{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "trauma",
  "slug": "trauma",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma",
  "heading": "Cytaty o traumie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma.md",
  "quotes_count": 75,
  "authors_count": 51,
  "parent": {
    "name": "cierpienie",
    "slug": "cierpienie",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie",
    "heading": "Cytaty o cierpieniu"
  },
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "92a425eb-3c23-4aaa-bb5a-3fa83f9a9075",
      "slug": "poniewaz-wiekszosc-ran",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-p-young/chata/poniewaz-wiekszosc-ran",
      "text": "Ponieważ [...] większość ran zadają nam najbliżsi, związek z drugim człowiekiem jest też miejscem, w którym najlepiej się one goją [...].",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "William P. Young",
        "slug": "william-p-young",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-p-young"
      },
      "book": {
        "title": "Chata",
        "slug": "chata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-p-young/chata"
      },
      "character": "Narrator",
      "chapter": "Słowo wstępne",
      "chapter_parent": null,
      "page": 11,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "rodzina",
          "slug": "rodzina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rodzina"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-25T19:07:40"
    },
    {
      "id": "b02e50ec-6399-4108-8def-2e6e07a75d79",
      "slug": "relacjonowanie-wydarzen-w-ukrainie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/clarissa-ward/na-wszystkich-frontach-edukacja-reporterki/relacjonowanie-wydarzen-w-ukrainie",
      "text": "Relacjonowanie wydarzeń w Ukrainie było żmudne i wyczerpujące, jednak w moim przypadku to Syria wciąż zbierała emocjonalne żniwo, Chudłam coraz bardziej, choć odżywiałam się normalnie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Clarissa Ward",
        "slug": "clarissa-ward",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/clarissa-ward"
      },
      "book": {
        "title": "Na wszystkich frontach. Edukacja reporterki",
        "slug": "na-wszystkich-frontach-edukacja-reporterki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/clarissa-ward/na-wszystkich-frontach-edukacja-reporterki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 286,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "dziennikarstwo",
          "slug": "dziennikarstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziennikarstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Clarissa_Ward#Na_wszystkich_frontach_(2020)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:46"
    },
    {
      "id": "4d39186f-d35f-4435-8380-a5d257b45a99",
      "slug": "dla-niektorych-z-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sam-pivnik/ocalaly/dla-niektorych-z-nas",
      "text": "Dla niektórych z nas ta wojna nigdy nie miała się skończyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sam Pivnik",
        "slug": "sam-pivnik",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sam-pivnik"
      },
      "book": {
        "title": "Ocalały",
        "slug": "ocalaly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sam-pivnik/ocalaly"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 231,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sam_Pivnik#Ocala%C5%82y_(2012)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:45"
    },
    {
      "id": "e4199f7d-3a66-47fd-ae31-29e218db851b",
      "slug": "niektorzy-ludzie-mieli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/regina-brett/bog-nigdy-nie-mruga/niektorzy-ludzie-mieli",
      "text": "Niektórzy ludzie mieli nieszczęśliwe dzieciństwo. Inni przeżyli smutne chwile. Jak zatem wyleczyć się z dzieciństwa? Musisz podarować sobie nowe, szczęśliwe. Zadowolić to dziecko lub dzieci, które wciąż w sobie nosisz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Regina Brett",
        "slug": "regina-brett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/regina-brett"
      },
      "book": {
        "title": "Bóg nigdy nie mruga",
        "slug": "bog-nigdy-nie-mruga",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/regina-brett/bog-nigdy-nie-mruga"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 119,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dzieciństwo",
          "slug": "dziecinstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziecinstwo"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Regina_Brett#B%C3%B3g_nigdy_nie_mruga_(2010)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:40"
    },
    {
      "id": "2bb2c5fc-84e2-49ef-8c66-91faa38b487c",
      "slug": "sa-ludzie-kobiety",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/natalia-de-barbaro/czula-przewodniczka-kobieca-droga-do-siebie-oprawa-miekka/sa-ludzie-kobiety",
      "text": "Są ludzie, kobiety i mężczyźni, którzy doświadczyli naprawdę strasznych rzeczy w swoim życiu. Są tacy, którzy doświadczyli wiele niemiłości jako dzieci. Kiedy dopuszczam do siebie tę prawdę, czuję ból. Jeśli to twój ból – ból kobiety, do której piszę – przyjmij mój pokłon. Piszę te zdania powoli, wolniej niż inne, skreślam, zmieniam, próbuję jeszcze raz: nie wiem, jak stanąć wobec twojego bólu. Ale czuję też, że nie chcę, żebyśmy się na nim zatrzymały. Jeśli się wahasz, czy ostatnie zdanie w opowieści, którą opowiadasz sobie o swoim życiu, powinno mówić o niezagojonej ranie, krzywdzie i braku nadziei, chcę cię przekonać, żebyś nie stawiała tam kropki – albo żebyś po tym, jak ją postawisz, napisała coś jeszcze, coś dalej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Natalia de Barbaro",
        "slug": "natalia-de-barbaro",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/natalia-de-barbaro"
      },
      "book": {
        "title": "Czuła przewodniczka. Kobieca droga do siebie. oprawa miękka",
        "slug": "czula-przewodniczka-kobieca-droga-do-siebie-oprawa-miekka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/natalia-de-barbaro/czula-przewodniczka-kobieca-droga-do-siebie-oprawa-miekka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 186,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Natalia_de_Barbaro#Czu%C5%82a_przewodniczka._Kobieca_droga_do_siebie_(2021)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:39"
    },
    {
      "id": "ea90ad0e-40b9-42b3-8a6c-f0e88f9d2a09",
      "slug": "bylam-flakiem-czulam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko/hejt-polski/bylam-flakiem-czulam",
      "text": "Byłam flakiem. Czułam się winna, bo to przecież nic takiego – ten hejt. Bo ja tu odzyskuję sprawczość. Bo mam mocny materiał na książkę. Mocną to ja mam traumę. Więc znów muszę ugrząść w łóżku i przesypiam. Regeneruję się.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maja Staśko",
        "slug": "maja-stasko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko"
      },
      "book": {
        "title": "Hejt polski",
        "slug": "hejt-polski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maja-stasko/hejt-polski"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 342,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "internet",
          "slug": "internet",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/internet"
        },
        {
          "name": "wyczerpanie",
          "slug": "wyczerpanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyczerpanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maja_Sta%C5%9Bko#Hejt_polski_(2022)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:24"
    },
    {
      "id": "02e44bf5-ec1d-4ce1-acc9-6d2c2b75d6ea",
      "slug": "wmawiam-sobie-ze-to-byl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/colleen-hoover/hopeless/wmawiam-sobie-ze-to-byl",
      "text": "Wmawiam sobie, że to był tylko zły sen, i oddycham. Oddycham po to, żeby się upewnić, że jeszcze żyję, ponieważ to wcale nie wygląda na życie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Colleen Hoover",
        "slug": "colleen-hoover",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/colleen-hoover"
      },
      "book": {
        "title": "Hopeless",
        "slug": "hopeless",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/colleen-hoover/hopeless"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Hopeless",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:09"
    },
    {
      "id": "857469a1-a494-4ae3-86b9-519fff085f90",
      "slug": "dwadziescia-miesiecy-leczylem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rudolf-reder/belzec/dwadziescia-miesiecy-leczylem",
      "text": "Dwadzieścia miesięcy leczyłem rany na całym ciele. Nie tylko rany. Prześladowały mnie obrazy przeżytej grozy. Na jawie i we śnie słyszałem jęki męczonych ofiar. I wołania dzieci. I warkot motoru. Nie mogłem wydrzeć z wyobraźni zbrodniczej gęby każdego gestapowca.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Rudolf Reder",
        "slug": "rudolf-reder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rudolf-reder"
      },
      "book": {
        "title": "Bełżec",
        "slug": "belzec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rudolf-reder/belzec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 67,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rudolf_Reder#Be%C5%82%C5%BCec",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:04"
    },
    {
      "id": "2abb15e2-6afc-45e8-a57d-b0129d95a943",
      "slug": "czy-to-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanya-yanagihara/male-zycie/czy-to-nie",
      "text": "Czy to nie cud przeżyć traumę niemożliwą do przeżycia? Czy nie jest cudem sama przyjaźń – znalezienie drugiej osoby, która samotny świat czyni mniej samotnym? Czy ten dom, to piękno, ten komfort, to życie nie jest cudem?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hanya Yanagihara",
        "slug": "hanya-yanagihara",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanya-yanagihara"
      },
      "book": {
        "title": "Małe życie",
        "slug": "male-zycie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanya-yanagihara/male-zycie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyjaźń",
          "slug": "przyjazn",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjazn"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "cuda",
          "slug": "cuda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cuda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ma%C5%82e_%C5%BCycie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:52"
    },
    {
      "id": "cb3ae416-3673-4023-85e7-4d0c7ecfb372",
      "slug": "przetracona-dusze-widac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jakub-malecki/w-odbiciu/przetracona-dusze-widac",
      "text": "Przetrąconą duszę widać tak samo jak nogę – wtedy brnąc przez życie, człowiek też kuleje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jakub Małecki",
        "slug": "jakub-malecki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jakub-malecki"
      },
      "book": {
        "title": "W odbiciu",
        "slug": "w-odbiciu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jakub-malecki/w-odbiciu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jakub_Ma%C5%82ecki#W_odbiciu_(2011)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:46"
    },
    {
      "id": "182b16ae-223a-47a4-923e-53300f144f36",
      "slug": "czasami-mozg-musi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/kroniki-ellie-wojna-sie-skonczyla-walka-wciaz-trwa/czasami-mozg-musi",
      "text": "Czasami mózg musi sobie radzić ze zdarzeniami i myślami tak strasznymi, że o mało nie eksploduje – nie ma innego wyjścia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Kroniki Ellie. Wojna się skończyła, walka wciąż trwa",
        "slug": "kroniki-ellie-wojna-sie-skonczyla-walka-wciaz-trwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/kroniki-ellie-wojna-sie-skonczyla-walka-wciaz-trwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Kroniki_Ellie:_Wojna_si%C4%99_sko%C5%84czy%C5%82a,_walka_wci%C4%85%C5%BC_trwa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:40"
    },
    {
      "id": "aa4549d5-17a3-4d51-a4aa-7d912b65a58b",
      "slug": "ucieklismy-z-koszmaru",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-4-przyjaciele-mroku/ucieklismy-z-koszmaru",
      "text": "Uciekliśmy z koszmaru, a przynajmniej tak nam się wydawało. Prawda jest taka, że z niektórych koszmarów nie da się uciec.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 4. Przyjaciele mroku",
        "slug": "jutro-4-przyjaciele-mroku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-4-przyjaciele-mroku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_4:_Przyjaciele_mroku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:39"
    },
    {
      "id": "82525937-e59b-473a-9182-1b63824ae1e6",
      "slug": "tak-dziala-wojna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-4-przyjaciele-mroku/tak-dziala-wojna",
      "text": "Tak działa wojna. Albo zabija cię od razu, albo niszczy po kawałku. Tak czy inaczej cię dopada.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 4. Przyjaciele mroku",
        "slug": "jutro-4-przyjaciele-mroku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-4-przyjaciele-mroku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_4:_Przyjaciele_mroku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:39"
    },
    {
      "id": "7e1ae32d-478b-49b3-81d3-9831b1936385",
      "slug": "najgorsze-bylo-zniszczenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-5-goraczka/najgorsze-bylo-zniszczenie",
      "text": "Najgorsze było zniszczenie w głębi nas samych. Takie słowa jak duch i dusza nabrały dla mnie większego znaczenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 5. Gorączka",
        "slug": "jutro-5-goraczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-5-goraczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_5:_Gor%C4%85czka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:39"
    },
    {
      "id": "7b18f474-69f4-43cb-882a-2e94ae5820ea",
      "slug": "w-pewnym-sensie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-4-przyjaciele-mroku/w-pewnym-sensie",
      "text": "W pewnym sensie te wszystkie okropne rzeczy, które nam się przydarzyły, uśmierciły mnie w środku – w każdym razie w tej części, która kiedyś umiała kochać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 4. Przyjaciele mroku",
        "slug": "jutro-4-przyjaciele-mroku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-4-przyjaciele-mroku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "odrętwienie emocjonalne",
          "slug": "odretwienie-emocjonalne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odretwienie-emocjonalne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_4:_Przyjaciele_mroku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:39"
    },
    {
      "id": "5fc6704d-9bec-46e2-b01e-d4f087187972",
      "slug": "istnieja-rzeczy-gorsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-5-goraczka/istnieja-rzeczy-gorsze",
      "text": "Istnieją rzeczy gorsze niż rany i śmierć. Jeśli twój duch i twoja dusza ulegną nieodwracalnemu zniszczeniu, co ci przyjdzie z tego, że nadal możesz reagować na bodźce, oddychać, wydalać i spełniać wszystkie inne funkcje istot żywych?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 5. Gorączka",
        "slug": "jutro-5-goraczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-5-goraczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_5:_Gor%C4%85czka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:39"
    },
    {
      "id": "33339d1c-0958-435e-8e1b-5743ac3af050",
      "slug": "wtedy-pomyslala-ze-mimo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alessandro-baricco/bez-krwi/wtedy-pomyslala-ze-mimo",
      "text": "Wtedy pomyślała, że mimo całej niepojętości życia, my, prawdopodobnie, przechodzimy przez nie pragnąc jedynie powrotu do piekła, które nas zrodziło, i zamieszkania w nim u boku kogoś, kto kiedyś z tego piekła nas wybawił. Próbowała odpowiedzieć sobie na pytanie, skąd płynie ta absurdalna wierność rzeczom potwornym, ale pojęła, że nie ma na to odpowiedzi. Rozumiała tylko, że nic nie jest silniejsze od tego instynktu, który każe nam wracać w miejsce, gdzie zadano nam ból, i powielać tę chwilę przez całe lata. Z tą jedną myślą, że ktoś, kto uratował nas raz, może potem zrobić to na zawsze. W nie kończącym się piekle, takim samym jak tamto, z którego przychodzimy. Lecz nagle miłosiernym. I bez krwi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alessandro Baricco",
        "slug": "alessandro-baricco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alessandro-baricco"
      },
      "book": {
        "title": "Bez krwi",
        "slug": "bez-krwi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alessandro-baricco/bez-krwi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "paradoks",
          "slug": "paradoks",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/paradoks"
        },
        {
          "name": "przywiązanie do rzeczy",
          "slug": "przywiazanie-do-rzeczy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przywiazanie-do-rzeczy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alessandro_Baricco#Bez_krwi",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:35"
    },
    {
      "id": "b197c832-97ce-4f34-8301-0a990b7646c4",
      "slug": "nie-mam-zadnych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jana-frey/w-slepym-zaulku-wolnosci/nie-mam-zadnych",
      "text": "Nie mam żadnych pamiątek z dzieciństwa – powiedziała smutno. – Żadnych fotografii, starego pamiętnika ani pluszowych zwierzątek – nic. Tylko wspomnienia, a te są straszne...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jana Frey",
        "slug": "jana-frey",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jana-frey"
      },
      "book": {
        "title": "W ślepym zaułku wolności",
        "slug": "w-slepym-zaulku-wolnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jana-frey/w-slepym-zaulku-wolnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "dzieciństwo",
          "slug": "dziecinstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziecinstwo"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jana_Frey#W_%C5%9Blepym_zau%C5%82ku_wolno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:29"
    },
    {
      "id": "1cafe803-bfd7-468e-b4cc-f3310f8f8bf7",
      "slug": "w-obliczu-tej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jon-krakauer/wszystko-za-everest/w-obliczu-tej",
      "text": "W obliczu tej przerażającej rzeczywistości mój umysł wycofał się w dziwny stan alienacji. Zachowywałem się niemal tak, jakbym był robotem. Czułem, że jestem emocjonalnie znieczulony, chociaż superświadomy. Zdawało mi się, jakbym uciekł do bunkra ukrytego głęboko w mojej czaszce i spoglądał na obraz zniszczenia wokół przez wąską, opancerzoną szparę. (…) Zastanawiałem się, czy nie rozpocząłem już spiralnej podróży w koszmarne odmęty szaleństwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jon Krakauer",
        "slug": "jon-krakauer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jon-krakauer"
      },
      "book": {
        "title": "Wszystko za Everest",
        "slug": "wszystko-za-everest",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jon-krakauer/wszystko-za-everest"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 325,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "góry",
          "slug": "gory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gory"
        },
        {
          "name": "odrętwienie emocjonalne",
          "slug": "odretwienie-emocjonalne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odretwienie-emocjonalne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jon_Krakauer#Wszystko_za_Everest",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:17"
    },
    {
      "id": "402c123c-cac3-4148-b90e-aba84bca8098",
      "slug": "teraz-zyje-w-trzech",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ishmael-beah/bylo-minelo-wspomnienia-dziecka-zolnierza/teraz-zyje-w-trzech",
      "text": "Teraz żyję w trzech światach: snów, doświadczeń z mojego nowego życia i wywoływanych przez nie wspomnień z tamtych czasów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ishmael Beah",
        "slug": "ishmael-beah",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ishmael-beah"
      },
      "book": {
        "title": "Było minęło. Wspomnienia dziecka- żołnierza",
        "slug": "bylo-minelo-wspomnienia-dziecka-zolnierza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ishmael-beah/bylo-minelo-wspomnienia-dziecka-zolnierza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ishmael_Beah#By%C5%82o_min%C4%99%C5%82o._Wspomnienia_dziecka-%C5%BCo%C5%82nierza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:08"
    },
    {
      "id": "79fda73e-c37a-4c00-9746-f5ca9cdcbcef",
      "slug": "najtrudniej-jest-wykorzenic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/suzanne-collins/kosoglos/najtrudniej-jest-wykorzenic",
      "text": "(…) najtrudniej jest wykorzenić najstraszniejsze wspomnienia, przecież je zapamiętujemy najlepiej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Suzanne Collins",
        "slug": "suzanne-collins",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/suzanne-collins"
      },
      "book": {
        "title": "Kosogłos",
        "slug": "kosoglos",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/suzanne-collins/kosoglos"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Suzanne_Collins#Kosog%C5%82os",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:01"
    },
    {
      "id": "1421c309-eb76-46c9-8a3b-416b41d03eb9",
      "slug": "pozbierac-jest-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/suzanne-collins/kosoglos/pozbierac-jest-sie",
      "text": "Pozbierać jest się dziesięć razy trudniej, niż rozsypać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Suzanne Collins",
        "slug": "suzanne-collins",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/suzanne-collins"
      },
      "book": {
        "title": "Kosogłos",
        "slug": "kosoglos",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/suzanne-collins/kosoglos"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Suzanne_Collins#Kosog%C5%82os",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:01"
    },
    {
      "id": "be9dd08f-9165-489a-886b-36d7eca5c792",
      "slug": "przez-cala-noc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lizzie-doron/spokojne-czasy/przez-cala-noc",
      "text": "Przez całą noc rozmyślałam o tym, że mam mózg z zepsutego kleju i że przyczepiają się do niego same głupstwa, sprawy z przeszłości, rany i ból.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lizzie Doron",
        "slug": "lizzie-doron",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lizzie-doron"
      },
      "book": {
        "title": "Spokojne czasy",
        "slug": "spokojne-czasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lizzie-doron/spokojne-czasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "bezsenność",
          "slug": "bezsennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezsennosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lizzie_Doron#Spokojne_czasy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:59"
    },
    {
      "id": "bd70e5bf-fccd-455a-bedc-bb9bf7881f02",
      "slug": "niektorych-rzeczy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susan-howatch/piaski-smierci/niektorych-rzeczy-nie",
      "text": "(…) niektórych rzeczy nie da się wymazać z psychiki, choćby człowiek bardzo się starał.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Susan Howatch",
        "slug": "susan-howatch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susan-howatch"
      },
      "book": {
        "title": "Piaski śmierci",
        "slug": "piaski-smierci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susan-howatch/piaski-smierci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Susan_Howatch#Piaski_%C5%9Bmierci_(2007)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:37"
    },
    {
      "id": "da66a511-0d45-404d-a840-a04143bef92f",
      "slug": "ciagle-jeszcze-stoimy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-pankowski/z-auszwicu-do-belsen-przygody/ciagle-jeszcze-stoimy",
      "text": "Ciągle jeszcze stoimy. A kiedy chcemy ruszyć, nasze stopy na gwałt szukają ziemi solidnej. Bo my dwaj na śliskim progu, niby tutejsi, spod słonka i skowronka, ale chyba raczej stamtąd, z popiołu, co w snach naszych nie przestaje huczeć pustynią pełną imion.\n\nTeraz już dom. Otworem na wszystkie życzliwości świata dzisiejszego. Żona, córka i syn. Patrzą na mnie, na drugiego uratowańca z Wyspy Płomieni. Patrzą na siwą ilustrację, w sam raz do reportaży o harcie ducha i walce, o cierpieniu i poświęceniu. „Ten tu profesor i mój ojciec tamto przeżywali” – pomyśli córka.\n\nMy z Szymkiem widzimy, jak żywi na nas patrzą. Słyszymy, że to przez nich cisza nastała. I wiemy, jak im teraz strasznie głupio, bo nie potrafią nas definitywnie umiejscowić.\n\nNa szczęście dorodna córka pomału się podnosi, pomału, i biodrem oprze o ramię ojcowe. A dłonią delikatnie kark obejmie. Garstka sekund, nie dłużej, tej urody pogody kojącej kobiecości, bo Szymek, jak przebudzony, od stołu się dźwiga, siny, cuchnący trupią fosą, i goły. Rękę nie dopaloną nad stół wyciąga, bo chce nią zgarnąć łososiową różę z białego talerza.\n\nJa też nie od macochy. Wstaję, golas nieodwszony, ręce na nie obrzezanej kuśce katolickiej skrzyżuję, a tu po wino musujące chciałbym sięgnąć…ale jak tu równocześnie zasłonić dziurkę po kuli w potylicy?\n\nA żywi strasznie udają, że nic nie widzą, że nic się nie stało, że my dalej sobie siedzimy i do żarcia ostro się zabieramy. Niemniej cisza zapadła. To już nie przysłowiowa okazja dla anioła, żeby się popisał swym przelotem nad nami, to… przepaść w ich ziemskim czasie, wywołana naszą golizną, naszym odorem spalenizny, czego nie potrafią odziać żadną metaforą.\n\nOd stołu się zerwą, udając że wierzą, że my chcemy jestku i pitku z ich rzeczywistości; więc dalej talerze pod nos nam podsuwać…ale na odległość, żeby granicy nie przekroczyć, za która aleja wprost na krematoria, nad którymi w szarpiach wisi niebo monoteistyczne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marian Pankowski",
        "slug": "marian-pankowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-pankowski"
      },
      "book": {
        "title": "Z Auszwicu do Belsen. Przygody",
        "slug": "z-auszwicu-do-belsen-przygody",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-pankowski/z-auszwicu-do-belsen-przygody"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "wyobcowanie",
          "slug": "wyobcowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobcowanie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marian_Pankowski#Z_Auszwicu_do_Belsen",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "5b7f75ba-2ec7-49b4-8c11-63edc2c223f5",
      "slug": "pierwsza-noc-po-wyzwoleniu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-pankowski/z-auszwicu-do-belsen-przygody/pierwsza-noc-po-wyzwoleniu",
      "text": "Pierwsza noc po wyzwoleniu. Czym jest dla mnie „odzyskana wolność”? Jak na razie…końcem trzyletniej rzeczywistości, utratą wszystkiego co osiągnąłem, ja, zdolny haftling, podniesiony do rangi obrońców tradycji kacetowej, przyjęty między tych, co nauczyli mnie pełną piersią śpiewać „In Esterweeeegen waaar ich zwar…”. Wtenczas wiedziałem i czułem, że należę do brygady straceńców, a dziś, kiedy umilkła kanonada i przystanęły czołgi, znalazłem się na rumowisku Historii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marian Pankowski",
        "slug": "marian-pankowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-pankowski"
      },
      "book": {
        "title": "Z Auszwicu do Belsen. Przygody",
        "slug": "z-auszwicu-do-belsen-przygody",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marian-pankowski/z-auszwicu-do-belsen-przygody"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marian_Pankowski#Z_Auszwicu_do_Belsen",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:29"
    },
    {
      "id": "95e7c021-8876-4563-9fa7-28361b40104a",
      "slug": "jestem-jak-ten",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg/witaj-na-swiecie-malenka/jestem-jak-ten",
      "text": "Jestem jak ten pies, którego bito zbyt mocno i zbyt często. Już nie ufam żadnej ludzkiej istocie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fannie Flagg",
        "slug": "fannie-flagg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg"
      },
      "book": {
        "title": "Witaj na świecie, maleńka",
        "slug": "witaj-na-swiecie-malenka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg/witaj-na-swiecie-malenka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zaufanie",
          "slug": "zaufanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaufanie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fannie_Flagg#Witaj_na_%C5%9Bwiecie,_male%C5%84ka!",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:15"
    },
    {
      "id": "4cab0316-4dab-4f80-840d-2fa7ff1972e6",
      "slug": "pomyslal-o-wewnetrznych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly/cmentarzysko/pomyslal-o-wewnetrznych",
      "text": "Pomyślał o wewnętrznych bliznach powstałych od walenia w niewidzialne mury.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michael Connelly",
        "slug": "michael-connelly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly"
      },
      "book": {
        "title": "Cmentarzysko",
        "slug": "cmentarzysko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michael-connelly/cmentarzysko"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "bezradność",
          "slug": "bezradnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezradnosc"
        },
        {
          "name": "frustracja",
          "slug": "frustracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/frustracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Michael_Connelly#Cmentarzysko",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:58"
    },
    {
      "id": "bafd3f30-e2bf-4e76-b9b5-60740613c8da",
      "slug": "w-mniejszym-lub",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/1q84-tom-1/w-mniejszym-lub",
      "text": "W mniejszym lub większym stopniu jesteśmy wszystkie takie same, pomyślała. W życiu wzięłyśmy na siebie zbyt wielkie ciężary. Jesteśmy jakby rodziną. Łączy nas to, że nosimy w sercach głębokie blizny, każda z nas ma jakiś brak, jesteśmy jakby rodziną toczącą niekończącą się walkę z życiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "1Q84. Tom 1",
        "slug": "1q84-tom-1",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/1q84-tom-1"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "solidarność",
          "slug": "solidarnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/solidarnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/1Q84#Tom_1",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:50"
    },
    {
      "id": "7033fb70-3c24-421d-b534-cd17900b586d",
      "slug": "na-tym-wlasnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dennis-lehane/wypijmy-nim-zacznie-sie-wojna/na-tym-wlasnie",
      "text": "Na tym właśnie polega syndrom ofiary: człowiek zaczyna się spodziewać, że będzie go to spotykać na każdym kroku. Nagle wszystko wygląda podejrzanie i jasne strony życia, które się dostrzegało jeszcze dzień wcześniej, nikną w cieniu. A cienie są wszędzie. Trzeba żyć ze świadomością własnej kruchości, a to cholernie nieprzyjemne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dennis Lehane",
        "slug": "dennis-lehane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dennis-lehane"
      },
      "book": {
        "title": "Wypijmy, nim zacznie się wojna",
        "slug": "wypijmy-nim-zacznie-sie-wojna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dennis-lehane/wypijmy-nim-zacznie-sie-wojna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "podejrzliwość",
          "slug": "podejrzliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podejrzliwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wypijmy,_nim_zacznie_si%C4%99_wojna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:32"
    },
    {
      "id": "16ae2d6b-2b82-4287-a204-31b02e6e90f9",
      "slug": "szok-pozostawia-blizne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson/ogrody-ksiezyca/szok-pozostawia-blizne",
      "text": "Szok pozostawia bliznę, która jest pomostem między ciałem a umysłem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Steven Erikson",
        "slug": "steven-erikson",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson"
      },
      "book": {
        "title": "Ogrody Księżyca",
        "slug": "ogrody-ksiezyca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/steven-erikson/ogrody-ksiezyca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ogrody_ksi%C4%99%C5%BCyca",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:29"
    },
    {
      "id": "dee4a22c-8c0a-4067-9fa4-53d65fecb302",
      "slug": "czasem-zdarza-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mariusz-maslanka/na-imie-mam-jestem/czasem-zdarza-sie",
      "text": "Czasem zdarza się, że w czyimś życiu nagle dzieją się tak straszne rzeczy, że od nich można zasnąć na jawie albo w cieple zamarznąć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mariusz Maślanka",
        "slug": "mariusz-maslanka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mariusz-maslanka"
      },
      "book": {
        "title": "Na imię mam Jestem",
        "slug": "na-imie-mam-jestem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mariusz-maslanka/na-imie-mam-jestem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mariusz_Ma%C5%9Blanka#Na_imi%C4%99_mam_Jestem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:18"
    },
    {
      "id": "4ff6899b-3f10-45f4-85ba-badda4affcc0",
      "slug": "to-co-widzialem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/to-co-widzialem",
      "text": "To, co widziałem, tego człowiek nie powinien widzieć, nie powinien o tym wiedzieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Warłam Szałamow",
        "slug": "warlam-szalamow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow"
      },
      "book": {
        "title": "Opowiadania kołymskie",
        "slug": "opowiadania-kolymskie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 228,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:17"
    },
    {
      "id": "c9adb336-3439-4af5-b465-db5984b71f9b",
      "slug": "lagier-to-w-calej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/lagier-to-w-calej",
      "text": "Łagier to w całej pełni negatywna szkoła życia. Nikt nie wyniesie stamtąd niczego, co potrzebne i może przynieść korzyść – ani sam więzień, ani jego naczelnik, ani straż, ani mimowolni świadkowie owego życia, inżynierowie, geolodzy, lekarze, ani kierowcy, ani podwładni.\n\nKażda minuta życia w łagrze jest trucizną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Warłam Szałamow",
        "slug": "warlam-szalamow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow"
      },
      "book": {
        "title": "Opowiadania kołymskie",
        "slug": "opowiadania-kolymskie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 176,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:16"
    },
    {
      "id": "5d2c960e-3d97-49ea-94e0-c99040e412a7",
      "slug": "polnoc-zatrula-nasze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie/polnoc-zatrula-nasze",
      "text": "Północ zatruła nasze życie na zawsze i wszyscyśmy to dobrze rozumieli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Warłam Szałamow",
        "slug": "warlam-szalamow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow"
      },
      "book": {
        "title": "Opowiadania kołymskie",
        "slug": "opowiadania-kolymskie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warlam-szalamow/opowiadania-kolymskie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 50,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/War%C5%82am_Sza%C5%82amow#Opowiadania_ko%C5%82ymskie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:16"
    },
    {
      "id": "d88ebfa0-4e49-4bbf-b145-267b72319be3",
      "slug": "moje-wczesne-dziecinstwo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/doris-lessing/pod-skora-tom-1-autobiografia-do-roku-1949/moje-wczesne-dziecinstwo",
      "text": "Moje wczesne dzieciństwo zostawiło we mnie rany na długie lata. Jest to dramatyczne stwierdzenie i w gruncie rzeczy dość niesmaczne (…).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Doris Lessing",
        "slug": "doris-lessing",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/doris-lessing"
      },
      "book": {
        "title": "Pod skórą. Tom 1. Autobiografia do roku 1949",
        "slug": "pod-skora-tom-1-autobiografia-do-roku-1949",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/doris-lessing/pod-skora-tom-1-autobiografia-do-roku-1949"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dzieciństwo",
          "slug": "dziecinstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziecinstwo"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Doris_Lessing#Pod_sk%C3%B3r%C4%85",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:14"
    },
    {
      "id": "1213be9f-37e1-4e97-b4a0-51737d0bd64c",
      "slug": "kiedys-istniala-wyrazna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen/posluchaj-mnie/kiedys-istniala-wyrazna",
      "text": "Kiedyś istniała wyraźna różnica między światłem a ciemnością. Światło było dobre, ciemność zła. Teraz ta różnica się zatarła. Ciemność była tajemnicą i wzbudzała strach, ale bałam się również światła. W świetle czułam się bezbronna. Kiedy zamykałam oczy, widziałam ciemność, która przypominała o mrocznej tajemnicy. Kiedy je otwierałam, za każdym razem widziałam świat, który nie miał pojęcia, co się wydarzyło tamtej nocy. Przeraźliwe jaskrawy i nieuchronny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sarah Dessen",
        "slug": "sarah-dessen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen"
      },
      "book": {
        "title": "Posłuchaj mnie...",
        "slug": "posluchaj-mnie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sarah-dessen/posluchaj-mnie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pos%C5%82uchaj_mnie...",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:10"
    },
    {
      "id": "226f6cad-0afc-4cd8-ba44-f39770d42035",
      "slug": "mam-wrazenie-ze-czesc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henning-mankell/mezczyzna-ktory-sie-usmiechal/mam-wrazenie-ze-czesc",
      "text": "Mam wrażenie, że część mojej duszy zastąpiła proteza – pisał. W dalszym ciągu nie potrafię się nią posługiwać. Nieraz, w gorszych chwilach, wydaje mi się, że nigdy się tego nie nauczę. Ale jeszcze się całkowicie nie poddałem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henning Mankell",
        "slug": "henning-mankell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henning-mankell"
      },
      "book": {
        "title": "Mężczyzna, który się uśmiechał",
        "slug": "mezczyzna-ktory-sie-usmiechal",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henning-mankell/mezczyzna-ktory-sie-usmiechal"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Henning_Mankell#M%C4%99%C5%BCczyzna,_kt%C3%B3ry_si%C4%99_u%C5%9Bmiecha%C5%82_(2007)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:48"
    },
    {
      "id": "6ab4fae0-5e8b-4b0a-8770-71d9bf2f49ae",
      "slug": "rany-duszy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/oliwkowy-labirynt/rany-duszy-nie",
      "text": "Rany duszy nie zabliźniają się nigdy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Oliwkowy labirynt",
        "slug": "oliwkowy-labirynt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/oliwkowy-labirynt"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eduardo_Mendoza#Oliwkowy_labirynt_(1982)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:42"
    },
    {
      "id": "d9ba29c9-57bd-4357-aa08-888d7f721f47",
      "slug": "czasami-zeby-odprawic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/opowiesci-evy-luny/czasami-zeby-odprawic",
      "text": "Czasami, żeby odprawić egzorcyzmy nad demonami, tkwiącymi w jakimś wspomnieniu, trzeba opowiedzieć to wspomnienie tak jak historię.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieści Evy Luny",
        "slug": "opowiesci-evy-luny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/opowiesci-evy-luny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "opowiadanie historii",
          "slug": "opowiadanie-historii",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opowiadanie-historii"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Opowie%C5%9Bci_Evy_Luny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:52"
    },
    {
      "id": "f504e3b7-49c0-46fe-8c3c-b5ecc4c50e60",
      "slug": "rany-emocjonalne-z-pierwszego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl/rany-emocjonalne-z-pierwszego",
      "text": "Rany emocjonalne z pierwszego okresu życia zostawiają nieusuwalne blizny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Niezgłębiony zamysł",
        "slug": "niezglebiony-zamysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dzieciństwo",
          "slug": "dziecinstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziecinstwo"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezg%C5%82%C4%99biony_zamys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:51"
    },
    {
      "id": "e9791b6a-9486-4955-94e4-e05988ea37cf",
      "slug": "nie-wiedzial-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl/nie-wiedzial-jak",
      "text": "Nie wiedział, jak określić ten koszmar, na który składa się niepewność, niepokój, poczucie winy, opuszczenia i głębokiego osamotnienia, nazwał go więc po prostu zmorą. Starał się kpić z niej przez czterdzieści lat, aż w końcu zrozumiał, że nigdy się od niej nie uwolni, chyba że pokona ją z otwartym sercem. Zacisnąć zęby i nie dać się, jak tamtej nocy w górach – wydawało mu się, że to jedyna strategia możliwa wobec nieprzejednanego wroga, przez którego czuł ucisk w piersiach, walenie młotem w skroniach, silne pieczenie w żołądku, chęć ucieczki aż za linię horyzontu i pragnienie zgubienia się gdzieś na zawsze, gdzie nikt i nic go nie dopadnie, a zwłaszcza własne wspomnienia. Czasami świt zastawał go skulonego niczym osaczone zwierzę, czasami zasypiał pokonany po wielu godzinach głuchej walki i budził się zlany potem pod wpływem koszmarów, których nie mógł sobie przypomnieć. Wielokrotnie miał uczucie, że w piersi wybuchł mu granat, że traci oddech, ale te objawy już znał, czekał więc po prostu, aż miną same, starając się nie poddawać bezsilności i rozpaczy, bo wtedy naprawdę by umarł. Spędził całe życie, oszukując się magicznymi sztuczkami, ale przyszła pora, kiedy musiał znosić cierpienie bez środków przeciwbólowych, mając nadzieję przekroczyć próg i pewnego dnia rano zmartwychwstać. Z tego przekonania czerpał siły na dalszą drogę; widział wyjście w tunelu i wszystko było tylko kwestią wytrzymania forsownego tempa podróży na drugą stronę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Niezgłębiony zamysł",
        "slug": "niezglebiony-zamysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/niezglebiony-zamysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "panika",
          "slug": "panika",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panika"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezg%C5%82%C4%99biony_zamys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:51"
    },
    {
      "id": "912c9cc5-c02e-459d-8321-40edf0c5b2d3",
      "slug": "wracaly-do-niego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/wracaly-do-niego",
      "text": "Wracały do niego wspomnienia z dzieciństwa, z owego dnia, w którym poszedł grzebać zmarłych w obozie koncentracyjnym, a także obrazy z innych wojen. Wiedział, że takie przeżycia nie mijają bez śladu, że każde takie wydarzenie pozostaje niczym plama w jego pamięci. Zazwyczaj dopiero po dłuższym czasie zdawał sobie sprawę, jak głęboko go naznaczały, jakby z początku wspomnienie trwało zamrożone w jakimś zakamarku duszy, a potem, z powodu jakiegoś skojarzenia, znowu stawało mu przed oczyma z nieubłaganą intensywnością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Eva Luna",
        "slug": "eva-luna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "c59232bc-91e6-4843-bfe0-02ee4867726c",
      "slug": "pisz-bo-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/dom-duchow/pisz-bo-moze",
      "text": "Pisz, bo może w ten sposób uwolnisz się od tego, co gnije w tobie, w końcu przecież wyzdrowiejesz, będziesz z nami śpiewać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Dom duchów",
        "slug": "dom-duchow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/dom-duchow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pisanie",
          "slug": "pisanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pisanie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "terapia",
          "slug": "terapia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/terapia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dom_duch%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:46"
    },
    {
      "id": "2431a507-6f99-40a2-a6dd-ff8b69026f47",
      "slug": "jesli-uda-nam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eoin-colfer/artemis-fowl/jesli-uda-nam",
      "text": "Jeśli uda nam się z tego wykaraskać, z pewnością zostaniemy przyjaciółmi. Połączy nas więź traumatycznych doświadczeń.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eoin Colfer",
        "slug": "eoin-colfer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eoin-colfer"
      },
      "book": {
        "title": "Artemis Fowl",
        "slug": "artemis-fowl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eoin-colfer/artemis-fowl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "przyjaźń",
          "slug": "przyjazn",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjazn"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Artemis_Fowl#Artemis_Fowl._Fortel_wr%C3%B3%C5%BCki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:34"
    },
    {
      "id": "dfa4765f-055e-4ed3-bb06-2a026510de3c",
      "slug": "pojela-ze-czas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/pojela-ze-czas",
      "text": "Pojęła, że czas niczego nie łagodzi, ta koncepcja jest błędna: on tylko ukrywa. Wspomnienia wciąż tkwiły w tym samym miejscu, nienaruszone w jej wnętrzu, ich intensywność nie rosła ani nie malała, ale czas je zasłaniał, przynajmniej przed cudzym wzrokiem, podobnie jak warstwa jesiennych liści mogłaby zamaskować grób albo jak bogactwo owego grobu kryje chmarę robaków.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "c53b384a-097f-4d3f-b1b3-d33f10e9091f",
      "slug": "zapewniam-ze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama/zapewniam-ze-nie",
      "text": "Zapewniam (…), że nie ma znaczenia, ile czasu upłynęło: tragedie są zawsze młode.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Trzynasta dama",
        "slug": "trzynasta-dama",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzynasta_dama",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:29"
    },
    {
      "id": "a35826a2-7a12-4ea7-9a8a-d746969d12db",
      "slug": "jest-scigana-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/jest-scigana-tylko",
      "text": "Jest ścigana tylko przez własne wspomnienia. Straszliwie obawia się rzeczy, które od dawna są martwe. Czy w medycynie nie ma na to jakiejś nazwy? Stres pourazowy?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:29"
    },
    {
      "id": "9d602ce5-a033-413b-8a3f-33885cf17125",
      "slug": "powiadaja-ze-potrzebny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/nie-mow-nikomu/powiadaja-ze-potrzebny",
      "text": "Powiadają, że potrzebny jest czas, żeby oswoić się z tragedią. Z początku jesteś oniemiały. Nie potrafisz w pełni zdać sobie sprawy z ponurej rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Harlan Coben",
        "slug": "harlan-coben",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben"
      },
      "book": {
        "title": "Nie mów nikomu",
        "slug": "nie-mow-nikomu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/nie-mow-nikomu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "żałoba",
          "slug": "zaloba",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaloba"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nie_m%C3%B3w_nikomu_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:40"
    },
    {
      "id": "578ceecf-51fb-4717-8bdf-ea77c3f19d43",
      "slug": "sprobuje-udawac-ze-nic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/krotka-pilka/sprobuje-udawac-ze-nic",
      "text": "Spróbuje udawać, że nic się nie zdarzyło, rozpaczliwie szukając normalności, ale na próżno. Wszystko będzie wydawało się nieco inne niż wczoraj. Nie całkowicie inne, tylko troszeczkę. Jedzenie będzie smakowało trochę inaczej. Powietrze będzie miało nieco inny zapach. Kolory ukażą niemal niedostrzegalne odcienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Harlan Coben",
        "slug": "harlan-coben",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben"
      },
      "book": {
        "title": "Krótka piłka",
        "slug": "krotka-pilka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/krotka-pilka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "żałoba",
          "slug": "zaloba",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaloba"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Harlan_Coben#Kr%C3%B3tka_pi%C5%82ka_(1996)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:34"
    },
    {
      "id": "0870ce75-5cd8-4667-814d-d6dcf12ebb2c",
      "slug": "niektore-stare-rany",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/gra-o-tron/niektore-stare-rany",
      "text": "Niektóre stare rany nigdy się do końca nie zabliźniają i krwawią przy najmniejszym nawet zadrapaniu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R. R. Martin",
        "slug": "george-r-r-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Gra o tron",
        "slug": "gra-o-tron",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-r-r-martin/gra-o-tron"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 45,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/George_R.R._Martin#Gra_o_tron",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:07"
    },
    {
      "id": "1d74f91d-e12a-4351-91d9-88c020411cf0",
      "slug": "z-przezytej-tragedii",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/strach/z-przezytej-tragedii",
      "text": "Z przeżytej tragedii nie sposób się otrząsnąć (…). Można jedynie nauczyć się z nią żyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Graham Masterton",
        "slug": "graham-masterton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton"
      },
      "book": {
        "title": "Strach",
        "slug": "strach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/strach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Graham_Masterton#Strach",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:00"
    },
    {
      "id": "a50565c1-dc9a-4bb7-b375-4f2d98efdc59",
      "slug": "wspomnienia-sa-gorsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru/wspomnienia-sa-gorsze",
      "text": "Wspomnienia są gorsze niż kule.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Cień wiatru",
        "slug": "cien-wiatru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cie%C5%84_wiatru#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:29"
    },
    {
      "id": "fb47a67b-bcba-4b4d-90f6-ef7950bef1b7",
      "slug": "slowa-ktorymi-z-malostkowosci-czy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru/slowa-ktorymi-z-malostkowosci-czy",
      "text": "Słowa, którymi z małostkowości czy z ignorancji zatruwa się serce własnego dziecka, zostają na zawsze w pamięci i prędzej czy później spopielą mu duszę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Cień wiatru",
        "slug": "cien-wiatru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "dzieci",
          "slug": "dzieci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzieci"
        },
        {
          "name": "wychowanie",
          "slug": "wychowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Cie%C5%84_wiatru#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:28"
    },
    {
      "id": "d3294bfb-db6d-4d58-97f4-7c04ddc81b21",
      "slug": "zapomnienie-to-poczatek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/drzwi-do-grudnia/zapomnienie-to-poczatek",
      "text": "Zapomnienie to początek uzdrowienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Drzwi do grudnia",
        "slug": "drzwi-do-grudnia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/drzwi-do-grudnia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dean_Koontz#Drzwi_do_grudnia_(1985)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:20"
    },
    {
      "id": "347e7a87-a927-4d56-919d-0864abb1cca4",
      "slug": "dzieci-maja-miekkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/dzieci-maja-miekkie",
      "text": "Dzieci maja miękkie serca i można je dowolnie zdeformować. Trudno potem przywrócić kształt takiemu zniekształconemu, stwardniałemu serduszku. W wielu wypadkach nie da się go przywrócić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dzieci",
          "slug": "dzieci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzieci"
        },
        {
          "name": "wychowanie",
          "slug": "wychowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:04"
    },
    {
      "id": "8f1c1a8f-ef48-4e8e-a61a-dd8169bf5fb3",
      "slug": "sa-wspomnienia-ktorych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/sa-wspomnienia-ktorych",
      "text": "Są wspomnienia, których nie da się zatrzeć. Zostają w człowieku jak nieruchome głazy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Haruki_Murakami#Kafka_nad_morzem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:03"
    },
    {
      "id": "a96df983-e77c-4814-b3ae-d10552fd6376",
      "slug": "zawsze-jest-dosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-irving/swiat-wedlug-garpa/zawsze-jest-dosc",
      "text": "Zawsze jest dość czasu na zadanie ran, jeśli się wie, gdzie są stare blizny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Irving",
        "slug": "john-irving",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-irving"
      },
      "book": {
        "title": "Świat według Garpa",
        "slug": "swiat-wedlug-garpa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-irving/swiat-wedlug-garpa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "okrucieństwo",
          "slug": "okrucienstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/okrucienstwo"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Irving#%C5%9Awiat_wed%C5%82ug_Garpa_(1978)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:02"
    },
    {
      "id": "8b4438a4-955e-4f6c-8a4a-2d56682a2a90",
      "slug": "skrajne-doswiadczenia-prowadza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka/skrajne-doswiadczenia-prowadza",
      "text": "Skrajne doświadczenia prowadzą do radykalnych zmian w strukturze osobowości. Pojawiają się tendencje samobójcze, utrata pamięci. Więźniowie obozów reagowali w sposób schizofrenopodobny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Byłam schizofreniczką",
        "slug": "bylam-schizofreniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "zaburzenia psychiczne",
          "slug": "zaburzenia-psychiczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaburzenia-psychiczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C5%82am_schizofreniczk%C4%85#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:48"
    },
    {
      "id": "035e86b6-117d-42bc-af55-131bb3ae5618",
      "slug": "zawsze-trudno-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/dzban-ciotki-becky/zawsze-trudno-jest",
      "text": "Zawsze trudno jest uwierzyć, że straszne rzeczy zdarzają się naprawdę. Nie wierzymy w to nawet po latach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Dzban ciotki Becky",
        "slug": "dzban-ciotki-becky",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/dzban-ciotki-becky"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lucy_Maud_Montgomery#Dzban_ciotki_Becky",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:34"
    },
    {
      "id": "0593eb8b-ec04-4c05-8f99-e309b8564169",
      "slug": "historia-mojego-dziecinstwa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-baldwin/zapiski-syna-tego-kraju/historia-mojego-dziecinstwa",
      "text": "Historia mojego dzieciństwa to ponura opowieść, jakich wiele, i możemy ją pominąć, kwitując oględnym stwierdzeniem, że bynajmniej nie zastanawiałbym się nad przeżywaniem jej po raz drugi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Baldwin",
        "slug": "james-baldwin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-baldwin"
      },
      "book": {
        "title": "Zapiski syna tego kraju",
        "slug": "zapiski-syna-tego-kraju",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-baldwin/zapiski-syna-tego-kraju"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 25,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dzieciństwo",
          "slug": "dziecinstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziecinstwo"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/James_Baldwin#Zapiski_syna_tego_kraju",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:27"
    },
    {
      "id": "b7cb3afa-514d-4f29-b0be-4e0fa84a8748",
      "slug": "to-bardzo-niedobrze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-mitchell/przeminelo-z-wiatrem/to-bardzo-niedobrze",
      "text": "(…) to bardzo niedobrze, jeżeli kobieta przeżyje najgorsze, co może się jej zdarzyć, bo potem nie boi się już niczego. A to bardzo źle, gdy kobieta niczego się nie boi. (…) Bóg stworzył kobietę istotą lękliwą i pokorną, jest więc coś nienaturalnego w kobiecie, która niczego się nie boi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Margaret Mitchell",
        "slug": "margaret-mitchell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-mitchell"
      },
      "book": {
        "title": "Przeminęło z wiatrem",
        "slug": "przeminelo-z-wiatrem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/margaret-mitchell/przeminelo-z-wiatrem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Przemin%C4%99%C5%82o_z_wiatrem_(powie%C5%9B%C4%87)#Tom_2",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:23"
    },
    {
      "id": "3a568fc1-062a-4f8f-a4dc-dd4a04fa68de",
      "slug": "czy-bylas-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/swieto-kozla/czy-bylas-jak",
      "text": "Czy byłaś jak bryła lodu, Uranio? Tylko w stosunku do mężczyzn. I to nie wszystkich. Jedynie wobec tych, których spojrzenia, ruchy, gesty, ton głosu zwiastowały niebezpieczeństwo. Kiedy zauważysz, że w ich umyśle lub sercu rodzi się chęć flirtowania lub romansowania z tobą, dajesz im odczuć, o tak, lodowatą oziębłość, którą potrafisz roztaczać wokół siebie, jak skunks wydzielający cuchnącą woń, by odstraszyć wroga. Opanowałaś tę technikę po mistrzowsku, a dochodziłaś do doskonałości we wszystkim, czego się w życiu podejmowałaś: w nauce, pracy, niezależności. „We wszystkim z wyjątkiem tego, aby być szczęśliwą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Święto Kozła",
        "slug": "swieto-kozla",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/swieto-kozla"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "flirt",
          "slug": "flirt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/flirt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99to_koz%C5%82a#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:55"
    },
    {
      "id": "ddac447b-e2ae-45ef-94bf-ce76a870e55f",
      "slug": "czlowiek-ktory-przezyl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/wojna-futbolowa/czlowiek-ktory-przezyl",
      "text": "Człowiek, który przeżył wielką wojnę, jest inny od tego, który nie przeżył żadnej wojny. Są to dwa rożne gatunki ludzi. Nigdy nie znajdą wspólnego języka, ponieważ tak naprawdę wojny nie można opisać; nie można się nią podzielić, nie można powiedzieć komuś – weź trochę tej mojej wojny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna futbolowa",
        "slug": "wojna-futbolowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/wojna-futbolowa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Wojna_futbolowa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:45"
    },
    {
      "id": "c5e51876-af98-4635-ae46-f8bbf4ece46c",
      "slug": "na-zoranej-plugiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/krakow-za-loktka/na-zoranej-plugiem",
      "text": "Na zoranej pługiem żelaznym ziemi, choć ją zielone trawy i kwiaty okryją, zostają blizny na zawsze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Kraków za Łoktka",
        "slug": "krakow-za-loktka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/krakow-za-loktka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Ignacy_Kraszewski#Krak%C3%B3w_za_%C5%81oktka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:55"
    },
    {
      "id": "96fdd936-a04c-47e0-994c-20c7c93efe6d",
      "slug": "zawsze-pojawia-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/zawsze-pojawia-sie",
      "text": "Zawsze pojawia się w naszym życiu takie wydarzenie, które sprawia, że przestajemy się rozwijać. Jakiś wstrząs, gorzka porażka, zawód miłosny, a nawet zwycięstwo, którego sens zrozumieliśmy opacznie, powoduje, że budzi się w nas tchórzostwo i stajemy w miejscu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "tchórzostwo",
          "slug": "tchorzostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tchorzostwo"
        },
        {
          "name": "stagnacja",
          "slug": "stagnacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stagnacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:31"
    },
    {
      "id": "174673ba-f56b-4186-8e35-72d710dd7aff",
      "slug": "chociaz-kohelet-mowi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/chociaz-kohelet-mowi",
      "text": "Chociaż Kohelet mówi, że po czasie rozdzierania nadchodzi czas zszywania, to zdarza się, że czas rozdzierania zostawia bardzo głębokie blizny. A o wiele gorzej jest dać odczuć komuś bliskiemu, że nic dla nas nie znaczy, niż w samotności spacerować po Genewie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "obojętność",
          "slug": "obojetnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obojetnosc"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "317d57c0-9fe6-4b7b-a441-1489d4caefda",
      "slug": "jestesmy-opuszczeni-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/na-zachodzie-bez-zmian/jestesmy-opuszczeni-jak",
      "text": "Jesteśmy opuszczeni, jak dzieci i doświadczeni, jak ludzie starzy, jesteśmy zajadli i brutalni i smutni i powierzchowni – myślę, że jesteśmy zgubieni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erich Maria Remarque",
        "slug": "erich-maria-remarque",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque"
      },
      "book": {
        "title": "Na Zachodzie bez zmian",
        "slug": "na-zachodzie-bez-zmian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/na-zachodzie-bez-zmian"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "zagubienie",
          "slug": "zagubienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zagubienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_Zachodzie_bez_zmian#Cytaty",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:20"
    },
    {
      "id": "531c9c58-2a87-4b52-b535-d0c731c3b3ad",
      "slug": "prawda-rowniez-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/list-do-ojca/prawda-rowniez-jest",
      "text": "Prawdą również jest, że rzeczywiście ani razu mnie nie uderzyłeś. Ale wrzask, Twoja czerwona twarz, pośpieszne odpinanie szelek i to, że wisiały gotowe na oparciu krzesła – było chyba dla mnie bardziej przykre. Jakby ktoś miał być powieszony. Gdyby go powieszono naprawdę, umarłby i na tym koniec. Jeżeli jednak najpierw musi przeżyć wszystkie przygotowania do egzekucji, a dopiero gdy mu stryczek zwisa przed twarzą, ma dowiedzieć się o ułaskawieniu, to może się przez całe życie z tego nie uleczyć. Poza tym z wielu takich przypadków, gdy według Twej jasno wyrażonej opinii zasłużyłem na lanie, z Twej łaski nie dostawałem go jednak jeszcze tym razem, zebrało się nowe wielkie poczucie winy. Ze wszech stron ciągle zaciągałem u Ciebie długi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Franz Kafka",
        "slug": "franz-kafka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka"
      },
      "book": {
        "title": "List do ojca",
        "slug": "list-do-ojca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/list-do-ojca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "ojciec",
          "slug": "ojciec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojciec"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Franz_Kafka#List_do_ojca",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:40"
    },
    {
      "id": "0deafc60-6dbd-4273-8055-a644feee920e",
      "slug": "pewnego-razu-w-nocy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/list-do-ojca/pewnego-razu-w-nocy",
      "text": "Pewnego razu w nocy bez ustanku marudziłem o trochę wody, zapewne nie z pragnienia, ale prawdopodobnie po to, aby Cię nieco poirytować, po części zaś, aby się zabawić. Gdy nie pomogły surowe napomnienia, zabrałeś mnie z łóżka, zaniosłeś na długi, drewniany balkon i na chwilę zostawiłeś samego, w koszuli, pod zamkniętymi drzwiami. Nie chcę powiedzieć, że to było niewłaściwe, może wtedy naprawdę nie można było w inny sposób uzyskać spokoju w nocy, chcę jednak przez to scharakteryzować Twoje metody wychowawcze i ich oddziaływanie na mnie. Potem byłem już chyba posłuszny, ale pozostał mi z tego wewnętrzny uraz. Nigdy nie potrafiłem doszukać się właściwego związku pomiędzy tym zrozumiałym dla mnie, bezsensownym proszeniem o wodę, a niezwykłą ohydą wyniesienia mnie na balkon. Jeszcze po latach cierpiałem z powodu dręczącego wyobrażenia, że ogromny mężczyzna, mój Ojciec, najwyższa instancja, mógł przyjść i prawie bez powodu wynieść mnie w nocy z łóżka na balkon, i że ja tak zupełnie nic nie znaczyłem dla niego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Franz Kafka",
        "slug": "franz-kafka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka"
      },
      "book": {
        "title": "List do ojca",
        "slug": "list-do-ojca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/list-do-ojca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "dzieciństwo",
          "slug": "dziecinstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziecinstwo"
        },
        {
          "name": "wychowanie",
          "slug": "wychowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "ojciec",
          "slug": "ojciec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojciec"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Franz_Kafka#List_do_ojca",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:40"
    },
    {
      "id": "905e08a7-c041-4115-b601-3416e519e43c",
      "slug": "mozemy-upokorzenie-odziedziczyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-bly/zelazny-jan/mozemy-upokorzenie-odziedziczyc",
      "text": "Możemy upokorzenie odziedziczyć. Każda inwazja, seksualna czy fizyczna, wywołuje w ciągu pięciu minut upokorzenie, które utrzymuje się przez trzydzieści lat. Udawanie kogoś, by sprawić przyjemność rodzicom, może stać się źródłem wstydu na całe życie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Robert Bly",
        "slug": "robert-bly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-bly"
      },
      "book": {
        "title": "Żelazny Jan",
        "slug": "zelazny-jan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/robert-bly/zelazny-jan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wstyd",
          "slug": "wstyd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wstyd"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "poniżenie",
          "slug": "ponizenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ponizenie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T16:59:01"
    },
    {
      "id": "5f5a0e3d-c2ed-400a-adae-915f6bfe5b6a",
      "slug": "jedna-z-pulapek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru/jedna-z-pulapek",
      "text": "Jedna z pułapek dzieciństwa polega na tym, że nie trzeba rozumieć, by czuć. Kiedy rozum zdolny jest pojąć, co się wydarzyło, rany w sercu są już zbyt głębokie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Cień wiatru",
        "slug": "cien-wiatru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru"
      },
      "character": "Daniel Sempere",
      "chapter": "Rozdział 5",
      "chapter_parent": "Dni popielcowe, 1945-1949",
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dzieciństwo",
          "slug": "dziecinstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dziecinstwo"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T16:53:09"
    },
    {
      "id": "5cdbc11d-b6ba-405a-8c01-0642dc811ac0",
      "slug": "najstraszniejszym-pytaniem-pozostaje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/cmetarz-zwiezat/najstraszniejszym-pytaniem-pozostaje",
      "text": "Najstraszniejszym [...] pytaniem pozostaje to, ile dokładnie grozy może znieść ludzki umysł i wciąż zachować niezłomną, nieugiętą łączność z rzeczywistością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Cmętarz zwieżąt",
        "slug": "cmetarz-zwiezat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/cmetarz-zwiezat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T12:13:41"
    },
    {
      "id": "fdae2e67-c987-427e-afab-96915f8edd70",
      "slug": "umysl-ludzki-czesto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda/umysl-ludzki-czesto",
      "text": "[...] umysł ludzki często reaguje na ekstremalne urazy w taki sam sposób jak kałamarnice na niebezpieczeństwo - okrywając wszystko chmurą czarnego atramentu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Gra Geralda",
        "slug": "gra-geralda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        },
        {
          "name": "wyparcie",
          "slug": "wyparcie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyparcie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T00:06:52"
    },
    {
      "id": "071a97e7-7e6b-49d9-9eff-8411aa05bd2d",
      "slug": "psycholodzy-bywaja-czesto",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda/psycholodzy-bywaja-czesto",
      "text": "Psycholodzy bywają często niewiarygodnymi, wprost celowymi głupcami, jednakże mają absolutną rację, podkreślając straszliwą trwałość pewnych wspomnień. Żerują one na umyśle człowieka niczym ohydne pijawki, a właściwe słowa [...] są w stanie momentalnie je ożywić, zmienić w wijącą się gorączkowo masę robactwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Gra Geralda",
        "slug": "gra-geralda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/gra-geralda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T00:01:23"
    }
  ]
}
