmawiam ci swego poczucia winy. - Nie zamierzam nienawidzić siebie za to, co zrobiłem, cokolwiek by to nie było.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony de Mello",
        "slug": "anthony-de-mello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello"
      },
      "book": {
        "title": "Przebudzenie",
        "slug": "przebudzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Uzależnienie się od miłości",
      "chapter_parent": null,
      "page": 151,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T12:50:35"
    },
    {
      "id": "c5442936-5ca0-498f-8301-8bc01f10084d",
      "slug": "nie-ma-ludzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol/aforyzmy/nie-ma-ludzi",
      "text": "Nie ma ludzi absolutnie winnych i absolutnie niewinnych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mikołaj Gogol",
        "slug": "mikolaj-gogol",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Z listów",
      "chapter_parent": null,
      "page": 14,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-31T12:25:03"
    },
    {
      "id": "b14e147b-ae02-42c7-a69c-3eca95f6730e",
      "slug": "zostawilam-za-soba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magda-stachula/loft/zostawilam-za-soba",
      "text": "Zostawiłam za sobą niewygodną przeszłość, to, o czym chciałabym zapomnieć albo w ogóle sprawić, by nigdy się nie zdarzyło – cofnąć czas i móc dokonać wyboru, znów stanąć na rozstaju dróg i pójść w tę drugą stronę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Magda Stachula",
        "slug": "magda-stachula",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magda-stachula"
      },
      "book": {
        "title": "Loft",
        "slug": "loft",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/magda-stachula/loft"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-19T23:33:52"
    },
    {
      "id": "1bad4df8-dea0-42f1-9c56-e93779c78fcb",
      "slug": "spowiedz-nie-kaplan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya/spowiedz-nie-kaplan",
      "text": "Spowiedź, nie kapłan, daje nam rozgrzeszenie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Oscar Wilde",
        "slug": "oscar-wilde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde"
      },
      "book": {
        "title": "Portret Doriana Graya",
        "slug": "portret-doriana-graya",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 76,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "spowiedź",
          "slug": "spowiedz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spowiedz"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-17T23:01:24"
    },
    {
      "id": "a038c2cf-13d1-48a1-a854-86595aa942a5",
      "slug": "czlowiek-jest-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/tektonika-uczuc/czlowiek-jest-tak",
      "text": "Człowiek jest tak cudownie skonstruowany, że zawsze zrzuca winę na innych. Albo przynajmniej wynajduje sobie okoliczności łagodzące.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Éric-Emmanuel Schmitt",
        "slug": "eric-emmanuel-schmitt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt"
      },
      "book": {
        "title": "Tektonika uczuć",
        "slug": "tektonika-uczuc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/tektonika-uczuc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 122,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wymówki",
          "slug": "wymowki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wymowki"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-13T17:55:51"
    },
    {
      "id": "e85a6b4e-d9bb-4e00-989c-1579ca3034e9",
      "slug": "kto-sumienie-posiada",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara/kto-sumienie-posiada",
      "text": "Kto sumienie posiada, niech cierpi, skoro zdał sobie sprawę z pomyłki. Będzie mu to karą - obok katorgi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Zbrodnia i kara",
        "slug": "zbrodnia-i-kara",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 271,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-11T20:12:09"
    },
    {
      "id": "590af50e-a144-4372-b1a6-c3ee828a6226",
      "slug": "czasem-czlowiek-popelnia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu/czasem-czlowiek-popelnia",
      "text": "Czasem człowiek popełnia zbrodnię, a nie wie nawet, że robi coś złego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Steinbeck",
        "slug": "john-steinbeck",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck"
      },
      "book": {
        "title": "Grona gniewu",
        "slug": "grona-gniewu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-steinbeck/grona-gniewu"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział trzynasty",
      "chapter_parent": null,
      "page": 199,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "zbrodnia",
          "slug": "zbrodnia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zbrodnia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-11T06:45:52"
    },
    {
      "id": "9ddca6d7-99f9-4969-89ba-169a40518f14",
      "slug": "w-czlowieku-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli/w-czlowieku-jest",
      "text": "W człowieku jest winy na wszystkie możliwe pytania. I nawet takie, których nikt dotąd nie zadał i może nigdy nie zada. Bo czymże jest człowiek, jeśli nie pytaniem o winę? Jedyne szczęście, że sam rzadko się domaga od siebie odpowiedzi. A tym większe szczęście, że nie potrafiłby sobie odpowiedzieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o łuskaniu fasoli",
        "slug": "traktat-o-luskaniu-fasoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 151,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T17:00:38"
    },
    {
      "id": "7a8c47df-1247-49a5-a7bc-bb614952d835",
      "slug": "nie-wybaczamy-nikomu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972/nie-wybaczamy-nikomu",
      "text": "Nie wybaczamy nikomu, żeśmy go zawiedli; zawsze będziemy mieć o to do niego pretensję.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zeszyty 1957-1972",
        "slug": "zeszyty-1957-1972",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "uraza",
          "slug": "uraza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uraza"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-08T10:48:20"
    },
    {
      "id": "17e34da0-9729-45e5-acb6-fa7f798ef512",
      "slug": "co-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972/co-to-jest",
      "text": "Co to jest wyrzut sumienia? To chęć poczucia się winnym, rozkosz martwienia się, ujrzenia się i poczucia czarniejszym niż w rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zeszyty 1957-1972",
        "slug": "zeszyty-1957-1972",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-07T16:21:13"
    },
    {
      "id": "e07eef8d-6354-42bb-b609-fc424eed036d",
      "slug": "ostatni-ktorym-wybaczymy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972/ostatni-ktorym-wybaczymy",
      "text": "Ostatni, którym wybaczymy niewierność względem nas, to ci, których zawiedliśmy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zeszyty 1957-1972",
        "slug": "zeszyty-1957-1972",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        },
        {
          "name": "zdrada",
          "slug": "zdrada",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrada"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-07T09:56:01"
    },
    {
      "id": "ca3852f3-8f4d-4aa1-baa2-12ad466c2c07",
      "slug": "obojetnosc-tez-prowadzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/remigiusz-mroz/behawiorysta/obojetnosc-tez-prowadzi",
      "text": "[...] obojętność też prowadzi do winy. Lub chociaż współwiny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Remigiusz Mróz",
        "slug": "remigiusz-mroz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/remigiusz-mroz"
      },
      "book": {
        "title": "Behawiorysta",
        "slug": "behawiorysta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/remigiusz-mroz/behawiorysta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "obojętność",
          "slug": "obojetnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obojetnosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:32:14"
    },
    {
      "id": "19b6766d-9b20-4e67-854f-e8661eb271bb",
      "slug": "patrze-dzis-za-siebie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/rzecz-o-mych-smutnych-dziwkach/patrze-dzis-za-siebie",
      "text": "Patrzę dziś za siebie, widzę sznur tysięcy mężczyzn, którzy przeszli przez moje łóżka, i oddałabym duszę, żeby zostać choćby i z tym najgorszym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gabriel García Márquez",
        "slug": "gabriel-garcia-marquez",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez"
      },
      "book": {
        "title": "Rzecz o mych smutnych dziwkach",
        "slug": "rzecz-o-mych-smutnych-dziwkach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriel-garcia-marquez/rzecz-o-mych-smutnych-dziwkach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T15:15:59"
    },
    {
      "id": "31f97d0c-992e-4844-96b0-dce6a3c05245",
      "slug": "zapewne-zycie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy/zapewne-zycie-jest",
      "text": "Zapewne, życie jest zawsze straszne. Nie jesteśmy winni, a mimo to jesteśmy odpowiedzialni. Z chwilą kiedy się rodzimy, już jesteśmy winni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Wilk stepowy",
        "slug": "wilk-stepowy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/wilk-stepowy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:38:25"
    },
    {
      "id": "7c95f4ad-59df-4bf5-b648-39a41c35a026",
      "slug": "czlowiek-wymyslil-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/biale-jablka/czlowiek-wymyslil-sobie",
      "text": "Człowiek wymyślił sobie niebo i piekło, żeby się torturować. Czy znałaś kiedyś zdrowego psychicznie albo naprawdę dobrego człowieka, który by twierdził, że zasługuje na to, aby pójść do nieba? Wątpię. Wszyscy sądzą, że ich postępowanie zostanie potępione.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Białe jabłka",
        "slug": "biale-jablka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/biale-jablka"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Pieprz i ołówki",
      "chapter_parent": null,
      "page": 153,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "piekło",
          "slug": "pieklo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieklo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T12:50:17"
    },
    {
      "id": "57dd68f2-83cc-4ca0-9e30-4e49e024da1b",
      "slug": "nasza-wladza-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/proces/nasza-wladza-nie",
      "text": "Nasza władza [...] nie szuka winy wśród ludności, raczej wina sama przyciąga organy sądowe, które ją wówczas ściagają [...]. Takie jest prawo.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Franz Kafka",
        "slug": "franz-kafka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka"
      },
      "book": {
        "title": "Proces",
        "slug": "proces",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/proces"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sądy",
          "slug": "sady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sady"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T12:44:01"
    },
    {
      "id": "92533a2a-454a-478c-b561-d64d0b33f2d5",
      "slug": "oskarzeni-sa-na-ogol",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/proces/oskarzeni-sa-na-ogol",
      "text": "Oskarżeni są na ogół tacy wrażliwi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Franz Kafka",
        "slug": "franz-kafka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka"
      },
      "book": {
        "title": "Proces",
        "slug": "proces",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/proces"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sądy",
          "slug": "sady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sady"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T12:43:47"
    },
    {
      "id": "27fee97c-60c9-4cfa-8f63-998bd45b3f0b",
      "slug": "nie-znajac-oskarzenia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/proces/nie-znajac-oskarzenia",
      "text": "[...] nie znając oskarżenia i jego możliwych następstw, należało odtworzyć sobie w pamięci całe życie oraz przedstawić je i z wszystkich stron rozpatrzyć w jego najdrobniejszych czynach i zdarzeniach. [...] jakże smutna to była praca!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Franz Kafka",
        "slug": "franz-kafka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka"
      },
      "book": {
        "title": "Proces",
        "slug": "proces",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/proces"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sądy",
          "slug": "sady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sady"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T12:43:22"
    },
    {
      "id": "84ea3649-b289-4f71-b668-f3aba4607b1d",
      "slug": "moja-niewinnosc-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/proces/moja-niewinnosc-nie",
      "text": "Moja niewinność nie upraszcza sprawy [...]. Chodzi tu o różne subtelności, w które sąd wnika. W końcu jednak wywleka skądś, gdzie pierwotnie nic nie było, jakąś wielką winę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Franz Kafka",
        "slug": "franz-kafka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka"
      },
      "book": {
        "title": "Proces",
        "slug": "proces",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/proces"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sądy",
          "slug": "sady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sady"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T12:43:20"
    },
    {
      "id": "99ecae61-eff6-40d3-b790-5fad5441b7a5",
      "slug": "jak-moze-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/proces/jak-moze-byc",
      "text": "Jak może być człowiek w ogóle winny? Przecież wszyscy jesteśmy tu ludźmi, jeden jak drugi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Franz Kafka",
        "slug": "franz-kafka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka"
      },
      "book": {
        "title": "Proces",
        "slug": "proces",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/proces"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T12:43:14"
    },
    {
      "id": "37cec2b5-c74d-4b49-b2b1-9580cf21fb05",
      "slug": "lubie-wiele-osob",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/serca-atlantydow/lubie-wiele-osob",
      "text": "Lubię wiele osób w moim wieku […]. Ale nienawidzę naszego pokolenia, gardzę nim […]. Mogliśmy zmienić wszystko, mieliśmy tę szansę. Naprawdę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Serca Atlantydów",
        "slug": "serca-atlantydow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/serca-atlantydow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "zmarnowane szanse",
          "slug": "zmarnowane-szanse",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmarnowane-szanse"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:54:21"
    },
    {
      "id": "9107a400-a867-43cd-8712-8bd125b5d38f",
      "slug": "jesli-nie-wybacze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paula-hawkins/dziewczyna-z-pociagu/jesli-nie-wybacze",
      "text": "[...] jeśli nie wybaczę sama sobie, to będzie trwało i trwało, [...] nigdy nie przestanę uciekać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paula Hawkins",
        "slug": "paula-hawkins",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paula-hawkins"
      },
      "book": {
        "title": "Dziewczyna z pociągu",
        "slug": "dziewczyna-z-pociagu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paula-hawkins/dziewczyna-z-pociagu"
      },
      "character": "Megan Hipwell",
      "chapter": "Piątek, 12 lipca 2013 (Rano), 2",
      "chapter_parent": "Megan (7)",
      "page": 291,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T10:55:16"
    },
    {
      "id": "7e5c848b-dc8c-4cb7-bdb9-cab28b502f79",
      "slug": "samobojstwo-w-ogole",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/przebudzenie/samobojstwo-w-ogole",
      "text": "Samobójstwo w ogóle nie wchodzi w grę. [...] Czuję – słusznie czy nie – że za wiele rzeczy muszę odpokutować. [...] Człowiek martwy nie może za nic odpokutować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Przebudzenie",
        "slug": "przebudzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/przebudzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": "XIV: Następstwa",
      "chapter_parent": null,
      "page": 390,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "samobójstwo",
          "slug": "samobojstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samobojstwo"
        },
        {
          "name": "pokuta",
          "slug": "pokuta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokuta"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T10:25:23"
    },
    {
      "id": "864e6657-dac4-43a2-be0e-c570646c8bbf",
      "slug": "kiedy-jakas-osoba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/czarna-bezgwiezdna-noc/kiedy-jakas-osoba",
      "text": "Kiedy jakaś osoba robi złe rzeczy, a druga osoba o tym wie, ale jej nie powstrzymuje, obie są tak samo winne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Czarna bezgwiezdna noc",
        "slug": "czarna-bezgwiezdna-noc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/czarna-bezgwiezdna-noc"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Wielki kierowca",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T10:08:26"
    },
    {
      "id": "f905e79b-15d2-4b8a-8ab0-39646170976a",
      "slug": "prawdziwy-zal-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/carrie/prawdziwy-zal-jest",
      "text": "Prawdziwy żal jest tak samo rzadki jak prawdziwa miłość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Carrie",
        "slug": "carrie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/carrie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T00:09:09"
    },
    {
      "id": "fdb8759c-1316-4b6f-a1c6-3007d5caa324",
      "slug": "kazda-powiesc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/miasteczko-salem/kazda-powiesc",
      "text": "[...] każda powieść stanowi przyznanie się do winy kogoś, kto absolutnie niczego złego nie popełnił.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Miasteczko Salem",
        "slug": "miasteczko-salem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/miasteczko-salem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pisanie",
          "slug": "pisanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pisanie"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-11T23:49:01"
    },
    {
      "id": "c7543c75-59db-43c9-953e-51b40c9436f5",
      "slug": "sa-rzeczy-ktore-przebijaja-sie-przez-polacie-pamieci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amanda-lee-koe/ministerstwo-moralnej-paniki/sa-rzeczy-ktore-przebijaja-sie-przez-polacie-pamieci",
      "text": "Są rzeczy, które przebijają się przez połacie pamięci, rzeczy, które człowiek nosi w sobie, chociaż nie są niezbędne, rzeczy, które ciągną w dół, ale nie można się uwolnić od ich balastu, bo jedyny sposób wyrzucenia ich za burtę to samemu skoczyć do morza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Amanda Lee Koe",
        "slug": "amanda-lee-koe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amanda-lee-koe"
      },
      "book": {
        "title": "Ministerstwo moralnej paniki",
        "slug": "ministerstwo-moralnej-paniki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/amanda-lee-koe/ministerstwo-moralnej-paniki"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Flamingo Valley",
      "chapter_parent": null,
      "page": 12,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-03-29T17:53:24"
    },
    {
      "id": "15723cf8-76b3-4b77-8c11-888dcc117285",
      "slug": "wiadomo-przeciez-ze-od-siebie-samego-wszystko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/nagi-sad/wiadomo-przeciez-ze-od-siebie-samego-wszystko",
      "text": "[...] wiadomo przecież, że od siebie samego wszystko człowiek znieść może, jeszcze w tym zadowolenie znajdzie, bo gdy się nawet obwinia, to nie dla wymierzenia kary, tylko dla ulgi. Łatwiej sobie samemu nie przebaczyć niż od innych przebaczenie przyjąć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Nagi sad",
        "slug": "nagi-sad",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/nagi-sad"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 4",
      "chapter_parent": null,
      "page": 114,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "przebaczenie",
          "slug": "przebaczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przebaczenie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-03-26T09:40:58"
    }
  ]
}