{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "sumienie",
  "slug": "sumienie",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie",
  "heading": "Cytaty o sumieniu",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie.md",
  "quotes_count": 72,
  "authors_count": 58,
  "parent": {
    "name": "moralność",
    "slug": "moralnosc",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc",
    "heading": "Cytaty o moralności"
  },
  "children": [],
  "quotes": [
    {
      "id": "e05a2933-77a1-4fa4-8ac7-4ea4dedc793c",
      "slug": "merlin-w-czarnej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-liponski/narodziny-cywilizacji-wysp-brytyjskich/merlin-w-czarnej",
      "text": "Merlin w Czarnej Księdze Carmarthen z XII w. opisany jest jako mąż, który na widok okrucieństwa wojny popadł w obłęd, a uchodząc do lasu, stał się ni to restauratorem druidyzmu, ni to poetą, ni chrześcijańskim prorokiem. (…) Merlin (…) jest, mimo mitologizującej tę postać aury, twórcą wartości duchowych Celtów, wartości, które pozwolą utrzymać im tożsamość etniczną wbrew usiłowaniom najeźdźcy, a zarazem odbiciem uniwersalniejszego konfliktu sumienia jednostki – symbolizuje nienawiść do wojny, którą jednocześnie musi akceptować w imię obrony tego, co stanowi istotę przeżycia społeczności, której jest reprezentantem. Daje tym samym moralne usprawiedliwienie tym, którzy broniąc się, popełniają czyny i okrucieństwa podobne jak ich napastnicy. W konsekwencji stanowi też wykładnie zasad dla poetów, którzy oddają swój talent w posługę tak rozumianej wojny. Wiemy skądinąd, że dawna literatura panegiryczna bądź epicka rzadko miewała podobne konflikty sumienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Liponski",
        "slug": "wojciech-liponski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-liponski"
      },
      "book": {
        "title": "Narodziny cywilizacji Wysp Brytyjskich",
        "slug": "narodziny-cywilizacji-wysp-brytyjskich",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-liponski/narodziny-cywilizacji-wysp-brytyjskich"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 202,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "poezja",
          "slug": "poezja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poezja"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Lipo%C5%84ski#Narodziny_cywilizacji_Wysp_Brytyjskich",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:45"
    },
    {
      "id": "62940b56-853b-49c4-859f-ba2306c1af70",
      "slug": "zawsze-nalezy-postepowac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dariusz-czajkowski/zanim-zostaniesz-sedzia-o-sedziowskiej-pasji-i-sumieniu/zawsze-nalezy-postepowac",
      "text": "Zawsze należy postępować zgodnie z własnym sumieniem, a nie kierować się diametralnie odmiennymi sądami prokuratora czy opinii społecznej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dariusz Czajkowski",
        "slug": "dariusz-czajkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dariusz-czajkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Zanim zostaniesz sędzią. O sędziowskiej pasji i sumieniu",
        "slug": "zanim-zostaniesz-sedzia-o-sedziowskiej-pasji-i-sumieniu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dariusz-czajkowski/zanim-zostaniesz-sedzia-o-sedziowskiej-pasji-i-sumieniu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 83,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "opinia publiczna",
          "slug": "opinia-publiczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opinia-publiczna"
        },
        {
          "name": "sądy",
          "slug": "sady",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sady"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dariusz_Czajkowski#Zanim_zostaniesz_s%C4%99dzi%C4%85._O_s%C4%99dziowskiej_pasji_i_sumieniu_(2020)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:39"
    },
    {
      "id": "1ec6cd5f-25e3-4130-a311-fcceacf03f42",
      "slug": "potrafie-odroczyc-rachunek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/irmina-kosmala/krotka-historia-nikczemnosci/potrafie-odroczyc-rachunek",
      "text": "Potrafię odroczyć rachunek sumienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Irmina Kosmala",
        "slug": "irmina-kosmala",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/irmina-kosmala"
      },
      "book": {
        "title": "Krótka historia nikczemności",
        "slug": "krotka-historia-nikczemnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/irmina-kosmala/krotka-historia-nikczemnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 68,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "odkładanie na później",
          "slug": "odkladanie-na-pozniej",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odkladanie-na-pozniej"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Irmina_Kosmala#Kr%C3%B3tka_historia_nikczemno%C5%9Bci_(2024)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:37"
    },
    {
      "id": "597a6f6f-9551-494b-a2a8-1a1658081d9b",
      "slug": "rodzice-powinni-sugerowac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/benjamin-spock/dziecko-pielegnowanie-i-wychowanie/rodzice-powinni-sugerowac",
      "text": "Rodzice powinni sugerować dorastającemu dziecku swoją postawą, nie ujmując nawet tego w słowa, że zdają sobie sprawę z tego, iż będzie ono przez większość czasu poza zasięgiem ich kontroli i dlatego jego posłuszeństwo będzie dyktowane przez głos sumienia i szacunek dla rodziców, nie zaś przez obawę przed karą lub świadomość bycia pod ciągłą kontrolą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Benjamin Spock",
        "slug": "benjamin-spock",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/benjamin-spock"
      },
      "book": {
        "title": "Dziecko. Pielęgnowanie i wychowanie",
        "slug": "dziecko-pielegnowanie-i-wychowanie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/benjamin-spock/dziecko-pielegnowanie-i-wychowanie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 415,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wychowanie",
          "slug": "wychowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
        },
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Benjamin_Spock#Dziecko_%E2%80%93_piel%C4%99gnowanie_i_wychowanie_(1946)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:27"
    },
    {
      "id": "13d6029a-6d79-4a73-b354-b86d37bfc2a4",
      "slug": "jezdzilem-po-ruinach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce/jezdzilem-po-ruinach",
      "text": "Jeździłem po ruinach i zgliszczach stu zgładzonych gmin żydowskich w Polsce. Byłem pierwszym i jedynym pisarzem żydowskim, który odbył taką podróż, ale nie podróżowałem jako Żyd. Mój brytyjski paszport, który miałem wówczas w kieszeni, pozwolił mi udawać angielskiego dziennikarza. W warunkach powojennej Polski, kiedy rząd jest komunistyczny, a naród wciąż odurzony nienawiścią do Żydów i zajęty rabowaniem żydowskiej własności, ten kamuflaż sprawił, że otworzyły się dla mnie serca setek Polaków ze wszystkich warstw społecznych – chłopów, mieszczan, inteligencji, artystów. Gdy tylko wzbudziłem ich zaufanie – a pod tym względem szczęście mi dopisywało – otwierali przed mną serca jak ludzie, którzy chcą się uwolnić od grzechu, a ja zobaczyłem żydowską tragedię także z ich strony, jak odbija się w sumieniach tych, którzy mają swój udział w zagładzie polskich Żydów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mordechaj Canin",
        "slug": "mordechaj-canin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin"
      },
      "book": {
        "title": "Przez ruiny i zgliszcza. Podróż po stu zgładzonych gminach żydowskich w Polsce",
        "slug": "przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 35,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mordechaj_Canin#Przez_ruiny_i_zgliszcza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:15"
    },
    {
      "id": "986835a7-8b72-4060-aee4-7a36ee5987bd",
      "slug": "jakiegokolwiek-niemoralnego-czynu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm/opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie/jakiegokolwiek-niemoralnego-czynu",
      "text": "[...] jakiegokolwiek niemoralnego czynu byście się nie dopuścili, ktoś was nieustannie obserwuje, a tym kimś jesteście wy sami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ajahn Brahm",
        "slug": "ajahn-brahm",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieści buddyjskiego mnicha. Licencja na szczęście",
        "slug": "opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ajahn-brahm/opowiesci-buddyjskiego-mnicha-licencja-na-szczescie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 125,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Opowie%C5%9Bci_buddyjskiego_mnicha._Licencja_na_szcz%C4%99%C5%9Bcie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:03"
    },
    {
      "id": "e7ce054e-e80c-41d4-b31d-7e8b3b677f64",
      "slug": "ale-skoro-bog",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-4-przyjaciele-mroku/ale-skoro-bog",
      "text": "Ale skoro Bóg dał mi mózg i sumienie, a do tego wyobraźnię, która pozwala mi wniknąć w cudzy umysł, to pewnie chce, bym z nich korzystała. A nie tylko robiła różne rzeczy, nie zastanawiając się nad ich znaczeniem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 4. Przyjaciele mroku",
        "slug": "jutro-4-przyjaciele-mroku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-4-przyjaciele-mroku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_4:_Przyjaciele_mroku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:39"
    },
    {
      "id": "e8972198-aea5-4fb8-8c57-f4ce144a5465",
      "slug": "na-pytanie-gdzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/bunt-barbarzyncow/na-pytanie-gdzie",
      "text": "(…) na pytanie, gdzie był Bóg w Auschwitz czy na Kołymie, istnieje dość prosta odpowiedź: był tam, gdzie przegnali Go ze swojego sumienia ludzie dopuszczający się tych straszliwych zbrodni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Roszkowski",
        "slug": "wojciech-roszkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Bunt barbarzyńców",
        "slug": "bunt-barbarzyncow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/bunt-barbarzyncow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 223,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Roszkowski_(historyk)#Bunt_barbarzy%C5%84c%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:32"
    },
    {
      "id": "a4cee504-0520-4195-a3a8-8927ae0084f5",
      "slug": "w-lecie-2018",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/roztrzaskane-lustro/w-lecie-2018",
      "text": "(…) w lecie 2018 roku sąd w Genui skazał doktora Salvatore Felisa na więzieni w zawieszeniu i zakaz sprawowania funkcji publicznych za sprzeciw wobec aborcji. Lekarz skorzystał z klauzuli sumienia, która jest dopuszczalna w prawie włoskim, a mimo to został skazany. Co mówi to o wolności sumienia w liberalnej demokracji?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Roszkowski",
        "slug": "wojciech-roszkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Roztrzaskane lustro",
        "slug": "roztrzaskane-lustro",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-roszkowski/roztrzaskane-lustro"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 392,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "aborcja",
          "slug": "aborcja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/aborcja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojciech_Roszkowski_(historyk)#Roztrzaskane_lustro",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:32"
    },
    {
      "id": "fb504728-1b74-402a-88ca-404fec3c0547",
      "slug": "straszne-po-prostu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/kronika-getta-warszawskiego-wrzesien-1939-styczen-1943/straszne-po-prostu",
      "text": "Straszne, po prostu niesamowite wrażenie robią --lament dzieci, które stoją na ulicach --i proszą o jałmużnę lub skarżą się, że nie mają gdzie przenocować. Na rogu Leszna i Karmelickiej dzieci co wieczora zalewają się gorzkimi łzami. Choć słyszę ten płacz codziennie wieczorem, nie mogę do późnej nocy --tych parę groszy, które daje im co wieczór, nie mogą uspokoić mojego sumienia --",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emanuel Ringelblum",
        "slug": "emanuel-ringelblum",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum"
      },
      "book": {
        "title": "Kronika getta warszawskiego. Wrzesień 1939 - styczeń 1943",
        "slug": "kronika-getta-warszawskiego-wrzesien-1939-styczen-1943",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emanuel-ringelblum/kronika-getta-warszawskiego-wrzesien-1939-styczen-1943"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 347,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "Holokaust",
          "slug": "holokaust",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/holokaust"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "jałmużna",
          "slug": "jalmuzna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jalmuzna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Emanuel_Ringelblum#Kronika_getta_warszawskiego",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:13"
    },
    {
      "id": "9342082a-64da-4536-985f-1d163ab3ef85",
      "slug": "bo-jezeli-ktokolwiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-kaden-bandrowski/general-barcz/bo-jezeli-ktokolwiek",
      "text": "Bo jeżeli ktokolwiek trzy miesiące bodaj dla dobra Ojczyzny za złodzieja uchodzić ma?!… To precz z taką Ojczyzną!… Człowiekiem, sumieniem – w kostki grać?…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Juliusz Kaden-Bandrowski",
        "slug": "juliusz-kaden-bandrowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-kaden-bandrowski"
      },
      "book": {
        "title": "Generał Barcz",
        "slug": "general-barcz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-kaden-bandrowski/general-barcz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 360,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ojczyzna",
          "slug": "ojczyzna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojczyzna"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "reputacja",
          "slug": "reputacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/reputacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Genera%C5%82_Barcz#Cytaty_z_powie%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:13"
    },
    {
      "id": "51d417de-6061-4aa3-89f0-410fb4f1dd1a",
      "slug": "to-straszne-pozbawic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los/to-straszne-pozbawic",
      "text": "To straszne pozbawić człowieka prawa do sumienia. Jeśli człowiek znajduje w sobie siłę, żeby uczynić to, co dyktuje mu sumienie, czuje niebywały przypływ szczęścia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wasilij Grossman",
        "slug": "wasilij-grossman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman"
      },
      "book": {
        "title": "Życie i los",
        "slug": "zycie-i-los",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wasilij-grossman/zycie-i-los"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wasilij_Grossman#%C5%BBycie_i_los_(1959)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:53"
    },
    {
      "id": "11b95884-7473-4900-9fb3-668c3e7c52d4",
      "slug": "kto-ma-zle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-de-amicis/serce/kto-ma-zle",
      "text": "Kto ma złe sumienie, ten nie może być zdrów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Edmund de Amicis",
        "slug": "edmund-de-amicis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-de-amicis"
      },
      "book": {
        "title": "Serce",
        "slug": "serce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-de-amicis/serce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 83,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "zdrowie",
          "slug": "zdrowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrowie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Edmondo_De_Amicis#Serce",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:51"
    },
    {
      "id": "f9f778ad-04e4-45ca-9fab-097cb3675cc5",
      "slug": "ludzkie-prawa-prawa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro/ludzkie-prawa-prawa",
      "text": "Ludzkie prawa, prawa moralne, prawa religijne – one wszystkie wydawały się sztuczne i proste, prawie dziecinne. Czułam w sercu sens poszukiwania dobra – często niewiele większy niż zwyczajne pragnienie – i musiałam w niego wierzyć. Nazwijcie to jak chcecie – instynktem, sumieniem, wyobraźnią – ale przypominało to nieustanne analizowanie wszystkiego, co robię, w odniesieniu do pewnych wewnętrznych granic: ciągle tylko analizowanie i analizowanie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro",
        "slug": "jutro",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro:_Kiedy_zacz%C4%99%C5%82a_si%C4%99_wojna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:25"
    },
    {
      "id": "d6201158-aee0-4500-9b89-de8697174048",
      "slug": "przeszlosci-nie-da-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/zagubiona-przeszlosc/przeszlosci-nie-da-sie",
      "text": "Przeszłości nie da się wymazać; Przeszłość można ukryć, można ją zatuszować, zasłonić, żeby nic nie było widać – ale zawsze pozostanie świadomość tego, co jest pod spodem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Zagubiona przeszłość",
        "slug": "zagubiona-przeszlosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/zagubiona-przeszlosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zagubiona_przesz%C5%82o%C5%9B%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:19"
    },
    {
      "id": "aa260ae8-3c22-4c10-8015-f82a37496ee5",
      "slug": "czasami-robimy-cos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/deszczowa-noc/czasami-robimy-cos",
      "text": "Czasami robimy coś z pełną świadomością, że nie powinniśmy tego robić i z jednoczesnym wewnętrznym przekonaniem, że w naszym postępowaniu nie ma niczego zdrożnego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jodi Picoult",
        "slug": "jodi-picoult",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult"
      },
      "book": {
        "title": "Deszczowa noc",
        "slug": "deszczowa-noc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jodi-picoult/deszczowa-noc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "konflikt wewnętrzny",
          "slug": "konflikt-wewnetrzny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konflikt-wewnetrzny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jodi_Picoult#Deszczowa_noc_(1996)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:15"
    },
    {
      "id": "278ac29c-0d40-4597-a27c-63640ebaa61f",
      "slug": "nic-bez-wzgledu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacquelyn-mitchard/prezent-na-swieta/nic-bez-wzgledu",
      "text": "Nic, bez względu na to, jak ważne ci się w danym momencie wydaje, nie jest warte tego, by dopuścić się czynu, który w duchu oceniasz jako zły. A człowiek zawsze to jakoś czuje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacquelyn Mitchard",
        "slug": "jacquelyn-mitchard",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacquelyn-mitchard"
      },
      "book": {
        "title": "Prezent na święta",
        "slug": "prezent-na-swieta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacquelyn-mitchard/prezent-na-swieta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacquelyn_Mitchard#Prezent_na_%C5%9Bwi%C4%99ta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:33"
    },
    {
      "id": "b8bca012-c5e7-45a1-8606-e9366e6d8bf9",
      "slug": "kazdy-czyn-ktory",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/imre-kertesz/dziennik-galernika/kazdy-czyn-ktory",
      "text": "Każdy czyn, który popełniliśmy w tak zwanej rzeczywistości, musimy raz jeszcze popełnić w wyobraźni, by go osądzić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Imre Kertész",
        "slug": "imre-kertesz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/imre-kertesz"
      },
      "book": {
        "title": "Dziennik galernika",
        "slug": "dziennik-galernika",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/imre-kertesz/dziennik-galernika"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "ocenianie innych",
          "slug": "ocenianie-innych",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ocenianie-innych"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Imre_Kert%C3%A9sz#Dziennik_galernika",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:23"
    },
    {
      "id": "b17fbacc-30ce-49cb-a9d1-6a6173ea713e",
      "slug": "wiec-kryje-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-bratny/kolumbowie-rocznik-20/wiec-kryje-sie",
      "text": "Więc kryję się przed przyjaciółmi, przed braćmi, którzy nie uwierzą nigdy w moją zdradę, ale którzy może za kwadrans wykonają na mnie wyrok, bo taki dostaną rozkaz? A ja sam… Meldowałem Junoszy o Poznańskiej, gdzie skonfiskowaliśmy – bo władza. Jesteśmy wierni. Ale komu? Już nie sobie, skoro gotowi jesteśmy iść wbrew własnemu sumieniu. Wbrew. Przecież własne sumienie oddaliśmy w administrację im, „górze”. Nie dość, że za nas myślą, że nami politykują… Czy można komuś oddać sumienie?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Roman Bratny",
        "slug": "roman-bratny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-bratny"
      },
      "book": {
        "title": "Kolumbowie, Rocznik 20",
        "slug": "kolumbowie-rocznik-20",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-bratny/kolumbowie-rocznik-20"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "lojalność",
          "slug": "lojalnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/lojalnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kolumbowie._Rocznik_20",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:20"
    },
    {
      "id": "9dc49615-5d3a-497f-aa94-4a4f9c02d0f6",
      "slug": "rozumiem-powiedzial-do-sruby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-minkowski/artur/rozumiem-powiedzial-do-sruby",
      "text": "Rozumiem – powiedział do śruby. – Samotnikom najlepiej. Nikt im nie robi niespodzianek, niczego od nich nie wymaga, o nic nie ma żalu. Jeśli zdarzają się im konflikty, to tylko z własnym sumieniem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aleksander Minkowski",
        "slug": "aleksander-minkowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-minkowski"
      },
      "book": {
        "title": "Artur",
        "slug": "artur",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aleksander-minkowski/artur"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Aleksander_Minkowski#Artur",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:59"
    },
    {
      "id": "cda80818-b076-48c8-970e-f2a1d2843cba",
      "slug": "zanim-bede-mogl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harper-lee/zabic-drozda/zanim-bede-mogl",
      "text": "Zanim będę mógł żyć w zgodzie z innymi ludźmi, przede wszystkim muszę żyć w zgodzie z sobą samym. Jedyna rzecz, jaka nie podlega przegłosowaniu przez większość, to sumienie człowieka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Harper Lee",
        "slug": "harper-lee",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harper-lee"
      },
      "book": {
        "title": "Zabić drozda",
        "slug": "zabic-drozda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harper-lee/zabic-drozda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "samoakceptacja",
          "slug": "samoakceptacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samoakceptacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Harper_Lee#Zabi%C4%87_drozda",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:53"
    },
    {
      "id": "bc85f6d0-5d79-4001-961b-b00a1448cf4b",
      "slug": "wyspa-kazdego-czlowieka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harper-lee/idz-postaw-wartownika/wyspa-kazdego-czlowieka",
      "text": "Wyspą każdego człowieka, Jean Louise, jego wartownikiem, jest sumienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Harper Lee",
        "slug": "harper-lee",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harper-lee"
      },
      "book": {
        "title": "Idź, postaw wartownika",
        "slug": "idz-postaw-wartownika",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harper-lee/idz-postaw-wartownika"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Harper_Lee#Id%C5%BA,_postaw_wartownika",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:53"
    },
    {
      "id": "36e58282-bff4-44b6-8caa-65f14603821d",
      "slug": "nielatwo-jest-uciszyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/sekret-hiszpanskiej-pensjonarki/nielatwo-jest-uciszyc",
      "text": "Niełatwo jest uciszyć sumienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Sekret hiszpańskiej pensjonarki",
        "slug": "sekret-hiszpanskiej-pensjonarki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/sekret-hiszpanskiej-pensjonarki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eduardo_Mendoza#Sekret_hiszpa%C5%84skiej_pensjonarki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "0584ea4f-79e0-4e7b-ad9b-81f27c14690f",
      "slug": "wszystko-wychodzi-na-jaw",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/wszystko-wychodzi-na-jaw",
      "text": "Wszystko wychodzi na jaw, z biegiem lat nic nie umknie wrażliwym sumieniom.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Prawda o sprawie Savolty",
        "slug": "prawda-o-sprawie-savolty",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "afefd914-7ce3-41ef-bc79-f7294bb72c35",
      "slug": "kazda-zmiana-swiata",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli/kazda-zmiana-swiata",
      "text": "Każda zmiana świata jest zamachem na sumienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiesław Myśliwski",
        "slug": "wieslaw-mysliwski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat o łuskaniu fasoli",
        "slug": "traktat-o-luskaniu-fasoli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wieslaw-mysliwski/traktat-o-luskaniu-fasoli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Traktat_o_%C5%82uskaniu_fasoli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:07"
    },
    {
      "id": "fe6b8c70-988b-4649-a37e-cc21fdcf9d71",
      "slug": "czuje-w-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/elizabeth-kostova/labedz-i-zlodzieje/czuje-w-sobie",
      "text": "Czuje w sobie jakiś ucisk. Może to rzeczywistość grzechu, kiedy człowiek ma świadomość kształtu własnej duszy i czuje, jak ta kołacze się i ociera boleśnie w jego wnętrzu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Elizabeth Kostova",
        "slug": "elizabeth-kostova",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/elizabeth-kostova"
      },
      "book": {
        "title": "Łabędź i złodzieje",
        "slug": "labedz-i-zlodzieje",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/elizabeth-kostova/labedz-i-zlodzieje"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "grzech",
          "slug": "grzech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/grzech"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%81ab%C4%99d%C5%BA_i_z%C5%82odzieje",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:58"
    },
    {
      "id": "43c9e5dd-a11d-4643-941a-c43ed6a67c21",
      "slug": "wszedzie-panowal-porzadek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/dom-duchow/wszedzie-panowal-porzadek",
      "text": "Wszędzie panował porządek, wszystko było czyste i spokojne solidnym spokojem sumień pozbawionych pamięci.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Dom duchów",
        "slug": "dom-duchow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/dom-duchow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "zapominanie",
          "slug": "zapominanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zapominanie"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dom_duch%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "db89f26c-de39-40b2-8ec6-ff4037f102ee",
      "slug": "trueba-nadal-robil",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/dom-duchow/trueba-nadal-robil",
      "text": "Trueba nadal robił wszystko, żeby zasłużyć sobie na miano drania (…) zbierał nienawiść i gromadził winy, które nie robiły na nim wrażenia, gdyż pod pretekstem walki o postęp dusza jego się zahartowała, a sumienie zamilkło.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Dom duchów",
        "slug": "dom-duchow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/dom-duchow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dom_duch%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:46"
    },
    {
      "id": "fbe61b8e-959f-4289-835b-a2a5da522e4f",
      "slug": "mysle-po-co-tlumic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/szczegol-trzy-krotkie-powiesci/mysle-po-co-tlumic",
      "text": "Myślę, po co tłumić pragnienie i nie powiedzieć prawdy, dlaczego nie oczyścić sumienia, nie wyrzucić z siebie wszystkiego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Szczegół. Trzy krótkie powieści",
        "slug": "szczegol-trzy-krotkie-powiesci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/szczegol-trzy-krotkie-powiesci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "szczerość",
          "slug": "szczerosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczerosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szczeg%C3%B3%C5%82._Trzy_kr%C3%B3tkie_powie%C5%9Bci#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:31"
    },
    {
      "id": "c3321b99-1025-40d5-9db6-a88f9901977b",
      "slug": "moze-chce-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/wiezien-nieba/moze-chce-sie",
      "text": "– Może chce się pan wyspowiadać? – niespodziewanie zapytał ksiądz. – Teraz już na serio. – Niech się ksiądz nie obrazi, ale ja, jeśli o te rzeczy chodzi, to nie bardzo w nie wierzę… – Ale może Bóg wierzy w pana. – Wątpię. – Nie trzeba wierzyć w Boga, żeby się wyspowiadać. To sprawa między panem a pańskim sumieniem. Co ma pan do stracenia?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Więzień Nieba",
        "slug": "wiezien-nieba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/wiezien-nieba"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 241,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "spowiedź",
          "slug": "spowiedz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spowiedz"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wi%C4%99zie%C5%84_nieba",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:21"
    },
    {
      "id": "ed49b25b-711e-46be-a1ed-a6d48c9bcebb",
      "slug": "i-liczy-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/dobry-adres-to-czlowiek/i-liczy-sie",
      "text": "I liczy się też to, co sama o sobie myślisz, twój własny rachunek sumienia, a nie tylko ocena innych. Oni mogą się mylić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Terakowska",
        "slug": "dorota-terakowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska"
      },
      "book": {
        "title": "Dobry adres to człowiek",
        "slug": "dobry-adres-to-czlowiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-terakowska/dobry-adres-to-czlowiek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ocenianie innych",
          "slug": "ocenianie-innych",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ocenianie-innych"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dorota_Terakowska#Dobry_adres_to_cz%C5%82owiek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:10"
    },
    {
      "id": "c62ec9cd-f9b4-491c-9d0d-8a9cb1eaa5ed",
      "slug": "a-klamstwo-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/malgorzata-musierowicz/szosta-klepka/a-klamstwo-jest",
      "text": "A kłamstwo jest lepkie, nie sposób się go pozbyć, brudzi wszystko wokół i brudzi twoje sumienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Małgorzata Musierowicz",
        "slug": "malgorzata-musierowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/malgorzata-musierowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Szósta klepka",
        "slug": "szosta-klepka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/malgorzata-musierowicz/szosta-klepka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 160,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kłamstwo",
          "slug": "klamstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klamstwo"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ma%C5%82gorzata_Musierowicz#Sz%C3%B3sta_klepka_(1975)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:03"
    },
    {
      "id": "820785b3-7fcd-4912-b95a-6efa1c0d174a",
      "slug": "czyz-moze-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pierre-choderlos-de-laclos/niebezpieczne-zwiazki/czyz-moze-byc",
      "text": "Czyż może być coś słodszego niż być w zgodzie z własnym sercem, widzieć przed sobą pasmo dni pogodnych, usypiać bez niepokoju i budzić się bez wyrzutów?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Pierre Choderlos de Laclos",
        "slug": "pierre-choderlos-de-laclos",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pierre-choderlos-de-laclos"
      },
      "book": {
        "title": "Niebezpieczne związki",
        "slug": "niebezpieczne-zwiazki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pierre-choderlos-de-laclos/niebezpieczne-zwiazki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "spokój",
          "slug": "spokoj",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spokoj"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Niebezpieczne_zwi%C4%85zki#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:48"
    },
    {
      "id": "7ef576af-4256-4aa4-a281-4811135b4f82",
      "slug": "nigdy-nie-udalo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/opowiesc-o-zlodzieju-cial/nigdy-nie-udalo",
      "text": "Nigdy nie udało mi się uwolnić od własnego sumienia. Lecz przez całe życie – nawet kiedy byłem jeszcze śmiertelnym młodzieńcem – czułem nieodparte pragnienie, by wbrew sumieniu dążyć do osiągnięcia doznań o wielkiej intensywności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieść o złodzieju ciał",
        "slug": "opowiesc-o-zlodzieju-cial",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/opowiesc-o-zlodzieju-cial"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "namiętność",
          "slug": "namietnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/namietnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "pokusa",
          "slug": "pokusa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokusa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Rice#Opowie%C5%9B%C4%87_o_Z%C5%82odzieju_Cia%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:15"
    },
    {
      "id": "a5da076a-9203-48b8-b315-7fb8ba66d1ca",
      "slug": "moim-zdaniem-skrucha",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-makepeace-thackeray/targowisko-proznosci-tom-ii/moim-zdaniem-skrucha",
      "text": "Moim zdaniem skrucha jest najmniej aktywnym spośród ludzkich hamulców moralnych: łatwo ją uśpić, kiedy się ocknie, u niektórych nawet nie zwykła budzić się wcale.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "William Makepeace Thackeray",
        "slug": "william-makepeace-thackeray",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-makepeace-thackeray"
      },
      "book": {
        "title": "Targowisko próżności. Tom II",
        "slug": "targowisko-proznosci-tom-ii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/william-makepeace-thackeray/targowisko-proznosci-tom-ii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Targowisko_pr%C3%B3%C5%BCno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:26"
    },
    {
      "id": "1ffa8c13-6026-4a34-828f-7496b5330147",
      "slug": "dopoki-bede-robil",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci/dopoki-bede-robil",
      "text": "Dopóki będę robił swoje, tak jak trzeba, nie będę musiał się wstydzić. A reszta może się nawzajem tępić, mordować, wysadzić w powietrze cały cholerny świat, mnie nic do tego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Jones",
        "slug": "james-jones",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones"
      },
      "book": {
        "title": "Stąd do wieczności",
        "slug": "stad-do-wiecznosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "obojętność",
          "slug": "obojetnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obojetnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "obowiązek",
          "slug": "obowiazek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obowiazek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/St%C4%85d_do_wieczno%C5%9Bci#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:50"
    },
    {
      "id": "e2e198d0-bd56-4a02-bf98-ab6fca87dee6",
      "slug": "nie-dosc-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/zlota-maska/nie-dosc-jest",
      "text": "Nie dość jest postępować porządnie. Należy jeszcze postępować tak, by nie wyglądało to źle. Wobec siebie wystarczy mieć czyste sumienie, ale skoro się żyje wśród ludzi, trzeba też u nich mieć czystą opinię.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Dołęga-Mostowicz",
        "slug": "tadeusz-dolega-mostowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Złota maska",
        "slug": "zlota-maska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/zlota-maska"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 141,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "reputacja",
          "slug": "reputacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/reputacja"
        },
        {
          "name": "opinia publiczna",
          "slug": "opinia-publiczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opinia-publiczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tadeusz_Do%C5%82%C4%99ga-Mostowicz#Z%C5%82ota_Maska",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:39"
    },
    {
      "id": "d86c3d89-f0df-4e58-a077-1a1e649ad912",
      "slug": "niestety-w-zyciu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/wymarzony-dom-ani/niestety-w-zyciu",
      "text": "Niestety, w życiu nie możemy się powodować naszymi uczuciami. Nie, nie, zawiodłyby one nas bardzo szybko na bezdroża. Istnieje jedyny drogowskaz, którego zawsze musimy się trzymać w życiu, a jest nim poczucie słuszności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Wymarzony dom Ani",
        "slug": "wymarzony-dom-ani",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/wymarzony-dom-ani"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 234,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "emocje",
          "slug": "emocje",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/emocje"
        },
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wymarzony_dom_Ani#Kapitan_Jakub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:32"
    },
    {
      "id": "419c1d39-7e20-4721-9e0c-ac5ef4530eee",
      "slug": "za-kazdym-razem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/brisingr/za-kazdym-razem",
      "text": "Za każdym razem, kiedy zabijamy, zabijamy część siebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Christopher Paolini",
        "slug": "christopher-paolini",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini"
      },
      "book": {
        "title": "Brisingr",
        "slug": "brisingr",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/christopher-paolini/brisingr"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zbrodnia",
          "slug": "zbrodnia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zbrodnia"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Brisingr",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:20"
    },
    {
      "id": "95f0075d-0202-4331-bb38-ea89f38d1bcb",
      "slug": "po-co-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/sniadanie-mistrzow/po-co-czlowiek",
      "text": "– Po co człowiek żyje? – Aby być uszami, oczami i sumieniem Stwórcy Wszechświata ty baranie. – (dopisał na ścianie w kiblu Kilgore Trout)",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Śniadanie mistrzów",
        "slug": "sniadanie-mistrzow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/sniadanie-mistrzow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%9Aniadanie_mistrz%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:16"
    },
    {
      "id": "10dbb39d-5141-4b26-ba74-247af9e40aa1",
      "slug": "niemrawe-cudo-to-rowniez",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/rzeznia-numer-piec/niemrawe-cudo-to-rowniez",
      "text": "Niemrawe cudo to również był tytuł jednej z książek Trouta. Jej bohaterem był robot, który miał cuchnący oddech i który zdobył powszechną sympatię po wyleczeniu tej dolegliwości. Jednak najciekawsze w tej powieści, napisanej jeszcze w roku 1932, było to, że przepowiedział powszechne użycie napalmu do palenia ludzi. Zrzucano go z samolotów i używano do tego celu robotów, jako że nie miały sumienia ani układów elektrycznych, które pozwoliłyby im wczuć się w sytuację palonych ludzi. Główny robot Trouta wyglądał jak człowiek, umiał mówić, tańczyć i tak dalej, mógł nawet podrywać dziewczęta. I nikt nie miał do niego pretensji o to, że polewa ludzi napalmem. Unikano go tylko z powodu cuchnącego oddechu. Potem wyleczył się z tego i był znowu przez wszystkich mile widziany.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Rzeźnia numer pięć",
        "slug": "rzeznia-numer-piec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/rzeznia-numer-piec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "czarny humor",
          "slug": "czarny-humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czarny-humor"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kurt_Vonnegut#Rze%C5%BAnia_numer_pi%C4%99%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:15"
    },
    {
      "id": "cb5f42a6-02f6-43ad-86e7-b73db6bf182e",
      "slug": "nie-ma-wiekszej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/pantaleon-i-wizytantki/nie-ma-wiekszej",
      "text": "Nie ma większej kary od wyrzutów sumienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Pantaleon i wizytantki",
        "slug": "pantaleon-i-wizytantki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/pantaleon-i-wizytantki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        },
        {
          "name": "kara",
          "slug": "kara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kara"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mario_Vargas_Llosa#Pantaleon_i_wizytantki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:56"
    },
    {
      "id": "f80f556e-66a3-49dc-9449-2542f0b1c812",
      "slug": "niczego-tak-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/niczego-tak-nie",
      "text": "Niczego tak nie pragnę jak zmiany systemu. Mnie także mierzi to, co tu się wyprawia. To, do czego jesteśmy zmuszani, godzi w moje zasady.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "posłuszeństwo",
          "slug": "posluszenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marzenie_Celta#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:53"
    },
    {
      "id": "08e1a67d-29e0-4435-bc5f-f4d0a5cd69c3",
      "slug": "kiedy-bowiem-ktos",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen/rozwazna-i-romantyczna/kiedy-bowiem-ktos",
      "text": "Kiedy bowiem ktoś decyduje się postępować w sposób, o którym wie, iż jest niewłaściwy, czuje się urażony, gdy inni spodziewają się po nim czegoś lepszego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jane Austen",
        "slug": "jane-austen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen"
      },
      "book": {
        "title": "Rozważna i romantyczna",
        "slug": "rozwazna-i-romantyczna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jane-austen/rozwazna-i-romantyczna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "wymówki",
          "slug": "wymowki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wymowki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jane_Austen#Rozwa%C5%BCna_i_romantyczna_(1811)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:37"
    },
    {
      "id": "b4f6163e-1efd-483f-8862-6e470d5cd654",
      "slug": "czasami-ludzie-musza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/cmetarz-zwiezat/czasami-ludzie-musza",
      "text": "Czasami ludzie muszą robić to, co wydaje się słuszne… A jeśli to zrobią, po czym nie czują się dobrze i przepełniają ich pytania, jakby dostali niestrawności, tyle że wewnątrz głowy, nie w brzuchu, uważają, że popełnili błąd… Nie przyjdzie im natomiast do Głowy, że może zanim zaczną kwestionować to, co mówi im serce, powinni zakwestionować owe dręczące ich wątpliwości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Cmętarz zwieżąt",
        "slug": "cmetarz-zwiezat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/cmetarz-zwiezat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 130,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wątpliwości",
          "slug": "watpliwosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/watpliwosci"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stephen_King#Cm%C4%99tarz_zwie%C5%BC%C4%85t_(Sm%C4%99tarz_dla_zwierzak%C3%B3w)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:14"
    },
    {
      "id": "1a4bc63c-e4ef-4f4c-ba3d-fddf7b3e18b9",
      "slug": "sumienie-gdy-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/sprawa-kryminalna/sumienie-gdy-czlowiek",
      "text": "Sumienie, gdy człowiek wytacza mu bój, najczęściej zwyciężyć się daje, przychodzą mu w pomoc sofizmata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Józef Ignacy Kraszewski",
        "slug": "jozef-ignacy-kraszewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski"
      },
      "book": {
        "title": "Sprawa kryminalna",
        "slug": "sprawa-kryminalna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jozef-ignacy-kraszewski/sprawa-kryminalna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "wymówki",
          "slug": "wymowki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wymowki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C3%B3zef_Ignacy_Kraszewski#Sprawa_kryminalna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:59"
    },
    {
      "id": "3fcac53a-2ed6-4340-afb9-4c7c3608aa3f",
      "slug": "nad-ja-to-instancja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien/nad-ja-to-instancja",
      "text": "„Nad-ja” to instancja, do istnienia której doszliśmy na drodze dedukcji, sumienie to funkcja przypisywana jej oprócz innych, nadzorujących i osądzających czynności i zamiarów „ja” polegających na działalności cenzorskiej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zygmunt Freud",
        "slug": "zygmunt-freud",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud"
      },
      "book": {
        "title": "Kultura jako źródło cierpień",
        "slug": "kultura-jako-zrodlo-cierpien",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "psychoanaliza",
          "slug": "psychoanaliza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychoanaliza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygmunt_Freud#Kultura_jako_%C5%BAr%C3%B3d%C5%82o_cierpie%C5%84_(1930)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:23"
    },
    {
      "id": "eca5b01a-2b55-4b91-be94-d147e40afecf",
      "slug": "niejedno-sumienie-martwe",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski/srebrnikowe-mysli/niejedno-sumienie-martwe",
      "text": "Niejedno sumienie Martwe ma korzenie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Roman Gorzelski",
        "slug": "roman-gorzelski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski"
      },
      "book": {
        "title": "Srebrnikowe myśli",
        "slug": "srebrnikowe-mysli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski/srebrnikowe-mysli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 27,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roman_Gorzelski#Srebrnikowe_my%C5%9Bli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:57"
    },
    {
      "id": "510ebbfd-729b-449e-b975-99c47acee9e5",
      "slug": "sprzedam-albo-zamienie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski/srebrnikowe-mysli/sprzedam-albo-zamienie",
      "text": "Sprzedam albo zamienię Używane już nieco sumienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Roman Gorzelski",
        "slug": "roman-gorzelski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski"
      },
      "book": {
        "title": "Srebrnikowe myśli",
        "slug": "srebrnikowe-mysli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-gorzelski/srebrnikowe-mysli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 27,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roman_Gorzelski#Srebrnikowe_my%C5%9Bli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:57"
    },
    {
      "id": "220f5e0e-f1b0-43af-be38-630e50b6a16f",
      "slug": "kazda-ludzka-istota",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/cierpliwy-snajper/kazda-ludzka-istota",
      "text": "Każda ludzka istota spędza większość życia na poszukiwaniu pretekstów pozwalających mu osłabić własne wyrzuty sumienia. Wymazać ustępstwa i kompromisy. Potrzebuje podłości innych, żeby samemu czuć się mniej podłym. To wyjaśnia żal, zakłopotanie, a nawet urazę jakie budzą Ci, którzy nie ulegli słabości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Cierpliwy snajper",
        "slug": "cierpliwy-snajper",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/cierpliwy-snajper"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "wymówki",
          "slug": "wymowki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wymowki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Arturo_P%C3%A9rez-Reverte#Cierpliwy_snajper",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:54"
    },
    {
      "id": "c36887e0-9d87-4828-92ff-7b7c0c9b0543",
      "slug": "gdy-to-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra/gdy-to-sie",
      "text": "Gdy to się zdarza, ci, którzy chlubią się mianem katolików, muszą jak najbardziej dbać o to, aby postępować zawsze zgodnie z własnym sumieniem i nie uciekać się do takich kompromisów, z powodu których bądź religia, bądź też nieskazitelność obyczajów mogłyby ponieść szkodę. Równocześnie jednak winni przyjąć postawę pełną obiektywnej życzliwości dla poglądów innych, nie starać się obracać wszystkiego na własną korzyść i okazywać gotowość do lojalnej współpracy w dążeniu do osiągnięcia wspólnymi siłami tego, co albo jest dobre z samej swej natury, albo też do dobrego prowadzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan XXIII",
        "slug": "jan-xxiii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii"
      },
      "book": {
        "title": "Mater et magistra",
        "slug": "mater-et-magistra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-xxiii/mater-et-magistra"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "tolerancja",
          "slug": "tolerancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tolerancja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_XXIII#Encyklika_Mater_et_Magistra",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:46"
    },
    {
      "id": "34a9c896-32be-480f-966b-88bd1d9814f0",
      "slug": "teoretycy-maja-czyste",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-suworow/kontrola/teoretycy-maja-czyste",
      "text": "Teoretycy mają czyste ręce, praktycy – czyste sumienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiktor Suworow",
        "slug": "wiktor-suworow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-suworow"
      },
      "book": {
        "title": "Kontrola",
        "slug": "kontrola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-suworow/kontrola"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "działanie",
          "slug": "dzialanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzialanie"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wiktor_Suworow#Kontrola",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:09"
    },
    {
      "id": "e1310f17-bb49-473f-8b22-11476396b0b4",
      "slug": "gdzie-w-was",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/622-upadki-bunga/gdzie-w-was",
      "text": "Gdzie w was jest to, co tworzy życie, jak można chcieć to życie tworzyć z wami. (…) Jesteście trupami zamkniętymi w dialektycznych formułach i każda niespodzianka losu rodzi się dla was okuta w kajdany. Wasze słowa, nawet wasze czyny, pożal się Boże, nawet zbrodnie (…) są dialektyką pustki, którą zapełnia narkotyk. Bo dla was nawet sumienie stało się narkotykiem, sumienie, które żadnej nawet zbrodni nie potrafi strawić, zepsute sumienie istot słabych, które szukają usprawiedliwienia złego w zemście z zaświatów, sprowadzonych już do rynsztoka. Bo nawet tamten świat żaden dla was już nie istnieje. Nie macie Boga, a chcecie uwierzyć w Szatana, aby was bawił w godzinę śmiertelnej nudy. Jesteście odważni, bo nie znacie głębi strachu, a lęk, który tworzył potworne mity i okrutne religie, jest dla was tym samym co opium albo haszysz. Wolę najgorszych tchórzów niż taką odwagę samobójców oczekujących szczęśliwego przypadku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Ignacy Witkiewicz",
        "slug": "stanislaw-ignacy-witkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "622 upadki Bunga",
        "slug": "622-upadki-bunga",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/622-upadki-bunga"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "nihilizm",
          "slug": "nihilizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nihilizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz#622_upadki_Bunga",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:02"
    },
    {
      "id": "506d456f-fc9c-4e3b-bebb-58d343f9cd2c",
      "slug": "wina-niezbita-badz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli/wina-niezbita-badz",
      "text": "Wina, niezbita bądź utajona czy tylko domniemana, trwa i trwa. Nieustannie tyka i nawet w podróżach donikąd trzyma już dla człowieka miejsce. Wygłasza swoją śpiewkę, nie boi się powtórzeń, łaskawie pozwala na jakiś czas o sobie zapomnieć i przezimować w snach. Pozostaje niczym osad, nie sposób jej wywabić jak plamę, wychłeptać jak kałużę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Przy obieraniu cebuli",
        "slug": "przy-obieraniu-cebuli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/przy-obieraniu-cebuli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%BCnter_Grass#Przy_obieraniu_cebuli",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:47"
    },
    {
      "id": "3e521c66-0aa2-4085-bcf3-11e5eb2f8e7f",
      "slug": "moze-sie-bal",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago/moze-sie-bal",
      "text": "Może się bał wyrzutów sumienia albo smutnych wspomnień, które go prześladowały, a może dręczyło go niezadowolenie z siebie, które sprawia, że człowiek jest nieznośny i nienawistny samemu sobie i chciałby umrzeć ze wstydu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Borys Pasternak",
        "slug": "borys-pasternak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak"
      },
      "book": {
        "title": "Doktor Żywago",
        "slug": "doktor-zywago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wstyd",
          "slug": "wstyd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wstyd"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Doktor_%C5%BBywago#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:43"
    },
    {
      "id": "5f5dae07-6219-41e2-b652-441660656422",
      "slug": "dusza-ludzka-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/dusza-ludzka-jest",
      "text": "Dusza ludzka jest pudełkiem, z którego zawsze może wyskoczyć pajac strojący miny i wywalający język na brodę, ale zdarzają się sytuacje, kiedy ten sam pajac ogranicza się do patrzenia na nas znad krawędzi pudełka, i widząc, że przypadkiem działamy według tego, co jest sprawiedliwe i szczere, z aprobatą kiwa głową i znika, myśląc, że jeszcze nie do końca jesteśmy straceni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Saramago",
        "slug": "jose-saramago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago"
      },
      "book": {
        "title": "Podwojenie",
        "slug": "podwojenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 293,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "592e875b-e4ec-4baf-b9e9-0cf8bd92195a",
      "slug": "swiadomosc-wlasnej-winy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie/swiadomosc-wlasnej-winy",
      "text": "Świadomość własnej winy rozdziera ranę, z której zawsze wypływać będzie ropa i gówno.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Saramago",
        "slug": "jose-saramago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago"
      },
      "book": {
        "title": "Podwojenie",
        "slug": "podwojenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/podwojenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 297,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Podwojenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:41"
    },
    {
      "id": "fc0d6df1-625c-40f9-9d9c-5f29033353a1",
      "slug": "wolno-ryzykowac-przypuszczenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach/wolno-ryzykowac-przypuszczenie",
      "text": "(…) wolno ryzykować przypuszczenie, że słuchanie sumienia jest w sumie bezpieczniejsze i że ono mniej nas może oszukiwać aniżeli zasady moralne, które przecież niemal zawsze potrafimy na naszą korzyść przekręcić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Mini-wykłady o maxi-sprawach",
        "slug": "mini-wyklady-o-maxi-sprawach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "oszukiwanie siebie",
          "slug": "oszukiwanie-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oszukiwanie-siebie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Mini_wyk%C5%82ady_o_maxi_sprawach_(1997%E2%80%932003)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:34"
    },
    {
      "id": "289dd5f4-d133-4c07-8b7d-d74f09ec4f2a",
      "slug": "jesli-gdzies-zyd",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach/jesli-gdzies-zyd",
      "text": "Jeśli gdzieś Żyd się ukrywa i przychodzą niemieccy żandarmi, pytając, czy tu Żyd jaki nie mieszka – któż z resztką sumienia mógłby powiedzieć, że w imię szlachetnej zasady nie-kłamania trzeba wydać człowieka katom na pewną śmierć?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Mini-wykłady o maxi-sprawach",
        "slug": "mini-wyklady-o-maxi-sprawach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/mini-wyklady-o-maxi-sprawach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "kłamstwo",
          "slug": "klamstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klamstwo"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Mini_wyk%C5%82ady_o_maxi_sprawach_(1997%E2%80%932003)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:34"
    },
    {
      "id": "2a6ecf31-c06f-46fe-ba7e-83bb3ee2e174",
      "slug": "nie-przyswiadczamy-naszych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/jesli-boga-nie-ma-horror-metaphysicus/nie-przyswiadczamy-naszych",
      "text": "Nie przyświadczamy (…) naszych moralnych wierzeń przez uznanie ich prawdy, lecz przez poczucie winy, gdy je gwałcimy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Jeśli Boga nie ma. Horror metaphysicus",
        "slug": "jesli-boga-nie-ma-horror-metaphysicus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/jesli-boga-nie-ma-horror-metaphysicus"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Je%C5%9Bli_Boga_nie_ma_(1987)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:33"
    },
    {
      "id": "91ed82c7-6b58-4529-860c-3d69259d129a",
      "slug": "moje-sumienie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriela-zapolska/moralnosc-pani-dulskiej/moje-sumienie-jest",
      "text": "Moje sumienie jest czyste i nie boję się dnia białego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gabriela Zapolska",
        "slug": "gabriela-zapolska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriela-zapolska"
      },
      "book": {
        "title": "Moralność Pani Dulskiej",
        "slug": "moralnosc-pani-dulskiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gabriela-zapolska/moralnosc-pani-dulskiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Moralno%C5%9B%C4%87_pani_Dulskiej",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:24"
    },
    {
      "id": "0bf50a4b-e5bf-4ca1-af2c-3acb6a7af80b",
      "slug": "byc-w-porzadku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/granica/byc-w-porzadku",
      "text": "„Być w porządku z samym sobą” – co to znaczy? Jest to zawsze w jakimś choćby najbardziej wzniosłym sensie dogadzać swoim chęciom, swoim „wrodzonym instynktom moralnym”. A przecież moralność jest wynikiem życia w społeczeństwie i poza społeczeństwem jej nie ma. Są tylko słowa, które służą do oszukania siebie i zwłaszcza innych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zofia Nałkowska",
        "slug": "zofia-nalkowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska"
      },
      "book": {
        "title": "Granica",
        "slug": "granica",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/granica"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Granica_(powie%C5%9B%C4%87)#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:10"
    },
    {
      "id": "b8ddd62e-d651-4041-a523-f89b47e93544",
      "slug": "dobro-i-zlo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/maskarada/dobro-i-zlo",
      "text": "Dobro i Zło są kategoriami całkiem zbytecznymi, jeśli człowiek dorasta z wysoce rozwiniętym poczuciem tego, co Słuszne i Niesłuszne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Maskarada",
        "slug": "maskarada",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/maskarada"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maskarada",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:55"
    },
    {
      "id": "ea3e8d42-a55f-46ba-a218-b3644a2c3a1f",
      "slug": "w-co-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa/w-co-zawsze",
      "text": "W co zawsze wierzyłem? Że tak w ogóle, generalnie, jeśli człowiek żył jak należy, nie według tego, co mówią jacyś kapłani, ale według tego, co wewnątrz wydaje się przyzwoite i uczciwe, to w końcu to wszystko mniej więcej dobrze się skończy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Pomniejsze bóstwa",
        "slug": "pomniejsze-bostwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pomniejsze_b%C3%B3stwa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:53"
    },
    {
      "id": "ead99180-b545-4828-b7e0-f3ab0bc0f335",
      "slug": "rankiem-glos-sumienia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki/balladyna/rankiem-glos-sumienia",
      "text": "(…) Rankiem głos sumienia nudzi, Nad wieczorami dręczy i przeraża, A nocą ze snu okropnego budzi…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Juliusz Słowacki",
        "slug": "juliusz-slowacki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki"
      },
      "book": {
        "title": "Balladyna",
        "slug": "balladyna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki/balladyna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wina",
          "slug": "wina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wina"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "wyrzuty sumienia",
          "slug": "wyrzuty-sumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyrzuty-sumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Balladyna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:26"
    },
    {
      "id": "4193e67d-f456-4a5a-944f-c736ce503723",
      "slug": "sumienie-i-tchorzliwosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya/sumienie-i-tchorzliwosc",
      "text": "Sumienie i tchórzliwość to w gruncie rzeczy jedno i to samo.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Oscar Wilde",
        "slug": "oscar-wilde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde"
      },
      "book": {
        "title": "Portret Doriana Graya",
        "slug": "portret-doriana-graya",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "tchórzostwo",
          "slug": "tchorzostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tchorzostwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Portret_Doriana_Graya#Cytaty_z_fabu%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:06"
    },
    {
      "id": "14e974c8-a17b-4493-95f5-bc398302ed34",
      "slug": "sumienie-mial-czyste",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/sumienie-mial-czyste",
      "text": "Sumienie miał czyste. Nieużywane.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:20"
    },
    {
      "id": "6a77b8af-058e-44da-8c3b-68d1b388f509",
      "slug": "nasza-epoka-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/male-zbrodnie-malzenskie/nasza-epoka-jest",
      "text": "[...] nasza epoka jest tak komfortowa, że stara się leczyć sumienie, ale nie uda jej się wyleczyć nas z tego, że jesteśmy ludźmi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Éric-Emmanuel Schmitt",
        "slug": "eric-emmanuel-schmitt",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt"
      },
      "book": {
        "title": "Małe zbrodnie małżeńskie",
        "slug": "male-zbrodnie-malzenskie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/male-zbrodnie-malzenskie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 15,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-10T21:18:06"
    },
    {
      "id": "b4dcb696-4d9e-44e9-abd0-f3af1d557cef",
      "slug": "jesli-ktos-chce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol/aforyzmy/jesli-ktos-chce",
      "text": "Jeśli ktoś chce się koniecznie usprawiedliwiać, niech czyni to przed własnym sumieniem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mikołaj Gogol",
        "slug": "mikolaj-gogol",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mikolaj-gogol/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Z list",
      "chapter_parent": null,
      "page": 30,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "wymówki",
          "slug": "wymowki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wymowki"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-01T21:04:07"
    },
    {
      "id": "01c8a863-0e3a-4253-a195-f1a3e4a2a5d2",
      "slug": "brak-strachu-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orhan-pamuk/bialy-zamek/brak-strachu-nie",
      "text": "Brak strachu nie wynika z czystego sumienia, lecz z braku świadomości bliskości śmierci.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Orhan Pamuk",
        "slug": "orhan-pamuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orhan-pamuk"
      },
      "book": {
        "title": "Biały zamek",
        "slug": "bialy-zamek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orhan-pamuk/bialy-zamek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        },
        {
          "name": "strach przed śmiercią",
          "slug": "strach-przed-smiercia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach-przed-smiercia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-05T22:42:22"
    },
    {
      "id": "13dfcced-3746-47c0-808e-3a49f448e088",
      "slug": "jakze-glupi-sa-ci-ktorzy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agatha-christie/dwanascie-prac-herkulesa/jakze-glupi-sa-ci-ktorzy",
      "text": "Jakże głupi są ci, którzy zbaczają z prostej drogi. Czyste sumienie – oto, czego w życiu potrzeba. Wtedy wszystkim można stawie czoło, a każdego, kto ci wchodzi w paradę odesłać do diabła!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Agatha Christie",
        "slug": "agatha-christie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agatha-christie"
      },
      "book": {
        "title": "Dwanaście prac Herkulesa",
        "slug": "dwanascie-prac-herkulesa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agatha-christie/dwanascie-prac-herkulesa"
      },
      "character": "Harold Waring",
      "chapter": "Ptaki stymfalijskie",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T21:52:07"
    },
    {
      "id": "25c1548a-fd30-45f7-ae15-d4a4201c1896",
      "slug": "wiekszosci-ludzi-w-dziecinstwie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/pan-mercedes/wiekszosci-ludzi-w-dziecinstwie",
      "text": "Większości ludzi w dzieciństwie zakłada się Ołowiane Buty i muszą je nosić przez całe życie. Te Ołowiane Buty to inaczej SUMIENIE.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Mercedes",
        "slug": "pan-mercedes",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/pan-mercedes"
      },
      "character": "Brady Hartsfield",
      "chapter": "Rozdział 3",
      "chapter_parent": "Det. em",
      "page": 38,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T07:08:02"
    }
  ]
}