{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "symbole",
  "slug": "symbole",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole",
  "heading": "Cytaty o symbolach",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole.md",
  "quotes_count": 47,
  "authors_count": 30,
  "parent": null,
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "cc157ebe-b0cf-4592-a9e8-bd949f46803e",
      "slug": "znaki-znacza-w-symbolu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska/zaufaj-i-pusc/znaki-znacza-w-symbolu",
      "text": "Znaki znaczą. W symbolu widać to, czego nie widać",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Monika Gorska",
        "slug": "monika-gorska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska"
      },
      "book": {
        "title": "Zaufaj i puść",
        "slug": "zaufaj-i-pusc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska/zaufaj-i-pusc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zaufaj_i_pu%C5%9B%C4%87#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:32"
    },
    {
      "id": "a10f8b46-8812-4417-8ffc-4adb9b925e85",
      "slug": "spojrz-na-krzyz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/slowo-pouczenia/spojrz-na-krzyz",
      "text": "Spójrz na krzyż. On zawiera w sobie dwojakie znaczenie:\n\n– Pierwsze – to miłość i dobroć Boga, świadczona ludziom,\n\n– Drugie – to niewdzięczność i zło, jakim ludzie odpłacają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alicja Lenczewska",
        "slug": "alicja-lenczewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska"
      },
      "book": {
        "title": "Słowo pouczenia",
        "slug": "slowo-pouczenia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alicja-lenczewska/slowo-pouczenia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 175,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "niewdzięczność",
          "slug": "niewdziecznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewdziecznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alicja_Lenczewska#S%C5%82owo_pouczenia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:20"
    },
    {
      "id": "5add96d5-d30c-47a3-a384-bae39a1b5efc",
      "slug": "ksiega-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm/opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie/ksiega-nie-jest",
      "text": "Księga nie jest religią. Nie jest nią również żaden posąg, budynek ani kapłan. Oni wszyscy są zaledwie „pojemnikami”.[...] Kiedy zaczniemy dostrzegać różnicę pomiędzy pojemnikiem a jego zawartością, wszyscy będziemy w stanie zabezpieczać w sobie ową zawartość, nawet wtedy, gdy same pojemniki ulegną zniszczeniu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ajahn Brahm",
        "slug": "ajahn-brahm",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieści buddyjskiego mnicha. Licencja na szczęście",
        "slug": "opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm/opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 11,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "buddyzm",
          "slug": "buddyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/buddyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Opowie%C5%9Bci_buddyjskiego_mnicha._Licencja_na_szcz%C4%99%C5%9Bcie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:03"
    },
    {
      "id": "3d1657d5-4403-49f4-9d94-abb56df01cbc",
      "slug": "nie-ma-znakow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch/morfina/nie-ma-znakow",
      "text": "Nie ma znaków, są tylko przypadki; bo nic nie oznacza niczego poza sobą samym, desygnat równa się znakowi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Szczepan Twardoch",
        "slug": "szczepan-twardoch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch"
      },
      "book": {
        "title": "Morfina",
        "slug": "morfina",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/szczepan-twardoch/morfina"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 156,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przypadek",
          "slug": "przypadek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przypadek"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szczepan_Twardoch#Morfina",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:00"
    },
    {
      "id": "d71cabee-4737-4d50-92bc-02101e46b5f9",
      "slug": "kazda-budowla-sakralna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-hani/symbolika-swiatyni-chrzescijanskiej/kazda-budowla-sakralna",
      "text": "Każda budowla sakralna jest kosmiczna, to znaczy – zbudowana na podobieństwo świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jean Hani",
        "slug": "jean-hani",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-hani"
      },
      "book": {
        "title": "Symbolika świątyni chrześcijańskiej",
        "slug": "symbolika-swiatyni-chrzescijanskiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-hani/symbolika-swiatyni-chrzescijanskiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "architektura",
          "slug": "architektura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/architektura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jean_Hani#Symbolika_%C5%9Bwi%C4%85tyni_chrze%C5%9Bcija%C5%84skiej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:58"
    },
    {
      "id": "be3e1e21-994a-4e38-9905-a8737723675a",
      "slug": "nabieram-przekonania-ze-swiat",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino/jesli-zimowa-noca-podrozny/nabieram-przekonania-ze-swiat",
      "text": "Nabieram przekonania, że świat chce mi coś powiedzieć, przekazać mi jakieś informacje, upomnienia, sygnały (…) Są dni, kiedy każda widziana rzecz wydaje mi się brzemienna w znaczenia, w przesłanie, które trudno przekazać mi innym, określić, przełożyć na słowa, chociaż właśnie dlatego sprawiają one wrażenie ostatecznych. Te informacje lub przestrogi dotyczą mnie, a zarazem świata; mnie dotyczą nie w sferze zewnętrznych wydarzeń, lecz tego, co dzieje się wewnątrz, w głębi mojego istnienia, i nie dotyczą one poszczególnych przypadków świata, lecz ogólności w sposobie jego istnienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Italo Calvino",
        "slug": "italo-calvino",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino"
      },
      "book": {
        "title": "Jeśli zimową nocą podróżny",
        "slug": "jesli-zimowa-noca-podrozny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino/jesli-zimowa-noca-podrozny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie wewnętrzne",
          "slug": "zycie-wewnetrzne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie-wewnetrzne"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Je%C5%9Bli_zimow%C4%85_noc%C4%85_podr%C3%B3%C5%BCny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:02"
    },
    {
      "id": "8db7a730-7b8a-4812-8f9c-fb3122fcad1e",
      "slug": "przede-wszystkim-uprzedzam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-potocki/rekopis-znaleziony-w-saragossie/przede-wszystkim-uprzedzam",
      "text": "Przede wszystkim uprzedzam cię, abyś nigdy nie przywiązywał się do obrazu, ani do symbolu, lecz abyś wnikał w myśl w nich ukrytą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Potocki",
        "slug": "jan-potocki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-potocki"
      },
      "book": {
        "title": "Rękopis znaleziony w Saragossie",
        "slug": "rekopis-znaleziony-w-saragossie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-potocki/rekopis-znaleziony-w-saragossie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 326,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/R%C4%99kopis_znaleziony_w_Saragossie_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:52"
    },
    {
      "id": "fc53f8d1-28ad-449c-a015-794e822bc4b0",
      "slug": "prawda-o-trojcy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie/prawda-o-trojcy",
      "text": "Prawda o Trójcy Świętej znajduje wyraz w codziennie powtarzanym znaku krzyża oraz w obecności znaku krzyża w naszej kulkturze i domach. Nic dziwnego, że właśnie krzyż staje się przedmiotem ataków, z których wiele, chociaż ma kryminalny charakter, pozostaje bezkarnych. Walka o obecność krzyża w przestrzeni publicznej jest ważniejsza niż nowinkarskie dywagacje teologów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Waldemar Chrostowski",
        "slug": "waldemar-chrostowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski"
      },
      "book": {
        "title": "Niech wasza mowa będzie; tak, tak, nie, nie",
        "slug": "niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-chrostowski/niech-wasza-mowa-bedzie-tak-tak-nie-nie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 201,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Waldemar_Chrostowski#Niech_wasza_mowa_b%C4%99dzie:_Tak,_tak,_nie,_nie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:48"
    },
    {
      "id": "a37236ea-beab-4e5b-9f48-87932d3d4131",
      "slug": "przybijany-do-krzyza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-s-burroughs/cien-szansy/przybijany-do-krzyza",
      "text": "Przybijany do krzyża Chrystus na pewno zrozumiał, że go wystawiono. Bez ukrzyżowania cała umowa była warta tyle, co zeszłoroczny śnieg. Ostatecznie jego misja miała polegać na takim użyciu potężnej symboliki, by niezliczone miliony istot ludzkich uwierzyły w kulawe kłamstwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "William S. Burroughs",
        "slug": "william-s-burroughs",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-s-burroughs"
      },
      "book": {
        "title": "Cień szansy",
        "slug": "cien-szansy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-s-burroughs/cien-szansy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/William_S._Burroughs#Cie%C5%84_szansy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:44"
    },
    {
      "id": "3dd663bf-10ca-4557-ac39-73e318c14c37",
      "slug": "gdy-tylko-utracimy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf/orlando/gdy-tylko-utracimy",
      "text": "Gdy tylko utracimy wiarę w obcowanie z bliźnimi, jakaś przypadkowa konfiguracja stodół i drzew czy też stóg siana i furmanka ukazują nam tak doskonały symbol nieosiągalnego, że wznawiamy swe dążenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Virginia Woolf",
        "slug": "virginia-woolf",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf"
      },
      "book": {
        "title": "Orlando",
        "slug": "orlando",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/virginia-woolf/orlando"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Virginia_Woolf#Orlando:_biografia_(1928)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:04"
    },
    {
      "id": "0b258715-9793-4bd0-b628-652a4bab23e1",
      "slug": "sam-symbol-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marion-zimmer-bradley/mgly-avalonu/sam-symbol-jest",
      "text": "Sam symbol jest niczym, gdyż rzeczywistość jest wszystkim.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marion Zimmer Bradley",
        "slug": "marion-zimmer-bradley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marion-zimmer-bradley"
      },
      "book": {
        "title": "Mgły Avalonu",
        "slug": "mgly-avalonu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marion-zimmer-bradley/mgly-avalonu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mg%C5%82y_Avalonu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:42"
    },
    {
      "id": "e34a5128-d955-44eb-a101-2dab9db61c68",
      "slug": "co-ci-w-ogole",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk/grochow/co-ci-w-ogole",
      "text": "Co ci w ogóle przyszło do głowy z tym spaleniem? Że co? Że to tak ładnie, że nic nie zostaje, tylko duch się będzie unosił w przestrzeniach nieskończonych? Że nie oddasz swojego wychudzonego ciała na rozkład, żeby powoli weszło w ziemię? Szkielet zaś żyłby wiecznie. I przyciągał myśli, ożywiał pamięć. Przecież wciąż jesteśmy dzicy i potrzebujemy totemów, potrzebujemy fetyszy. Myśl musi czegoś dotykać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Stasiuk",
        "slug": "andrzej-stasiuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk"
      },
      "book": {
        "title": "Grochów",
        "slug": "grochow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-stasiuk/grochow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć o zmarłych",
          "slug": "pamiec-o-zmarlych",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec-o-zmarlych"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "pogrzeb",
          "slug": "pogrzeb",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pogrzeb"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Stasiuk#Groch%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:40"
    },
    {
      "id": "91a8bbd2-d811-4114-9738-1269ef630521",
      "slug": "rzecz-nie-w-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-moore/najglupszy-aniol/rzecz-nie-w-tym",
      "text": "Rzecz nie w tym, że przez dwa dni stała się częścią jego życia lecz w tym, że zaczęła symbolizować nadzieję.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Moore",
        "slug": "christopher-moore",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-moore"
      },
      "book": {
        "title": "Najgłupszy anioł",
        "slug": "najglupszy-aniol",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-moore/najglupszy-aniol"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Christopher_Moore#Najg%C5%82upszy_anio%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:24"
    },
    {
      "id": "c330ed10-b8a1-4bf3-9d10-2590eacae852",
      "slug": "wiedzialam-ze-wszystko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/pandora/wiedzialam-ze-wszystko",
      "text": "Wiedziałam, że wszystko, czego doświadczamy, jest symbolem czegoś innego, że rytuały polegają na odgrywaniu innych wydarzeń. Wiedziałam, że nasze praktyczne umysły wyprowadziły obrzędy z głębi duszy na świat, żeby nie był on kompletnie pozbawiony sensu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Pandora",
        "slug": "pandora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/pandora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "rytuały",
          "slug": "rytualy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rytualy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Rice#Pandora",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:17"
    },
    {
      "id": "532e0bf4-270d-4746-a28a-b05d6d6bdaa1",
      "slug": "zwierze-symbolizujace",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernst-cassirer/esej-o-czlowieku/zwierze-symbolizujace",
      "text": "Zwierzę symbolizujące.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ernst Cassirer",
        "slug": "ernst-cassirer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernst-cassirer"
      },
      "book": {
        "title": "Esej o człowieku",
        "slug": "esej-o-czlowieku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernst-cassirer/esej-o-czlowieku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ernst_Cassirer#Esej_o_cz%C5%82owieku_(1944)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:51"
    },
    {
      "id": "7973b6e1-e930-45d6-8ec8-554a6ee8905c",
      "slug": "mosty-sa-po",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marta-fox/swieta-rito-od-rzeczy-niemozliwych/mosty-sa-po",
      "text": "Mosty są po to, by łączyć ludzi. Na chwilę i na całe życie. By napełnić ich wiarą. I pokorą w momencie, gdy patrzą nad wodę pod mostem. I nieważne, jaki to będzie most – z wiersza Baczyńskiego, opowiadania Kafki czy też most Holbeina. Ważne są znaczenia, które w sobie niesie. Ważne, że chcemy się na nim znaleźć, by się spotkać. I że czekamy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marta Fox",
        "slug": "marta-fox",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marta-fox"
      },
      "book": {
        "title": "Święta Rito od rzeczy niemożliwych",
        "slug": "swieta-rito-od-rzeczy-niemozliwych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marta-fox/swieta-rito-od-rzeczy-niemozliwych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "oczekiwanie",
          "slug": "oczekiwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oczekiwanie"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marta_Fox#%C5%9Awi%C4%99ta_Rito_od_Rzeczy_Niemo%C5%BCliwych",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:23"
    },
    {
      "id": "8408334e-b048-4846-985d-7f19752f0e50",
      "slug": "slowa-sa-taka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/twarz/slowa-sa-taka",
      "text": "(...) słowa są taką samą zagadką jak symbole i przedmioty.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Twarz",
        "slug": "twarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/twarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dean_Koontz#Twarz_(2003)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:22"
    },
    {
      "id": "d91f4efd-6d9b-4b88-b29d-ebe41cd1a838",
      "slug": "sa-symboliczne-sny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/przygoda-z-owca/sa-symboliczne-sny",
      "text": "Są symboliczne sny i są zdarzenia, które te sny symbolizują. A może są symboliczne zdarzenia i są sny przez nie symbolizowane.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Przygoda z owcą",
        "slug": "przygoda-z-owca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/przygoda-z-owca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Przygoda_z_owc%C4%85",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:11"
    },
    {
      "id": "5a7e89dc-823c-45af-8c13-235e57a59c9e",
      "slug": "flaga-narodowa-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/norwegian-wood/flaga-narodowa-nie",
      "text": "Flaga narodowa nie powiewa w nocy. Nie wiedziałem, dlaczego musi być wieczorem opuszczana. Po zmierzchu państwo nadal istniało, wiele osób pracowało całą noc – budowniczowie dróg, taksówkarze i hostessy w barach, strażacy, nocni stróże; wydawało mi się nie w porządku, że tym ludziom odmawia się opieki flagi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Norwegian Wood",
        "slug": "norwegian-wood",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/norwegian-wood"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        },
        {
          "name": "noc",
          "slug": "noc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/noc"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Norwegian_Wood",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:09"
    },
    {
      "id": "bc29d593-fe80-4e0c-b007-0fd8dd9d7c43",
      "slug": "znam-pewien-mit",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/koniec-swiata-i-hard-boiled-wonderland/znam-pewien-mit",
      "text": "Znam pewien mit ze ślimakami. Podobno ich skorupa symbolizuje świat ciemności, więc kiedy ślimak wychodzi ze skorupy, to znaczy, ze będzie ładna pogoda. Dlatego ludzie podświadomie pragną wyciągnąć ślimaka ze skorupy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Koniec Świata i Hard-boiled Wonderland",
        "slug": "koniec-swiata-i-hard-boiled-wonderland",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/koniec-swiata-i-hard-boiled-wonderland"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "mitologia",
          "slug": "mitologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mitologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Koniec_%C5%9Bwiata_i_hard-boiled_wonderland",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:08"
    },
    {
      "id": "a7bf3878-d7be-49ca-9c0f-69f690dfbd74",
      "slug": "posiadanie-rzeczy-symbolizujacej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/posiadanie-rzeczy-symbolizujacej",
      "text": "– Posiadanie rzeczy symbolizującej wolność może dawać więcej szczęścia niż posiadanie wolności.\n\n– Czasami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:05"
    },
    {
      "id": "5d8d8bed-aa6d-41dc-aa6d-5900ac4e364b",
      "slug": "o-ile-wiadomo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/o-ile-wiadomo",
      "text": "O ile wiadomo, po raz pierwszy pojęcie labiryntu stworzyli mieszkańcy starożytnej Mezopotamii. Wyciągali zwierzęce, a czasem prawdopodobnie ludzkie, jelita i wróżyli z nich. Bardzo podziwiali te skomplikowane kształty. Dlatego podstawą kształtu labiryntu było jelito. To znaczy, że zasada labiryntu znajduje się wewnątrz ciebie. I odpowiada labiryntowości będącej na zewnątrz ciebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie wewnętrzne",
          "slug": "zycie-wewnetrzne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie-wewnetrzne"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#O",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:05"
    },
    {
      "id": "bc54fde2-c435-4ae9-85a3-4026392d20d4",
      "slug": "dym-zywiol-magiczny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/rio-anaconda-gringo-i-ostatni-szaman-plemienia-carapana/dym-zywiol-magiczny",
      "text": "Dym – żywioł magiczny. Jest dobry – i–zły. Osłania i maskuje, ale jednocześnie zdradza naszą obecność. Płoszy moskity, ale przyciąga drapieżniki. Jest zapowiedzią ogniska domowego, ciepła i bezpieczeństwa, ale także zwiastunem pożogi. Przedłuża żywotność mięsa, ale stanowi niebezpieczną materię, z której korzystają zmarli…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Cejrowski",
        "slug": "wojciech-cejrowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski"
      },
      "book": {
        "title": "Rio Anaconda. Gringo i ostatni szaman plemienia Carapana",
        "slug": "rio-anaconda-gringo-i-ostatni-szaman-plemienia-carapana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-cejrowski/rio-anaconda-gringo-i-ostatni-szaman-plemienia-carapana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Cejrowski#Rio_Anaconda",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:53"
    },
    {
      "id": "c0a7566d-e9e0-45a0-8784-2c6bdc9e35ce",
      "slug": "chrystus-stal-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka/chrystus-stal-sie",
      "text": "Chrystus stał się archetypem, postacią kolektywną. Ma atrybut życia bohatera – nieprawdopodobne pochodzenie, boski ojciec, narażone na niebezpieczeństwo narodziny, ratunek w ostatniej chwili, przedwczesna dojrzałość, przezwyciężenie matki i śmierci, cudowne czyny, tragiczny, wczesny koniec, symboliczne znaczenie rodzaju śmierci, po śmiertelne oddziaływanie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Byłam schizofreniczką",
        "slug": "bylam-schizofreniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chrześcijaństwo",
          "slug": "chrzescijanstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chrzescijanstwo"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "mitologia",
          "slug": "mitologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mitologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C5%82am_schizofreniczk%C4%85#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:47"
    },
    {
      "id": "3edcf7f2-8267-4af0-811c-01ea5aae2d7a",
      "slug": "to-symbol-a-historia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/to-symbol-a-historia",
      "text": "To symbol, a Historia składa się z symboli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marzenie_Celta#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:54"
    },
    {
      "id": "04d5fea6-ee03-439c-84bf-2cdc3c34ca51",
      "slug": "symbole-nie-powinny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/symbole-nie-powinny",
      "text": "Symbole nie powinny być postrzegane jako anachronizmy, pamiątka po irracjonalnej epoce historii człowieka. Wręcz przeciwnie, flaga na przykład jest symbolem społeczności, która czuje się solidarna, podziela pewne wierzenia, przekonania, obyczaje, respektuje indywidualne różnice i rozbieżności, nie niszczące wspólnoty, lecz ją wzmacniające.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "solidarność",
          "slug": "solidarnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/solidarnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marzenie_Celta#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:54"
    },
    {
      "id": "250517a6-f939-4c0a-b142-6f74e1bc6858",
      "slug": "herbert-ward-nigdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/herbert-ward-nigdy",
      "text": "Herbert Ward nigdy nie traktował zbyt poważnie stopniowego nawracania się Rogera na ideologię nacjonalistyczną. Pokpiwał z niego, w charakterystycznym dla siebie serdecznym stylu, ostrzegając go przed patriotycznym blichtrem – flagi, hymny, mundury – zawsze, prędzej czy później, jak mówił, powodującym cofnięcie się do prowincjonalizmu i zaściankowej umysłowości oraz wypaczenie wartości uniwersalnych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "patriotyzm",
          "slug": "patriotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriotyzm"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marzenie_Celta#H",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:53"
    },
    {
      "id": "f6e4fc7c-5c37-4a52-a91d-ca8d41f58270",
      "slug": "jesli-sadzisz-ze-rysunki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz/jesli-sadzisz-ze-rysunki",
      "text": "Jeśli sądzisz, że rysunki te symbolizują wiry rzeczne albo dwa węże boa splecione w słodkiej drzemce, być może masz rację. Ale przede wszystkim obrazują one porządek świata. Ten, kto ulega złości, wprowadza nieład w owe linie, skrzywione zaś linie nie mogą już utrzymać ziemi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Gawędziarz",
        "slug": "gawedziarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/gawedziarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "gniew",
          "slug": "gniew",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gniew"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "równowaga",
          "slug": "rownowaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownowaga"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gaw%C4%99dziarz#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:48"
    },
    {
      "id": "b959764a-831e-4662-bc56-897b77396402",
      "slug": "warto-miec-przy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy/warto-miec-przy",
      "text": "Warto mieć przy sobie jakiś symbol przeszłości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Golden",
        "slug": "arthur-golden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden"
      },
      "book": {
        "title": "Wyznania Gejszy",
        "slug": "wyznania-gejszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyznania_gejszy#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:47"
    },
    {
      "id": "90c3eca3-1b51-44ca-b3f8-0ed85ba87e0d",
      "slug": "kazdy-symbol-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy/kazdy-symbol-jest",
      "text": "Każdy symbol jest (…) bez znaczenia, póki ktoś go poprawnie nie odczyta.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Golden",
        "slug": "arthur-golden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden"
      },
      "book": {
        "title": "Wyznania Gejszy",
        "slug": "wyznania-gejszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "interpretacja sztuki",
          "slug": "interpretacja-sztuki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/interpretacja-sztuki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyznania_gejszy#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:46"
    },
    {
      "id": "2b4763a1-8640-4e42-97cc-77b9266fe9ff",
      "slug": "dlaczego-ten-sam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem/dlaczego-ten-sam",
      "text": "Dlaczego ten sam przedmiot ludzie opisują za pomocą znaków zupełnie różnych? Na całym świecie człowiek, góra czy drzewo wyglądają podobnie, a jednak w każdym alfabecie odpowiadają im inne symbole, wyobrażenia czy litery. Dlaczego? Dlaczego ta pierwsza, najpierwsza w każdej kulturze istota, chcąc opisać kwiat, stawia kreskę pionową, inna robi w to miejsce kółko, a jeszcze inna – dwie kreski i stożek? Czy decyzje w tej sprawie owe istoty podejmują jednoosobowo, czy kolektywnie? Omawiają je wcześniej? Dyskutują przy ognisku? Zatwierdzają na radzie rodzinnej? Na zgromadzeniu plemiennym? Radzą się starców? Znachorów? Wróżbitów?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Podróże z Herodotem",
        "slug": "podroze-z-herodotem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "język",
          "slug": "jezyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jezyk"
        },
        {
          "name": "kultura",
          "slug": "kultura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kultura"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Podr%C3%B3%C5%BCe_z_Herodotem#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:43"
    },
    {
      "id": "c6d082cb-52a5-40cf-9226-902ba2a4ad8c",
      "slug": "zasieki-zasieki-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/imperium/zasieki-zasieki-to-jest",
      "text": "Zasieki. Zasieki to jest to, co najpierw się widzi. Wystają ze śniegu, jak gdyby unoszą się ponad śniegiem linie, kozły, płoty zasieków. Jakież przedziwne kombinacje, zwęźlenia, skłębienia, całe konstrukcje tych zasieków spinających niebo i ziemię, wczepionych w każdy skrawek zamarzniętego pola, w biały pejzaż, lodowaty horyzont. Z pozoru ta kolczasta, drapieżna zapora rozciągnięta wzdłuż granicy wygląda na pomysł niedorzeczny i surrealistyczny, bo gdzie tu kto będzie się przedzierać, jak okiem sięgnąć śnieżna pustynia, żadnych dróg, żadnych ludzi, a śnieg dwumetrowy, nawet kroku nie można zrobić, a jednak te zasieki coś ci chcą powiedzieć, coś zakomunikować. One mówią ci: uważaj przekraczasz granice innego świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Imperium",
        "slug": "imperium",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/imperium"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Imperium",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:42"
    },
    {
      "id": "1513639a-3d04-4e43-b62f-fb2009efbb50",
      "slug": "kiedy-ustalo-dudnienie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/heban/kiedy-ustalo-dudnienie",
      "text": "Kiedy ustało dudnienie ziemi i mrok znieruchomiał, ktoś z siedzących koło mnie Tanzańczyków spytał: – Widziałeś? – Tak – odparłem, na wpół jeszcze zmartwiały. – To był słoń. – Nie – odpowiedział. – Duch Afryki przybiera zawsze postać słonia. Bo słonia nie może pokonać żadne zwierzę. Ani lew, ani bawół, ani wąż.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Heban",
        "slug": "heban",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/heban"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zwierzęta",
          "slug": "zwierzeta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwierzeta"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Heban",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:42"
    },
    {
      "id": "da739fab-7a76-405b-ab00-a6e0947edd24",
      "slug": "kolorow-uzywa-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam/kolorow-uzywa-sie",
      "text": "Kolorów używa się w określonym celu, chociaż powszechnie się uważa, że wszystko jest dziełem przypadku. Biel oznacza czystość i prawość. Czerń zaprasza. Czerwień szokuje i paraliżuje. Żółć przykuwa uwagę. Zieleń działa uspokajająco i otwiera drogę. Błękit koi nerwy. Pomarańcz wprawia w zakłopotanie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zwycięzca jest sam",
        "slug": "zwyciezca-jest-sam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "kolory",
          "slug": "kolory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kolory"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zwyci%C4%99zca_jest_sam#Hamid_Hussain",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:31"
    },
    {
      "id": "97c4c1aa-e3c4-460f-9b0b-5a894510fc93",
      "slug": "woda-jest-symbolem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam/woda-jest-symbolem",
      "text": "Woda jest (…) symbolem kobiecej mocy. Mocy, której żaden mężczyzna – nawet najbardziej światły i doskonały – nigdy nie będzie mógł posiąść.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam",
        "slug": "na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/na-brzegu-rzeki-piedry-usiadlam-i-plakalam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "woda",
          "slug": "woda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/woda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_brzegu_rzeki_Piedry_usiad%C5%82am_i_p%C5%82aka%C5%82am#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:22"
    },
    {
      "id": "e1c021c1-767f-4594-9de3-217e8eded899",
      "slug": "tak-to-bywa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/tak-to-bywa",
      "text": "Tak to bywa, że kiedy jesteśmy czymś pochłonięci, wszystko wokół nas zaczyna nam o tym przypominać (mistycy mówią w takim przypadku o „znakach”, sceptycy o „zbiegu okoliczności”, psycholodzy o „zogniskowaniu uwagi”, a historycy nie nazwali dotąd tego zjawiska).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przypadek",
          "slug": "przypadek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przypadek"
        },
        {
          "name": "uwaga",
          "slug": "uwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uwaga"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarownica_z_Portobello#Antoine_Locadour,_historyk",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:14"
    },
    {
      "id": "af45f147-c681-40fc-aeb9-43ab4da5ae35",
      "slug": "rzeczy-mowia-wieloma",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik/rzeczy-mowia-wieloma",
      "text": "Rzeczy mówią wieloma językami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Alchemik",
        "slug": "alchemik",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "język",
          "slug": "jezyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jezyk"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alchemik#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:11"
    },
    {
      "id": "0e4418dd-fa2d-4e84-a829-4725aa235562",
      "slug": "w-zyciu-wszystko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik/w-zyciu-wszystko",
      "text": "W życiu wszystko jest znakiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Alchemik",
        "slug": "alchemik",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alchemik#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:11"
    },
    {
      "id": "d41e0b1b-5301-436f-8b95-ff76afc17973",
      "slug": "kazda-rzecz-na-powierzchni",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik/kazda-rzecz-na-powierzchni",
      "text": "Każda rzecz na powierzchni ziemi może opowiadać historię wszystkich innych. Otwierając książkę na przypadkowej stronie, rozkładając karty, przyglądając się dłoniom ludzi czy lotom ptaków, każdy z nas może odkryć związek z tym, czym właśnie żyje. W istocie, rzeczy same w sobie nie mówią nic, to tylko człowiek, obserwując je bacznie, odkrywa sposób, by dotrzeć do Duszy Świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Alchemik",
        "slug": "alchemik",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "uwaga",
          "slug": "uwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uwaga"
        },
        {
          "name": "duchowość",
          "slug": "duchowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowosc"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alchemik#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:10"
    },
    {
      "id": "b9747747-fa97-473c-a9f6-e9b11c34d83b",
      "slug": "ludzie-wiele-mowia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik/ludzie-wiele-mowia",
      "text": "Ludzie wiele mówią o znakach (…) Ale sami nie wiedzą dokładnie, o czym mówią.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Alchemik",
        "slug": "alchemik",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/alchemik"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ignorancja",
          "slug": "ignorancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ignorancja"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alchemik#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:10"
    },
    {
      "id": "3a4b172a-9f26-4ea6-b6b5-a84a82e3885d",
      "slug": "zydzi-twierdzili-ze-golebica",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego/zydzi-twierdzili-ze-golebica",
      "text": "Żydzi twierdzili, że gołębica jest wyrocznią, i nie przypadkiem gołębica nazywa się po hebrajsku tore, co kojarzy się z Torah, czyli naszą Biblią, księgą świętą, źródłem wszelkiego objawienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa dnia poprzedniego",
        "slug": "wyspa-dnia-poprzedniego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "język",
          "slug": "jezyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jezyk"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyspa_dnia_poprzedniego#Inne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:07"
    },
    {
      "id": "a255d7e8-6f4f-4e0f-8655-b439de4d8526",
      "slug": "dewiza-to-tajemnicza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego/dewiza-to-tajemnicza",
      "text": "Dewiza to tajemnicza rozwaga (…). Dewiza więcej zakrywała, niż odkrywała. Nie obciążała ducha materią, lecz żywiła go esencjami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa dnia poprzedniego",
        "slug": "wyspa-dnia-poprzedniego",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wyspa-dnia-poprzedniego"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyspa_dnia_poprzedniego#Inne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:06"
    },
    {
      "id": "fce1dffd-cce0-4cd0-884d-d495ec33293f",
      "slug": "lacznosc-z-silami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/lacznosc-z-silami",
      "text": "Łączność z siłami, które są, choć nie da się ich nazwać, wymaga gestów symbolicznych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Rodzinna Europa",
        "slug": "rodzinna-europa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "duchowość",
          "slug": "duchowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowosc"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "rytuały",
          "slug": "rytualy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rytualy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czes%C5%82aw_Mi%C5%82osz#Rodzinna_Europa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:54"
    },
    {
      "id": "fdff4b8b-ac28-40fb-8ec6-17997b68ad28",
      "slug": "rzeczy-i-wydarzenia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/drzwi-percepcji-niebo-i-pieklo/rzeczy-i-wydarzenia",
      "text": "Rzeczy i wydarzenia, do których odnoszą się symbole, należą do wspólnie wykluczających się sfer doświadczeń.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Drzwi percepcji. Niebo i piekło",
        "slug": "drzwi-percepcji-niebo-i-pieklo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/drzwi-percepcji-niebo-i-pieklo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 10,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Aldous_Huxley#Drzwi_percepcji_(1954)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:12"
    },
    {
      "id": "cfeb4766-e74d-4a43-be08-ec797faff48e",
      "slug": "wszelka-sztuka-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya/wszelka-sztuka-jest",
      "text": "Wszelka sztuka jest zarazem powierzchnią i symbolem. Kto sięga pod powierzchnię, czyni to na własną odpowiedzialność. Kto odczytuje symbol, czyni to na własną odpowiedzialność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Oscar Wilde",
        "slug": "oscar-wilde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde"
      },
      "book": {
        "title": "Portret Doriana Graya",
        "slug": "portret-doriana-graya",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Przedmowa",
      "chapter_parent": null,
      "page": 3,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "interpretacja sztuki",
          "slug": "interpretacja-sztuki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/interpretacja-sztuki"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-17T06:24:13"
    },
    {
      "id": "81e1df50-7f55-4941-9d21-9a26bf7ec73a",
      "slug": "opowiedziec-komus-co-symbol",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/kod-leonarda-da-vinci/opowiedziec-komus-co-symbol",
      "text": "Opowiedzieć komuś, co symbol „oznacza”, to tak jak opowiedzieć, jakie uczucie powinna wzbudzać w nim piosenka...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dan Brown",
        "slug": "dan-brown",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown"
      },
      "book": {
        "title": "Kod Leonarda da Vinci",
        "slug": "kod-leonarda-da-vinci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dan-brown/kod-leonarda-da-vinci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 51,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "interpretacja sztuki",
          "slug": "interpretacja-sztuki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/interpretacja-sztuki"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-16T07:57:36"
    },
    {
      "id": "3dc10e01-f2d3-401c-927b-165496c0702b",
      "slug": "zdaje-sie-ze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/miasteczko-salem/zdaje-sie-ze",
      "text": "Zdaje się, że zapomniałeś o doktrynie swego Kościoła, czyż nie tak? Krzyż... chleb i wino... konfesjonał... to tylko symbole. Gdy zabraknie wiary, krzyż zmienia się w zwykły kawałek drewna, chleb w upieczoną mąkę, a wino w kwaśny sok z winogron.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Miasteczko Salem",
        "slug": "miasteczko-salem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/miasteczko-salem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-11T23:51:35"
    }
  ]
}
