{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "społeczeństwo",
  "slug": "spoleczenstwo",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo",
  "heading": "Cytaty o społeczeństwie",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo.md",
  "quotes_count": 226,
  "authors_count": 93,
  "parent": null,
  "children": [
    {
      "name": "konformizm",
      "slug": "konformizm",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm",
      "heading": "Cytaty o konformizmie"
    },
    {
      "name": "Polacy",
      "slug": "polacy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy",
      "heading": "Cytaty o Polakach"
    },
    {
      "name": "cywilizacja",
      "slug": "cywilizacja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja",
      "heading": "Cytaty o cywilizacji"
    },
    {
      "name": "kultura",
      "slug": "kultura",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kultura",
      "heading": "Cytaty o kulturze"
    },
    {
      "name": "stereotypy",
      "slug": "stereotypy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stereotypy",
      "heading": "Cytaty o stereotypach"
    },
    {
      "name": "prawo",
      "slug": "prawo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo",
      "heading": "Cytaty o prawie"
    },
    {
      "name": "media",
      "slug": "media",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media",
      "heading": "Cytaty o mediach"
    },
    {
      "name": "konsumpcjonizm",
      "slug": "konsumpcjonizm",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsumpcjonizm",
      "heading": "Cytaty o konsumpcjonizmie"
    },
    {
      "name": "wspólnota",
      "slug": "wspolnota",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota",
      "heading": "Cytaty o wspólnocie"
    },
    {
      "name": "hierarchia społeczna",
      "slug": "hierarchia-spoleczna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna",
      "heading": "Cytaty o hierarchii społecznej"
    },
    {
      "name": "uprzedzenia",
      "slug": "uprzedzenia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedzenia",
      "heading": "Cytaty o uprzedzeniach"
    },
    {
      "name": "nierówności społeczne",
      "slug": "nierownosci-spoleczne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nierownosci-spoleczne",
      "heading": "Cytaty o nierównościach społecznych"
    },
    {
      "name": "miasta",
      "slug": "miasta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta",
      "heading": "Cytaty o miastach"
    },
    {
      "name": "psychologia tłumu",
      "slug": "psychologia-tlumu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu",
      "heading": "Cytaty o psychologii tłumu"
    },
    {
      "name": "równość",
      "slug": "rownosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownosc",
      "heading": "Cytaty o równości"
    },
    {
      "name": "biurokracja",
      "slug": "biurokracja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biurokracja",
      "heading": "Cytaty o biurokracji"
    },
    {
      "name": "wyzysk",
      "slug": "wyzysk",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyzysk",
      "heading": "Cytaty o wyzysku"
    },
    {
      "name": "policja",
      "slug": "policja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/policja",
      "heading": "Cytaty o policji"
    },
    {
      "name": "konflikt pokoleń",
      "slug": "konflikt-pokolen",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konflikt-pokolen",
      "heading": "Cytaty o konflikcie pokoleń"
    },
    {
      "name": "opinia publiczna",
      "slug": "opinia-publiczna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opinia-publiczna",
      "heading": "Cytaty o opinii publicznej"
    },
    {
      "name": "uprzedmiotowienie",
      "slug": "uprzedmiotowienie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedmiotowienie",
      "heading": "Cytaty o uprzedmiotowieniu"
    },
    {
      "name": "rasizm",
      "slug": "rasizm",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm",
      "heading": "Cytaty o rasizmie"
    },
    {
      "name": "równouprawnienie kobiet",
      "slug": "rownouprawnienie-kobiet",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownouprawnienie-kobiet",
      "heading": "Cytaty o równouprawnieniu kobiet"
    },
    {
      "name": "emigracja",
      "slug": "emigracja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/emigracja",
      "heading": "Cytaty o emigracji"
    },
    {
      "name": "role społeczne",
      "slug": "role-spoleczne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/role-spoleczne",
      "heading": "Cytaty o rolach społecznych"
    },
    {
      "name": "wykluczenie społeczne",
      "slug": "wykluczenie-spoleczne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wykluczenie-spoleczne",
      "heading": "Cytaty o wykluczeniu społecznym"
    },
    {
      "name": "rdzenni Amerykanie",
      "slug": "rdzenni-amerykanie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rdzenni-amerykanie",
      "heading": "Cytaty o rdzennych Amerykanach"
    },
    {
      "name": "niewolnictwo",
      "slug": "niewolnictwo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niewolnictwo",
      "heading": "Cytaty o niewolnictwie"
    },
    {
      "name": "dyskryminacja",
      "slug": "dyskryminacja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dyskryminacja",
      "heading": "Cytaty o dyskryminacji"
    },
    {
      "name": "intelektualiści",
      "slug": "intelektualisci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/intelektualisci",
      "heading": "Cytaty o intelektualistach"
    },
    {
      "name": "patriarchat",
      "slug": "patriarchat",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriarchat",
      "heading": "Cytaty o patriarchacie"
    },
    {
      "name": "mieszczaństwo",
      "slug": "mieszczanstwo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mieszczanstwo",
      "heading": "Cytaty o mieszczaństwie"
    },
    {
      "name": "utopia",
      "slug": "utopia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/utopia",
      "heading": "Cytaty o utopii"
    },
    {
      "name": "Niemcy",
      "slug": "niemcy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niemcy",
      "heading": "Cytaty o Niemcach"
    },
    {
      "name": "teorie spiskowe",
      "slug": "teorie-spiskowe",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/teorie-spiskowe",
      "heading": "Cytaty o teoriach spiskowych"
    },
    {
      "name": "podziały społeczne",
      "slug": "podzialy-spoleczne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podzialy-spoleczne",
      "heading": "Cytaty o podziałach społecznych"
    }
  ],
  "quotes": [
    {
      "id": "cf604cd2-d553-430d-8a67-045b84cb572d",
      "slug": "ogromna-wiekszosc-ludzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carl-gustav-jung/archetypy-i-symbole-pisma-wybrane/ogromna-wiekszosc-ludzi",
      "text": "Ogromna większość ludzi potrzebuje autorytetu, przywództwa i prawa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carl Gustav Jung",
        "slug": "carl-gustav-jung",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carl-gustav-jung"
      },
      "book": {
        "title": "Archetypy i symbole: pisma wybrane",
        "slug": "archetypy-i-symbole-pisma-wybrane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carl-gustav-jung/archetypy-i-symbole-pisma-wybrane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-27T22:03:46"
    },
    {
      "id": "caf999cf-976d-435d-b657-ddaf628e66b9",
      "slug": "czyz-nie-jest-rzecza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy/czyz-nie-jest-rzecza",
      "text": "Czyż nie jest rzeczą dziwną, że władcy ludzkości posiadają o wiele wyższą rangę niż jej nauczyciele.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Georg Christoph Lichtenberg",
        "slug": "georg-christoph-lichtenberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy",
        "slug": "aforyzmy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georg-christoph-lichtenberg/aforyzmy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "313",
      "chapter_parent": null,
      "page": 139,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-27T21:15:58"
    },
    {
      "id": "542d32ce-c086-4da9-b095-23e82903d61f",
      "slug": "swiadomosc-narodowa-i-pamiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-zaluski/siedem-polskich-grzechow-glownych/swiadomosc-narodowa-i-pamiec",
      "text": "Świadomość narodowa i pamięć społeczna – historia – czyni ze zbiorowiska ludzkiego społeczność – nie bierną masę, przedmiot dziejów, lecz kolektyw aktywnych współtwórców losu własnego i losów świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zbigniew Załuski",
        "slug": "zbigniew-zaluski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-zaluski"
      },
      "book": {
        "title": "Siedem polskich grzechów głównych",
        "slug": "siedem-polskich-grzechow-glownych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-zaluski/siedem-polskich-grzechow-glownych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 233,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "pamięć zbiorowa",
          "slug": "pamiec-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zbigniew_Za%C5%82uski#Siedem_polskich_grzech%C3%B3w_g%C5%82%C3%B3wnych_(1962)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:38"
    },
    {
      "id": "2ab0dd96-6809-47ec-9f45-b56f64ae3c0a",
      "slug": "czy-zycie-spoleczne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/allan-kardec/ksiega-duchow/czy-zycie-spoleczne",
      "text": "Czy życie społeczne jest przyrodzonym prawem? „Tak. Bóg stworzył człowieka do życia społecznego. Nie na darmo dał człowiekowi mowę i inne zdolności potrzebne do tego życia.”",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Allan Kardec",
        "slug": "allan-kardec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/allan-kardec"
      },
      "book": {
        "title": "Księga Duchów",
        "slug": "ksiega-duchow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/allan-kardec/ksiega-duchow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 148,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Allan_Kardec#Ksi%C4%99ga_duch%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:57"
    },
    {
      "id": "9bc012fa-aa42-406b-af0a-8ad69f1982d9",
      "slug": "czlowiek-nie-moze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacques-maritain/trzej-reformatorzy-luter-kartezjusz-rousseau/czlowiek-nie-moze",
      "text": "Człowiek nie może jednak ćwiczyć się w cnotach bez pomocy społeczności swoich bliźnich. W sferze intelektu, gdyż powinien być pouczany przez nich, w sferze uczuć, gdyż przykład i upomnienie innych powinny powściągać jego szkodliwe namiętności. Stąd wynika, że życie społeczne jest niezbędne do ćwiczenia się w doskonałości, i że samotność odpowiednia jest dla dusz, które już są doskonałe.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacques Maritain",
        "slug": "jacques-maritain",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacques-maritain"
      },
      "book": {
        "title": "Trzej reformatorzy: Luter, Kartezjusz, Rousseau",
        "slug": "trzej-reformatorzy-luter-kartezjusz-rousseau",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacques-maritain/trzej-reformatorzy-luter-kartezjusz-rousseau"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "doskonałość",
          "slug": "doskonalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doskonalosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacques_Maritain#Trzej_Reformatorzy._Luter,_Kartezjusz,_Rousseau",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:54"
    },
    {
      "id": "a0311121-8d6a-417d-8a3e-2bb1fa1c7df5",
      "slug": "kimkolwiek-i-gdziekolwiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alan-sillitoe/gawedziarz/kimkolwiek-i-gdziekolwiek",
      "text": "Kimkolwiek i gdziekolwiek się jest, społeczeństwo ciąży człowiekowi niczym zgłodniałej świni wór pełen węgla.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Alan Sillitoe",
        "slug": "alan-sillitoe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alan-sillitoe"
      },
      "book": {
        "title": "Gawędziarz",
        "slug": "gawedziarz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/alan-sillitoe/gawedziarz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "presja społeczna",
          "slug": "presja-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/presja-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Alan_Sillitoe#Gaw%C4%99dziarz",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:46"
    },
    {
      "id": "b40f64b6-dac1-4e62-bcb1-8ae3573cc298",
      "slug": "spektakl-jako-spoleczna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guy-debord/spoleczenstwo-spektaklu/spektakl-jako-spoleczna",
      "text": "Spektakl, jako społeczna organizacja paraliżu historii i pamięci, jako rozbrat z historią na gruncie czasu historycznego – to fałszywa świadomość czasu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Guy Debord",
        "slug": "guy-debord",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guy-debord"
      },
      "book": {
        "title": "Społeczeństwo Spektaklu",
        "slug": "spoleczenstwo-spektaklu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guy-debord/spoleczenstwo-spektaklu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 114,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "pamięć zbiorowa",
          "slug": "pamiec-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Guy_Debord#Spo%C5%82ecze%C5%84stwo_spektaklu_(1973)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:56"
    },
    {
      "id": "b174897c-611f-47e5-af27-2a3bf7ec79ee",
      "slug": "zycie-spoleczenstw-w-ktorych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guy-debord/spoleczenstwo-spektaklu/zycie-spoleczenstw-w-ktorych",
      "text": "Życie społeczeństw, w których panują nowoczesne warunki produkcji, przypomina olbrzymie zbiorowisko spektakli. Wszystko, co dawniej przeżywano bezpośrednio, oddaliło się, przybierając postać przedstawienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Guy Debord",
        "slug": "guy-debord",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guy-debord"
      },
      "book": {
        "title": "Społeczeństwo Spektaklu",
        "slug": "spoleczenstwo-spektaklu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guy-debord/spoleczenstwo-spektaklu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 33,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "media",
          "slug": "media",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Guy_Debord#Spo%C5%82ecze%C5%84stwo_spektaklu_(1973)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:56"
    },
    {
      "id": "b11368b6-238e-4dd0-bab3-3986f40bc786",
      "slug": "spoleczenstwo-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ayn-rand/cnota-egoizmu-nowa-koncepcja-egoizmu/spoleczenstwo-nie-jest",
      "text": "Społeczeństwo nie jest bytem istniejącym realnie, jako że jest ono po prostu pewną liczbą pojedynczych osób. A zatem, jeżeli ktoś twierdzi lub sugeruje, że istnieje konflikt między interesem społecznym a interesem osób prywatnych, oznacza to tylko, że interesy niektórych ludzi mają być poświęcone w imię interesów i zachcianek innych ludzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ayn Rand",
        "slug": "ayn-rand",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ayn-rand"
      },
      "book": {
        "title": "Cnota egoizmu. Nowa koncepcja egoizmu",
        "slug": "cnota-egoizmu-nowa-koncepcja-egoizmu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ayn-rand/cnota-egoizmu-nowa-koncepcja-egoizmu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ayn_Rand#Cnota_egoizmu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:40"
    },
    {
      "id": "41f8117b-e5a6-4c2a-a1f0-c81406267fb5",
      "slug": "kazda-duza-czy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ayn-rand/cnota-egoizmu-nowa-koncepcja-egoizmu/kazda-duza-czy",
      "text": "Każda duża czy mała grupa bądź kolektyw jest jedynie pewną liczbą jednostek. Grupa nie może mieć uprawnień innych niż prawa poszczególnych jej członków.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ayn Rand",
        "slug": "ayn-rand",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ayn-rand"
      },
      "book": {
        "title": "Cnota egoizmu. Nowa koncepcja egoizmu",
        "slug": "cnota-egoizmu-nowa-koncepcja-egoizmu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ayn-rand/cnota-egoizmu-nowa-koncepcja-egoizmu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ayn_Rand#Cnota_egoizmu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:40"
    },
    {
      "id": "f6e72c6a-b3bd-46f7-8c4c-2b45d87bb271",
      "slug": "do-nikogo-chyba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-le-carre/morderstwo-doskonale/do-nikogo-chyba",
      "text": "Do nikogo chyba nie dociera, że nie da się zbudować społeczeństwa z dnia na dzień. Trzeba stuleci, żeby ukształtować dżentelmena.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John le Carré",
        "slug": "john-le-carre",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-le-carre"
      },
      "book": {
        "title": "Morderstwo doskonałe",
        "slug": "morderstwo-doskonale",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-le-carre/morderstwo-doskonale"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 184,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "cierpliwość",
          "slug": "cierpliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpliwosc"
        },
        {
          "name": "dobre maniery",
          "slug": "dobre-maniery",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobre-maniery"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_le_Carr%C3%A9#Morderstwo_doskona%C5%82e",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:44"
    },
    {
      "id": "df25da3e-ed8d-446b-83d4-3467d78e38c4",
      "slug": "trudno-sie-dziwic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza/trudno-sie-dziwic",
      "text": "Trudno się dziwić, że ci, których oko społeczeństwa zazwyczaj nie dostrzega i których serce społeczeństwa częstokroć odtrąca, zapominają niekiedy o prawach przez to społeczeństwo narzuconych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Fowles",
        "slug": "john-fowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles"
      },
      "book": {
        "title": "Kochanica Francuza",
        "slug": "kochanica-francuza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        },
        {
          "name": "wykluczenie społeczne",
          "slug": "wykluczenie-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wykluczenie-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kochanica_Francuza#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:26"
    },
    {
      "id": "1401aaa0-a0bc-4869-a42e-55fc4d917e1a",
      "slug": "ludzie-zawsze-i-wszedzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/claude-levi-strauss/smutek-tropikow/ludzie-zawsze-i-wszedzie",
      "text": "Ludzie zawsze i wszędzie podejmowali to samo zadanie, wyznaczając sobie ten sam cel, zmieniały się tylko środki. (…) Jeśli ludzie zabierali się zawsze tylko do jednego zadania – budowania społeczeństwa zdolnego do życia – siły, które ożywiały naszych odległych przodków, są także i w nas. Nic nie jest rozegrane, możemy wszystko zrobić od nowa. To, co zostało zrobione, i źle zrobione, może być zrobione na nowo.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Claude Lévi-Strauss",
        "slug": "claude-levi-strauss",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/claude-levi-strauss"
      },
      "book": {
        "title": "Smutek tropików",
        "slug": "smutek-tropikow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/claude-levi-strauss/smutek-tropikow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "cywilizacja",
          "slug": "cywilizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja"
        },
        {
          "name": "nowy początek",
          "slug": "nowy-poczatek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nowy-poczatek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Claude_L%C3%A9vi-Strauss#Smutek_tropik%C3%B3w_(1955)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:19"
    },
    {
      "id": "1426dd5a-7c77-47c0-a73f-4d27993a54f2",
      "slug": "wszyscy-placimy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/sekret-hiszpanskiej-pensjonarki/wszyscy-placimy-nie",
      "text": "– Wszyscy płacimy (…) – nie tyle za nasze winy, ile za etykiety, jakimi oklejono nas w tym skostniałym i bojaźliwym społeczeństwie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Sekret hiszpańskiej pensjonarki",
        "slug": "sekret-hiszpanskiej-pensjonarki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/sekret-hiszpanskiej-pensjonarki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "stereotypy",
          "slug": "stereotypy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stereotypy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eduardo_Mendoza#Sekret_hiszpa%C5%84skiej_pensjonarki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:45"
    },
    {
      "id": "1dfba843-8549-4f9c-8b68-db18919ba7c2",
      "slug": "w-tym-nowoczesnym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/w-tym-nowoczesnym",
      "text": "W tym nowoczesnym świecie, w którym przyszło nam żyć, gdzie posunięcia ludzkie, jak praca, sztuka, bytowanie, a nawet wojna, dotyczą mas i gdzie przypadek indywidualny jest tylko kółeczkiem w olbrzymim mechanizmie, którego sens i funkcjonowanie są dla nas nieznane, jakich racji można się doszukiwać w normach takiego, a nie innego rodzaju zachowania?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Prawda o sprawie Savolty",
        "slug": "prawda-o-sprawie-savolty",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "c88fd3a5-6031-4f28-8522-75d073303cf4",
      "slug": "wszystkie-konwenanse-to-jedynie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/palac-polnocy/wszystkie-konwenanse-to-jedynie",
      "text": "Wszystkie konwenanse to jedynie choroby toczące społeczeństwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Pałac Północy",
        "slug": "palac-polnocy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/palac-polnocy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "tradycja",
          "slug": "tradycja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tradycja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pa%C5%82ac_P%C3%B3%C5%82nocy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:22"
    },
    {
      "id": "41c4b296-bbf6-4558-bfe2-05b423f5e6cd",
      "slug": "i-tak-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq/platforma/i-tak-jak",
      "text": "I tak jak wszystkie inne społeczeństwa, społeczeństwo kubańskie okazało się jedynie mozolnie wypracowanym zespołem kłamstw i pozorów, pozwalającym wybrańcom uniknąć żmudnych i ciężkich prac.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michel Houellebecq",
        "slug": "michel-houellebecq",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq"
      },
      "book": {
        "title": "Platforma",
        "slug": "platforma",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq/platforma"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "kłamstwo",
          "slug": "klamstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klamstwo"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Michel_Houellebecq#Platforma",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:02"
    },
    {
      "id": "4813c701-2c22-4f12-9f05-c77c7abff4a0",
      "slug": "w-lonie-gatunku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq/mapa-i-terytorium/w-lonie-gatunku",
      "text": "W łonie gatunku społecznego jednostka jest zaledwie przelotną fikcją…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michel Houellebecq",
        "slug": "michel-houellebecq",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq"
      },
      "book": {
        "title": "Mapa i terytorium",
        "slug": "mapa-i-terytorium",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michel-houellebecq/mapa-i-terytorium"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Michel_Houellebecq#Mapa_i_terytorium",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:01"
    },
    {
      "id": "0b024060-fb54-4a14-a115-74ceb28a6225",
      "slug": "maester-wykuwa-swoj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/gra-o-tron/maester-wykuwa-swoj",
      "text": "(…) maester wykuwa swój łańcuch studiami. Każdy metal przedstawia inny rodzaj wiedzy: złoto reprezentuje wiedzę o pieniądzach i rachunkach, srebro przedstawia zdolności lecznicze, żelazo sztukę wojenną. Wspomniał też o pozostałych znaczeniach łańcucha. Mówił, że ma on przypominać maestrowi o królestwie, któremu służy. Lordowie to złoto, rycerze stal, lecz z dwóch ogniw nie powstanie łańcuch. Potrzeba srebra, żelaza, ołowiu, miedzi, cyny, brązu i innych metali, które symbolizują wieśniaków, kowali, kupców i tak dalej. Do zrobienia łańcucha potrzeba różnych metali, podobnie i królestwo potrzebuje różnych ludzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George R.R. Martin",
        "slug": "george-rr-martin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin"
      },
      "book": {
        "title": "Gra o tron",
        "slug": "gra-o-tron",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-rr-martin/gra-o-tron"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 433,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gra_o_tron_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:07"
    },
    {
      "id": "61f6090e-9444-4946-86fe-baf6e6f8bc52",
      "slug": "spoleczenstwo-jest-w-kazdym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/thomas-paine/zdrowy-rozsadek/spoleczenstwo-jest-w-kazdym",
      "text": "Społeczeństwo jest w każdym okresie błogosławieństwem, rządy natomiast są nawet w najlepszej formie jedynie złem koniecznym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Thomas Paine",
        "slug": "thomas-paine",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/thomas-paine"
      },
      "book": {
        "title": "Zdrowy rozsądek",
        "slug": "zdrowy-rozsadek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/thomas-paine/zdrowy-rozsadek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Thomas_Paine#Zdrowy_rozs%C4%85dek_(1776)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:55"
    },
    {
      "id": "25054560-f1a9-42ab-acaa-3cbf9e7818ff",
      "slug": "w-chorym-swiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/rozpustne-nasienie/w-chorym-swiecie",
      "text": "W chorym świecie być zdrów na umyśle to feler.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony Burgess",
        "slug": "anthony-burgess",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess"
      },
      "book": {
        "title": "Rozpustne nasienie",
        "slug": "rozpustne-nasienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/rozpustne-nasienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        },
        {
          "name": "zdrowie",
          "slug": "zdrowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrowie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anthony_Burgess#Rozpustne_nasienie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:32"
    },
    {
      "id": "46e66618-3388-4ad0-8d78-b810f5d774df",
      "slug": "nasz-oddzial-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey/lot-nad-kukulczym-gniazdem/nasz-oddzial-jest",
      "text": "Nasz oddział jest warsztatem naprawczym Kombinatu. Tu, w szpitalu, usuwa się usterki nabyte w miastach, w kościołach i w szkołach. Kiedy naprawiony wyrób powraca do społeczeństwa – zupełnie jak nowy, a czasami lepszy od nowego – szczęście rozsadza serce Wielkiej Oddziałowej; to, co do niej trafiło jako bryła szmelcu, jest teraz sprawną, wyregulowaną cząstką, chlubą całego zakładu i radością dla oka. Patrzcie, jak kroczy taki wyrób po świecie: z tym przyspawanym uśmiechem pasuje jak ulał do niewielkiej, przytulnej dzielnicy, w której właśnie rozkopano ulice, żeby przeprowadzić rury kanalizacyjne. W niczym mu tu nie wadzi. Nareszcie jest dostrojony do otoczenia...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ken Kesey",
        "slug": "ken-kesey",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey"
      },
      "book": {
        "title": "Lot Nad Kukułczym Gniazdem",
        "slug": "lot-nad-kukulczym-gniazdem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ken-kesey/lot-nad-kukulczym-gniazdem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "zaburzenia psychiczne",
          "slug": "zaburzenia-psychiczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaburzenia-psychiczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lot_nad_kuku%C5%82czym_gniazdem_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:30"
    },
    {
      "id": "4aa4c163-26e0-4387-974d-e4402bb7ef63",
      "slug": "przypuszczam-ze-nigdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci/przypuszczam-ze-nigdy",
      "text": "– Przypuszczam, że nigdy nie studiowałeś przebiegu rewolucji przemysłowej oraz jej wpływu na ludzkość, co? – Gdybyś to robił, zrozumiałbyś zwodniczość pojęcia grzechu. Jakże może istnieć grzech w mechanicznym świecie? W tej epoce maszyn społeczność ludzka jest także maszyną i jeżeli spojrzysz na to obiektywnie, przekonasz się, że grzech jako taki nie jest już zjawiskiem oczywistym, samym w sobie, ale czymś świadomie skonstruowanym dla mechanicznej kontroli nad społeczeństwem. Poza tym jeżeli potrafisz być obiektywny, będziesz musiał uznać, że Grzech zmienia się w zależności od temperamentu i poglądów poszczególnych jednostek, tak że jest najwyraźniej czymś względnym, zależnie od człowieka, nie żadnym powszechnym atrybutem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Jones",
        "slug": "james-jones",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones"
      },
      "book": {
        "title": "Stąd do wieczności",
        "slug": "stad-do-wiecznosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "grzech",
          "slug": "grzech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/grzech"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/St%C4%85d_do_wieczno%C5%9Bci#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:51"
    },
    {
      "id": "1028cfb0-3839-45e1-8e54-822f236fd760",
      "slug": "gdy-fundamenty-religii",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x/editae-saepe-o-swietym-karolu-boromeuszu/gdy-fundamenty-religii",
      "text": "Gdy fundamenty religii zostają obalone, ograniczenia społeczeństwa obywatelskiego również nieuchronnie zostają rozbite. Oto smutny spektakl naszych czasów! Oto nadciągające niebezpieczeństwo przyszłości! Nie jest to jednak żadne niebezpieczeństwo dla Kościoła, gdyż boska obietnica nie pozostawia miejsca na wątpliwości. Raczej ta rewolucja zagraża rodzinie i narodom, zwłaszcza tym, którzy aktywnie wzniecają lub obojętnie tolerują tę niezdrową atmosferę bezbożności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Pius X",
        "slug": "pius-x",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x"
      },
      "book": {
        "title": "Editae Saepe. O świętym Karolu Boromeuszu",
        "slug": "editae-saepe-o-swietym-karolu-boromeuszu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pius-x/editae-saepe-o-swietym-karolu-boromeuszu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "rewolucja",
          "slug": "rewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rewolucja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pius_X#Encyklika_Editae_saepe_o_%C5%9Bw._Karolu_Boromeuszu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:44"
    },
    {
      "id": "34c59334-c4e3-46d7-a854-5dcb96aba59d",
      "slug": "wszystko-sie-powtarza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy/wszystko-sie-powtarza",
      "text": "Wszystko się powtarza. Dopasowujemy się do zużytych formułek, uczymy się jak idioci już dawno wykutych ról.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Julio Cortázar",
        "slug": "julio-cortazar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar"
      },
      "book": {
        "title": "Gra w klasy",
        "slug": "gra-w-klasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Z tamtej strony, 12",
      "chapter_parent": null,
      "page": 61,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-26T06:51:40"
    },
    {
      "id": "bf9723c4-6e14-427b-8327-e235969da362",
      "slug": "integrowac-to-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-cohn-bendit/co-robic/integrowac-to-nie",
      "text": "Integrować to nie znaczy wymagać od imigrantów, by dostosowali się do pierwotnie obowiązujących zasad społeczeństwa przyjmującego, integrować to znaczy współpracować nad powszechnym ustanowieniem na nowo zasad rządzących całym społeczeństwem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Daniel Cohn-Bendit",
        "slug": "daniel-cohn-bendit",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-cohn-bendit"
      },
      "book": {
        "title": "Co robić?",
        "slug": "co-robic",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-cohn-bendit/co-robic"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "emigracja",
          "slug": "emigracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/emigracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Daniel_Cohn-Bendit#Co_robi%C4%87%3F",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:28"
    },
    {
      "id": "b9adf14e-e91a-4d31-980c-b551c5382093",
      "slug": "trzmiele-sa-troche",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-cohn-bendit/co-robic/trzmiele-sa-troche",
      "text": "Trzmiele są trochę jak niepracujące warstwy naszego społeczeństwa: bezrobotni, emeryci, studenci; właściwie nic nie produkują w sensie materialnym, ale mają swój udział w „zapylaniu” – wytwarzają sieć, informacje, więź społeczną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Daniel Cohn-Bendit",
        "slug": "daniel-cohn-bendit",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-cohn-bendit"
      },
      "book": {
        "title": "Co robić?",
        "slug": "co-robic",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/daniel-cohn-bendit/co-robic"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "metafory",
          "slug": "metafory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/metafory"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Daniel_Cohn-Bendit#Co_robi%C4%87%3F",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:28"
    },
    {
      "id": "7e99b5cd-ed6a-45d1-b422-a9dd1c280e95",
      "slug": "smak-zgodnie-ze-swa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hans-georg-gadamer/prawda-i-metoda/smak-zgodnie-ze-swa",
      "text": "(…) [smak] zgodnie ze swą najgłębszą istotą nie jest czymś osobistym, lecz fenomenem społecznym pierwszego rzędu. Może on nawet wobec osobistych skłonności jednostki wystąpić jako instancja sędziowska w imieniu wyrażanej i reprezentowanej przez siebie powszechności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hans Georg Gadamer",
        "slug": "hans-georg-gadamer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hans-georg-gadamer"
      },
      "book": {
        "title": "Prawda i metoda",
        "slug": "prawda-i-metoda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hans-georg-gadamer/prawda-i-metoda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        },
        {
          "name": "kultura",
          "slug": "kultura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kultura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Hans-Georg_Gadamer#Prawda_i_metoda",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:24"
    },
    {
      "id": "8e5b2424-45da-4a3f-9590-bf3b34c7dc47",
      "slug": "w-zorganizowanym-spoleczenstwie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/zly/w-zorganizowanym-spoleczenstwie",
      "text": "W zorganizowanym społeczeństwie jest tylko jedno prawo i tylko ono obowiązuje. Im ściślej organizujemy społeczeństwo dla skutecznej walki o rozwój, o coraz to lepsze życie, tym bardziej stanowczo przestrzegać musimy jedności i wyłączności prawa, obowiązującego nas wszystkich. I na tym polega praworządność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leopold Tyrmand",
        "slug": "leopold-tyrmand",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand"
      },
      "book": {
        "title": "Zły",
        "slug": "zly",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leopold-tyrmand/zly"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leopold_Tyrmand#Z%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:11"
    },
    {
      "id": "9b61c624-d8ab-4c95-84e3-ae5d65df97d2",
      "slug": "wezmy-teraz-mniejszosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ray-bradbury/451-stopni-fahrenheita/wezmy-teraz-mniejszosci",
      "text": "Weźmy teraz mniejszości w naszej cywilizacji. Im gęściejsze zaludnienie, tym więcej mniejszości. Uważaj, żebyś nie dotknął czymś sympatyków psów, sympatyków kotów, doktorów, adwokatów, kupców, dyrektorów, mormonów, baptystów, unitarystów, potomków Chińczyków, Szwedów, Włochów, Niemców, teksańczyków, brooklińczyków, Irlandczyków, mieszkańców Oregonu czy Meksyku. Ludzie w danej książce, sztuce czy programie telewizyjnym nie reprezentują jakichkolwiek rzeczywistych malarzy, kartografów, mechaników i tym podobnie. Im większy jest twój rynek, Montag, tym mniej możesz się zajmować sprawami dyskusyjnymi, pamiętaj o tym! Wszystkie te drobne mniejszości mniejszości, na które trzeba uważać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ray Bradbury",
        "slug": "ray-bradbury",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ray-bradbury"
      },
      "book": {
        "title": "451 stopni Fahrenheita",
        "slug": "451-stopni-fahrenheita",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ray-bradbury/451-stopni-fahrenheita"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "media",
          "slug": "media",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media"
        },
        {
          "name": "cenzura",
          "slug": "cenzura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cenzura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/451_stopni_Fahrenheita",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:03"
    },
    {
      "id": "cbd5e760-039e-4ca2-ba48-bc6e4e317f9d",
      "slug": "idea-spolecznego-bytu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/wojna-konca-swiata/idea-spolecznego-bytu",
      "text": "Idea społecznego bytu nie opiera się na entuzjazmie, ale na porządku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna końca świata",
        "slug": "wojna-konca-swiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/wojna-konca-swiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "entuzjazm",
          "slug": "entuzjazm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/entuzjazm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojna_ko%C5%84ca_%C5%9Bwiata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:59"
    },
    {
      "id": "557f581c-3aa0-4a24-9a8b-e4cd90b7843a",
      "slug": "spoleczenstwo-jest-z-gruntu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/wojna-konca-swiata/spoleczenstwo-jest-z-gruntu",
      "text": "Społeczeństwo jest z gruntu złe. Jesteście tacy, bo nie dojadacie, bo nie macie lekarzy ani lekarstw, bo nikt się o was nie troszczy, bo jesteście biedni. Wasza choroba nazywa się niesprawiedliwość, nadużycie, wyzysk.»",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna końca świata",
        "slug": "wojna-konca-swiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/wojna-konca-swiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "wyzysk",
          "slug": "wyzysk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyzysk"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojna_ko%C5%84ca_%C5%9Bwiata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:59"
    },
    {
      "id": "ebbff65f-2fa5-4122-9f89-a572071909e9",
      "slug": "jak-moze-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie/jak-moze-sie",
      "text": "Jak może się miewać kobieta w kraju, w którym ludzie z każdym dniem stają się gorsi, brzydsi i coraz bardziej brutalni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Jak ryba w wodzie",
        "slug": "jak-ryba-w-wodzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/jak-ryba-w-wodzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jak_ryba_w_wodzie#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:49"
    },
    {
      "id": "16db8c61-0a0d-48ba-b43d-71acbfcc8ca1",
      "slug": "bar-afrykanski-to-forum",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/wojna-futbolowa/bar-afrykanski-to-forum",
      "text": "Bar afrykański to Forum starożytnego Rzymu, to rynek średniowiecznego miasteczka, to paryska winiarnia Robespierre’a. Tu się rodzą opinie, bałwochwalcze albo niszczące. (…) Plotki, gorączka i tłok. Tu ustalają cenę za jedną noc, tam układają program rewolucji, obok ktoś zaleca dobrego czarownika, a dalej opowiadają, że był strajk. Wszystko macie w takim barze; klub i lombard, deptak i kruchtę, teatr i szkołę, knajpę i wiec, burdel i komitet partyjny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna futbolowa",
        "slug": "wojna-futbolowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/wojna-futbolowa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "plotki",
          "slug": "plotki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/plotki"
        },
        {
          "name": "opinia publiczna",
          "slug": "opinia-publiczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opinia-publiczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ryszard_Kapu%C5%9Bci%C5%84ski#Wojna_futbolowa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:45"
    },
    {
      "id": "c10ebae7-cd17-4b8e-ae8d-b740ac3bea4d",
      "slug": "spoleczenstwo-rozwiniete-ustalone",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem/spoleczenstwo-rozwiniete-ustalone",
      "text": "Społeczeństwo rozwinięte, ustalone, zorganizowane jest zbiorowością wyraźnie określonych, zdefiniowanych ról, czego nie da się powiedzieć o dużej części mieszkańców miast Trzeciego Świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Podróże z Herodotem",
        "slug": "podroze-z-herodotem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "role społeczne",
          "slug": "role-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/role-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Podr%C3%B3%C5%BCe_z_Herodotem#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:44"
    },
    {
      "id": "5945c66f-3f3f-452f-a7a8-964eafde3ec0",
      "slug": "zyjemy-coraz-mniej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-v/zyjemy-coraz-mniej",
      "text": "Żyjemy coraz mniej w społeczeństwie i coraz bardziej w gospodarce.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Lapidarium V",
        "slug": "lapidarium-v",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/lapidarium-v"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "gospodarka",
          "slug": "gospodarka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gospodarka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lapidarium_V",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:43"
    },
    {
      "id": "a9df5124-2fa7-4e05-8f5e-69d75c8daf63",
      "slug": "spoleczenstwo-zas-popada",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/mysli-nowoczesnego-polaka/spoleczenstwo-zas-popada",
      "text": "Społeczeństwo zaś popada w bezmyślność w zakresie najżywotniejszych swoich interesów, w dziedzinach zaś oderwanych od życia okazuje skłonność do ekstaz i orgii duchowych. Umie ono przez dłuższy czas zupełnie nie interesować się poważnymi zaburzeniami w głębi państwa, od którego jego losy zależą, ale przychodzi czasem chwila, że z wszystkich kątów kraju zjeżdżają się ludzie w celu wysłuchania jednej opery, lub że wypełniająca salę koncertową wyborowa publiczność urządza sobie zbiorowe łkanie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Roman Dmowski",
        "slug": "roman-dmowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nowoczesnego Polaka",
        "slug": "mysli-nowoczesnego-polaka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-dmowski/mysli-nowoczesnego-polaka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roman_Dmowski#My%C5%9Bli_nowoczesnego_Polaka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:30"
    },
    {
      "id": "e3be1b29-2038-4c4a-81ee-ee287e5b10e1",
      "slug": "jestesmy-traktowani-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa/blagierka/jestesmy-traktowani-jak",
      "text": "Jesteśmy traktowani jak stado, któremu można wcisnąć każdą bzdurę. Bo stado nie myśli. I nie pamięta.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Izabela Sowa",
        "slug": "izabela-sowa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa"
      },
      "book": {
        "title": "Blagierka",
        "slug": "blagierka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/izabela-sowa/blagierka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "manipulacja",
          "slug": "manipulacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/manipulacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Izabela_Sowa#Blagierka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:28"
    },
    {
      "id": "6d44a834-6242-483a-97f0-741687504940",
      "slug": "czlowiek-nie-powinien",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/szkieletowa-zaloga/czlowiek-nie-powinien",
      "text": "Człowiek nie powinien być samotny. Według mnie nawet najbardziej samowystarczalne osoby muszą odczuwać odcięcie od społeczeństwa jako najgorszy rodzaj tortur!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Szkieletowa załoga",
        "slug": "szkieletowa-zaloga",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/szkieletowa-zaloga"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szkieletowa_za%C5%82oga#Cz%C5%82owiek,_kt%C3%B3ry_nie_podawa%C5%82_r%C4%99ki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:21"
    },
    {
      "id": "38471feb-18fd-4339-ad57-d62d73990b37",
      "slug": "zycie-spoleczne-najbardziej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/glosy-wsrod-nocy-studia-nad-przesileniem-romantycznym-kultury-europejskiej/zycie-spoleczne-najbardziej",
      "text": "Życie społeczne najbardziej zharmonizowane nie zmieni niczego w fakcie, że w pewnych momentach będzie musiał każdy opierać się na sobie samym tak, jakby był pierwszym i ostatnim człowiekiem wobec Nieznanego. Społeczeństwo daje nam tylko tę treść, na jakiej oprzeć się możemy w takiej chwili.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Brzozowski",
        "slug": "stanislaw-brzozowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski"
      },
      "book": {
        "title": "Głosy wśród nocy. Studia nad przesileniem romantycznym kultury europejskiej",
        "slug": "glosy-wsrod-nocy-studia-nad-przesileniem-romantycznym-kultury-europejskiej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/glosy-wsrod-nocy-studia-nad-przesileniem-romantycznym-kultury-europejskiej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Brzozowski#G%C5%82osy_w%C5%9Br%C3%B3d_nocy_(1912)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:51"
    },
    {
      "id": "20d6a52d-2d55-4e3e-878a-1a18bf2ec5af",
      "slug": "istnieje-tylko-jedna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec/istnieje-tylko-jedna",
      "text": "Istnieje tylko jedna droga do autentycznego spełnienia wolności – rzutowanie jej pozytywnym czynem ku ludzkiemu społeczeństwu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Simone de Beauvoir",
        "slug": "simone-de-beauvoir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir"
      },
      "book": {
        "title": "Druga płeć",
        "slug": "druga-plec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/simone-de-beauvoir/druga-plec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Druga_p%C5%82e%C4%87",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "0953c7d6-5056-4316-940c-b57d93081388",
      "slug": "wspolzycie-ludzkie-dopiero",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien/wspolzycie-ludzkie-dopiero",
      "text": "Współżycie ludzkie dopiero wtedy jest możliwe, gdy wyłoni się większość silniejsza od każdej jednostki z osobna i razem występująca przeciwko każdemu indywiduum. Siła tej społeczności, uznana za „prawo”, przeciwstawia się teraz sile indywiduum napiętnowanej jako „brutalna przemoc”. Zastąpienie siły indywiduum przez siłę społeczności to decydujący krok na drodze do kultury.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zygmunt Freud",
        "slug": "zygmunt-freud",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud"
      },
      "book": {
        "title": "Kultura jako źródło cierpień",
        "slug": "kultura-jako-zrodlo-cierpien",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "kultura",
          "slug": "kultura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kultura"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygmunt_Freud#Kultura_jako_%C5%BAr%C3%B3d%C5%82o_cierpie%C5%84_(1930)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:23"
    },
    {
      "id": "7c990c43-c6f3-4db6-aa4e-6c585f42d1fe",
      "slug": "lista-normalnosci-3-dlugie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam/lista-normalnosci-3-dlugie",
      "text": "Lista normalności:(…) 3. Długie lata studiów, a następnie niemożność znalezienia pracy w swoim zawodzie.4. Praca od dziewiątej do siedemnastej, która nie daje żadnej satysfakcji, a podejmuje się ją tylko po to, żeby po trzydziestu latach przejść na emeryturę.(…)7. Wiara, że władza znaczy więcej niż pieniądze, a pieniądze więcej niż szczęście.8. Wyśmiewanie tych, którzy szukają szczęścia zamiast pieniędzy i zarzucanie im braku ambicji.9. Porównywanie przedmiotów takich jak samochody, domy, odzież i określanie własnych ambicji zgodnie z wynikiem tych porównań. Nie zastanawianie się nad prawdziwą przyczyną, dla której przyszliśmy na świat.(…)12a. Krytykowanie wszystkich, którzy próbują być inni.15. Ślepa wiara w słowo drukowane.(…)19. Pogląd, że sztuka warta jest fortunę, albo że nic nie jest warta.20. Pogarda dla tego, co łatwo osiągalne. Skoro nie wymagało poświęcenia, to na pewno nie jest nic warte.21. Podążanie za modą, nawet najidiotyczniejszą.22. Przekonanie, że wszyscy sławni ludzie mają miliony (…)33. Przeświadczenie, że inni są pod każdym względem lepsi: ładniejsi, zdolniejsi, bogatsi, inteligentniejsi, a wykraczanie poza własne możliwości jest bardzo ryzykowne i dlatego lepiej nic nie robić.(…)39. Odkładanie najciekawszych rzeczy w życiu na koniec, kiedy już brak nam sił i energii.40. Aplikowanie dobie codziennych, wielogodzinnych dawek telewizji jako ucieczki od depresji.(…)43. Zwalanie za wszystko winy na rząd.44. Przeświadczenie, że okazując dobroć, uczciwość i szacunek będziemy postrzegani jako słabi i łatwo dający sobą manipulować.45. Przeświadczenie, że agresywność i chamstwo, to to samo, co silna osobowość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zwycięzca jest sam",
        "slug": "zwyciezca-jest-sam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "przeciętność",
          "slug": "przecietnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przecietnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zwyci%C4%99zca_jest_sam#Javits_Wild",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:33"
    },
    {
      "id": "781d943b-6ad5-4081-8bab-0fa4e3e27005",
      "slug": "ludzie-powinni-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec/ludzie-powinni-sie",
      "text": "Ludzie powinni się mnożyć. Społeczeństwu potrzeba rąk do pracy. Kobieta i mężczyzna muszą mieć powód, by trwać razem na dobre i na złe, nawet kiedy ich miłość wygasła.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Weronika postanawia umrzeć",
        "slug": "weronika-postanawia-umrzec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Weronika_postanawia_umrze%C4%87#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:28"
    },
    {
      "id": "c5379e9c-42d5-4931-96d9-96a5548d7641",
      "slug": "czy-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/nienasycenie/czy-to-jest",
      "text": "Czy to jest prawdą o tobie, co sam sobie wyobrażasz, czy to, czym jesteś faktycznie w splotach, kłębiącej się według transcendentalnych, metafizycznych praw, społeczności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Ignacy Witkiewicz",
        "slug": "stanislaw-ignacy-witkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Nienasycenie",
        "slug": "nienasycenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/nienasycenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz#Nienasycenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:04"
    },
    {
      "id": "147be977-513c-4658-9978-d43cf8dba27a",
      "slug": "ja-nie-chce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/nienasycenie/ja-nie-chce",
      "text": "Ja nie chcę znać społeczeństwa. Muszę żyć w tym błocie, ale też izoluję się od niego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Ignacy Witkiewicz",
        "slug": "stanislaw-ignacy-witkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Nienasycenie",
        "slug": "nienasycenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/nienasycenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "wyobcowanie",
          "slug": "wyobcowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobcowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz#Nienasycenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:04"
    },
    {
      "id": "6f066513-d7c7-47af-b6c6-99bec8817a91",
      "slug": "wyobraz-sobie-ze-wisisz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj/lod/wyobraz-sobie-ze-wisisz",
      "text": "Wyobraź sobie [...], że wisisz na sieci stalowych nici rozpiętej między tysiącami ludzi, twoją rodziną, znajomymi, sąsiadami, „towarzystwem” , a każda nić zakończona jest zadziorowym haczykiem, wkłutym w mięśnie, do kości... I teraz spróbuj poruszyć się wbrew ruchom cudzym, połamiesz sobie kręgosłup, teraz spróbuj powiedzieć coś wbrew cudzym gardłom i językom, wyrwiesz sobie swój język, teraz zaprzecz Wstydowi!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacek Dukaj",
        "slug": "jacek-dukaj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj"
      },
      "book": {
        "title": "Lód",
        "slug": "lod",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj/lod"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "wstyd",
          "slug": "wstyd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wstyd"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/L%C3%B3d_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:59"
    },
    {
      "id": "644bbd79-24fe-45e4-9993-362262adccdd",
      "slug": "cham-obrzydliwy-czemu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj/lod/cham-obrzydliwy-czemu",
      "text": "Cham obrzydliwy, czemu nie, piękną karierę można zrobić, chamstwo ma wielką przyszłość, cały świat stoi przed chamstwem otworem, subtelni, wstydliwi i wrażliwi ustępują przed nim, bo tylko cham by ustał i nie ustąpił, mądrzy nie wdają się w dyskusje przegrane po pierwszym ciosie maczugi, szlachetni litują się nad chama nieszczęściem, cham prze naprzód, nic nie mąci spokoju jego chamskiej duszy, cham się nie wstydzi, nie czerwieni, nie uśmiecha przepraszająco, on nawet nie widzi drwin i szyderstw, nigdy nie czuje się nieswojo i niezręcznie – ponieważ jest chamem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacek Dukaj",
        "slug": "jacek-dukaj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj"
      },
      "book": {
        "title": "Lód",
        "slug": "lod",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-dukaj/lod"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "pewność siebie",
          "slug": "pewnosc-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pewnosc-siebie"
        },
        {
          "name": "dobre maniery",
          "slug": "dobre-maniery",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobre-maniery"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/L%C3%B3d_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:59"
    },
    {
      "id": "4f573e1e-a580-437e-9c6f-9b885dea2c23",
      "slug": "wraz-z-obaleniem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/wydziedziczeni/wraz-z-obaleniem",
      "text": "Wraz z obaleniem mitu państwa ukazały się wyraziście prawdziwe związki wzajemne społeczności i jednostki. od jednostki można żądać poświęcenia, nigdy – kompromisu, bo choć tylko społeczność może zapewnić bezpieczeństwo i stabilność, jedynie jednostka, osoba ma zdolność moralnego wyboru, zdolność zmiany, tej podstawowej funkcji życia. Społeczeństwo odońskie zostało zaprojektowane jako nieustająca rewolucja, a rewolucja zaczyna się w głowie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ursula K. Le Guin",
        "slug": "ursula-k-le-guin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin"
      },
      "book": {
        "title": "Wydziedziczeni",
        "slug": "wydziedziczeni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ursula-k-le-guin/wydziedziczeni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        },
        {
          "name": "rewolucja",
          "slug": "rewolucja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rewolucja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ursula_K._Le_Guin#Wydziedziczeni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:57"
    },
    {
      "id": "61228e8e-0a6f-4b3a-bda1-6daf57bbeca9",
      "slug": "porzadek-polityczny-prawdziwie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/turbot/porzadek-polityczny-prawdziwie",
      "text": "Porządek polityczny prawdziwie dobrym być nie może, jeśli dobru ogółu nie służy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Turbot",
        "slug": "turbot",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/turbot"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Turbot#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:48"
    },
    {
      "id": "8aac583e-e895-48a3-8d48-897cf948b7e2",
      "slug": "seneka-tak-wypowiada",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie/seneka-tak-wypowiada",
      "text": "Seneka tak wypowiada się na temat etyki: „Nasze ludzkie społeczeństwo podobne jest do łukowego sklepienia: zawaliłoby się, gdyby nie poszczególne kamienie”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Miejscowe znieczulenie",
        "slug": "miejscowe-znieczulenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Miejscowe_znieczulenie#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:45"
    },
    {
      "id": "11636d7a-cb24-4e67-a4ad-e4cbd2a2332d",
      "slug": "wychodze-z-zalozenia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie/wychodze-z-zalozenia",
      "text": "Wychodzę z założenia, że istnieją: jednostka ludzka i społeczność. Żadna nie stoi wyżej od drugiej. Obie są wzajemnie zależne i wzajemnie się kształtują.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Miejscowe znieczulenie",
        "slug": "miejscowe-znieczulenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Miejscowe_znieczulenie#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:45"
    },
    {
      "id": "3685e4b3-b3c4-4554-8861-e82217c80046",
      "slug": "posrod-tak-gruntownie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie/posrod-tak-gruntownie",
      "text": "Pośród tak gruntownie zorganizowanej wspólnoty narodowej nie pozostało nam nic innego jak aspołeczność, często na granicy przestępstwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Miejscowe znieczulenie",
        "slug": "miejscowe-znieczulenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/miejscowe-znieczulenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "bunt",
          "slug": "bunt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bunt"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%BCnter_Grass#Miejscowe_znieczulenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:44"
    },
    {
      "id": "858e280a-cd14-413b-8329-852a4c13200b",
      "slug": "smierc-moze-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/klucz-niebieski-albo-opowiesci-biblijne-zebrane-ku-pouczeniu-i-przestrodze/smierc-moze-nas",
      "text": "Śmierć może nas dotknąć na pustyni, ale hańba tylko wśród ludzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Klucz niebieski albo opowieści biblijne zebrane ku pouczeniu i przestrodze",
        "slug": "klucz-niebieski-albo-opowiesci-biblijne-zebrane-ku-pouczeniu-i-przestrodze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/klucz-niebieski-albo-opowiesci-biblijne-zebrane-ku-pouczeniu-i-przestrodze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "wstyd",
          "slug": "wstyd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wstyd"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Klucz_niebieski_albo_Opowie%C5%9Bci_biblijne_zebrane_ku_pouczeniu_i_przestrodze_(1965)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:33"
    },
    {
      "id": "fc6e11fd-e1c7-464f-9c2a-07d4a652bce7",
      "slug": "poszanowanie-wlasnosci-obywatela",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke/rozwazania-o-rewolucji-we-francji/poszanowanie-wlasnosci-obywatela",
      "text": "Poszanowanie własności obywatela, a nie żądań wierzycieli państwa, stanowi podstawowe i zasadnicze zobowiązanie społeczeństwa obywatelskiego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Edmund Burke",
        "slug": "edmund-burke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke"
      },
      "book": {
        "title": "Rozważania o rewolucji we Francji",
        "slug": "rozwazania-o-rewolucji-we-francji",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edmund-burke/rozwazania-o-rewolucji-we-francji"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "państwo",
          "slug": "panstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/panstwo"
        },
        {
          "name": "własność prywatna",
          "slug": "wlasnosc-prywatna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wlasnosc-prywatna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Edmund_Burke#Rozwa%C5%BCania_o_rewolucji_we_Francji",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:31"
    },
    {
      "id": "074063a5-aa46-4d52-9e11-d6326b5c9132",
      "slug": "problem-czlowieka-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna/problem-czlowieka-nie",
      "text": "Problem człowieka nie polega na tym, ile ludzi może wyżyć w danym systemie, lecz jakiego rodzaju bytowanie jest możliwe dla tych, którzy żyją.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Diuna",
        "slug": "diuna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Diuna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:23"
    },
    {
      "id": "78f853fa-efe4-4337-a36d-6c74537e9e38",
      "slug": "mozliwe-ze-ten",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22/mozliwe-ze-ten",
      "text": "Możliwe, że ten cholerny wariat jest tutaj ostatnim normalnym człowiekiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Joseph Heller",
        "slug": "joseph-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Paragraf 22",
        "slug": "paragraf-22",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-heller/paragraf-22"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paragraf_22#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:19"
    },
    {
      "id": "fba7d307-22a7-4028-80a1-3ad3f398340e",
      "slug": "jest-sie-takim",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/granica/jest-sie-takim",
      "text": "Jest się takim, jak myślą ludzie, nie jak myślimy o sobie my, jest się takim, jak miejsce, w którym się jest.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zofia Nałkowska",
        "slug": "zofia-nalkowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska"
      },
      "book": {
        "title": "Granica",
        "slug": "granica",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/granica"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 219,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zofia_Na%C5%82kowska#Granica",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:10"
    },
    {
      "id": "0bf50a4b-e5bf-4ca1-af2c-3acb6a7af80b",
      "slug": "byc-w-porzadku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/granica/byc-w-porzadku",
      "text": "„Być w porządku z samym sobą” – co to znaczy? Jest to zawsze w jakimś choćby najbardziej wzniosłym sensie dogadzać swoim chęciom, swoim „wrodzonym instynktom moralnym”. A przecież moralność jest wynikiem życia w społeczeństwie i poza społeczeństwem jej nie ma. Są tylko słowa, które służą do oszukania siebie i zwłaszcza innych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zofia Nałkowska",
        "slug": "zofia-nalkowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska"
      },
      "book": {
        "title": "Granica",
        "slug": "granica",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zofia-nalkowska/granica"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Granica_(powie%C5%9B%C4%87)#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:10"
    },
    {
      "id": "422d3e56-4bc3-4695-94c0-6e71e5f44230",
      "slug": "normalnosc-jest-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wiedzmikolaj/normalnosc-jest-tym",
      "text": "Normalność jest tym, czym się ją czyni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Wiedźmikołaj",
        "slug": "wiedzmikolaj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wiedzmikolaj"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wied%C5%BAmiko%C5%82aj",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:57"
    },
    {
      "id": "6a3ef34f-5431-49e4-854f-dae1b8162365",
      "slug": "ludzie-maja-slaba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/panowie-i-damy/ludzie-maja-slaba",
      "text": "Ludzie mają słabą pamięć. Ale społeczności pamiętają dobrze – rój pamięta, kodując informację tak, by prześliznęła się przez cenzorów umysłu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Panowie i damy",
        "slug": "panowie-i-damy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/panowie-i-damy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "pamięć zbiorowa",
          "slug": "pamiec-zbiorowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec-zbiorowa"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Panowie_i_damy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:53"
    },
    {
      "id": "c21e63cc-062e-4380-9c05-02ae1a18ec99",
      "slug": "rasizm-na-dysku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wyprawa-czarownic/rasizm-na-dysku",
      "text": "Rasizm na Dysku nie stanowił problemu, ponieważ – przy wszystkich trollach, krasnoludach i innych – gatunkizm był o wiele ciekawszy. Biali i czarni żyli w doskonalej zgodzie i wspólnie prześladowali zielonych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Wyprawa czarownic",
        "slug": "wyprawa-czarownic",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wyprawa-czarownic"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "hipokryzja",
          "slug": "hipokryzja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hipokryzja"
        },
        {
          "name": "rasizm",
          "slug": "rasizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rasizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyprawa_czarownic",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:52"
    },
    {
      "id": "86577f35-69b4-4340-91ec-2da22042ba6e",
      "slug": "zaczynala-pojmowac-ze-jesli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/rownoumagicznienie/zaczynala-pojmowac-ze-jesli",
      "text": "Zaczynała pojmować, że jeśli ktoś ignoruje zasady, w połowie przypadków ludzie spokojnie napiszą je na nowo tak, żeby się do niego nie odnosiły.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Równoumagicznienie",
        "slug": "rownoumagicznienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/rownoumagicznienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/R%C3%B3wnoumagicznienie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:46"
    },
    {
      "id": "e24caf33-d61b-4368-b237-77ff34a7347d",
      "slug": "przesada-jest-w-zlym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/emigranci/przesada-jest-w-zlym",
      "text": "Przesada jest w złym guście, przesada jest cechą ludzi z awansu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sławomir Mrożek",
        "slug": "slawomir-mrozek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek"
      },
      "book": {
        "title": "Emigranci",
        "slug": "emigranci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/emigranci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/S%C5%82awomir_Mro%C5%BCek#Emigranci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:42"
    },
    {
      "id": "9279077e-1232-492f-b4bf-dee4e7019796",
      "slug": "ale-czy-znajdziesz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/emigranci/ale-czy-znajdziesz",
      "text": "Ale czy znajdziesz drugie takie miejsce, gdzie sąsiad byłby dokładnie w tej samej sytuacji co ty? Gdzie panuje podobna równość? Nigdzie. Nic nie szkodzi, że jest to równość w upodleniu, najważniejsze, że jest autentyczna, wyraźna, a nawet przejaskrawiona, karykaturalnie ekspresjonistyczna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sławomir Mrożek",
        "slug": "slawomir-mrozek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek"
      },
      "book": {
        "title": "Emigranci",
        "slug": "emigranci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/slawomir-mrozek/emigranci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/S%C5%82awomir_Mro%C5%BCek#Emigranci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:42"
    },
    {
      "id": "26ba9a6b-ce83-41c7-87ce-7e627c2c9315",
      "slug": "panstwo-ktorego-dyplomaci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-lysiak/rzeczpospolita-klamcow-salon/panstwo-ktorego-dyplomaci",
      "text": "Państwo, którego dyplomaci nie znają języków, którego moraliści nie mają wstydu, i którego intelektualiści cierpią na brak inteligencji – nie urodzi prawdziwych arcydzieł kręceniem biczów z piasku i lepieniem buław z łajna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Waldemar Łysiak",
        "slug": "waldemar-lysiak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-lysiak"
      },
      "book": {
        "title": "Rzeczpospolita Kłamców. Salon",
        "slug": "rzeczpospolita-klamcow-salon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-lysiak/rzeczpospolita-klamcow-salon"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Waldemar_%C5%81ysiak#Rzeczpospolita_k%C5%82amc%C3%B3w_%E2%80%93_Salon",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:38"
    },
    {
      "id": "fe7b26b3-ae6e-4896-a349-f34fe961b068",
      "slug": "polak-nie-kocha",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-lysiak/dobry/polak-nie-kocha",
      "text": "Polak nie kocha zemsty, nie potrafi nią żyć, chęć jej dokonania przechodzi mu prędko, nie szuka odwetu maniakalnie. Południowiec rzekłby, iż to rodzaj kalectwa, na które cierpi cały naród. Polacy się nie mszczą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Waldemar Łysiak",
        "slug": "waldemar-lysiak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-lysiak"
      },
      "book": {
        "title": "Dobry",
        "slug": "dobry",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/waldemar-lysiak/dobry"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 102,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "zemsta",
          "slug": "zemsta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zemsta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Waldemar_%C5%81ysiak#Dobry",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:37"
    },
    {
      "id": "c44a22a7-5dbb-4ffc-b14a-6be0f077989a",
      "slug": "przez-te-siedemnascie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/melchior-wankowicz/szczeniece-lata/przez-te-siedemnascie",
      "text": "Przez te siedemnaście lat byłem w siedemnastu krajach. I w siedemnastu krajach widziałem siedemnaście innych katolicyzmów, siedemnaście innych demokracji, siedemnaście innych komunizmów. Katolik w Abisynii kastruje niewolników, katolik w Anglii czyta Biblię. Widziałem we Francji odezwy komunistów skierowane do rentierów z wezwaniem o poparcie. A demokracja w każdym kraju inną rzepkę skrobie. Wielkie idee adaptują się do podłoża cywilizacyjnego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Melchior Wańkowicz",
        "slug": "melchior-wankowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/melchior-wankowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Szczenięce lata",
        "slug": "szczeniece-lata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/melchior-wankowicz/szczeniece-lata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 11,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Melchior_Wa%C5%84kowicz#Szczeni%C4%99ce_lata_(1934)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:37"
    },
    {
      "id": "abbdf328-e1f4-4012-a2fd-4a16da7532b3",
      "slug": "teraz-w-xx-wieku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/melchior-wankowicz/szczeniece-lata/teraz-w-xx-wieku",
      "text": "Teraz w XX wieku ustrój patriarchalny był we krwi obu stron zakorzeniony głęboko, potrzebny jak woda, jak powietrze. Chłop lubił czuć silną rękę nad sobą, rozumiał się na tej pańskości i kochał się w niej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Melchior Wańkowicz",
        "slug": "melchior-wankowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/melchior-wankowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Szczenięce lata",
        "slug": "szczeniece-lata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/melchior-wankowicz/szczeniece-lata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 77,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Melchior_Wa%C5%84kowicz#Szczeni%C4%99ce_lata_(1934)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:37"
    },
    {
      "id": "43133991-c5c6-4ce9-bb21-66140b28c0d8",
      "slug": "co-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marek-aureliusz/rozmyslania/co-nie-jest",
      "text": "Co nie jest pożyteczne dla roju, i dla pszczoły nie jest pożyteczne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marek Aureliusz",
        "slug": "marek-aureliusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marek-aureliusz"
      },
      "book": {
        "title": "Rozmyślania",
        "slug": "rozmyslania",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marek-aureliusz/rozmyslania"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marek_Aureliusz#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:35"
    },
    {
      "id": "41a15271-7247-43e6-8ce9-c3a583e4dd56",
      "slug": "przed-wojna-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-boy-zelenski/nasi-okupanci/przed-wojna-bylo",
      "text": "Przed wojną było w Polsce co najmniej kilkanaście dużych dzienników o zabarwieniu antyklerykalnym; dziś nie ma ani jednego, mimo że napór kleru jest nieskończenie większy, nastrój zaś inteligencji miejskiej zdecydowanie antyklerykalny. Pod tym względem dzienniki nasze nie są w żadnej mierze odbiciem rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Boy-Żeleński",
        "slug": "tadeusz-boy-zelenski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-boy-zelenski"
      },
      "book": {
        "title": "Nasi okupanci",
        "slug": "nasi-okupanci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-boy-zelenski/nasi-okupanci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 43,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        },
        {
          "name": "media",
          "slug": "media",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nasi_okupanci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:35"
    },
    {
      "id": "f2312adf-d0b8-4c0d-a5e7-ec0d59ff1b9b",
      "slug": "szkoly-nie-sa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gene-brewer/k-pax/szkoly-nie-sa",
      "text": "Szkoły nie są po to, żeby uczyć. Istnieją jedynie w tym celu, żeby społeczeństwo mogło przekazywać swoim dzieciom to, w co wierzy i co uważa za wartości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gene Brewer",
        "slug": "gene-brewer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gene-brewer"
      },
      "book": {
        "title": "K-pax",
        "slug": "k-pax",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gene-brewer/k-pax"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "dzieci",
          "slug": "dzieci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzieci"
        },
        {
          "name": "edukacja",
          "slug": "edukacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/edukacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gene_Brewer#K-PAX",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:34"
    },
    {
      "id": "c9bff772-8cb5-4dd5-b226-2ea76ab78fd3",
      "slug": "gdyby-wnosic-z-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-boy-zelenski/nasi-okupanci/gdyby-wnosic-z-tego",
      "text": "Gdyby wnosić z tego, co znajduje się w naszych pismach, można by nabrać przekonania o niesłychanym wręcz sklerykalizowaniu naszego kraju. Niewątpliwie, biorąc rzecz zewnętrznie, Polska jest klerykalna. Kina ani dansingu nie otworzy nikt bez święconej wody. Ale klerykalna była do ostatnich czasów i Hiszpania; pod tą powierzchnią mogą się kryć niespodzianki. Podejrzewam, że i u nas jest w tym wiele fikcji, i ta fikcja ma swoje niebezpieczeństwa. Źle jest, gdy przy machinie parowej brak jest strzałki, która wskazuje ciśnienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Boy-Żeleński",
        "slug": "tadeusz-boy-zelenski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-boy-zelenski"
      },
      "book": {
        "title": "Nasi okupanci",
        "slug": "nasi-okupanci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-boy-zelenski/nasi-okupanci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 43,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nasi_okupanci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:34"
    },
    {
      "id": "7b4d5acc-3343-4a15-b3bf-df7f8b3d143d",
      "slug": "nie-wincie-politykow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gene-brewer/na-promieniu-swiatla/nie-wincie-politykow",
      "text": "Nie wińcie polityków za wasze problemy. Oni są tylko odzwierciedleniem was samych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gene Brewer",
        "slug": "gene-brewer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gene-brewer"
      },
      "book": {
        "title": "Na promieniu światła",
        "slug": "na-promieniu-swiatla",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gene-brewer/na-promieniu-swiatla"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Gene_Brewer#Na_promieniu_%C5%9Bwiat%C5%82a",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:34"
    },
    {
      "id": "281652da-1c62-443c-8b01-e78c9ffc17b0",
      "slug": "trzeba-sie-dziwic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-boy-zelenski/nasi-okupanci/trzeba-sie-dziwic",
      "text": "Trzeba się dziwić bierności, z jaką społeczeństwo oczekuje, co – bez jego udziału – zdecyduje ktoś o jego losie i w czym potem bezradnie tkwić będą całe pokolenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Boy-Żeleński",
        "slug": "tadeusz-boy-zelenski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-boy-zelenski"
      },
      "book": {
        "title": "Nasi okupanci",
        "slug": "nasi-okupanci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-boy-zelenski/nasi-okupanci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 19,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tadeusz_Boy-%C5%BBele%C5%84ski#Nasi_okupanci_(1932)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:34"
    },
    {
      "id": "3e3ef7a9-0a81-46d0-9f1d-33722c10c95f",
      "slug": "jednak-wierze-ze-ludy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki/beniowski/jednak-wierze-ze-ludy",
      "text": "Jednak wierzę, że ludy płyną jak łańcuch żurawi W postęp.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Juliusz Słowacki",
        "slug": "juliusz-slowacki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki"
      },
      "book": {
        "title": "Beniowski",
        "slug": "beniowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/juliusz-slowacki/beniowski"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Beniowski",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:27"
    },
    {
      "id": "794ece0f-0134-48f8-b040-55f5d79e92b1",
      "slug": "prawda-ze-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz/prawda-ze-sie",
      "text": "Prawda, że się wywodzim wszyscy od Adama, Alem słyszał, że chłopi pochodzą od Chama, Żydowie od Jafeta, my szlachta od Sema, A więc panujem jako starsi nad obiema. Jużci pleban inaczej uczy na ambonie... Powiada, że to było tak w Starym Zakonie, Ale skoro Chrystus Pan, choć z królów pochodził, Między Żydami w chłopskiej stajni się urodził, Odtąd więc wszystkie stany porównał i zgodził",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Tadeusz",
        "slug": "pan-tadeusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Tadeusz_(poemat)#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:24"
    },
    {
      "id": "f2547feb-f73a-4149-803b-7a9c46315d62",
      "slug": "bo-paryz-czesta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz/bo-paryz-czesta",
      "text": "Bo Paryż częstą mody odmianą się chlubi, A co Francuz wymyśli, to Polak polubi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Mickiewicz",
        "slug": "adam-mickiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Tadeusz",
        "slug": "pan-tadeusz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-mickiewicz/pan-tadeusz"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "moda",
          "slug": "moda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pan_Tadeusz_(poemat)#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:23"
    },
    {
      "id": "2cf6be36-47d6-49fc-a2d6-87bd8fc03652",
      "slug": "filarami-ludzkiego-spoleczenstwa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze/filarami-ludzkiego-spoleczenstwa",
      "text": "Filarami ludzkiego społeczeństwa są: chciwość, strach i przekupstwo.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erich Maria Remarque",
        "slug": "erich-maria-remarque",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque"
      },
      "book": {
        "title": "Trzej towarzysze",
        "slug": "trzej-towarzysze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/trzej-towarzysze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "chciwość",
          "slug": "chciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chciwosc"
        },
        {
          "name": "korupcja",
          "slug": "korupcja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/korupcja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzej_towarzysze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:21"
    },
    {
      "id": "b270678a-b769-4073-bdb4-73a17d26c7d3",
      "slug": "tylko-starozytni-grecy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/luk-triumfalny/tylko-starozytni-grecy",
      "text": "Tylko starożytni Grecy mieli bóstwa pijaństwa i radości: Dionizosa i Bachusa. My mamy za to Freuda, kompleks niższości i psychoanalizę. Boimy się wielkich słów w miłości, a lubimy je w polityce. Smutne pokolenie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erich Maria Remarque",
        "slug": "erich-maria-remarque",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque"
      },
      "book": {
        "title": "Łuk Triumfalny",
        "slug": "luk-triumfalny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/luk-triumfalny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#%C5%81uk_triumfalny_(1945)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:19"
    },
    {
      "id": "6c00ccd3-b5de-422d-9a6c-c662f66b29aa",
      "slug": "swiat-w-dalszym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/luk-triumfalny/swiat-w-dalszym",
      "text": "Świat w dalszym ciągu dąży do samobójstwa i łudzi się, że nic się nie stanie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Erich Maria Remarque",
        "slug": "erich-maria-remarque",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque"
      },
      "book": {
        "title": "Łuk Triumfalny",
        "slug": "luk-triumfalny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/luk-triumfalny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#%C5%81uk_triumfalny_(1945)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:19"
    },
    {
      "id": "daac4714-2996-4c32-9770-44fdc56ad08f",
      "slug": "swiat-jest-w-pewnym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/summa-technologiae/swiat-jest-w-pewnym",
      "text": "Świat jest w pewnym sensie jak człowiek chory, który sądzi, że albo wnet wyzdrowieje, albo niebawem umrze, i nawet do głowy mu nie przychodzi, że może, kwękając, z okresowymi pogorszeniami i poprawami dożyć późnej starości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Summa technologiae",
        "slug": "summa-technologiae",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/summa-technologiae"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Summa_technologiae_(1964)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:17"
    },
    {
      "id": "93690a7b-050d-4de1-a3d4-5c5159d18119",
      "slug": "porownalismy-cywilizacje-ekspansywna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/summa-technologiae/porownalismy-cywilizacje-ekspansywna",
      "text": "Porównaliśmy cywilizację ekspansywną do gwiazdy supernowej. Jak gwiazda w eksplozji spala swoje zasoby materialne, tak cywilizacja zużywa rezerwy ludzkie w „łańcuchowej reakcji” lawinowego wzrostu nauki. Może jednak – spyta ktoś sceptyczny – przesadziłem w tym porównaniu?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Summa technologiae",
        "slug": "summa-technologiae",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/summa-technologiae"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "nauka",
          "slug": "nauka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nauka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Summa_technologiae_(1964)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:17"
    },
    {
      "id": "a6f4d8df-f62c-471b-88d8-99f0ef1d2847",
      "slug": "trudno-panu-to-zrozumiec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/powrot-z-gwiazd/trudno-panu-to-zrozumiec",
      "text": "Trudno panu to zrozumieć. Ale argumenty rozumu są bezsilne wobec panującej obyczajowości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Powrót z gwiazd",
        "slug": "powrot-z-gwiazd",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/powrot-z-gwiazd"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Powr%C3%B3t_z_gwiazd_(1961)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:16"
    },
    {
      "id": "7c1044b5-cd63-4034-af23-9211a064f9a5",
      "slug": "ogol-nie-zdaje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/powrot-z-gwiazd/ogol-nie-zdaje",
      "text": "Ogół nie zdaje sobie z tego sprawy… (…) Z tego, że ginie duch eksploracji. Że nie ma wypraw, o tym wiedzą. Ale nie myślą o tym. Myślą, że nie ma wypraw, bo są niepotrzebne i tyle. Ale są tacy, którzy doskonale widzą i wiedzą, co siędzieje, jakie to będzie miało konsekwencje. Jakie już ma. (…) Mli-mli. Mli-mli po wiek wieków. Już nikt nie poleci do gwiazd. Już nikt nie zaryzykuje niebezpiecznego eksperymentu. Już nikt nie wypróbuje na sobie nowego lekarstwa. Co, nie wiedzą o tym? Wiedzą! I gdyby się ogłosiło, kto my jesteśmy, cośmy zrobili, po cośmy lecieli, co to było, to nigdy, rozumiesz, nigdy nie udałoby się ukryć tej tragedii!!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Powrót z gwiazd",
        "slug": "powrot-z-gwiazd",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/powrot-z-gwiazd"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Powr%C3%B3t_z_gwiazd_(1961)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:16"
    },
    {
      "id": "4e2d7469-275e-4aac-9782-32b94dc9acca",
      "slug": "odwrotna-proporcjonalnosc-liczby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/okamgnienie/odwrotna-proporcjonalnosc-liczby",
      "text": "Odwrotna proporcjonalność liczby żyjących do wagi i godności indywidualnej egzystencji jest faktem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Okamgnienie",
        "slug": "okamgnienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/okamgnienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 151,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Okamgnienie_(2000)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:14"
    },
    {
      "id": "92b51855-00a8-49f2-9fce-80c5332fc092",
      "slug": "przed-dwudziestu-laty",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana/przed-dwudziestu-laty",
      "text": "Przed dwudziestu laty podróż z Europy do Stanów trwała siedem godzin; kosztem osiemnastu miliardów dolarów skrócono ten czas do pięćdziesięciu minut. Wiadomo już, że dzięki dalszym miliardom ten czas lotu uda się skrócić o połowę. Pasażer, wysterylizowany na ciele i umyśle (żeby nie zawlókł do nas ani azjatyckiej grypy, ani azjatyckich myśli), naładowany witaminami i widowiskiem filmowym z puszki, będzie mógł przenosić się z miasta do miasta, z kontynentu na kontynent, z planety na planetę – coraz pewniej i szybciej, a wizja takiej fenomenalnej sprawności instrumentów opiekuńczych ma zatkać nam usta, byś­my nie zdołali spytać, do czego właściwie te błyskawiczne peregrynacje służą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Głos Pana",
        "slug": "glos-pana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C5%82os_Pana",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:13"
    },
    {
      "id": "542a3f69-70d9-4961-a2d5-fe3763d20b4e",
      "slug": "proroctwa-mcluhana-spelniaja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/katar/proroctwa-mcluhana-spelniaja",
      "text": "Proroctwa McLuhana spełniają się, ale na opak, jak to zwykle bywa z proroctwami. Powstaje ta jego globalna wioska, tyle że rozpołowiona. Biedniejsza połowa się męczy, a bogatsza importuje te męki telewizją i współczuje im zdalnie. Już wiadomo nawet, że tak dłużej nie może być, ale jakoś wciąż jest. Nikt mnie nie pytał, co myślę o nowej doktrynie departamentu stanu, doktrynie „przeczekiwania” wewnątrz sanitarnych kordonów ekonomicznych, więc milczałem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Katar",
        "slug": "katar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/katar"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "media",
          "slug": "media",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media"
        },
        {
          "name": "nierówności społeczne",
          "slug": "nierownosci-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nierownosci-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Katar_(1976)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:13"
    },
    {
      "id": "06bcb7ed-d32b-4964-9052-3aacf794f2b3",
      "slug": "ludzkosc-tak-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/katar/ludzkosc-tak-sie",
      "text": "Ludzkość tak się rozmnożyła i zgęściła, że zaczynają nią rządzić prawa atomowe. Każdy atom gazu porusza się chaotycznie, lecz właśnie ten chaos rodzi porządek jako stałość ciśnienia, temperatury, ciężaru właściwego i tak dalej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Katar",
        "slug": "katar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/katar"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Katar_(1976)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:13"
    },
    {
      "id": "6fa6211c-f6b7-47c9-bfbc-98a36f89e9c2",
      "slug": "cywilizacja-tak-rozciagnieta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana/cywilizacja-tak-rozciagnieta",
      "text": "Cywilizacja tak „rozciągnięta” technoekonomicznie jak nasza, z czołówką tonącą w bogactwie i odwodami mrącymi z głodu, tym właśnie rozciągnięciem swoim ma już nadany kierunek dalszego rozwoju. Najpierw dlatego, że zapóźnione odwody usiłują dogonić czołówkę w jej materialnym bogactwie, które przez to tylko, iż jeszcze nie zostało osiągnięte, wydaje się usprawiedliwieniem wysiłku ścigania, a z kolei, że zamożna czołówka, jako obiekt zazdrości i współzawodnictwa, zostaje utwierdzona tym w swojej wartości. Skoro inni ją naśladują, najwyraźniej to, co ona robi, musi być nie tylko dobre, ale wprost znakomite! Proces staje się więc kołowy – gdyż zachodzi dodatnie sprzężenie motywów napędzających dalszy ruch naprzód, spinany jeszcze dodatkowo ostrogą politycznych antagonizmów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Głos Pana",
        "slug": "glos-pana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "cywilizacja",
          "slug": "cywilizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja"
        },
        {
          "name": "nierówności społeczne",
          "slug": "nierownosci-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nierownosci-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C5%82os_Pana",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:12"
    },
    {
      "id": "65532841-c94b-4ca1-ad47-c237dcde71f7",
      "slug": "kultura-umozliwia-to-co-biologicznie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/filozofia-przypadku/kultura-umozliwia-to-co-biologicznie",
      "text": "Kultura umożliwia to, co biologicznie niemożliwe: tworzenie strategii zarazem rewolucyjnych i odwracalnych, to jest dających się rewidować i przekształcać w tempie nieosiągalnym dla plazmy dziedzicznej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Filozofia przypadku",
        "slug": "filozofia-przypadku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/filozofia-przypadku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Filozofia_przypadku_(1968)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:12"
    },
    {
      "id": "1c9a4995-a7a7-4f37-9c0e-054d9d20bd60",
      "slug": "jednakowoz-wiemy-teraz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana/jednakowoz-wiemy-teraz",
      "text": "Jednakowoż wiemy teraz na pewno, że gdy po planetach będą się przechadzali pierwsi wysłannicy Ziemi, inni jej synowie nie o wyprawach takich będą marzyć, lecz o kawałku chleba.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Głos Pana",
        "slug": "glos-pana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/glos-pana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#G%C5%82os_Pana_(1968)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:12"
    },
    {
      "id": "1db35c53-fd78-4c54-9656-bf4ceb3cfd93",
      "slug": "sa-trzy-zasady",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/dzienniki-gwiazdowe/sa-trzy-zasady",
      "text": "[Są] trzy zasady pozwalające nieomylnie wykrywać społeczności najwyżej rozwinięte. Są to Reguły Śmieci, Szumu i Plam. Każda cywilizacja w fazie technicznej zaczyna z wolna tonąć w odpadkach, które sprawiają jej ogromne kłopoty, aż wyprowadzi śmietniska w przestrzeń kosmiczną; żeby zaś nie przeszkadzały zbytnio w kosmonautyce, umieszcza się je na specjalnie wyosobnionej orbicie. W ten sposób powstaje rosnący pierścień wysypisk, i właśnie po jego obecności można rozpoznać wyższą erę postępu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Dzienniki gwiazdowe",
        "slug": "dzienniki-gwiazdowe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/dzienniki-gwiazdowe"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "cywilizacja",
          "slug": "cywilizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Lem#Dzienniki_gwiazdowe_(1957)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:11"
    },
    {
      "id": "ae262fdf-ea65-48e1-927a-bb67d2e06d6d",
      "slug": "okres-oswiecenia-to-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/udlaw-sie/okres-oswiecenia-to-juz",
      "text": "Okres Oświecenia to już przeszłość. Teraz żyjemy w epoce Oszustwienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Chuck Palahniuk",
        "slug": "chuck-palahniuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk"
      },
      "book": {
        "title": "Udław się",
        "slug": "udlaw-sie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/udlaw-sie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "kłamstwo",
          "slug": "klamstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klamstwo"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "gra słów",
          "slug": "gra-slow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gra-slow"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Chuck_Palahniuk#Ud%C5%82aw_si%C4%99_(2001)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:10"
    },
    {
      "id": "0c13a6f0-fadf-4be3-aa1f-7cbfb9b8ffdd",
      "slug": "prawdziwi-ludzie-udaja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/udlaw-sie/prawdziwi-ludzie-udaja",
      "text": "Prawdziwi ludzie udają nieprawdziwych ludzi z wyimaginowanymi problemami, a prawdziwi ludzie oglądają to, żeby zapomnieć o prawdziwych problemach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Chuck Palahniuk",
        "slug": "chuck-palahniuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk"
      },
      "book": {
        "title": "Udław się",
        "slug": "udlaw-sie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/udlaw-sie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Chuck_Palahniuk#Ud%C5%82aw_si%C4%99_(2001)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:10"
    },
    {
      "id": "f0d0871b-b5e5-4df9-aff7-78c682dde4b6",
      "slug": "ludzie-od-tylu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/udlaw-sie/ludzie-od-tylu",
      "text": "Ludzie od tylu lat harowali, żeby świat był bezpieczny i zorganizowany. Bo nikt nie zdawał sobie sprawy, do jakiego stopnia stanie się nudny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Chuck Palahniuk",
        "slug": "chuck-palahniuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk"
      },
      "book": {
        "title": "Udław się",
        "slug": "udlaw-sie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/udlaw-sie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Chuck_Palahniuk#Ud%C5%82aw_si%C4%99_(2001)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:09"
    },
    {
      "id": "8c7956a8-813b-4537-82fb-9be0e4a72825",
      "slug": "jest-tak-jakbysmy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/rozbitek/jest-tak-jakbysmy",
      "text": "Jest tak, jakbyśmy mieli wszczepioną tę samą sztuczną pamięć. Nie pamiętamy prawie nic z naszego prawdziwego dzieciństwa, ale pamiętamy wszystko, co zdarzyło się w rodzinach z telewizyjnych seriali. Mamy te same najważniejsze cele. Wszyscy przeżywamy te same lęki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Chuck Palahniuk",
        "slug": "chuck-palahniuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk"
      },
      "book": {
        "title": "Rozbitek",
        "slug": "rozbitek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/rozbitek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Chuck_Palahniuk#Rozbitek_(1999)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:09"
    },
    {
      "id": "d3992129-6508-455f-968d-b990c85fc00c",
      "slug": "jestesmy-medium-cywilizacyjnym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/kolysanka/jestesmy-medium-cywilizacyjnym",
      "text": "Jesteśmy medium cywilizacyjnym. Gospodarzem. Niektórzy wciąż się łudzą, że sami kierują swoim życiem. Jesteśmy opętani. Każdy z nas jest nawiedzony i nawiedzany. Stale żyje w nas coś obcego. Całe nasze życie jest wehikułem dla czegoś, co ma się objawić. Dla złego ducha. Dla teorii. Kampanii marketingowej. Strategii politycznej. Doktryny religijnej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Chuck Palahniuk",
        "slug": "chuck-palahniuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk"
      },
      "book": {
        "title": "Kołysanka",
        "slug": "kolysanka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/kolysanka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Chuck_Palahniuk#Ko%C5%82ysanka_(2002)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:08"
    },
    {
      "id": "1a243a6b-484e-4a07-ad5e-a83f80acbe34",
      "slug": "poczciwy-george-orwell",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/kolysanka/poczciwy-george-orwell",
      "text": "Poczciwy George Orwell pojmował to na opak. Wielki Brat nie obserwuje. On śpiewa i tańczy. Wyciąga króliki z kapelusza. Wielki Brat dba o to, żeby zaprzątać naszą uwagę od chwili, gdy się budzimy. Pilnuje, żebyśmy stale byli rozproszeni. Pilnuje, żeby bez przerwy coś nas pochłaniało. Stara się, żeby nasza wyobraźnia usychała. Aż w końcu będzie równie przydatna jak wyrostek robaczkowy. Wielki Brat robi wszystko, żebyśmy ani przez chwilę nie mieli spokoju. Takie tuczenie jest gorsze od inwigilacji. Skoro świat wypełnia nas po dziurki w nosie, nikt nie musi się przejmować tym, co dzieje się w jego głowie. A kiedy już ludzka wyobraźnia ulegnie atrofii, nikt nigdy nie będzie stanowił zagrożenia dla świata.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Chuck Palahniuk",
        "slug": "chuck-palahniuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk"
      },
      "book": {
        "title": "Kołysanka",
        "slug": "kolysanka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/chuck-palahniuk/kolysanka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "media",
          "slug": "media",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media"
        },
        {
          "name": "inwigilacja",
          "slug": "inwigilacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/inwigilacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Chuck_Palahniuk#Ko%C5%82ysanka_(2002)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:08"
    },
    {
      "id": "5aec73e5-d8a0-4e08-9f6a-24b793f5c896",
      "slug": "prawu-nie-na-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/platon/panstwo/prawu-nie-na-tym",
      "text": "Prawu nie na tym zależy, aby jakiś jeden rodzaj ludzi był osobliwie szczęśliwy; prawo zmierza do tego stanu dla całego państwa; harmonizując obywateli namową i przymusem, skłania ich do tego, żeby się z sobą dzielili tym pożytkiem, jaki każdy potrafi przynieść dla wspólnego dobra; prawo samo wytwarza takich ludzi w państwie nie na to, żeby potem pozwolić każdemu, niech sobie idzie, którędy sam zechce, ale na to, żeby się nimi posługiwać dla zjednoczenia państwa",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Platon",
        "slug": "platon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/platon"
      },
      "book": {
        "title": "Państwo",
        "slug": "panstwo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/platon/panstwo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Platon#Pa%C5%84stwo",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:07"
    },
    {
      "id": "2926bb8c-9d52-4495-9476-23ca055eaf91",
      "slug": "kultura-przynosi-takze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/platon/prawa/kultura-przynosi-takze",
      "text": "Kultura przynosi także zwycięstwo, choć zwycięstwo czasem obniża kulturę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Platon",
        "slug": "platon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/platon"
      },
      "book": {
        "title": "Prawa",
        "slug": "prawa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/platon/prawa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Platon#Prawa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:07"
    },
    {
      "id": "209e82e3-3db5-447f-aa7f-a7b13c6a4e53",
      "slug": "w-naszych-czasach-niezbednymi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya/w-naszych-czasach-niezbednymi",
      "text": "W naszych czasach niezbędnymi są tylko rzeczy zbędne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Oscar Wilde",
        "slug": "oscar-wilde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde"
      },
      "book": {
        "title": "Portret Doriana Graya",
        "slug": "portret-doriana-graya",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Portret_Doriana_Graya#Cytaty_z_fabu%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:06"
    },
    {
      "id": "09c9e4eb-ee50-49d1-a048-05dc9327580f",
      "slug": "w-naszych-czasach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya/w-naszych-czasach",
      "text": "W naszych czasach człowiek uczuwa obawę przed sobą samym. Zapomniano o najwyższym obowiązku, o obowiązku względem siebie. Oczywiście ludzie są dobroczynni. Karmią głodnych, odziewają żebraków. Ale własna ich dusza marznie i cierpi głód. Rasa nasza straciła odwagę. Może nie miała jej nigdy. Obawa przed społeczeństwem, na której opiera się moralność, obawa przed Bogiem, będąca tajemnicą religii – oto dwie potęgi, które nami rządzą. A jednak…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Oscar Wilde",
        "slug": "oscar-wilde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde"
      },
      "book": {
        "title": "Portret Doriana Graya",
        "slug": "portret-doriana-graya",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Portret_Doriana_Graya#Cytaty_z_fabu%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:06"
    },
    {
      "id": "a749db99-c979-4947-a9f2-5681acf7e013",
      "slug": "lepiej-nie-roznic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya/lepiej-nie-roznic",
      "text": "Lepiej nie różnić się od swych bliźnich. Brzydkim i głupim najprzyjemniej na tym świecie. Mogą sobie spokojnie siedzieć i przyglądać się zabawie. Jeśli nic nie wiedzą o zwycięstwie, to bywa im też zaoszczędzona świadomość klęski. Żyją, jak powinniśmy żyć wszyscy: cicho, obojętnie, bez niepokoju. Nie powodują zguby innych, ale też i inni nie powodują ich zguby. Twoje stanowisko, Henryku, twój dobrobyt, mój umysł, jakikolwiek on jest, mój talent, cokolwiek on wart, piękność Doriana Graya – wszyscy my odpokutujemy za to, co nam bogowie dali, odpokutujemy strasznie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Oscar Wilde",
        "slug": "oscar-wilde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde"
      },
      "book": {
        "title": "Portret Doriana Graya",
        "slug": "portret-doriana-graya",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Portret_Doriana_Graya#Cytaty_z_fabu%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:05"
    },
    {
      "id": "41d21347-0435-4a93-a53b-011309430e9c",
      "slug": "doskonale-rozumiem-wscieklosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya/doskonale-rozumiem-wscieklosc",
      "text": "Doskonale rozumiem wściekłość angielskiej demokracji na tak zwane występki wyższych klas. Masy czują, że pijaństwo, głupota, niemoralność są ich przywilejem i że każdy z nas, robiąc z siebie osła, dopuszcza się kłusownictwa w ich rejonie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Oscar Wilde",
        "slug": "oscar-wilde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde"
      },
      "book": {
        "title": "Portret Doriana Graya",
        "slug": "portret-doriana-graya",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Portret_Doriana_Graya#Cytaty_z_fabu%C5%82y",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:05"
    },
    {
      "id": "bdf9a976-86ee-4035-b1bc-9d65b4f0fb27",
      "slug": "swietosc-majestat-wladza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/swietosc-majestat-wladza",
      "text": "Świętość, majestat, władza, prawo, moralność, miłość, śmieszność, głupota, mądrość, wszystko to wytwarza się z ludzi, jak alkohol z kartofli.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ślub",
        "slug": "slub",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:02"
    },
    {
      "id": "24189a2b-7132-49c3-a503-4bb3fe519fe9",
      "slug": "i-coz-z-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub/i-coz-z-tego",
      "text": "I cóż z tego, że każdy z nas, poszczególnie biorąc, jest całkowicie trzeźwy, rozsądny, zrównoważony, jeżeli wszyscy razem jesteśmy jednym olbrzymim szaleńcem, co z furią tarza się, ryczy, wije, naprzód pędzi na oślep granice własne przekraczając i wyrywając siebie z siebie… Szał jest poza nami, na zewnątrz…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ślub",
        "slug": "slub",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/slub"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#%C5%9Alub",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:01"
    },
    {
      "id": "7d79f5b4-ad49-4b65-a051-becf91f03bed",
      "slug": "coz-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/operetka/coz-to-jest",
      "text": "Cóż to jest, phoszę państwa, ahystokhacja? Ahystokhacja to ahystokhacja, nic więcej. Ahystokhacja to ahystokhacja. Proszęż zauważyć, na przykład, że ja wcale nie jestem lepszy od moich lokajów, a nawet, que sais-je, może jestem gohszy, bo przecie, to tajemnica poliszynela, jestem oghaniczony umysłowo ignohant, leń, bęcwał, zhesztą nudziarz i khetyn, żahłok, smakosz i osioł. A moja żona jest, tout le monde le sait, skończoną oślicą. Ale jestem wszak księciem Himalaj, więc jednak moje khetyństwo jest, jakby nie było, khetyństwem czyim? Księcia Himalaj.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Operetka",
        "slug": "operetka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/operetka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Witold_Gombrowicz#Operetka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:00"
    },
    {
      "id": "f7f6a443-45fe-4ad2-b58a-9055fbba71a5",
      "slug": "istnieje-gatunek-zjawisk",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/iwona-ksiezniczka-burgunda-pisma-zebrane/istnieje-gatunek-zjawisk",
      "text": "Istnieje gatunek zjawisk, których dżentelmen nie może znać z tej przyczyny, że gdyby je poznał, przestałby być dżentelmenem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Iwona, księżniczka Burgunda. Pisma zebrane",
        "slug": "iwona-ksiezniczka-burgunda-pisma-zebrane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/iwona-ksiezniczka-burgunda-pisma-zebrane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Iwona,_ksi%C4%99%C5%BCniczka_Burgunda",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:59"
    },
    {
      "id": "034ff9f0-ba04-4201-8897-38acb8992e59",
      "slug": "przez-powtarzanie-przez",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke/przez-powtarzanie-przez",
      "text": "Przez powtarzanie, przez powtarzanie najsnadniej tworzy się wszelka mitologia!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ferdydurke",
        "slug": "ferdydurke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ferdydurke",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:58"
    },
    {
      "id": "e2cc3c07-7ffe-4a6d-9e84-9f1581ea17b6",
      "slug": "aktorstwo-dnia-codziennego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/aktorstwo-dnia-codziennego",
      "text": "Aktorstwo dnia codziennego tym się różni od aktorstwa w teatrze, że wszyscy grają przed wszystkimi i wiedzą nawzajem o sobie, że grają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Zniewolony umysł",
        "slug": "zniewolony-umysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "9a7cdeb4-7cf4-4cff-bf7d-18ac9a5f218a",
      "slug": "posrod-zarcikow-anegdotek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/traktat-moralny-traktat-poetycki/posrod-zarcikow-anegdotek",
      "text": "Pośród żarcików, anegdotek, Szlachecki wspominając miodek, Chyli się Polska w trudne czasy Przed bóstwem wódki i kiełbasy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat moralny. Traktat poetycki",
        "slug": "traktat-moralny-traktat-poetycki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/traktat-moralny-traktat-poetycki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czes%C5%82aw_Mi%C5%82osz#Traktat_moralny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "010f969d-b6ac-4e08-888e-fe12f36517eb",
      "slug": "strach-przed-bezwzglednoscia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/strach-przed-bezwzglednoscia",
      "text": "Strach przed bezwzględnością, z jaką system gospodarczy Zachodu odnosi się do pracowników nauki i sztuki, jest bardzo rozpowszechniony wśród intelektualistów wschodnich.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Zniewolony umysł",
        "slug": "zniewolony-umysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "b9c3388c-c185-41f0-86ff-a2791b676539",
      "slug": "w-miescie-wszystkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/rodzina-polanieckich-tom-1/w-miescie-wszystkie",
      "text": "W mieście wszystkie dziwactwa ludzkie i śmieszności ścierają się wzajemnie, a na wsi łatwiej ludzie zmieniają się w oryginałów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Henryk Sienkiewicz",
        "slug": "henryk-sienkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Rodzina Połanieckich. Tom 1",
        "slug": "rodzina-polanieckich-tom-1",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/henryk-sienkiewicz/rodzina-polanieckich-tom-1"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rodzina_Po%C5%82anieckich",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:51"
    },
    {
      "id": "b124d879-f297-4310-8cda-4dcd207d7f21",
      "slug": "niewielu-zdaje-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-conrad/opowiesci-niepokojace/niewielu-zdaje-sobie",
      "text": "Niewielu zdaje sobie sprawę z tego, że ich życie, istota ich charakteru, zdolności ich i zuchwalstwa wypływają tylko z wiary w bezpieczeństwo otoczenia. Odwaga, spokój, zaufanie; uczucia i zasady; wszystkie wielkie i wszystkie błahe myśli należą nie do jednostki, tylko do tłumu; do tłumu, który wierzy ślepo w niewzruszoną siłę swych instytucji i swej moralności, w potęgę swej policji i swej opinii. Ale zetknięcie z nagą, nieokiełznaną dziczą, z pierwotną naturą i pierwotnym człowiekiem, wzbudza w sercu nagły i głęboki niepokój.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Joseph Conrad",
        "slug": "joseph-conrad",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-conrad"
      },
      "book": {
        "title": "Opowieści niepokojące",
        "slug": "opowiesci-niepokojace",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-conrad/opowiesci-niepokojace"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Joseph_Conrad#Opowie%C5%9Bci_niepokoj%C4%85ce",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:47"
    },
    {
      "id": "8d9367ba-50d9-490a-9143-64b6bee2d493",
      "slug": "szkoly-sa-po-to-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura/sie/szkoly-sa-po-to-sie",
      "text": "Szkoły są po to – się pomyślało – żeby było łatwiej żyć. Do szkoły chodzi się po to, żeby się samemu za dużo nie nauczyć. Bo gdyby nie chodzić do szkół, to można by dużo więcej samemu się nauczyć, za dużo więcej, i wtedy już zupełnie nie można by żyć wśród ludzi i ich szkolnych problemów. Szkoły są dobre. Mądre nie są, ale dobre są.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Edward Stachura",
        "slug": "edward-stachura",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura"
      },
      "book": {
        "title": "Się",
        "slug": "sie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/edward-stachura/sie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 9,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Edward_Stachura#Si%C4%99",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:45"
    },
    {
      "id": "f8938d7e-f830-4be0-9074-8ceb07b3d73a",
      "slug": "teoretycznie-osiagnieto-rownosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/w-holdzie-katalonii/teoretycznie-osiagnieto-rownosc",
      "text": "Teoretycznie osiągnięto równość doskonałą, w praktyce również bardzo się do niej zbliżono. Można by rzec, iż miało się przedsmak socjalizmu, przez co rozumiem, że większość umysłów była owładnięta ideami socjalistycznymi. Wiele postaw życiowych, charakterystycznych dla rozwiniętych społeczeństw, takich jak snobizm, pogoń za pieniędzmi, lęk przed przełożonymi, przestało tutaj w naturalny sposób istnieć. Zatarły się zwykłe podziały klasowe i to w stopniu prawie niewyobrażalnym dla zdeprawowanej przez pieniądz Anglii; byli tylko chłopi i byliśmy my, i nikt nie był niczyim panem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "W hołdzie Katalonii",
        "slug": "w-holdzie-katalonii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/w-holdzie-katalonii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "równość",
          "slug": "rownosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownosc"
        },
        {
          "name": "socjalizm",
          "slug": "socjalizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/socjalizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/George_Orwell#W_ho%C5%82dzie_Katalonii_(1938)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:44"
    },
    {
      "id": "cf0a0ee3-7a8d-4e50-87db-02c5f8e93db0",
      "slug": "ludzie-usilowali-zachowywac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/w-holdzie-katalonii/ludzie-usilowali-zachowywac",
      "text": "Ludzie usiłowali zachowywać się prawdziwie po ludzku, a nie jak koła zębate w kapitalistycznej maszynie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "W hołdzie Katalonii",
        "slug": "w-holdzie-katalonii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/w-holdzie-katalonii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/George_Orwell#W_ho%C5%82dzie_Katalonii_(1938)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:44"
    },
    {
      "id": "ad4f8030-b9fe-4bb6-969e-bd9c69cc4d9a",
      "slug": "wiem-doskonale-ze-staly",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/w-holdzie-katalonii/wiem-doskonale-ze-staly",
      "text": "Wiem doskonale, że stały się teraz modne opinie, jakoby socjalizm nie miał nic wspólnego z równością. Na całym świecie zastępy partyjnych karierowiczów i niewydarzonych profesorów pochłonięte są udowadnianiem, że socjalizm to nic innego tylko planowy kapitalizm państwowy, w którym nadal istnieje wyzysk; na szczęście jest jeszcze zupełnie odmienna wizja tej ideologii.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "W hołdzie Katalonii",
        "slug": "w-holdzie-katalonii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/w-holdzie-katalonii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "równość",
          "slug": "rownosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownosc"
        },
        {
          "name": "socjalizm",
          "slug": "socjalizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/socjalizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/George_Orwell#W_ho%C5%82dzie_Katalonii_(1938)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:44"
    },
    {
      "id": "6ea25cba-9ffd-499c-a131-7baec8f6a2d0",
      "slug": "dusza-socjalizmu-powodem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/w-holdzie-katalonii/dusza-socjalizmu-powodem",
      "text": "„Duszą” socjalizmu, powodem, dla którego lgną do niego zwykli śmiertelnicy, gotowi za socjalizm nadstawiać karku, okazuje się idea równości. Dla większości ludzi socjalizm oznacza społeczeństwo bezklasowe, albo w ogóle nic nie znaczy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "W hołdzie Katalonii",
        "slug": "w-holdzie-katalonii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/w-holdzie-katalonii"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "równość",
          "slug": "rownosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownosc"
        },
        {
          "name": "socjalizm",
          "slug": "socjalizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/socjalizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/George_Orwell#W_ho%C5%82dzie_Katalonii_(1938)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:44"
    },
    {
      "id": "dd38933b-76c2-492a-a20a-6cbb2b17c983",
      "slug": "nie-zbuntuja-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/nie-zbuntuja-sie",
      "text": "Nie zbuntują się, póki nie zyskają świadomości, a nie zyskają jej, póki się nie zbuntują.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "dc97de41-fb36-4284-ad1e-e59a1ed7d747",
      "slug": "rodzili-sie-wyrastali",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/rodzili-sie-wyrastali",
      "text": "Rodzili się, wyrastali w rynsztokach, w wieku dwunastu lat szli do pracy, następnie przeżywali krótki okres rozkwitu urody i zmysłowości, w wieku lat dwudziestu żenili się, około trzydziestki wkraczali w wiek średni, a umierali na ogól około sześćdziesiątki. Ciężka praca fizyczna, prowadzenie domu i wychowywanie dzieci, sprzeczki z sąsiadami, filmy, piłka nożna, piwo, a przede wszystkim hazard zamykały ich horyzont myślowy. Utrzymanie proli w ryzach nie nastręczało trudności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "7b148b81-457d-4020-9b70-a6fc5fab2dce",
      "slug": "najgorsze-w-dwoch",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/najgorsze-w-dwoch",
      "text": "Najgorsze w Dwóch Minutach Nienawiści było nie to, iż człowiek czuł się zmuszony do takiego zachowania, ale że nie umiał się wręcz powstrzymać od przyłączenia do zbiorowego obłędu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "22e8bed7-44ec-4c84-8282-9d11d6fbd4b4",
      "slug": "spoleczenstwo-hierarchiczne-musi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/spoleczenstwo-hierarchiczne-musi",
      "text": "Społeczeństwo hierarchiczne musi opierać się na nędzy i ciemnocie, aby sprawnie funkcjonować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rok_1984#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:43"
    },
    {
      "id": "df80882e-2a6c-4f4d-bd96-7ece32b55788",
      "slug": "normalnosc-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984/normalnosc-nie-jest",
      "text": "Normalność nie jest kwestią statystyki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "George Orwell",
        "slug": "george-orwell",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell"
      },
      "book": {
        "title": "Rok 1984",
        "slug": "rok-1984",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/george-orwell/rok-1984"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "statystyka",
          "slug": "statystyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/statystyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/George_Orwell#Rok_1984_(1949)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:42"
    },
    {
      "id": "e796b613-ef7b-47a4-b3c7-20b045f7702a",
      "slug": "wszystko-zalezy-od-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara/wszystko-zalezy-od-tego",
      "text": "Wszystko zależy od tego, w jakim otoczeniu i środowisku człowiek przebywa. Środowisko – to wszystko, sam człowiek jest niczym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Zbrodnia i kara",
        "slug": "zbrodnia-i-kara",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zbrodnia_i_kara",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:37"
    },
    {
      "id": "c5b5f661-6054-4953-9e75-408320d2a857",
      "slug": "mimo-tych-zalet",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara/mimo-tych-zalet",
      "text": "Mimo tych zalet Andrzej Siemionowicz w istocie był głupkowaty. Przystał do postępowców i do „naszego młodego pokolenia” ze szczerego zamiłowania. Był jednym z licznej i różnorodnej rzeszy miernot, poronionych zdechlaków i niedouczonych zarozumialców, którzy czepiają się najmodniejszych i popularnych idei, aby je natychmiast strywializować i wykoślawić to wszystko, czemu sami służą, nieraz w najlepszej wierze.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Zbrodnia i kara",
        "slug": "zbrodnia-i-kara",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zbrodnia_i_kara",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:36"
    },
    {
      "id": "452279b3-9498-4186-97f0-064649f7bd43",
      "slug": "marzycielstwo-swiadczy-o-oddaniu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara/marzycielstwo-swiadczy-o-oddaniu",
      "text": "Marzycielstwo świadczy o oddaniu sprawie i o nienormalności warunków zewnętrznych, w jakich sprawa się rozgrywa. Jeżeli zaś dotąd mało zrobiono, to i czasu było niewiele. Nie mówię już o środkach. Osobiście uważam, że jednak coś niecoś zrobiono: rozpowszechnione zostały nowe, pożyteczne myśli, niektóre nowe, pożyteczne utwory zamiast dawnych marzycielskich i romantycznych; literatura nabiera cech dojrzałości; wypleniono i wyśmiano masę szkodliwych przesądów… Słowem, zerwaliśmy bezpowrotnie z przeszłością, a to już jest, moim zdaniem, krok pozytywny.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Zbrodnia i kara",
        "slug": "zbrodnia-i-kara",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/zbrodnia-i-kara"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zbrodnia_i_kara",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:36"
    },
    {
      "id": "68a3b6bd-342a-45dc-a2d0-281a23ce0f3c",
      "slug": "zawsze-i-wszedzie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy/zawsze-i-wszedzie",
      "text": "Zawsze i wszędzie zjawiają się podejrzane typy w czasach burzliwych lub pełnych wątpliwości. Nie mam na myśli tak zwanych postępowców. (…) W każdym okresie przejściowym wypływają na wierzch kanalie, które istnieją przecież w każdym społeczeństwie. Wypływają na wierzch i już zupełnie bezcelowo, nawet bezmyślnie ujawniają i krzewią niepokój i zniecierpliwienie. I te kanalie, może nieświadomie, trafiają pod komendę małej garstki „ludzi jutra”, którzy działają celowo i kierują tamtymi jak chcą, o ile zresztą nie są skończonymi idiotami, co także nieraz się zdarza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Biesy",
        "slug": "biesy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biesy#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:34"
    },
    {
      "id": "e0a0a904-b7f1-48af-a621-aa9de2b9b40b",
      "slug": "najpierw-urzadzcie-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy/najpierw-urzadzcie-tak",
      "text": "Najpierw urządźcie tak wszystko, by każdy człowiek był potrzebny, a dopiero potem go płódźcie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Biesy",
        "slug": "biesy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Fiodor_Dostojewski#Biesy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:33"
    },
    {
      "id": "7a06fc5a-f508-4b8d-b2d4-d3ca59badfa6",
      "slug": "spolem-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski/wesele/spolem-to-jest",
      "text": "„Społem” to jest malowanka, „społem” to jest duma panka, „społem” to jest chłopskie „w pysk”, „społem” to papuzia kochanka (…).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Wyspiański",
        "slug": "stanislaw-wyspianski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski"
      },
      "book": {
        "title": "Wesele",
        "slug": "wesele",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski/wesele"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wesele_(dramat)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:31"
    },
    {
      "id": "43875fa7-791d-4aa8-a68b-0cb44f2984c4",
      "slug": "chlop-potega-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski/wesele/chlop-potega-jest",
      "text": "Chłop potęgą jest i basta.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Wyspiański",
        "slug": "stanislaw-wyspianski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski"
      },
      "book": {
        "title": "Wesele",
        "slug": "wesele",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski/wesele"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wesele_(dramat)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:31"
    },
    {
      "id": "0ce860a4-5ad1-4f1d-bea1-83ef060d903e",
      "slug": "wyscie-sobie-a-my-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski/wesele/wyscie-sobie-a-my-sobie",
      "text": "Wyście sobie, a my sobie, każden sobie rzepkę skrobie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Wyspiański",
        "slug": "stanislaw-wyspianski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski"
      },
      "book": {
        "title": "Wesele",
        "slug": "wesele",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-wyspianski/wesele"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "egoizm",
          "slug": "egoizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
        },
        {
          "name": "przysłowia",
          "slug": "przyslowia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyslowia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wesele_(dramat)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:31"
    },
    {
      "id": "d4e14f2e-c52c-442a-948b-35c9e6650670",
      "slug": "nienawidziec-sie-wolno",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/nienawidziec-sie-wolno",
      "text": "– Nienawidzieć się wolno (…) kraść, zabijać… wszystko, wszystko wolno, tylko nie wolno kochać…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:30"
    },
    {
      "id": "ce8d78db-ed97-4153-987f-7152aa6aee9e",
      "slug": "oto-miniatura-kraju",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/oto-miniatura-kraju",
      "text": "Oto miniatura kraju (…) w którym wszystko dąży do spodlenia i wytępienia rasy. Jedni giną z niedostatku, drudzy z rozpusty. Praca odejmuje sobie od ust, ażeby karmić niedołęgów; miłosierdzie hoduje bezczelnych próżniaków, a ubóstwo nie mogące zdobyć się na sprzęty otacza się wiecznie głodnymi dziećmi, których największą zaletą jest wczesna śmierć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:30"
    },
    {
      "id": "bcf7f287-187b-4780-873c-159620c67a4e",
      "slug": "nawet-miedzy-zwierzetami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/nawet-miedzy-zwierzetami",
      "text": "– Nawet między zwierzętami nie znajdziesz tak podłych bydląt jak ludzie. W całej naturze samiec należy do tej samicy, która mu się podoba i której on się podoba. Toteż u bydląt nie ma idiotów. Ale u nas!… Jestem Żyd, więc nie wolno mi kochać chrześcijanki… On jest kupiec, więc nie ma prawa do hrabianki… A ty, który nie posiadasz pieniędzy, nie masz praw do żadnej zgoła kobiety… Podła nasza cywilizacja!…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:30"
    },
    {
      "id": "a5f26f3c-cffd-4530-80d6-ce17ad29bf44",
      "slug": "szczegolny-kraj-w-ktorym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/szczegolny-kraj-w-ktorym",
      "text": "Szczególny kraj, w którym od tak dawna mieszkają obok siebie dwa całkiem różne narody: arystokracja i pospólstwo. Jeden mówi, że jest szlachetną rośliną, która ma prawo ssać glinę i mierzwę, a ten drugi albo przytakuje dzikim pretensjom, albo nie ma siły zaprotestować przeciw krzywdzie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "hierarchia społeczna",
          "slug": "hierarchia-spoleczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/hierarchia-spoleczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:30"
    },
    {
      "id": "57f1ee58-e8a9-4a51-aceb-e123ae3032b3",
      "slug": "milosc-jest-rzecza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/milosc-jest-rzecza",
      "text": "– Miłość jest rzeczą zwyczajną wobec natury, a nawet, jeżeli chcesz, wobec Boga. Ale wasza głupia cywilizacja, oparta na progach rzymskich, dawno już zmarłych i pogrzebanych, na interesach papiestwa, na trubadurach, ascetyzmie, kastowości i tym podobnych bredniach, z naturalnego uczucia zrobiła… wiesz co?… Zrobiła nerwową chorobę!… Wasza niby to miłość rycersko-kościelno-romantyczna jest naprawdę obrzydliwym handlem opartym na oszustwie, które bardzo słusznie karze się dożywotnimi galerami, zwanymi małżeństwem… Biada jednak tym, co na podobny jarmark przynoszą serca… Ile on pochłania czasu, pracy, zdolności, ba! nawet egzystencji…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:30"
    },
    {
      "id": "4d3bbc61-a4eb-48b0-a281-521363ea7272",
      "slug": "w-antyzydowskich-przesladowaniach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/w-antyzydowskich-przesladowaniach",
      "text": "– W antyżydowskich prześladowaniach zginęły najszlachetniejsze jednostki, a zostały tylko takie, które mogły uchronić się od zagłady. I oto jakich mamy dziś Żydów: wytrwałych, cierpliwych, podstępnych, solidarnych, sprytnych i po mistrzowsku władających jedyną bronią, jaka im pozostała – pieniędzmi. Tępiąc wszystko, co lepsze, zrobiliśmy dobór sztuczny i wypielęgnowaliśmy najgorszych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:30"
    },
    {
      "id": "4ba9d644-17ee-401f-bf14-f0603ece78b7",
      "slug": "romantycy-musza-wyginac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/romantycy-musza-wyginac",
      "text": "Romantycy muszą wyginąć, to darmo; dzisiejszy świat nie dla nich… Powszechna jawność sprawia to, że już nie wierzymy ani w anielskość kobiet, ani w możliwość ideałów. Kto tego nie rozumie, musi zginąć albo dobrowolnie sam ustąpić.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:30"
    },
    {
      "id": "2ad6572d-f504-4bdf-b8e2-98d7b51d93c6",
      "slug": "u-nas-panie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/u-nas-panie",
      "text": "– U nas, panie, niby u Żydów, jak się młodzi zejdą, to oni nie zajmują się, jak u państwo, tańcami, komplementami, ubiorami, głupstwami, ale oni albo robią rachunki, albo oglądają uczone książki, jeden przed drugim zdaje egzamin albo rozwiązują sobie szarady, rebusy, szachowa zadanie. U nas ciągle jest zajęty rozum, i dlatego, niech się pan nie obrazi, oni cały świat zawojują. U państwa wszystko się robi przez te sercowe gorączkę i przez wojne, a u nas tylko przez mądrość i cierpliwość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:30"
    },
    {
      "id": "f021b19a-44e6-4959-bb80-9905a7058d72",
      "slug": "czy-dzieci-ucza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/czy-dzieci-ucza",
      "text": "Czy dzieci uczą się pracować na chleb? Nie, uczą się ładnie trzymać nóż i widelec. Czy uczą się poznawać ludzi, z którymi kiedyś żyć im przyjdzie?… Nie, uczą się podobać za pomocą stosownych min i ukłonów. Czy uczą się realnych faktów, decydujących o naszym szczęściu i nieszczęściu?… Nie, uczą się zamykać oczy na fakty, a marzyć o ideałach. Nasza miękkość w życiu, nasza niepraktyczność, lenistwo, fagasowstwo i te straszne pęta głupoty, które od wieków gniotą ludzkość, są rezultatem pedagogiki stworzonej przez kobiety. A nasze znowu kobiety są owocem klerykalno-feudalistyczno-poetyckiej teorii miłości, która jest obelgą dla higieny i zdrowego rozsądku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "dzieci",
          "slug": "dzieci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzieci"
        },
        {
          "name": "edukacja",
          "slug": "edukacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/edukacja"
        },
        {
          "name": "wychowanie",
          "slug": "wychowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wychowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:29"
    },
    {
      "id": "e6c6ac3d-01d3-4ca1-b002-b6d999f41afe",
      "slug": "gdyby-ten-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/gdyby-ten-czlowiek",
      "text": "Gdyby ten człowiek zamiast sklepu posiadał duże dobra ziemskie – byłby bardzo przystojnym; gdyby urodził się księciem – byłby imponująco pięknym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:29"
    },
    {
      "id": "cc0b669d-ef79-489f-8ff4-f153cac1ab55",
      "slug": "jest-rowniez-higiena",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/jest-rowniez-higiena",
      "text": "– (…) jest również higiena miłości, której nie tylko nie przestrzegają, lecz po prostu gwałcą klasy inteligentne, i to stanowi jedną z przyczyn jej upadku. Higiena woła: „Jedz, kiedy masz apetyt!”, a wbrew niej tysiąc przepisów chwyta cię za poły wrzeszcząc: „Nie wolno!… będziesz jadł, kiedy my cię upoważnimy, kiedy spełnisz tyle a tyle warunków postawionych przez moralność, tradycję, modę…”",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:29"
    },
    {
      "id": "b849d458-51eb-435b-8619-5660c73899ac",
      "slug": "ach-ci-kochani",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/ach-ci-kochani",
      "text": "Ach, ci kochani bliźni i to społeczeństwo, które nigdy nie troszczyło się o mnie i stawiało mi wszelkie przeszkody, a zawsze upomina się o ofiary z mojej strony… Lecz właśnie to, co oni dziś nazywają szaleństwem, popycha mnie do pełnienia jakichś fikcyjnych obowiązków. Gdyby nie ono, siedziałbym dziś jak mól w książkach i kilkaset osób miałoby mniejsze zarobki",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:29"
    },
    {
      "id": "872bc0f0-2e95-4317-a207-76908f84a76e",
      "slug": "jak-zgodnie-w-kierunku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/jak-zgodnie-w-kierunku",
      "text": "– (…) jak zgodnie w kierunku ogłupienia ludzi pracuje pokój dziecinny i salon, poezja, powieść i dramat. Każą ci szukać ideałów, samemu być idealnym ascetą i nie tylko wypełniać, ale nawet wytwarzać jakieś sztuczne warunki, A co z tego wynika w rezultacie?… Że mężczyzna, zwykle mniej wytresowany w tych rzeczach, staje się łupem kobiety, którą tylko w tym kierunku tresują. I otóż cywilizacją naprawdę rządzą kobiety!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:29"
    },
    {
      "id": "33135361-062e-406e-841f-a3ce307b2829",
      "slug": "ale-ja-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka/ale-ja-nie",
      "text": "– Ale ja nie dbam o taki świat, który dwoje ludzi skazuje na tortury za to tylko, że się kochają.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Lalka",
        "slug": "lalka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/lalka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lalka_(Boles%C5%82aw_Prus)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:29"
    },
    {
      "id": "8596c471-1e79-4fa0-a9c6-69ab093d8f83",
      "slug": "ludzkosc-przechodzi-rozmaite",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/emancypantki/ludzkosc-przechodzi-rozmaite",
      "text": "Ludzkość przechodzi rozmaite fazy: walk, odkryć, prześladowań, szaleństw, pomorów… W tej epoce, na którą dziś patrzymy, jest wszystkiego po trochu, ale bodaj czy nie za dużo pozorów – i gonitwy za użyciem. Otóż mówię ci: strzeż się tego prądu!… Kto mu uwierzy, może znaleźć hańbę i zatracenie duszy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Emancypantki",
        "slug": "emancypantki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/emancypantki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Boles%C5%82aw_Prus#Emancypantki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:28"
    },
    {
      "id": "1c7f62e6-cc05-4492-ac7e-549626e182b3",
      "slug": "my-ktorzy-czytamy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/emancypantki/my-ktorzy-czytamy",
      "text": "My, którzy czytamy już skomentowane dzieła geniuszów albo korzystamy z ich prac, jesteśmy przekonani, że nic łatwiejszego, jak poznać się na geniuszu. Tymczasem, który był z nich od razu poznany?… Filantropów męczono lub wyśmiewano; wynalazców nazywano wariatami, a reformatorów heretykami. Można głowę postawić o zakład, że z dwu ludzi stających do jakiegoś wyścigu w dziedzinie ducha – mierność od razu zdobędzie podziw i oklaski, a geniusz – przede wszystkim zaniepokoi widzów. I dopiero następujące pokolenia dostrzegają, że jeden prześlicznie chodził po wyszlifowanych gościńcach, a drugi stwarzał nowe światy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Emancypantki",
        "slug": "emancypantki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/emancypantki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "talent",
          "slug": "talent",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/talent"
        },
        {
          "name": "geniusz",
          "slug": "geniusz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/geniusz"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Boles%C5%82aw_Prus#Emancypantki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:28"
    },
    {
      "id": "186a7fe7-df5b-4093-a43e-d6b3e94a713e",
      "slug": "rzeczywiscie-jest-to-epoka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/anielka/rzeczywiscie-jest-to-epoka",
      "text": "Rzeczywiście, jest to epoka przejściowa, która wszystkich jednakowo dotknęła. Ci – zbankrutowali, tamci z resztką fortuny wynieśli się do miasta, inni zerwali stosunki z tym, którego zwano niegdyś: primus inter pares! Cóż on winien, że ludzie nowi, legjon dorobkiewiczów, nie mówią już dziś o weselach krakowskich, polowaniu i obyczajach towarzyskich, ale o płodozmianie, buchalterji i hodowli bydła? Jaką radę dać sobie może ten, na szczytach życia przebywający umysł, z poziomą tłuszczą Żydów, Niemców i chłopów, którzy nie zrozumieli jeszcze wartości rękawiczek i perfum?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bolesław Prus",
        "slug": "boleslaw-prus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus"
      },
      "book": {
        "title": "Anielka",
        "slug": "anielka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/boleslaw-prus/anielka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "zmiany społeczne",
          "slug": "zmiany-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiany-spoleczne"
        },
        {
          "name": "szlachta",
          "slug": "szlachta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szlachta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anielka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:27"
    },
    {
      "id": "7df60815-8b05-4bf2-a740-8817ecc729c9",
      "slug": "dwor-panski-zrodlem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ignacy-krasicki/myszeida-monachomachia-antymonachomachia-poematy-heroikomiczne/dwor-panski-zrodlem",
      "text": "Dwór pański źródłem występków, lub cnoty; Lud w obieraniu prosty i mniej baczny, Głupio zdziwiony na wyższe obroty, W sądzeniu płochy, w działaniu dziwaczny, Patrzy na dworskich intryg kołowroty: Ten mu prawidłem, kto z postaci znaczny; Na wzór bydlęcej nieroztropnej trzody, Uczniem jest błędu, niewolnikiem mody.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ignacy Krasicki",
        "slug": "ignacy-krasicki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ignacy-krasicki"
      },
      "book": {
        "title": "Myszeida. Monachomachia. Antymonachomachia. Poematy heroikomiczne",
        "slug": "myszeida-monachomachia-antymonachomachia-poematy-heroikomiczne",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ignacy-krasicki/myszeida-monachomachia-antymonachomachia-poematy-heroikomiczne"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Myszeida",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:26"
    },
    {
      "id": "d272c857-8e7b-48ff-9f8c-bb78a27b944e",
      "slug": "przeto-chciejmy-wziac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-kochanowski/piesni/przeto-chciejmy-wziac",
      "text": "Przeto chciejmy wziąć przed się myśli godne siebie, Myśli ważne na ziemi, myśli ważne w niebie; Służmy poczciwej sławie, a jako kto może, Niech ku pożytku dobra spólnego pomoże.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Kochanowski",
        "slug": "jan-kochanowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-kochanowski"
      },
      "book": {
        "title": "Pieśni",
        "slug": "piesni",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-kochanowski/piesni"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_Kochanowski#Pie%C5%9Bni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:25"
    },
    {
      "id": "cf9f617d-4421-451d-a189-fc45ec7ca660",
      "slug": "wszystkim-ludziom-wlasciwy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arystoteles/polityka/wszystkim-ludziom-wlasciwy",
      "text": "Wszystkim ludziom właściwy jest z natury pęd do życia we wspólnocie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arystoteles",
        "slug": "arystoteles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arystoteles"
      },
      "book": {
        "title": "Polityka",
        "slug": "polityka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arystoteles/polityka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Arystoteles#Polityka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:19"
    },
    {
      "id": "9fb38848-7578-41e2-ae07-f24ab7ef5c2c",
      "slug": "czlowiek-jest-z-natury",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arystoteles/polityka/czlowiek-jest-z-natury",
      "text": "(…) człowiek jest z natury stworzony do życia w państwie, taki zaś, który z natury, a nie przez przypadek, żyje poza państwem, jest albo nędznikiem, albo nadludzką istotą…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arystoteles",
        "slug": "arystoteles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arystoteles"
      },
      "book": {
        "title": "Polityka",
        "slug": "polityka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arystoteles/polityka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 27,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Arystoteles#Polityka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:19"
    },
    {
      "id": "69505bc0-ea3b-4664-89e0-c982ebab0799",
      "slug": "cywilizacja-zaczyna-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/list-do-zakladnika/cywilizacja-zaczyna-sie",
      "text": "Cywilizacja zaczyna się od tego, co najistotniejsze. Jest ona najpierw w człowieku ślepym pragnieniem ciepła. Potem człowiek, błądząc, odnajduje drogę prowadzącą do ognia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoine de Saint-Exupéry",
        "slug": "antoine-de-saint-exupery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery"
      },
      "book": {
        "title": "List do zakładnika",
        "slug": "list-do-zakladnika",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/list-do-zakladnika"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoine_de_Saint-Exup%C3%A9ry#List_do_zak%C5%82adnika",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:19"
    },
    {
      "id": "ec30eb83-035e-4c06-95e6-9a8b9d2f4500",
      "slug": "istotnym-zlem-naszej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anatole-france/zbrodnia-sylwestra-bonnard/istotnym-zlem-naszej",
      "text": "– Istotnym złem naszej epoki jest, że nikt nie zadowala się swoim położeniem w świecie. Od góry do dołu drabiny społecznej, we wszystkich stanach, panuje niepokój, niezadowolenie, pragnienie dobrobytu. – Czy istotnie sądzisz pan, że to pożądanie dobrobytu jest specyficzną cechą naszej epoki? Ludziom nigdy, w żadnej epoce, nie uśmiechał się niedostatek. Zawsze starali się polepszyć swój byt. Ten ciągły wysiłek wytwarzał wciąż rewolucje. Trwa on dalej, ot i wszystko!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anatole France",
        "slug": "anatole-france",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anatole-france"
      },
      "book": {
        "title": "Zbrodnia Sylwestra Bonnard",
        "slug": "zbrodnia-sylwestra-bonnard",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anatole-france/zbrodnia-sylwestra-bonnard"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zbrodnia_Sylwestra_Bonnard",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:16"
    },
    {
      "id": "d5f23b8b-832b-458d-9c6e-4cccaa15849c",
      "slug": "ludzie-sa-jednoczesnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/wyspa/ludzie-sa-jednoczesnie",
      "text": "(...) ludzie są jednocześnie zarówno beneficjantami, jak i ofiarami swoich kultur. Sprawia to, że jedni rozkwitają, a inni giną – albo obgryzani jeszcze w pąku, albo w wyniku rakowatości osobistej osadzonej w samym środku kwiatu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa",
        "slug": "wyspa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/wyspa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyspa_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:13"
    },
    {
      "id": "cfd45761-e61b-4aab-a1ca-92bf85ab3b57",
      "slug": "wspominam-do-dzis",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/wyspa/wspominam-do-dzis",
      "text": "Wspominam do dziś szok, jaki przeżyłem kiedyś, czytając po raz pierwszy jedną z waszych wielkonakładowych gazet. Ta nachalność nagłówków, systematyczna jednostronność doniesień i komentarzy, nawoływania i slogany zamiast argumentów. Zamiast tego systematycznie podejmowane wysiłki zmierzające do zainstalowania w umysłach pewnych odruchów warunkowych.. A reszta do zbrodnie, rozwody, anegdoty, bzdury i cokolwiek, wszystko co może rozproszyć czytelnika, wszystko, co powstrzyma go od myślenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa",
        "slug": "wyspa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/wyspa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "media",
          "slug": "media",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media"
        },
        {
          "name": "propaganda",
          "slug": "propaganda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/propaganda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyspa_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:13"
    },
    {
      "id": "bf051e56-d3e6-4e85-9510-1216d77a07fa",
      "slug": "cywilizacji-absolutnie-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/cywilizacji-absolutnie-nie",
      "text": "Cywilizacji absolutnie nie potrzeba szlachetności ani heroizmu. Te rzeczy są symptomem politycznej nieskuteczności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nowy_wspania%C5%82y_%C5%9Bwiat#Inne",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:13"
    },
    {
      "id": "f4854d18-c4e6-4247-95b2-fa1c695d5eb5",
      "slug": "pomyslcie-tylko-co-za-glupota",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/pomyslcie-tylko-co-za-glupota",
      "text": "Pomyślcie tylko, co za głupota pozwalać ludziom na złożone gry, które nie przyczyniają się w ogóle do wzrostu spożycia. Czyste szaleństwo. Dziś zarządcy nie zezwolą na żadną nową grę, która nie będzie wymagać oprzyrządowania co najmniej takiego jak w najbardziej złożonych spośród istniejących już gier.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konsumpcjonizm",
          "slug": "konsumpcjonizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsumpcjonizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nowy_wspania%C5%82y_%C5%9Bwiat#Nakr%C4%99canie_popytu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:12"
    },
    {
      "id": "ec01b919-4a36-4f69-b84b-a01db0952dff",
      "slug": "uwielbiam-nowe-ubranka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/uwielbiam-nowe-ubranka",
      "text": "Uwielbiam nowe ubranka. A stare ubranka są brzydkie. Zawsze wyrzucamy stare ubranka. Lepszy nowy wzór niż łatanie dziur. Dużo łat nędzny świat.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konsumpcjonizm",
          "slug": "konsumpcjonizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsumpcjonizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nowy_wspania%C5%82y_%C5%9Bwiat#Nakr%C4%99canie_popytu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:12"
    },
    {
      "id": "c02a6474-69fc-466f-bf7d-9b0a628a54c5",
      "slug": "kazdy-nalezy-do-kazdego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/kazdy-nalezy-do-kazdego",
      "text": "Każdy należy do każdego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nowy_wspania%C5%82y_%C5%9Bwiat#System_spo%C5%82eczny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:12"
    },
    {
      "id": "acbf43e8-8544-4ce4-b404-02ad5a1a727a",
      "slug": "kazdy-pracuje-dla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/kazdy-pracuje-dla",
      "text": "Każdy pracuje dla każdego. Nawet epsilony są użyteczne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nowy_wspania%C5%82y_%C5%9Bwiat#System_spo%C5%82eczny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:12"
    },
    {
      "id": "ac2e9742-86d0-422b-b019-42825ed42a6d",
      "slug": "nie-ma-cywilizacji",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/nie-ma-cywilizacji",
      "text": "Nie ma cywilizacji bez stabilności. Nie ma stabilności społecznej bez stabilności indywidualnej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nowy_wspania%C5%82y_%C5%9Bwiat#System_spo%C5%82eczny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:12"
    },
    {
      "id": "69660edc-d8a3-494f-b76e-1ae2b4409ecf",
      "slug": "kazdy-mezczyzna-kobieta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/kazdy-mezczyzna-kobieta",
      "text": "Każdy mężczyzna, kobieta i dziecko obowiązani byli skonsumować rocznie tyle a tyle. W interesie przemysłu. Jedynym skutkiem... Świadomy opór na wielką skalę. Wszystko tylko nie konsumpcja. Powrót do natury. Powrót do kultury. Tak, do kultury. Nie konsumuje się wiele, gdy siedzi i czyta książki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konsumpcjonizm",
          "slug": "konsumpcjonizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsumpcjonizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nowy_wspania%C5%82y_%C5%9Bwiat#Nakr%C4%99canie_popytu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:12"
    },
    {
      "id": "2766d826-d3f2-4049-83a4-3bbd2ebcdf0c",
      "slug": "gdy-jednostka-czuje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/gdy-jednostka-czuje",
      "text": "Gdy jednostka czuje, wspólnota szwankuje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Aldous_Huxley#Nowy_wspania%C5%82y_%C5%9Bwiat_(1932)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:12"
    },
    {
      "id": "0e557a09-dc00-4bec-bc81-7acd06ab4ec5",
      "slug": "cialo-spoleczne-trwa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat/cialo-spoleczne-trwa",
      "text": "Ciało społeczne trwa, mimo że komórki ulegają wymianie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Nowy wspaniały świat",
        "slug": "nowy-wspanialy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/nowy-wspanialy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nowy_wspania%C5%82y_%C5%9Bwiat#System_spo%C5%82eczny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:12"
    },
    {
      "id": "525eae39-b3ef-4fb3-a95c-8cf5aa778446",
      "slug": "nie-bylo-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/nie-bylo-juz",
      "text": "Nie było już losów indywidualnych, ale wspólna historia, to znaczy dżuma i uczucia, których doznawali wszyscy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Albert Camus",
        "slug": "albert-camus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus"
      },
      "book": {
        "title": "Dżuma",
        "slug": "dzuma",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "b34b2753-e541-4be3-927a-fdf8418beb79",
      "slug": "jakze-to-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agatha-christie/spotkanie-w-bagdadzie/jakze-to-sie",
      "text": "Jakże, to się właśnie liczy – zwykłe codzienne sprzęty, rodzina, dla której trzeba gotować, cztery ściany domu, kilka ulubionych przedmiotów. Tysiące szarych ludzi, krzątających się wokół własnych spraw, uprawiających ziemię, robiących garnki, wychowujących dzieci, śmiejących się i płaczących, wstających rano i kładących się spać wieczorem. To oni się liczą, a nie przewrotni aniołowie, którzy chcą zbudować nowy świat, nie bacząc na cudzą krzywdę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Agatha Christie",
        "slug": "agatha-christie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agatha-christie"
      },
      "book": {
        "title": "Spotkanie w Bagdadzie",
        "slug": "spotkanie-w-bagdadzie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/agatha-christie/spotkanie-w-bagdadzie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "codzienność",
          "slug": "codziennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/codziennosc"
        },
        {
          "name": "utopia",
          "slug": "utopia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/utopia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Agatha_Christie#Spotkanie_w_Bagdadzie_(1951)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:06"
    },
    {
      "id": "5366afcd-ba68-45d1-ad5c-b1c7ff120e87",
      "slug": "autorytet-bez-niego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy/autorytet-bez-niego",
      "text": "Autorytet. Bez niego człowiek nie może istnieć, a przecież przynosi on ze sobą tyle samo błędów, co prawdy. Uwiecznia on w jednostce to, co wraz z nią powinno przeminąć, i jest główną przyczyną, dla której ludzkość nie rusza się z miejsca.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Johann Wolfgang von Goethe",
        "slug": "johann-wolfgang-von-goethe",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe"
      },
      "book": {
        "title": "Refleksje i maksymy",
        "slug": "refleksje-i-maksymy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/johann-wolfgang-von-goethe/refleksje-i-maksymy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "autorytety",
          "slug": "autorytety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/autorytety"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Refleksje_i_maksymy#A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:02"
    },
    {
      "id": "c14809ff-bf5e-4d0d-a707-7301cc9085c8",
      "slug": "nie-skacz-w-biegu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wolanie-do-yeti/nie-skacz-w-biegu",
      "text": "Nie skacz w biegu, imię Dawida. Tyś jest imię skazujące na klęskę, niedawane nikomu, bez domu, do noszenia w tym kraju zbyt ciężkie. Syn niech imię słowiańskie ma, bo tu liczą włosy na głowie, bo tu dzielą dobro od zła wedle imion i kroju powiek. (…) Nie skacz. Noc się rozlega jak śmiech i przedrzeźnia kół stukanie na torach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wisława Szymborska",
        "slug": "wislawa-szymborska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska"
      },
      "book": {
        "title": "Wołanie do Yeti",
        "slug": "wolanie-do-yeti",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/wolanie-do-yeti"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "nienawiść",
          "slug": "nienawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nienawisc"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        },
        {
          "name": "imiona",
          "slug": "imiona",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/imiona"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wo%C5%82anie_do_Yeti",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:25"
    },
    {
      "id": "a864dc33-0e19-444e-aff5-435769e751a8",
      "slug": "za-tanioche-ludek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/za-tanioche-ludek",
      "text": "Za taniochę ludek chętnie drogo płaci.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:22"
    },
    {
      "id": "5e77bb09-96d5-44bb-9a94-0fdd891dd511",
      "slug": "wysoki-to-poziom",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/wysoki-to-poziom",
      "text": "Wysoki to poziom, gdy na głowę ludności przypada pół głowy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:22"
    },
    {
      "id": "34e7ef2f-c134-4bf1-8439-44b538d4359a",
      "slug": "z-kazda-nowa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/z-kazda-nowa",
      "text": "Z każdą nową falą nowe bałwany.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "gra słów",
          "slug": "gra-slow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gra-slow"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:22"
    },
    {
      "id": "73c5b85e-7bfc-427e-9f93-eecd35a5e651",
      "slug": "wiekszosc-ludzi-ma-sprecyzowany",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/wiekszosc-ludzi-ma-sprecyzowany",
      "text": "Większość ludzi ma sprecyzowany światopogląd. Przez mniejszość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:21"
    },
    {
      "id": "595af087-4515-4d5e-8f5c-2eada620b9ef",
      "slug": "wielu-dlubie-w-przelomowych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/wielu-dlubie-w-przelomowych",
      "text": "Wielu dłubie w przełomowych chwilach narodu w nosie. Najczęściej pochodzą oni z rodzin, w których uważa się dłubanie w nosie za rzecz brzydką.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "obojętność",
          "slug": "obojetnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obojetnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:21"
    },
    {
      "id": "18f3f013-0ca0-40ed-969a-9c41e32eb9ed",
      "slug": "wiem-skad-legenda",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/wiem-skad-legenda",
      "text": "Wiem, skąd legenda o bogactwie żydowskim. Żydzi płacą za wszystko.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "stereotypy",
          "slug": "stereotypy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/stereotypy"
        },
        {
          "name": "antysemityzm",
          "slug": "antysemityzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/antysemityzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:21"
    },
    {
      "id": "dfd252c0-f2ef-4994-823d-8c0c5490cb95",
      "slug": "tlum-krzyczy-jednymi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/tlum-krzyczy-jednymi",
      "text": "Tłum krzyczy jednymi wielkimi ustami, ale je tysiącem małych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:20"
    },
    {
      "id": "b0960bb2-0c15-4239-a6ab-499053d73e50",
      "slug": "swiat-zawsze-powraca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/swiat-zawsze-powraca",
      "text": "Świat zawsze powraca do normy. Ważne, do czyjej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#%C5%9A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:20"
    },
    {
      "id": "6e2cc6bb-d3f9-4821-b302-7e3b4e4b8bff",
      "slug": "tam-gdzie-wszyscy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/tam-gdzie-wszyscy",
      "text": "Tam, gdzie wszyscy śpiewają na jedną nutę, słowa nie mają znaczenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:20"
    },
    {
      "id": "22331727-1af6-442c-9834-db517a6c2b9c",
      "slug": "swiat-wcale-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/swiat-wcale-nie",
      "text": "Świat wcale nie jest zwariowany, choć nie jest dla ludzi normalnych. Jest dla znormalizowanych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#%C5%9A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:20"
    },
    {
      "id": "0846e22f-4fa7-499e-9fd3-9faee3a92815",
      "slug": "statki-kosmiczne-i-niedostatki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/statki-kosmiczne-i-niedostatki",
      "text": "Statki kosmiczne i niedostatki ziemskie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:20"
    },
    {
      "id": "946229c1-2726-40c4-b016-5fddc4598266",
      "slug": "nie-zgadzam-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/nie-zgadzam-sie",
      "text": "Nie zgadzam się z matematyką. Uważam, że suma zer daje groźną liczbę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:17"
    },
    {
      "id": "559443b8-22b4-43fc-a1cc-e77e8f9e2bc2",
      "slug": "nie-kazda-szara",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/nie-kazda-szara",
      "text": "Nie każda szara masa ma coś wspólnego z mózgiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:17"
    },
    {
      "id": "cf0279a6-0f53-40af-a7cb-2e5cf3c87bac",
      "slug": "narod-moze-miec",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/narod-moze-miec",
      "text": "Naród może mieć jedną duszę, jedno serce, jedną pierś, którą nadstawia, ale biada, gdy ma tylko jeden mózg.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:16"
    },
    {
      "id": "7c2eea17-bc82-4da0-8e55-be955006069a",
      "slug": "najgorsza-jest-oczywiscie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/najgorsza-jest-oczywiscie",
      "text": "Najgorsza jest oczywiście pornografia masowa. Gdy naród jest goły i bosy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        },
        {
          "name": "gra słów",
          "slug": "gra-slow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/gra-slow"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:16"
    },
    {
      "id": "37549ab9-7308-4017-b31c-0f9998f27771",
      "slug": "nauka-jest-sprawa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/nauka-jest-sprawa",
      "text": "Nauka jest sprawą wielkich. Maluczkim dostają się nauczki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:16"
    },
    {
      "id": "f1588c1c-559d-439a-85d7-a7c5eb877086",
      "slug": "ile-p-r",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/ile-p-r",
      "text": "Ile p r z e p a d a na głowę ludności? Oto miara kultury.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:14"
    },
    {
      "id": "91d0fae4-d5f0-46c6-a3ca-3b175f91c60b",
      "slug": "jestesmy-nadal-spoleczenstwem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/jestesmy-nadal-spoleczenstwem",
      "text": "Jesteśmy nadal społeczeństwem stanowym – z przewagą stanu nietrzeźwego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:14"
    },
    {
      "id": "28f32b2e-a38f-4bcb-b0f4-4bb214c735aa",
      "slug": "i-niepotrzebni-sa-potrzebni",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/i-niepotrzebni-sa-potrzebni",
      "text": "I niepotrzebni są potrzebni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:14"
    },
    {
      "id": "82d26f4c-1770-48a3-a930-39ae060a6d16",
      "slug": "glupcy-nie-sa-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/glupcy-nie-sa-tak",
      "text": "Głupcy nie są tak głupi, zawsze są w większości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#G",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:13"
    },
    {
      "id": "d0ed7e00-47d7-424d-adb6-9f86adebf4fe",
      "slug": "i-garderoba-duszy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/i-garderoba-duszy",
      "text": "I garderoba duszy ma swoje żurnale.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "moda",
          "slug": "moda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Jerzy_Lec#My%C5%9Bli_nieuczesane",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:11"
    },
    {
      "id": "d6dc599f-d97d-4643-b39b-5ac09fd89667",
      "slug": "dzis-gdy-tyle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-tym/mamuta-tu-mam/dzis-gdy-tyle",
      "text": "Dziś, gdy tyle dobrego mówi się o nas, szczególnie u nas, nadszedł chyba wreszcie czas, by powiedzieć sobie całą prawdę o doganianiu światowej czołówki. A prawda ta wygląda następująco: My nikogo nie gonimy! To po prostu oni przed nami uciekają!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Tym",
        "slug": "stanislaw-tym",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-tym"
      },
      "book": {
        "title": "Mamuta tu mam",
        "slug": "mamuta-tu-mam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-tym/mamuta-tu-mam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Tym#Mamuta_tu_mam._Utwory_zebrane_spod_%C5%82%C3%B3%C5%BCka_(2005)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:10"
    },
    {
      "id": "1ca04e95-167b-44a2-a217-05f918837203",
      "slug": "dowiadujemy-sie-z-niego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-tym/mamuta-tu-mam/dowiadujemy-sie-z-niego",
      "text": "Dowiadujemy się z niego, że wilgoć i niezdrowe powietrze oraz ciasnota to były klasyczne warunki, w jakich musiał żyć proletariat w XIX wieku. Dziś w Polsce można spotkać bezdomnych nawet po wyższych studiach, więc postęp jest ogromny. Nie mają też oni piwnicznej izby, bo to są w miastach najdroższe miejsca, przeznaczone na restauracje, bary, puby i nocne lokale. Bezdomni żyją dziś na ulicy, więc żadna zatęchła wilgoć i żadna ciasnota ich nie dotyczy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Tym",
        "slug": "stanislaw-tym",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-tym"
      },
      "book": {
        "title": "Mamuta tu mam",
        "slug": "mamuta-tu-mam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-tym/mamuta-tu-mam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "ubóstwo",
          "slug": "ubostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ubostwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Tym#Mamuta_tu_mam._Utwory_zebrane_spod_%C5%82%C3%B3%C5%BCka_(2005)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:10"
    },
    {
      "id": "c7af610b-d2a6-4fed-a3b3-edc5c0116bd3",
      "slug": "plujmy-sobie-nawzajem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka/plujmy-sobie-nawzajem",
      "text": "Plujmy sobie nawzajem w kaszę! To takie polskie, to takie nasze…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Sztaudynger",
        "slug": "jan-sztaudynger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger"
      },
      "book": {
        "title": "Piórka",
        "slug": "piorka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 71,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "zawiść",
          "slug": "zawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zawisc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C3%B3rka#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:08"
    },
    {
      "id": "c6098fc1-9d31-40be-8ef3-c2cdde41449a",
      "slug": "prawa-piszemy-my-sami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka/prawa-piszemy-my-sami",
      "text": "Prawa piszemy my sami, potem one rządzą nami.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Sztaudynger",
        "slug": "jan-sztaudynger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger"
      },
      "book": {
        "title": "Piórka",
        "slug": "piorka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 87,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C3%B3rka#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:08"
    },
    {
      "id": "905d8346-4128-4575-8c78-468877b53409",
      "slug": "polska-a-polsce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka/polska-a-polsce",
      "text": "Polska A, Polsce B Każe się całować w D.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Sztaudynger",
        "slug": "jan-sztaudynger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger"
      },
      "book": {
        "title": "Piórka",
        "slug": "piorka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-sztaudynger/piorka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 72,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        },
        {
          "name": "podziały społeczne",
          "slug": "podzialy-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podzialy-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C3%B3rka#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:08"
    },
    {
      "id": "2e6264dc-8339-4a27-a8ec-5987e57634d9",
      "slug": "powszechnosc-jakiegos-pogladu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-schopenhauer/erystyka-sztuka-prowadzenia-sporow/powszechnosc-jakiegos-pogladu",
      "text": "Powszechność jakiegoś poglądu nie jest, poważnie mówiąc, żadnym dowodem, nie daje nawet prawdopodobieństwa słuszności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Schopenhauer",
        "slug": "arthur-schopenhauer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-schopenhauer"
      },
      "book": {
        "title": "Erystyka. Sztuka prowadzenia sporów",
        "slug": "erystyka-sztuka-prowadzenia-sporow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-schopenhauer/erystyka-sztuka-prowadzenia-sporow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "opinia publiczna",
          "slug": "opinia-publiczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opinia-publiczna"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-21T19:04:47"
    },
    {
      "id": "fac6e7ac-3cf2-4cf0-9d05-4d80f949bbed",
      "slug": "rozszerzanie-i-okreslanie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/polska-jagiellonow/rozszerzanie-i-okreslanie",
      "text": "Rozszerzanie i określanie uprawnień społeczeństwa to czynność z reguły pożyteczna, tylko takie dzieje zasługują na szacunek, które tej czynności sprzyjają. [...] Źle zaczyna się dziać dopiero wtedy, kiedy część, a czasem mała cząstka społeczeństwa uznaje i ogłasza siebie za cały naród, podstawia się niejako na jego miejsce, garnąc prawa na swój własny użytek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paweł Jasienica",
        "slug": "pawel-jasienica",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica"
      },
      "book": {
        "title": "Polska Jagiellonów",
        "slug": "polska-jagiellonow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/polska-jagiellonow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T16:45:30"
    },
    {
      "id": "4b17f60d-2fb5-4e38-983f-3e0634bc4d95",
      "slug": "masowych-i-powaznych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/polska-jagiellonow/masowych-i-powaznych",
      "text": "Masowych i poważnych poruszeń nigdy znikąd się nie importuje, one wyrastają z miejscowego gruntu lub nie ma ich wcale.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paweł Jasienica",
        "slug": "pawel-jasienica",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica"
      },
      "book": {
        "title": "Polska Jagiellonów",
        "slug": "polska-jagiellonow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/pawel-jasienica/polska-jagiellonow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T16:45:17"
    },
    {
      "id": "70d358ff-9e4f-41ab-8326-b98f3041df1b",
      "slug": "chcialem-dostosowac-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/kuracjusz-zapiski-z-kuracji-w-baden/chcialem-dostosowac-sie",
      "text": "Chciałem dostosować się do normy, chciałem sprostać wymogom, których nikt mi nie stawiał, chciałem być czymś lub udawać coś, czym wcale nie jestem. I w ten sposób raz jeszcze doszło do tego, że zadałem gwałt samemu sobie i całemu w ogóle życiu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Kuracjusz. Zapiski z kuracji w Baden",
        "slug": "kuracjusz-zapiski-z-kuracji-w-baden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/kuracjusz-zapiski-z-kuracji-w-baden"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Poprawa",
      "chapter_parent": null,
      "page": 112,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T15:48:05"
    },
    {
      "id": "098be035-1208-4927-8089-cbd0fcba63b8",
      "slug": "rola-instytucji-spolecznych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-zimbardo/psychologia-i-zycie/rola-instytucji-spolecznych",
      "text": "[...] rola instytucji społecznych powinna polegać na stwarzaniu możliwości, a nie ograniczeń.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philip Zimbardo",
        "slug": "philip-zimbardo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-zimbardo"
      },
      "book": {
        "title": "Psychologia i życie",
        "slug": "psychologia-i-zycie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-zimbardo/psychologia-i-zycie"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 1: Wyjaśnianie tajemnic zachowania ludzi",
      "chapter_parent": null,
      "page": 20,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T14:34:37"
    },
    {
      "id": "2fec1c88-7944-4e83-a7f0-17927d9a0491",
      "slug": "ludzkosc-zszarzala-i-zglupiala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sandor-marai/magia/ludzkosc-zszarzala-i-zglupiala",
      "text": "[...] ludzkość zszarzała i zgłupiała w tej cywilizacji, której rozkazy bezmyślnie powtarza: ludzie w zadziwiający sposób zaczęli się do siebie upodabniać, w strojach, w rozrywkach, w stylu życia i także w sprawach duchowych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sándor Márai",
        "slug": "sandor-marai",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sandor-marai"
      },
      "book": {
        "title": "Magia",
        "slug": "magia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sandor-marai/magia"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Brzuchomówca, 5",
      "chapter_parent": null,
      "page": 260,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "cywilizacja",
          "slug": "cywilizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-08T21:14:15"
    },
    {
      "id": "35148b2c-4ef5-4f5d-97d0-5dd5ba18d840",
      "slug": "dzialanie-jednostki-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago/dzialanie-jednostki-jest",
      "text": "Działanie jednostki jest na całym świecie trzeźwo wykalkulowane, działanie masowe - nieświadome, pijane niejako wspólnym, jednoczącym je nurtem życia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Borys Pasternak",
        "slug": "borys-pasternak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak"
      },
      "book": {
        "title": "Doktor Żywago",
        "slug": "doktor-zywago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago"
      },
      "character": "Narrator",
      "chapter": "Księga pierwsza, Część pierwsza, Pośpieszny o piątej, 7",
      "chapter_parent": null,
      "page": 17,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-23T16:36:05"
    },
    {
      "id": "54779fed-1d1c-4cf5-b836-4c52caea9ead",
      "slug": "wszelkie-stadne-skupiska",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago/wszelkie-stadne-skupiska",
      "text": "Wszelkie stadne skupiska to azyl dla beztalenci [...].",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Borys Pasternak",
        "slug": "borys-pasternak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak"
      },
      "book": {
        "title": "Doktor Żywago",
        "slug": "doktor-zywago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/borys-pasternak/doktor-zywago"
      },
      "character": "Mikołaj Nikołajewicz",
      "chapter": "Księga pierwsza, Część pierwsza, Pośpieszny o piątej, 5",
      "chapter_parent": null,
      "page": 14,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-23T16:15:28"
    },
    {
      "id": "63d70c5a-2f0f-427f-b2b0-72c918a52ce2",
      "slug": "dzisiejsza-moralnosc-polega",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya/dzisiejsza-moralnosc-polega",
      "text": "Dzisiejsza moralność polega na przystosowaniu się do przeciętnego poziomu swojej epoki. [...] najwyższą niemoralnością dla człowieka kulturalnego jest przystosowanie się do przeciętnego poziomu swej epoki.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Oscar Wilde",
        "slug": "oscar-wilde",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde"
      },
      "book": {
        "title": "Portret Doriana Graya",
        "slug": "portret-doriana-graya",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/oscar-wilde/portret-doriana-graya"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 63,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-17T22:26:25"
    },
    {
      "id": "8b8eb72a-6150-40f4-ba2b-cd494f23b9f1",
      "slug": "czlowiek-nie-zyje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-mann/czarodziejska-gora/czlowiek-nie-zyje",
      "text": "Człowiek nie żyje wyłącznie swoim życiem osobistym, jako jednostka, ale świadomie lub nieświadomie, również życiem swojej epoki i swojego pokolenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tomasz Mann",
        "slug": "tomasz-mann",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-mann"
      },
      "book": {
        "title": "Czarodziejska góra",
        "slug": "czarodziejska-gora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tomasz-mann/czarodziejska-gora"
      },
      "character": "Narrator",
      "chapter": "Rozdział drugi, O obliczu duchowym Hansa Castorpa",
      "chapter_parent": null,
      "page": 44,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-14T21:40:58"
    },
    {
      "id": "4df98cf3-54fa-4bdc-add0-5eb33c1cc6ee",
      "slug": "spojrz-oszacuj-wzorkiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/brewiarz-zwyciezonych/spojrz-oszacuj-wzorkiem",
      "text": "Spójrz, oszacuj wzorkiem ten ludzki motłoch, który bierze cię za człowieka. Nie ma tam wielu różnych ja, to tylko los czyni cię odmiennym od podobnych do ciebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Brewiarz zwyciężonych",
        "slug": "brewiarz-zwyciezonych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/brewiarz-zwyciezonych"
      },
      "character": null,
      "chapter": "IV. 57",
      "chapter_parent": null,
      "page": 114,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-13T20:04:11"
    },
    {
      "id": "10415437-3881-41e2-a681-85f6ca482043",
      "slug": "dostrzeglem-moich-prawdziwych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/wywiad-z-wampirem/dostrzeglem-moich-prawdziwych",
      "text": "Dostrzegłem moich prawdziwych bogów... bogów większości z ludzi - jedzenie i picie, bezpieczeństwo w konformizmie. Popiół.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Wywiad z wampirem",
        "slug": "wywiad-z-wampirem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/wywiad-z-wampirem"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Część I",
      "chapter_parent": null,
      "page": 19,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-11T22:32:42"
    },
    {
      "id": "21cb14dc-10eb-453d-baf4-13527d26ce27",
      "slug": "starsza-jest-radosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/starsza-jest-radosc",
      "text": "Starsza jest radość bycia stadem niźli radość bycia Ja: i póki dobre sumienie będzie zwało się stadem, tylko złe sumienie powie: Ja.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fryderyk Nietzsche",
        "slug": "fryderyk-nietzsche",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche"
      },
      "book": {
        "title": "Tako rzecze Zaratustra",
        "slug": "tako-rzecze-zaratustra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Mowy Zaratustry: O tysiąc i jednym celu",
      "chapter_parent": null,
      "page": 77,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T06:39:50"
    },
    {
      "id": "a0bf3052-ba70-47d4-a387-7c4c10a5ae99",
      "slug": "w-co-motloch",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra/w-co-motloch",
      "text": "W co motłoch nauczył się niegdyś wierzyć bezpodstawnie, któż by mógł to, ujawniając grunt i podstawy - obalić?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fryderyk Nietzsche",
        "slug": "fryderyk-nietzsche",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche"
      },
      "book": {
        "title": "Tako rzecze Zaratustra",
        "slug": "tako-rzecze-zaratustra",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fryderyk-nietzsche/tako-rzecze-zaratustra"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Część czwarta i ostatnia: O wyższym człowieku, 9.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 369,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T18:55:05"
    },
    {
      "id": "8e450b93-daa0-4028-8466-5f2b7a616692",
      "slug": "masy-ludzkie-mowil",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza/masy-ludzkie-mowil",
      "text": "Masy ludzkie - mówił mi ojciec - nienawidzą obrazu człowieka. Masa jest bowiem niespójna, dąży równocześnie w wielu sprzecznych kierunkach i nie dopuszcza do wysiłku twórczego. Z pewnością to źle, kiedy jeden człowiek gnębi stado. Ale nie tu doszukuj się największego zniewolenia: dochodzi do niego, kiedy stado gnębi człowieka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoine de Saint-Exupéry",
        "slug": "antoine-de-saint-exupery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery"
      },
      "book": {
        "title": "Twierdza",
        "slug": "twierdza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoine-de-saint-exupery/twierdza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 62,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T15:15:19"
    },
    {
      "id": "432f36b0-2f07-42dc-8112-fca16c6a977a",
      "slug": "nigdy-nie-mozna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle/znak-czterech/nigdy-nie-mozna",
      "text": "Nigdy [...] nie można odgadnąć, jak postąpi pojedyncza osoba, natomiast dokładnie da się przewidzieć, co zrobi pewna określona grupa ludzi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Conan Doyle",
        "slug": "arthur-conan-doyle",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle"
      },
      "book": {
        "title": "Znak czterech",
        "slug": "znak-czterech",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle/znak-czterech"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział X, Koniec wyspiarza",
      "chapter_parent": null,
      "page": 100,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T10:02:53"
    },
    {
      "id": "ccd90970-55aa-4a52-b6d8-0e31fecfb406",
      "slug": "indywidualnosci-sie-roznia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle/znak-czterech/indywidualnosci-sie-roznia",
      "text": "Indywidualności się różnią, ale procenty pozostają niezmienne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Conan Doyle",
        "slug": "arthur-conan-doyle",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle"
      },
      "book": {
        "title": "Znak czterech",
        "slug": "znak-czterech",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle/znak-czterech"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział X, Koniec wyspiarza",
      "chapter_parent": null,
      "page": 100,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        },
        {
          "name": "statystyka",
          "slug": "statystyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/statystyka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T10:02:52"
    },
    {
      "id": "2a2d19b5-d63c-45c6-9373-a12bcd2d3dee",
      "slug": "podczas-gdy-kazdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle/znak-czterech/podczas-gdy-kazdy",
      "text": "[...] podczas gdy każdy z osobna człowiek stanowi zagadkę nie do rozwiązania, to w skupisku staje się matematycznym pewnikiem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Conan Doyle",
        "slug": "arthur-conan-doyle",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle"
      },
      "book": {
        "title": "Znak czterech",
        "slug": "znak-czterech",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-conan-doyle/znak-czterech"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział X, Koniec wyspiarza",
      "chapter_parent": null,
      "page": 100,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-09T10:02:50"
    },
    {
      "id": "7da6313a-e3af-447d-8bdf-4925ba9fc603",
      "slug": "nigdy-nie-trzeba",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972/nigdy-nie-trzeba",
      "text": "Nigdy nie trzeba zgadzać się z tłumem, nawet jeśli ma rację.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zeszyty 1957-1972",
        "slug": "zeszyty-1957-1972",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-08T10:49:45"
    },
    {
      "id": "f7affd4a-1890-41e3-8fa9-a0ca857c702a",
      "slug": "zmarszczki-narodu-sa-rownie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/pokusa-istnienia/zmarszczki-narodu-sa-rownie",
      "text": "Zmarszczki narodu są równie widoczne, jak zmarszczki jednego człowieka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Pokusa istnienia",
        "slug": "pokusa-istnienia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/pokusa-istnienia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-06T07:01:01"
    },
    {
      "id": "5dd164ca-0592-4d5c-8beb-77bcf91e4118",
      "slug": "czlowiek-jak-kazda",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru/czlowiek-jak-kazda",
      "text": "Człowiek, jak każda małpa, jest zwierzęciem społecznym, a społeczeństwo rządzi się kumoterstwem, nepotyzmem, lewizną i plotkarstwem, uznając je za podstawowe normy postępowania etycznego [...]. To czysta biologia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Cień wiatru",
        "slug": "cien-wiatru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru"
      },
      "character": "Fermín Romero de Torres",
      "chapter": "Rozdział 12",
      "chapter_parent": "Trzymać fason, 1953",
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "nepotyzm",
          "slug": "nepotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nepotyzm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T16:56:23"
    },
    {
      "id": "2819dc53-914d-4219-8043-7d1b2e8ec50f",
      "slug": "armia-malzenstwo-kosciol",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru/armia-malzenstwo-kosciol",
      "text": "Armia, małżeństwo, kościół i bank: oto czterech Jeźdźców Apokalipsy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Cień wiatru",
        "slug": "cien-wiatru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/cien-wiatru"
      },
      "character": "Fermín Romero de Torres",
      "chapter": "Rozdział 13",
      "chapter_parent": "Trzymać fason, 1953",
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T16:21:39"
    },
    {
      "id": "55c59301-0cc0-43b9-8b85-4d4dea4fe347",
      "slug": "przewaznie-ludzie-sa-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/siddhartha/przewaznie-ludzie-sa-jak",
      "text": "Przeważnie ludzie są jak liść, co leci z wiatrem to tu, to tam, kręci się i wiruje, aż spadnie na ziemię. Inni zaś, nieliczni, są jak gwiazdy, które poruszają się stałym torem, nie dosięgnie ich żaden wiatr, w samych sobie znajdują prawo i drogę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Siddhartha",
        "slug": "siddhartha",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/siddhartha"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:29:30"
    },
    {
      "id": "51af1f4f-b026-48fb-8a7b-eeaaa3c39395",
      "slug": "wszystko-bowiem-co-teraz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian/wszystko-bowiem-co-teraz",
      "text": "Wszystko bowiem, co teraz istnieje jako wspólnota, jest tylko tworzeniem stada. Ludzie garną się ku sobie, ponieważ wzajemnie siebie się obawiają - osobno panowie, osobno robotnicy i osobno uczeni!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Demian",
        "slug": "demian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian"
      },
      "character": "Maks Demian",
      "chapter": "Rozdział siódmy, Pani Ewa",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:24:33"
    },
    {
      "id": "34567b3e-3528-4df4-9cd9-c3432fabdbe1",
      "slug": "wszedzie-panuje-zbiorowosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian/wszedzie-panuje-zbiorowosc",
      "text": "Wszędzie [...] panuje zbiorowość i tworzą się stada, nigdzie jednak nie ma swobody ani miłości. I wszelkie rodzaje tej wspólnoty, od korporacji studenckich i związków śpiewaczych, aż po struktury państw, są tworami powstałymi z przymusu, wspólnotą zrodzoną z lęku, ze strachu, z trudnych sytuacji, we wnętrzu swoim przestarzałą już, przegniłą i bliską upadku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Demian",
        "slug": "demian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/demian"
      },
      "character": "Maks Demian",
      "chapter": "Rozdział siódmy, Pani Ewa",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:24:25"
    },
    {
      "id": "6a2ccfd5-54e5-41c5-92d0-3326fdedbe28",
      "slug": "vinson-wciaz-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-salinger/buszujacy-w-zbozu/vinson-wciaz-tylko",
      "text": "Vinson wciąż tylko napominał, żeby „ujednolicać” i „upraszczać”. A przecież nie ze wszystkim tak można. Chcę przez to powiedzieć, że pewnych spraw człowiek nie może ujednolicić, uprościć, i tylko dlatego, że ktoś mu tak nakazuje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "J.D. Salinger",
        "slug": "jd-salinger",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-salinger"
      },
      "book": {
        "title": "Buszujący W Zbożu",
        "slug": "buszujacy-w-zbozu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jd-salinger/buszujacy-w-zbozu"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 24",
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T10:47:45"
    },
    {
      "id": "a8928320-8b86-452a-965b-2dee0c825a46",
      "slug": "chciala-sprobowac-znalezc-odpowiedz-na-pytanie-czy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorn-lier-horst/szumowiny/chciala-sprobowac-znalezc-odpowiedz-na-pytanie-czy",
      "text": "[...] chciała spróbować znaleźć odpowiedź na pytanie, czy surowe kary miały jakikolwiek sens. Pokazać, co stało się z ludźmi, którzy w więzieniu spędzili wiele lat. Chciała postawić hipotezę, że umiarkowany wymiar kary, rozważne stosowanie przymusu państwowego mogą przyczynić się do ukształtowania bardziej humanitarnego społeczeństwa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jørn Lier Horst",
        "slug": "jorn-lier-horst",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorn-lier-horst"
      },
      "book": {
        "title": "Szumowiny",
        "slug": "szumowiny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jorn-lier-horst/szumowiny"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział 4",
      "chapter_parent": null,
      "page": 25,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "kara",
          "slug": "kara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kara"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-04-01T20:03:08"
    },
    {
      "id": "f4754e0d-9366-48d7-9a36-cadcaa044921",
      "slug": "jesli-pojawia-sie-cos-co-burzy-spokoj-grupy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sanaka-hiiragi/przesylka-z-nieba/jesli-pojawia-sie-cos-co-burzy-spokoj-grupy",
      "text": "Jeśli pojawia się coś, co burzy spokój grupy, próbujemy się tego pozbyć - tak było kiedyś i to się nie zmieniło do dziś.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sanaka Hiiragi",
        "slug": "sanaka-hiiragi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sanaka-hiiragi"
      },
      "book": {
        "title": "Przesyłka z Nieba",
        "slug": "przesylka-z-nieba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sanaka-hiiragi/przesylka-z-nieba"
      },
      "character": null,
      "chapter": "II. Królowa gry w otello",
      "chapter_parent": null,
      "page": 62,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "wykluczenie społeczne",
          "slug": "wykluczenie-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wykluczenie-spoleczne"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-03-29T17:18:33"
    },
    {
      "id": "e39a9162-1636-48ab-a8ed-47c96519c9bb",
      "slug": "w-spoleczenstwie-licza-sie-beztroska-i-spryt-przy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sanaka-hiiragi/przesylka-z-nieba/w-spoleczenstwie-licza-sie-beztroska-i-spryt-przy",
      "text": "W społeczeństwie liczą się beztroska i spryt, przy ludziach, którzy mają dużą łatwość porozumiewania się, punkty przyznawane w nagrodę za sumienność są bliskie zeru.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Sanaka Hiiragi",
        "slug": "sanaka-hiiragi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sanaka-hiiragi"
      },
      "book": {
        "title": "Przesyłka z Nieba",
        "slug": "przesylka-z-nieba",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/sanaka-hiiragi/przesylka-z-nieba"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Osoba pierwsza - Ayaka Osabe",
      "chapter_parent": "IV. Ostatnie zajęcia w plenerze",
      "page": 145,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "spryt",
          "slug": "spryt",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spryt"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-03-29T17:03:46"
    }
  ]
}
