{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "szlachta",
  "slug": "szlachta",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta",
  "heading": "Cytaty o szlachcie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta.md",
  "quotes_count": 17,
  "authors_count": 9,
  "parent": {
    "name": "hierarchia społeczna",
    "slug": "hierarchia-spoleczna",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna",
    "heading": "Cytaty o hierarchii społecznej"
  },
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "df54a125-6bbd-4ff1-b28d-ad7c1734f7b9",
      "slug": "wodka-swietnie-uzupelniala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo/wodka-swietnie-uzupelniala",
      "text": "Wódka świetnie uzupełniała praktykę zapominania o frasunku poprzez taniec. Państwo o tym wiedzieli, stopniowo zamieniając karczmy głównie w miejsca spożycia alkoholu. Trzysta lat pańszczyzny to również trzysta lat konsekwentnego rozpijania polskiego ludu. Wódka stała się wręcz najbardziej dochodową gałęzią pańskiej gospodarki – „prawdziwą mennicą”, jak to ujął książę Czartoryski. Polszcza nie funkcjonowała jako spichlerz Europy, główny rynek zbytu na zboże stanowiła bowiem rodzima wieś, a w zasadzie włościańskie gardła. Zboże, uprawiane siłą pańszczyźnianych rąk, przerabiano na wódkę, a tę następnie wciskano klasie ludowej. Sprzedawano, ale pod przymusem zwanym prawem propinacji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kacper Pobłocki",
        "slug": "kacper-poblocki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki"
      },
      "book": {
        "title": "Chamstwo",
        "slug": "chamstwo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 260,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        },
        {
          "name": "wyzysk",
          "slug": "wyzysk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyzysk"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kacper_Pob%C5%82ocki#Chamstwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:16"
    },
    {
      "id": "b04752c5-e191-49f8-9d47-a3728715885a",
      "slug": "formalnie-prawo-kunicy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo/formalnie-prawo-kunicy",
      "text": "Formalnie prawo kunicy oznaczało opłatę, jaką trzeba było wnieść za zgodę na ślub włościanek. Ale wielu możnych rozumiało ten zwyczaj jako dowód, że mają prawo własności do ciał chłopek – co stanowiło podstawę obowiązkowej służby we dworze. Tak właśnie działa patriarchat: zwyczaj nakazuje przyjść do pana, poprosić o zgodę na ślub, a następnie jakoś okazać wdzięczność. Pan może oczywiście zachować się wielkodusznie, ale może też uznać, że chłop lub dziewczyna są mu coś winni. Patriarchalna władza wyrasta z tego niedomówienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kacper Pobłocki",
        "slug": "kacper-poblocki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki"
      },
      "book": {
        "title": "Chamstwo",
        "slug": "chamstwo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 126,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        },
        {
          "name": "patriarchat",
          "slug": "patriarchat",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriarchat"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kacper_Pob%C5%82ocki#Chamstwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:16"
    },
    {
      "id": "8e64d300-30a8-4a7d-b7cf-218ae3e0a677",
      "slug": "kaznia-ostateczna-na-ukrainie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo/kaznia-ostateczna-na-ukrainie",
      "text": "Kaźnią ostateczną na Ukrainie był ludowy kij. W Rosji – katorga, w Europie Zachodniej – galery czy niewola penitencjarna w koloniach. W Polszczy za podstawę porządku społecznego służyła szubienica. (…) Szubienice stawiano nie po to, by ich używać, ale po to, by można było karę śmierci odwołać. Właśnie na tej możliwości zupełnie arbitralnej, zasadzała się władza panów. Nie wysyłali do łagrów, nie zamieniali wyroku śmierci na galery, po prostu wskazywali na szubienicę, a następnie wielkodusznie bili. By dać pamiętne. By darując karę śmierci, przejąć na własność czyjeś życie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kacper Pobłocki",
        "slug": "kacper-poblocki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki"
      },
      "book": {
        "title": "Chamstwo",
        "slug": "chamstwo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 41,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "kara śmierci",
          "slug": "kara-smierci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kara-smierci"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kacper_Pob%C5%82ocki#Chamstwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:16"
    },
    {
      "id": "666e307c-fa9a-48c4-bf91-5001a585fe79",
      "slug": "na-rusi-czerwonej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo/na-rusi-czerwonej",
      "text": "Na Rusi Czerwonej w XVII wieku cena za człowieka wynosiła od stu do trzystu złotych. Woła pociągowego można było kupić za trzydzieści złotych. Innymi słowy człowiek wart był tyle, ile trzy do dziesięciu wołów. (…) Życie poddanych i bydła było powiązane nie tylko przez wartość pieniężną ich głów, ale też przez kierat pracy, do której zostali wciągnięci. Niektórzy zwracali uwagę na to, że pan bardziej dba o zwierzęta niż o ludzi. (…) Jarzmem nazywano wówczas uprząż roboczą, w którą wsadzano bydło, gdy pracowało w polu. Człowiek był nim spętany mocniej niż zwierzęta. Granice dnia roboczego wyznaczały z jednej strony wschód i zachód słońca, a z drugiej wydolność fizyczna bydła. (…) Rytm pańszczyźnianej robocie nadawała wydajność zwierząt, do której musiał dopasować się człowiek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kacper Pobłocki",
        "slug": "kacper-poblocki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki"
      },
      "book": {
        "title": "Chamstwo",
        "slug": "chamstwo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 59,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyzysk",
          "slug": "wyzysk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyzysk"
        },
        {
          "name": "niewolnictwo",
          "slug": "niewolnictwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewolnictwo"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kacper_Pob%C5%82ocki#Chamstwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:16"
    },
    {
      "id": "646d29bc-0aff-4fa0-8505-0ef8f482a3a9",
      "slug": "mam-tyle-i-tyle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo/mam-tyle-i-tyle",
      "text": "Mam tyle i tyle tysięcy dusz – chwalił się ten, kto chciał zademonstrować, że jest wielkim panem. Ale to nie o dusze, tylko o ciała chodziło. O te policzalne głowy, o ręce robocze, o smagane rózgami plecy i o karki, które pochylały się posłusznie w geście oddania. Ciała te nie układały się wcale w piramidę, stabilną i dostojną; struktura społeczna Polszczy nie została dana raz na zawsze. Przypominała raczej kotłowaninę rąk, pleców, karków i głów. Służebność działała jak grawitacja: każde ciało ciążyło, siłą rzeczy, w dół. Im bardziej podrzędną ktoś miał pozycję, tym trudniej mu było wygrzebać się na wierzch. Wgramolić się wyżej można było tylko po czyichś barkach, przyciskając kogoś łokciem czy kolanem. Nawet najskromniejszy sukces musiało okupić czyjeś poniżenie. Każde wyprostowanie kompensował czyjś pokłon.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kacper Pobłocki",
        "slug": "kacper-poblocki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki"
      },
      "book": {
        "title": "Chamstwo",
        "slug": "chamstwo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kacper-poblocki/chamstwo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 108,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        },
        {
          "name": "poniżenie",
          "slug": "ponizenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ponizenie"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kacper_Pob%C5%82ocki#Chamstwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:16"
    },
    {
      "id": "775b1336-ff9d-4aad-a5c0-4a1d26506697",
      "slug": "za-pieniadze-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louisa-may-alcott/male-kobietki/za-pieniadze-nie",
      "text": "Za pieniądze nie kupi się subtelnej natury, tytuł nie zawsze oznacza szlachetność, a prawdziwe szlachectwo można poznać mimo zewnętrznych braków.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Louisa May Alcott",
        "slug": "louisa-may-alcott",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louisa-may-alcott"
      },
      "book": {
        "title": "Małe kobietki",
        "slug": "male-kobietki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/louisa-may-alcott/male-kobietki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        },
        {
          "name": "charakter",
          "slug": "charakter",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/charakter"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Louisa_May_Alcott#Ma%C5%82e_kobietki._Cz%C4%99%C5%9B%C4%87_druga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:37"
    },
    {
      "id": "13837518-defa-4b7f-8412-d5bf5181a895",
      "slug": "szlachetna-krew-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza/szlachetna-krew-nie",
      "text": "Szlachetna krew nie dodaje człowiekowi szlachetności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Scott Bakker",
        "slug": "richard-scott-bakker",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker"
      },
      "book": {
        "title": "Mrok, który nas poprzedza",
        "slug": "mrok-ktory-nas-poprzedza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/mrok-ktory-nas-poprzedza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mrok,_kt%C3%B3ry_nas_poprzedza#Rozdzia%C5%82_18",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:16"
    },
    {
      "id": "4eefac3e-e76d-4207-b736-f82955c25b65",
      "slug": "tytul-ksiazecy-sluzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf/chwile-wolnosci-dziennik-1915-1941/tytul-ksiazecy-sluzy",
      "text": "Tytuł książęcy – służy wyłącznie do robienia wrażenia na ludziach, którymi się gardzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Virginia Woolf",
        "slug": "virginia-woolf",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf"
      },
      "book": {
        "title": "Chwile wolności. Dziennik 1915 - 1941",
        "slug": "chwile-wolnosci-dziennik-1915-1941",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf/chwile-wolnosci-dziennik-1915-1941"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "pogarda",
          "slug": "pogarda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pogarda"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Virginia_Woolf#Chwile_wolno%C5%9Bci._Dziennik_1915%E2%80%931945_(2007)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:06"
    },
    {
      "id": "eb9b57ea-51d4-4a7a-b9e7-8b18ef983d6d",
      "slug": "moja-prababka-znala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joanna-chmielewska/cale-zdanie-nieboszczyka/moja-prababka-znala",
      "text": "Moja prababka znała jedną hrabinę i ja nie jestem byle kto!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Joanna Chmielewska",
        "slug": "joanna-chmielewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joanna-chmielewska"
      },
      "book": {
        "title": "Całe zdanie nieboszczyka",
        "slug": "cale-zdanie-nieboszczyka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joanna-chmielewska/cale-zdanie-nieboszczyka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "próżność",
          "slug": "proznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/proznosc"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Joanna_Chmielewska#Ca%C5%82e_zdanie_nieboszczyka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:35"
    },
    {
      "id": "727d5d83-0a14-4169-a027-14d9085dad47",
      "slug": "z-tradycja-szlachecka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/swiat-pani-malinowskiej/z-tradycja-szlachecka",
      "text": "Z tradycją szlachecką jest jak ze staromodną karetą. Przechowywanie jej dużo kosztuje, a użyteczność jej jest żadna. Cóż począć, kiedy tak trudno wyrzec się dla niej sentymentu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Dołęga-Mostowicz",
        "slug": "tadeusz-dolega-mostowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Świat pani Malinowskiej",
        "slug": "swiat-pani-malinowskiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/swiat-pani-malinowskiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 31,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tradycja",
          "slug": "tradycja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tradycja"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tadeusz_Do%C5%82%C4%99ga-Mostowicz#%C5%9Awiat_pani_Malinowskiej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:38"
    },
    {
      "id": "cc61d3b3-6516-49c6-9305-7bdd005ac701",
      "slug": "szabel-nam-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz/szabel-nam-nie",
      "text": "Szabel nam nie zabraknie, szlachta na koń wsiędzie, Ja z synowcem na czele, i? – jakoś to będzie!.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Tadeusz",
        "slug": "pan-tadeusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "optymizm",
          "slug": "optymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/optymizm"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        },
        {
          "name": "improwizacja",
          "slug": "improwizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/improwizacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Tadeusz_(poemat)#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:24"
    },
    {
      "id": "186a7fe7-df5b-4093-a43e-d6b3e94a713e",
      "slug": "rzeczywiscie-jest-to-epoka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/anielka/rzeczywiscie-jest-to-epoka",
      "text": "Rzeczywiście, jest to epoka przejściowa, która wszystkich jednakowo dotknęła. Ci – zbankrutowali, tamci z resztką fortuny wynieśli się do miasta, inni zerwali stosunki z tym, którego zwano niegdyś: primus inter pares! Cóż on winien, że ludzie nowi, legjon dorobkiewiczów, nie mówią już dziś o weselach krakowskich, polowaniu i obyczajach towarzyskich, ale o płodozmianie, buchalterji i hodowli bydła? Jaką radę dać sobie może ten, na szczytach życia przebywający umysł, z poziomą tłuszczą Żydów, Niemców i chłopów, którzy nie zrozumieli jeszcze wartości rękawiczek i perfum?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Anielka",
        "slug": "anielka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/anielka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "zmiany społeczne",
          "slug": "zmiany-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiany-spoleczne"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anielka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:27"
    },
    {
      "id": "e307cb81-b9e9-4463-88af-e7dfd6742931",
      "slug": "leb-szlachecki-to-rejestr",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/potop/leb-szlachecki-to-rejestr",
      "text": "Łeb szlachecki, to rejestr, na którym coraz inna ręka szablą pisze…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henryk Sienkiewicz",
        "slug": "henryk-sienkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Potop",
        "slug": "potop",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/potop"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 180,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Potop_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:23"
    },
    {
      "id": "0f0181c5-1861-4886-aea8-5243d01166a7",
      "slug": "ze-szlachta-mosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/potop/ze-szlachta-mosci",
      "text": "Ze szlachtą, mości panowie, trzeba po ojcowsku, nie po dragońsku… Powiesz mu: panie bracie, a bądź łaskaw, a idź, rozczulisz go, na ojczyznę i sławę wspomniawszy, to ci dalej pójdzie, niż dragon, który dla lafy służy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henryk Sienkiewicz",
        "slug": "henryk-sienkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Potop",
        "slug": "potop",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/potop"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 20,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "przywództwo",
          "slug": "przywodztwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przywodztwo"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Potop_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:23"
    },
    {
      "id": "cd64da17-ea33-4530-b8df-1e1e773f8d1c",
      "slug": "mowilem-panu-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz/mowilem-panu-zawsze",
      "text": "Mówiłem Panu zawsze: procesów zaniechać, Mówiłem Panu zawsze: najechać, zajechać; Tak było po dawnemu: kto raz grunt posiądzie, Ten dziedzic; wygraj w polu, a wygrasz i w sądzie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Tadeusz",
        "slug": "pan-tadeusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz"
      },
      "character": null,
      "chapter": "V, Kłótnia, wersy: 820-823",
      "chapter_parent": null,
      "page": 166,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-16T07:13:53"
    },
    {
      "id": "1dffbaba-2359-4d8c-a953-723dafe4dba3",
      "slug": "ach-bracia-wszak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz/ach-bracia-wszak",
      "text": "Ach, bracia, wszak to dawniej szlachcic na zagrodzie... ('Tak, tak, krzyknęli wszyscy: rowny wojewodzie!')",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Tadeusz",
        "slug": "pan-tadeusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz"
      },
      "character": null,
      "chapter": "IV Dyplomatyka i łowy, wersy: 335, 336",
      "chapter_parent": null,
      "page": 111,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-15T14:50:06"
    },
    {
      "id": "d29fdf00-2c7b-49ce-99d2-684d55eca1b1",
      "slug": "chart-bez-ogona",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz/chart-bez-ogona",
      "text": "Chart bez ogona jest jak szlachcic bez urzędu...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Tadeusz",
        "slug": "pan-tadeusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz"
      },
      "character": null,
      "chapter": "I Gospodarstwo, wers 744",
      "chapter_parent": null,
      "page": 31,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-15T14:46:22"
    }
  ]
}