{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "światło",
  "slug": "swiatlo",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo",
  "heading": "Cytaty o świetle",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo.md",
  "quotes_count": 41,
  "authors_count": 28,
  "parent": {
    "name": "fizyka",
    "slug": "fizyka",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka",
    "heading": "Cytaty o fizyce"
  },
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "a73da4de-ed3a-462e-ba72-080045b88abb",
      "slug": "to-co-walczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/napis/to-co-walczy",
      "text": "To, co walczy o światło, jest śmiertelnie kruche.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zbigniew Herbert",
        "slug": "zbigniew-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Napis",
        "slug": "napis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/napis"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Świt",
      "chapter_parent": null,
      "page": 48,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-09T16:34:40"
    },
    {
      "id": "2ace701e-6d33-4e15-9b86-9d09c9ae597e",
      "slug": "odkryli-ze-potrzeba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/roland/odkryli-ze-potrzeba",
      "text": "Odkryli, że potrzeba światła może być tak samo dotkliwa jak głód.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Roland",
        "slug": "roland",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/roland"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 4, Powolne mutanty, II",
      "chapter_parent": null,
      "page": 198,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-07T21:23:17"
    },
    {
      "id": "a7357876-0930-43ac-acec-64fc7ee66018",
      "slug": "od-dluzszego-czasu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino/jesli-zimowa-noca-podrozny/od-dluzszego-czasu",
      "text": "Od dłuższego czasu staram się ograniczyć obecność ciemności w moim życiu (…) w świetle dziennym, w tej jasności rozlanej, bladej i niemal pozbawionej cienia dostrzegam mrok bardziej nieprzenikniony od mroku nocy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Italo Calvino",
        "slug": "italo-calvino",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino"
      },
      "book": {
        "title": "Jeśli zimową nocą podróżny",
        "slug": "jesli-zimowa-noca-podrozny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/italo-calvino/jesli-zimowa-noca-podrozny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Je%C5%9Bli_zimow%C4%85_noc%C4%85_podr%C3%B3%C5%BCny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:02"
    },
    {
      "id": "66d9de70-23b6-4f81-a448-430ebcfcd35c",
      "slug": "w-calym-wszechswiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg/wciaz-o-tobie-snie/w-calym-wszechswiecie",
      "text": "W całym wszechświecie nie ma dość mroku, by przyćmić światło świecy!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fannie Flagg",
        "slug": "fannie-flagg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg"
      },
      "book": {
        "title": "Wciąż o tobie śnię",
        "slug": "wciaz-o-tobie-snie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fannie-flagg/wciaz-o-tobie-snie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fannie_Flagg#Wci%C4%85%C5%BC_o_tobie_%C5%9Bni%C4%99",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:14"
    },
    {
      "id": "9a305475-483b-4dae-acf2-776d92d25d69",
      "slug": "codzienne-zycie-pelne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tiziano-terzani/nic-nie-zdarza-sie-przypadkiem/codzienne-zycie-pelne",
      "text": "Codzienne życie pełne jest małych światełek, które nie pozwalają nam dostrzec wielkiego światła.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tiziano Terzani",
        "slug": "tiziano-terzani",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tiziano-terzani"
      },
      "book": {
        "title": "Nic nie zdarza się przypadkiem",
        "slug": "nic-nie-zdarza-sie-przypadkiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tiziano-terzani/nic-nie-zdarza-sie-przypadkiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "codzienność",
          "slug": "codziennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/codziennosc"
        },
        {
          "name": "duchowość",
          "slug": "duchowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tiziano_Terzani#Nic_nie_zdarza_si%C4%99_przypadkiem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:12"
    },
    {
      "id": "8191669a-7a1c-44c8-9570-d25781da0875",
      "slug": "jedna-z-najstarszych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-odonohue/anam-cara-duchowa-madrosc-celtyckiego-swiata/jedna-z-najstarszych",
      "text": "Jedna z najstarszych medytacji polega na wyobrażeniu sobie, że wdychasz światło, a wydychasz ciemność lub zalegające w tobie popioły.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John O’Donohue",
        "slug": "john-odonohue",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-odonohue"
      },
      "book": {
        "title": "Anam Cara. Duchowa mądrość celtyckiego świata",
        "slug": "anam-cara-duchowa-madrosc-celtyckiego-swiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-odonohue/anam-cara-duchowa-madrosc-celtyckiego-swiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        },
        {
          "name": "medytacja",
          "slug": "medytacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/medytacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anam_Cara",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:03"
    },
    {
      "id": "757ffb33-f77a-4f8b-9cf5-3a897684f41c",
      "slug": "prawie-kazde-miejsce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/thomas-harris/milczenie-owiec/prawie-kazde-miejsce",
      "text": "Prawie każde miejsce ma określoną porę dnia, kiedy wygląda najlepiej, kiedy kąt padania i intensywność światła wydobywają zeń najbardziej korzystne cechy. Ktoś, kto przykuty jest do jednego miejsca, wie, kiedy przypada ta pora i czeka na nią.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Thomas Harris",
        "slug": "thomas-harris",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/thomas-harris"
      },
      "book": {
        "title": "Milczenie Owiec",
        "slug": "milczenie-owiec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/thomas-harris/milczenie-owiec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "oczekiwanie",
          "slug": "oczekiwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oczekiwanie"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Thomas_Harris#Milczenie_owiec",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:20"
    },
    {
      "id": "e98b8acf-a88e-410f-98ad-4c088bfbc517",
      "slug": "na-swiecie-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/przemiana/na-swiecie-zawsze",
      "text": "Na świecie zawsze będzie wiele zła i ignorancji. Ale światło zawsze zwycięży ciemności. Możesz rozjaśnić ogniem mrok, ale nie przesłonisz mrokiem ognia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Przemiana",
        "slug": "przemiana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/przemiana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Przemiana",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:40"
    },
    {
      "id": "e8ccbecf-312e-469c-80cc-c389ce63c008",
      "slug": "zycie-jest-przede",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-abedi/isola/zycie-jest-przede",
      "text": "Życie jest przede wszystkim światłem i naprawdę potrzebna bardzo niewiele, aby to światło zgasić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Abedi",
        "slug": "isabel-abedi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-abedi"
      },
      "book": {
        "title": "Isola",
        "slug": "isola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-abedi/isola"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Isola",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:56"
    },
    {
      "id": "ae6a0ad7-57c5-4356-8737-4fa96371c6b8",
      "slug": "sny-sa-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/mauricio-czyli-wybory/sny-sa-zawsze",
      "text": "Sny są zawsze ciemne, zamglone, jakby źle oświetlone. Nawet najweselsze przerażają. Za to tu światło jest przejrzyste, a powietrze czyste.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Mauricio, czyli wybory",
        "slug": "mauricio-czyli-wybory",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/mauricio-czyli-wybory"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mauricio,_czyli_wybory#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:41"
    },
    {
      "id": "62a7eedc-6750-41eb-80a2-18bd7a5d330f",
      "slug": "samotnosc-jest-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcela-serrano/meksykanska-szarada/samotnosc-jest-jak",
      "text": "Samotność jest jak światło bez słońca. Choćby słońce się wypaliło, zostanie jasność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marcela Serrano",
        "slug": "marcela-serrano",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcela-serrano"
      },
      "book": {
        "title": "Meksykańska szarada",
        "slug": "meksykanska-szarada",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marcela-serrano/meksykanska-szarada"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marcela_Serrano#Meksyka%C5%84ska_szarada",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:34"
    },
    {
      "id": "4b631f52-2d7e-448c-9105-5dcc5ea05616",
      "slug": "ogien-jest-zdradziecki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/wojownik-prorok/ogien-jest-zdradziecki",
      "text": "Ogień jest zdradziecki, rozświetla mały krąg, poprzez zaciemnienie całego świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Richard Scott Bakker",
        "slug": "richard-scott-bakker",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker"
      },
      "book": {
        "title": "Wojownik-Prorok",
        "slug": "wojownik-prorok",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/richard-scott-bakker/wojownik-prorok"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojownik-Prorok#Rozdzia%C5%82_4",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:16"
    },
    {
      "id": "4255ed64-a398-46e3-beee-b6d555daf259",
      "slug": "sa-swiatla-zyjace",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli/sa-swiatla-zyjace",
      "text": "(…) są światła żyjące i światła umarłe. Takie, co tylko świecą, i takie, co pamiętają. Co odpychają i zapraszają. Co patrzą i nie poznają. Co wszystko im jedno, komu świecą, i takie, które wiedzą komu. Co niechby świeciły najjaśniej, a ślepe są. I takie, co ledwo się tlą, a widzą aż po koniec życia. Przebiją się przez każdy mrok. Najcenniejsza ciemność podda im się. Nie ma dla nich granic, czasu, przestrzeni. Są w stanie przywołać najdawniejszą pamięć, choćby roztrwonioną czy nawet gdy człowiek został z niej wydziedziczony. (…) pamięć jest takim lecącym do nas światłem dawno zgasłej lampy. Czy niechby tylko naftowej lampy. Tyle że nie zawsze jest w stanie do nas dolecieć za naszego życia. Zależy, z jakiej odległości leci i w jakiej odległości my od niej jesteśmy. Bo to nie są równe odległości. A w ogóle może wszystko jest pamięcią. Cały ten nasz świat, odkąd jest.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o łuskaniu fasoli",
        "slug": "traktat-o-luskaniu-fasoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Traktat_o_%C5%82uskaniu_fasoli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:08"
    },
    {
      "id": "8d0f79fa-8eee-4d31-95bc-f1b590e2ee7a",
      "slug": "swiatlo-jest-jezykiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/portret-w-sepii/swiatlo-jest-jezykiem",
      "text": "Światło jest językiem fotografa, duszą świata. Nie ma światła bez cienia, tak jak nie istnieje szczęście bez bólu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Portret w sepii",
        "slug": "portret-w-sepii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/portret-w-sepii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Portret_w_sepii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:54"
    },
    {
      "id": "783d5b4f-fe84-4eb2-a485-58977018312b",
      "slug": "swiatlo-bylo-mile",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok/swiatlo-bylo-mile",
      "text": "Światło było miłe i kuszące: marzenie motyla samobójcy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Klara i półmrok",
        "slug": "klara-i-polmrok",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pokusa",
          "slug": "pokusa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokusa"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Klara_i_p%C3%B3%C5%82mrok",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:27"
    },
    {
      "id": "6055a93f-2550-42cc-b859-f037924159af",
      "slug": "dzien-i-noc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok/dzien-i-noc",
      "text": "Dzień i noc, a może nawet życie i śmierć, nie są niczym innym jak tylko różnymi stopniami tego samego światłocienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Klara i półmrok",
        "slug": "klara-i-polmrok",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Klara_i_p%C3%B3%C5%82mrok",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:27"
    },
    {
      "id": "ff827bab-a613-46de-9cbe-485c26252519",
      "slug": "slonce-bez-cienia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/poczwarka/slonce-bez-cienia",
      "text": "Słońce bez cienia jest mniej słoneczne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Poczwarka",
        "slug": "poczwarka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/poczwarka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Poczwarka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:11"
    },
    {
      "id": "759d1a5f-3112-4ee0-9edc-543092f1090c",
      "slug": "nie-ma-i-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono/nie-ma-i-nie",
      "text": "Nie ma i nie może być światła bez cienia, a życie w pełnym blasku przedwcześnie by nas wypaliło. Więc musimy czasem zapaść w cień, bylebyśmy zawsze wiedzieli, że gdzieś jest światło, i wędrowali wciąż ku niemu, nawet wtedy, gdy jest daleko.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Ono",
        "slug": "ono",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ono",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:11"
    },
    {
      "id": "b7a093c9-b087-492d-9667-221a91973cf5",
      "slug": "cien-jest-dowodem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono/cien-jest-dowodem",
      "text": "Cień jest dowodem na to, że istnieje światło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Ono",
        "slug": "ono",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/ono"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dorota_Terakowska#Ono",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:10"
    },
    {
      "id": "73036bb5-95e5-448f-bcb5-2dcea9bd1ef3",
      "slug": "oddychamy-swiatlem-oddychamy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/wampir-lestat/oddychamy-swiatlem-oddychamy",
      "text": "Oddychamy światłem, oddychamy muzyką, oddychamy chwilą obecną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Wampir Lestat",
        "slug": "wampir-lestat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/wampir-lestat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "muzyka",
          "slug": "muzyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/muzyka"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Rice#Wampir_Lestat",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:14"
    },
    {
      "id": "db40978b-4788-4cec-a300-9a3564096772",
      "slug": "w-ciemnosci-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/starcie-krolow/w-ciemnosci-nie",
      "text": "W ciemności nie ma cieni. One są sługami światła, dziećmi ognia. Najjaśniejszy płomień rzuca najgłębsze cienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R.R. Martin",
        "slug": "george-rr-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Starcie królów",
        "slug": "starcie-krolow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/starcie-krolow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 564,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Starcie_kr%C3%B3l%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:09"
    },
    {
      "id": "1ad43f2c-9171-4ec4-845e-8aba9d32904c",
      "slug": "swiatlo-nie-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/starcie-krolow/swiatlo-nie-moze",
      "text": "Światło nie może być sprzymierzeńcem ciemności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R.R. Martin",
        "slug": "george-rr-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Starcie królów",
        "slug": "starcie-krolow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/starcie-krolow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 29,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Starcie_kr%C3%B3l%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:09"
    },
    {
      "id": "02d5105e-5d84-431c-847d-e824f467ddd3",
      "slug": "zeby-dotrzec-na-polnoc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/starcie-krolow/zeby-dotrzec-na-polnoc",
      "text": "Żeby dotrzeć na północ, trzeba zmierzać na południe. Żeby znaleźć się na zachodzie, powinno się podążać na wschód. Żeby iść naprzód, należy się cofać, a żeby dotknąć światła, musi się przejść przez cień.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R.R. Martin",
        "slug": "george-rr-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Starcie królów",
        "slug": "starcie-krolow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/starcie-krolow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 528,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Starcie_kr%C3%B3l%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:09"
    },
    {
      "id": "b082ca15-89bb-499c-98bc-34c05022844c",
      "slug": "ciemnosc-rodzi-niezliczone",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/predkosc/ciemnosc-rodzi-niezliczone",
      "text": "Ciemność rodzi niezliczone obawy, ale prawdą jest również (...) że ciemność przypomina nam o tym, co jasne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Prędkość",
        "slug": "predkosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/predkosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:21"
    },
    {
      "id": "61aae524-9823-4c3b-8763-2fcbb03f38d0",
      "slug": "w-nieszczesciu-i-rozpaczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/grom/w-nieszczesciu-i-rozpaczy",
      "text": "W nieszczęściu i rozpaczy, kiedy wydaje się, że zapadnie wieczna noc, nadzieja spływa wraz z uświadomieniem, że towarzyszem nocy jest dzień, że ciemności zawsze ustępują przed światłem, a śmierć rządzi tylko połową stworzonego świata, życie zaś drugą połową.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dean Koontz",
        "slug": "dean-koontz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz"
      },
      "book": {
        "title": "Grom",
        "slug": "grom",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dean-koontz/grom"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dean_Koontz#Grom_(1988)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:20"
    },
    {
      "id": "2d2f8d39-741f-456e-a7d3-a7c16ee1253e",
      "slug": "w-mroku-kazde",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/tam-gdzie-spadaja-anioly/w-mroku-kazde",
      "text": "W mroku każde światło jaśnieje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Tam gdzie spadają Anioły",
        "slug": "tam-gdzie-spadaja-anioly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/tam-gdzie-spadaja-anioly"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tam,_gdzie_spadaj%C4%85_anio%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:18"
    },
    {
      "id": "0bf81d34-bdc4-41ad-b60e-f47af440c97f",
      "slug": "swiatlo-swieci-w-zyciu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kronika-ptaka-nakrecacza/swiatlo-swieci-w-zyciu",
      "text": "Światło świeci w życiu jedynie przez bardzo krótki czas. Może tylko przez kilkanaście sekund. Jeżeli ten czas minie i jeżeli człowiek nie zdąży znaleźć danego mu objawienia, nie będzie już miał powtórnej okazji. I być może przyjdzie mu spędzić resztę życia w głębokiej samotności i żalu, od których nie ma ucieczki. Żyjąc w takim świecie mroku, człowiek nie może się już niczego spodziewać. W dłoniach trzyma się jedynie żałosne szczątki tego, co mogło być.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kronika ptaka nakręcacza",
        "slug": "kronika-ptaka-nakrecacza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kronika-ptaka-nakrecacza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        },
        {
          "name": "zmarnowane szanse",
          "slug": "zmarnowane-szanse",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmarnowane-szanse"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kronika_ptaka_nakr%C4%99cacza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:09"
    },
    {
      "id": "8e70e5ac-0a29-4808-9ecb-66379ce8eb16",
      "slug": "na-swiecie-chodzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-maslowska/paw-krolowej/na-swiecie-chodzi",
      "text": "Na świecie chodzi o to, że Bogu tak pięknie nie wyszło (…) ujrzeć raz stronę świata jasną – jest cień, więc musi się tu gdzieś palić światło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Masłowska",
        "slug": "dorota-maslowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-maslowska"
      },
      "book": {
        "title": "Paw królowej",
        "slug": "paw-krolowej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-maslowska/paw-krolowej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dorota_Mas%C5%82owska#Paw_kr%C3%B3lowej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:57"
    },
    {
      "id": "0f668e9f-c0fc-43ae-b540-d0913ee8ef4e",
      "slug": "wie-pan-panie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/wymarzony-dom-ani/wie-pan-panie",
      "text": "– Wie pan, panie kapitanie, że ja nie lubię iść z latarką. Zawsze mam dziwne wrażenie, że poza kręgami jej światła, na samym brzegu, gdzie zaczynają się ciemności, jestem otoczona ponurymi stworami, które spoza cienia spoglądają na mnie nieprzyjaznym wzrokiem. Od dzieciństwa zachowało się we mnie to wrażenie. Jaka jest jego przyczyna? Nigdy natomiast nie odczuwam tego, gdy idę w ciemności. Nie boję się wcale, jak mnie ona za wszech stron otacza. – Ja mam po trochu to samo uczucie – przyznał kapitan. – Mam wrażenie, że ciemność jest naszym przyjacielem, jak długo nas otacza. Ale z chwilą kiedy ją oddalamy od siebie, oddzielamy się od niej, że tak powiem, światłem latarki, wówczas staje się wroga.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Wymarzony dom Ani",
        "slug": "wymarzony-dom-ani",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/wymarzony-dom-ani"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 118,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wymarzony_dom_Ani#Inne_cytaty",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:32"
    },
    {
      "id": "a451ebab-6fea-424d-867b-69f5a65f6a0c",
      "slug": "nie-zapalajmy-jeszcze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/ania-z-szumiacych-topoli/nie-zapalajmy-jeszcze",
      "text": "– Nie zapalajmy jeszcze światła – prosiła Hazel, na co Ania chętnie przystała. – Dobrze... Przyjemnie jest oswoić ciemność. Z chwilą, gdy zapala się światło, ciemność przestaje być naszym przyjacielem... Srodze dotknięta, rzuca nam wrogie spojrzenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Ania z Szumiących Topoli",
        "slug": "ania-z-szumiacych-topoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/ania-z-szumiacych-topoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 240,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ania_z_Szumi%C4%85cych_Topoli#Inne_cytaty",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:31"
    },
    {
      "id": "687157cd-5f24-4caf-81eb-f98517a981d6",
      "slug": "widzenie-jest-wyznaczone",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu/widzenie-jest-wyznaczone",
      "text": "Widzenie jest wyznaczone dwiema granicami: silnym, oślepiającym światłem i totalną ciemnością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Nieznośna lekkość bytu",
        "slug": "nieznosna-lekkosc-bytu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/nieznosna-lekkosc-bytu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niezno%C5%9Bna_lekko%C5%9B%C4%87_bytu#Cz%C4%99%C5%9B%C4%87_III_%E2%80%93_Niezrozumiane_s%C5%82owa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:42"
    },
    {
      "id": "00c3c25a-e0a0-467f-9b88-0ff5f82e6fdb",
      "slug": "moj-blysk-przebije",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/rozdroze-krukow/moj-blysk-przebije",
      "text": "Mój błysk przebije ciemności, Moja jasność mroki rozproszy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Sapkowski",
        "slug": "andrzej-sapkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Rozdroże kruków",
        "slug": "rozdroze-krukow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-sapkowski/rozdroze-krukow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 292,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Sapkowski#Rozdro%C5%BCe_kruk%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:36"
    },
    {
      "id": "82183c6e-263d-4284-a1ef-d4e9f10cc51b",
      "slug": "brak-swiatla-podobnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec/brak-swiatla-podobnie",
      "text": "Brak światła, podobnie jak przeprowadzki czy rozwody, był jednym z głównych przyczyn wzrostu przypadków depresji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Weronika postanawia umrzeć",
        "slug": "weronika-postanawia-umrzec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        },
        {
          "name": "depresja",
          "slug": "depresja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/depresja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Weronika_postanawia_umrze%C4%87#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:27"
    },
    {
      "id": "84f589e8-124b-42c4-abdc-14551f4b7bc7",
      "slug": "nikt-nie-zapala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/nikt-nie-zapala",
      "text": "Nikt nie zapala światła po to, aby je ukrywać za zamkniętymi drzwiami: celem światła jest roztaczanie blasku, otwieranie oczu, ukazywanie cudów, które dzieją się dookoła. Nikt nie poświęca w ofierze najcenniejszej rzeczy, jaką posiada: miłości. Nikt nie powierza swoich marzeń tym, którzy mogą je zniszczyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarownica_z_Portobello#Heron_Ryan,_dziennikarz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:16"
    },
    {
      "id": "22159abf-b1c8-46db-a8ca-ad95e06e5e46",
      "slug": "swiatlo-jest-nietrwale",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello/swiatlo-jest-nietrwale",
      "text": "Światło jest nietrwałe, gaśnie na wietrze, zapala się od błyskawicy, trudno je uchwycić, niczym promień słońca – a jednak warto o nie walczyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Czarownica z Portobello",
        "slug": "czarownica-z-portobello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/czarownica-z-portobello"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        },
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czarownica_z_Portobello#Liliana,_szwaczka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:16"
    },
    {
      "id": "b26830a4-fe11-4c8e-98c6-3f9fa21df230",
      "slug": "czy-znasz-ten",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/lewa-reka-ciemnosci/czy-znasz-ten",
      "text": "Czy znasz ten symbol? – spytałem. Przyglądał mu się dłuższą chwilę z dziwnym wyrazem twarzy. – Nie – powiedział. – Spotyka się go na Ziemi, na Hain i na Cziffewar. To Yin i Yang. „Światło jest lewą ręką ciemności…”, jak to szło? Światło i ciemność. Strach i odwaga. Zimno i ciepło. Żeńskie i męskie. To jesteś ty, Therem. Oba w jednym. Cień na śniegu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Lewa ręka ciemności",
        "slug": "lewa-reka-ciemnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/lewa-reka-ciemnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ursula_K._Le_Guin#Lewa_r%C4%99ka_ciemno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:56"
    },
    {
      "id": "4a966f6b-547b-4c50-866f-2b8c155c29f9",
      "slug": "swiatlo-jest-lewa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/lewa-reka-ciemnosci/swiatlo-jest-lewa",
      "text": "Światło jest lewą ręką ciemności, a ciemność jest prawą ręką światła. Dwoje są jednym, życie i śmierć złączone jak kochankowie w kemmerze, jak dłonie splecione, jak droga i cel.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Lewa ręka ciemności",
        "slug": "lewa-reka-ciemnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/lewa-reka-ciemnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ursula_K._Le_Guin#Lewa_r%C4%99ka_ciemno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:56"
    },
    {
      "id": "40bc43cf-afc3-4710-a3c1-a7a57b0b589b",
      "slug": "zapalic-swiece-znaczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/czarnoksieznik-z-archipelagu-powiesc-graficzna/zapalic-swiece-znaczy",
      "text": "Zapalić świecę znaczy rzucić cień...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Czarnoksiężnik z Archipelagu. Powieść graficzna",
        "slug": "czarnoksieznik-z-archipelagu-powiesc-graficzna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/czarnoksieznik-z-archipelagu-powiesc-graficzna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "konsekwencje decyzji",
          "slug": "konsekwencje-decyzji",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsekwencje-decyzji"
        },
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ziemiomorze#Czarnoksi%C4%99%C5%BCnik_z_Archipelagu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:55"
    },
    {
      "id": "2594cbd8-cb7b-4555-a873-b2fff431c903",
      "slug": "swiatlo-wierzy-ze-przemieszcza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/kosiarz/swiatlo-wierzy-ze-przemieszcza",
      "text": "Światło wierzy, że przemieszcza się szybciej od wszystkiego, ale się myli. Nieważne, jak szybko pędzi, zawsze odkrywa, że ciemność dotarła na miejsce wcześniej i już na nie czeka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Kosiarz",
        "slug": "kosiarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/kosiarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kosiarz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:51"
    },
    {
      "id": "0e0424d1-6cc8-4bc7-83f2-40eea4b4dccd",
      "slug": "musi-byc-dosyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ruchome-obrazki/musi-byc-dosyc",
      "text": "Musi być dosyć światła, żeby przy nim widzieć ciemność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Ruchome obrazki",
        "slug": "ruchome-obrazki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ruchome-obrazki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ciemność",
          "slug": "ciemnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ciemnosc"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Ruchome_obrazki_(1990)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:50"
    },
    {
      "id": "7d6e554d-a984-4d7f-9ae8-6230a84d6a3b",
      "slug": "bo-nadmiar-swiatla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/dolina-issy/bo-nadmiar-swiatla",
      "text": "Bo nadmiar światła umniejsza istnienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Dolina Issy",
        "slug": "dolina-issy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/dolina-issy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "istnienie",
          "slug": "istnienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/istnienie"
        },
        {
          "name": "światło",
          "slug": "swiatlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiatlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czes%C5%82aw_Mi%C5%82osz#Dolina_Issy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:53"
    }
  ]
}