{
  "type": "topic",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "rzeczywistość",
  "slug": "rzeczywistosc",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc",
  "heading": "Cytaty o rzeczywistości",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc.md",
  "quotes_count": 196,
  "authors_count": 113,
  "parent": null,
  "children": [
    {
      "name": "ucieczka od rzeczywistości",
      "slug": "ucieczka-od-rzeczywistosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ucieczka-od-rzeczywistosci",
      "heading": "Cytaty o ucieczce od rzeczywistości"
    }
  ],
  "quotes": [
    {
      "id": "08b8d023-eb39-40eb-bd94-1726024cdcd3",
      "slug": "na-papierze-wszystkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/historia-oblezenia-lizbony/na-papierze-wszystkie",
      "text": "Na papierze wszystkie plany są jednakowo dobre, jednak rzeczywistość dała dowód swej nieposkromionej pasji, z jaką rozwiewa papiery i drze plany na strzępy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Saramago",
        "slug": "jose-saramago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago"
      },
      "book": {
        "title": "Historia oblężenia Lizbony",
        "slug": "historia-oblezenia-lizbony",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/historia-oblezenia-lizbony"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 248,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "plany",
          "slug": "plany",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/plany"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-06T17:55:15"
    },
    {
      "id": "9212734f-8860-4689-91f5-96f4f9f8a762",
      "slug": "nie-sen-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy/nie-sen-jest",
      "text": "[...] nie sen jest najgorszy, najgorsze jest przebudzenie...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Julio Cortázar",
        "slug": "julio-cortazar",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar"
      },
      "book": {
        "title": "Gra w klasy",
        "slug": "gra-w-klasy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/julio-cortazar/gra-w-klasy"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Z różnych stron, 100",
      "chapter_parent": null,
      "page": 546,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-10-01T16:31:52"
    },
    {
      "id": "1ecc49ca-5938-4dda-ae1a-206c22e335d2",
      "slug": "rzeczywistosc-czesto-przerasta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hans-christian-andersen/autobiografia-basn-mojego-zycia/rzeczywistosc-czesto-przerasta",
      "text": "Rzeczywistość często przerasta najpiękniejszy nawet sen.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hans Christian Andersen",
        "slug": "hans-christian-andersen",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hans-christian-andersen"
      },
      "book": {
        "title": "Autobiografia. Baśń mojego życia",
        "slug": "autobiografia-basn-mojego-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hans-christian-andersen/autobiografia-basn-mojego-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 162,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-27T22:02:12"
    },
    {
      "id": "2b3b3915-2696-4b68-a88c-450d02ab0d08",
      "slug": "to-co-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska/zaufaj-i-pusc/to-co-jest",
      "text": "To, co jest, jest. A to, co myślisz, że jest, niekoniecznie jest.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Monika Gorska",
        "slug": "monika-gorska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska"
      },
      "book": {
        "title": "Zaufaj i puść",
        "slug": "zaufaj-i-pusc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/monika-gorska/zaufaj-i-pusc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zaufaj_i_pu%C5%9B%C4%87#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:31"
    },
    {
      "id": "46ff1f3e-f150-4b11-93c6-5a00e401e8a4",
      "slug": "zaden-sen-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce/zaden-sen-nie",
      "text": "Żaden sen nie jest tak straszny, jak straszna może okazać się rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mordechaj Canin",
        "slug": "mordechaj-canin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin"
      },
      "book": {
        "title": "Przez ruiny i zgliszcza. Podróż po stu zgładzonych gminach żydowskich w Polsce",
        "slug": "przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mordechaj-canin/przez-ruiny-i-zgliszcza-podroz-po-stu-zgladzonych-gminach-zydowskich-w-polsce"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 139,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mordechaj_Canin#Przez_ruiny_i_zgliszcza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:15"
    },
    {
      "id": "df821e64-f96f-40a1-91a5-171e0d9debe8",
      "slug": "kazdy-polityk-zdaje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr/kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru/kazdy-polityk-zdaje",
      "text": "Każdy polityk zdaje sobie sprawę z faktu, że fikcja jest często bardziej pociągająca niż rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony Storr",
        "slug": "anthony-storr",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr"
      },
      "book": {
        "title": "Kolosy na glinianych nogach. Studium guru",
        "slug": "kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-storr/kolosy-na-glinianych-nogach-studium-guru"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 290,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        },
        {
          "name": "kłamstwo",
          "slug": "klamstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klamstwo"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anthony_Storr#Kolosy_na_glinianych_nogach._Studium_guru",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:13"
    },
    {
      "id": "d8007cf4-752e-445c-a46e-747a94d72dfe",
      "slug": "dopoki-obserwator-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-dragan/kwantechizm-czyli-klatka-na-ludzi/dopoki-obserwator-nie",
      "text": "Dopóki obserwator nie wykona pomiaru, istnienie położenia, pędu czy jakiejkolwiek innej fizycznej wielkości jest w pewnym sensie jedynie naszym przesądem. (...) W świecie kwantowym pojedyncza cząstka „staje się” dopiero wtedy, gdy zostaje zmierzona przez obserwatora, mimo że obserwator sam składa się z takich samych cząstek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Andrzej Dragan",
        "slug": "andrzej-dragan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-dragan"
      },
      "book": {
        "title": "Kwantechizm, czyli klatka na ludzi",
        "slug": "kwantechizm-czyli-klatka-na-ludzi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andrzej-dragan/kwantechizm-czyli-klatka-na-ludzi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 151,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "fizyka",
          "slug": "fizyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andrzej_Dragan#Kwantechizm_czyli_klatka_na_ludzi",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:01:13"
    },
    {
      "id": "76e3ff1b-c172-4c13-af39-2cdf08eba935",
      "slug": "zamkniecie-sie-w-izolacji",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dagmar-ploetz/gabriel-garcia-marquez/zamkniecie-sie-w-izolacji",
      "text": "Zamknięcie się w izolacji jednak pociąga za sobą niebezpieczeństwo utraty poczucia rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dagmar Ploetz",
        "slug": "dagmar-ploetz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dagmar-ploetz"
      },
      "book": {
        "title": "Gabriel Garcia Marquez",
        "slug": "gabriel-garcia-marquez",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dagmar-ploetz/gabriel-garcia-marquez"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "wyobcowanie",
          "slug": "wyobcowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobcowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dagmar_Ploetz#Gabriel_Garcia_Marquez",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:45"
    },
    {
      "id": "08ee7a21-a3fd-4881-a1fa-246626f18a64",
      "slug": "chcialoby-sie-uznac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dagmar-ploetz/gabriel-garcia-marquez/chcialoby-sie-uznac",
      "text": "Chciałoby się uznać za własne credo Garcii Marqueza, że rzeczywistości nie wyczerpują zjawiska zewnętrzne, zawiera ona bowiem także świadomość i tradycję, trwające w ludziach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dagmar Ploetz",
        "slug": "dagmar-ploetz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dagmar-ploetz"
      },
      "book": {
        "title": "Gabriel Garcia Marquez",
        "slug": "gabriel-garcia-marquez",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dagmar-ploetz/gabriel-garcia-marquez"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "tradycja",
          "slug": "tradycja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tradycja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dagmar_Ploetz#Gabriel_Garcia_Marquez",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:45"
    },
    {
      "id": "05aa45f3-2bd0-490d-9051-dc0510891330",
      "slug": "rano-wkraczamy-w-rzeczywistosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/quattrocento/rano-wkraczamy-w-rzeczywistosc",
      "text": "Rano wkraczamy w rzeczywistość, bez taryfy ulgowej i bez osłonek, w której kończy się wiele baśni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Susana Fortes",
        "slug": "susana-fortes",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes"
      },
      "book": {
        "title": "Quattrocento",
        "slug": "quattrocento",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/susana-fortes/quattrocento"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "poranek",
          "slug": "poranek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/poranek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Quattrocento#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:44"
    },
    {
      "id": "ccc45408-5205-4ec1-8c68-d88a12cc219e",
      "slug": "straszne-rzeczy-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mats-strandberg/krag/straszne-rzeczy-tak",
      "text": "Straszne rzeczy tak naprawdę nie są takie jak na filmie. Nie są fascynujące. Tylko przerażające i brudne. Przede wszystkim nie można ich wyłączyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mats Strandberg",
        "slug": "mats-strandberg",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mats-strandberg"
      },
      "book": {
        "title": "Krąg",
        "slug": "krag",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mats-strandberg/krag"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mats_Strandberg#Kr%C4%85g",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:43"
    },
    {
      "id": "f354604a-0183-4cfd-a54b-e351b8af9c3a",
      "slug": "miotani-zyciem-szamotamy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/natsuo-kirino/prawdziwy-swiat/miotani-zyciem-szamotamy",
      "text": "(...) miotani życiem szamotamy się między pragnieniem a rzeczywistością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Natsuo Kirino",
        "slug": "natsuo-kirino",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/natsuo-kirino"
      },
      "book": {
        "title": "Prawdziwy świat",
        "slug": "prawdziwy-swiat",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/natsuo-kirino/prawdziwy-swiat"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Natsuo_Kirino#Prawdziwy_%C5%9Bwiat_(2010)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:24"
    },
    {
      "id": "e33cad42-9026-4eed-96d5-469dd1c325c5",
      "slug": "ale-rzeczywistosc-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/benjamin-hoff/te-prosiaczka/ale-rzeczywistosc-jest",
      "text": "Ale rzeczywistość jest taka, jaką sami stwarzamy. A im więcej negatywnej rzeczywistości ktoś tworzy i podtrzymuje, tym więcej jej ma.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Benjamin Hoff",
        "slug": "benjamin-hoff",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/benjamin-hoff"
      },
      "book": {
        "title": "Te prosiaczka",
        "slug": "te-prosiaczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/benjamin-hoff/te-prosiaczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 52,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "pesymizm",
          "slug": "pesymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pesymizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Benjamin_Hoff#Te_Prosiaczka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:20"
    },
    {
      "id": "89f2afcc-9db4-4bf4-bada-63d785d37914",
      "slug": "platon-wierzyl-iz-caly",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lauren-oliver/7-razy-dzis/platon-wierzyl-iz-caly",
      "text": "Platon wierzył, iż cały świat – wszystko, co widzimy – to tylko cień na ścianie jaskini. Nie widzimy prawdziwych rzeczy, tych rzucających cienie. I tak się teraz czuję, jakby otaczały mnie cienie, jakbym widziała tylko odbicie rzeczy, a nie ją samą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lauren Oliver",
        "slug": "lauren-oliver",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lauren-oliver"
      },
      "book": {
        "title": "7 razy dziś",
        "slug": "7-razy-dzis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lauren-oliver/7-razy-dzis"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/7_razy_dzi%C5%9B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T07:00:19"
    },
    {
      "id": "8bd20654-b192-42fb-a13e-234cf0234b31",
      "slug": "moj-umysl-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-3-w-objeciach-chlodu/moj-umysl-nie",
      "text": "Mój umysł nie mógł odróżnić rzeczywistości od iluzji. Zupełnie jakbym miała koszmary, tyle że na jawie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Marsden",
        "slug": "john-marsden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden"
      },
      "book": {
        "title": "Jutro 3. W objęciach chłodu",
        "slug": "jutro-3-w-objeciach-chlodu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-marsden/jutro-3-w-objeciach-chlodu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Marsden#Jutro_3:_W_obj%C4%99ciach_ch%C5%82odu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:38"
    },
    {
      "id": "db324799-ad60-4c98-bc84-f00cb883db39",
      "slug": "potknelam-sie-o-rzeczywistosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-fortier/julia/potknelam-sie-o-rzeczywistosc",
      "text": "Potknęłam się o rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Fortier",
        "slug": "anne-fortier",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-fortier"
      },
      "book": {
        "title": "Julia",
        "slug": "julia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-fortier/julia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anne_Fortier#Julia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:35"
    },
    {
      "id": "77e572d5-fa75-42e6-867e-850a3d76fd67",
      "slug": "ocknal-sie-po-raz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafal-kosik/kameleon/ocknal-sie-po-raz",
      "text": "Ocknął się po raz kolejny z koszmarnego snu, tylko po to, by stwierdzić, że rzeczywistość również jest koszmarem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Rafał Kosik",
        "slug": "rafal-kosik",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafal-kosik"
      },
      "book": {
        "title": "Kameleon",
        "slug": "kameleon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafal-kosik/kameleon"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rafa%C5%82_Kosik#Kameleon_(2008)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:24"
    },
    {
      "id": "0f348f8b-9970-409e-b3d2-d9f0e7e89142",
      "slug": "rzeczywistosc-jest-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso/papierowa-dziewczyna/rzeczywistosc-jest-tak",
      "text": "Rzeczywistość jest tak pozbawiona nadziei, że dwakroć cenniejsza jest dla mnie wyobraźnia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Guillaume Musso",
        "slug": "guillaume-musso",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso"
      },
      "book": {
        "title": "Papierowa Dziewczyna",
        "slug": "papierowa-dziewczyna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/guillaume-musso/papierowa-dziewczyna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Guillaume_Musso#Papierowa_dziewczyna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:21"
    },
    {
      "id": "e2f31207-e72a-454c-b743-212289cfa485",
      "slug": "swiat-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-krzyszton/obled-tom-i/swiat-nie-jest",
      "text": "Świat nie jest taki, jaki jest, wcale nie taki, jak się nam przedstawia, tylko taki, jak go kto widzi. Toteż ktoś, kto patrzy wciąż przez siedem łusek, nie jest w stanie nawet wyobrazić sobie, czym jest świat dla człowieka, któremu już żadna łuska widoku nie przesłania.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Krzysztoń",
        "slug": "jerzy-krzyszton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-krzyszton"
      },
      "book": {
        "title": "Obłęd. Tom I",
        "slug": "obled-tom-i",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-krzyszton/obled-tom-i"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jerzy_Krzyszto%C5%84#Ob%C5%82%C4%99d_(1980)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:04"
    },
    {
      "id": "b027074c-4a05-4f7a-9698-e232d8fb0a20",
      "slug": "rzeczywistosc-to-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-krzyszton/obled-tom-i/rzeczywistosc-to-nie",
      "text": "Rzeczywistość to nie sztuka, powszednieje, choćby była makabrą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Krzysztoń",
        "slug": "jerzy-krzyszton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-krzyszton"
      },
      "book": {
        "title": "Obłęd. Tom I",
        "slug": "obled-tom-i",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-krzyszton/obled-tom-i"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "codzienność",
          "slug": "codziennosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/codziennosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jerzy_Krzyszto%C5%84#Ob%C5%82%C4%99d_(1980)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:59:04"
    },
    {
      "id": "a3f93751-ccf0-47ad-a5d8-3b9c8ec71eff",
      "slug": "prawda-to-stan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/libba-bray/mroczny-sekret/prawda-to-stan",
      "text": "Prawda to stan umysłu. Dla bankiera pieniądze w księdze głównej są bardzo prawdziwe, choć w rzeczywistości nie może ich zobaczyć ani dotknąć. Ale dla bramina one po prostu nie istnieją w sensie takim, jak istnieje powietrze i ziemia, ból i poczucie straty. Dla niego rzeczywistość bankiera to szaleństwo. A dla bankiera idee bramina są równie błahe jak kurz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Libba Bray",
        "slug": "libba-bray",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/libba-bray"
      },
      "book": {
        "title": "Mroczny sekret",
        "slug": "mroczny-sekret",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/libba-bray/mroczny-sekret"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Libba_Bray#Mroczny_sekret",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:43"
    },
    {
      "id": "b14b2f0f-7435-48c7-82cd-adc430df1b03",
      "slug": "ja-nie-wyjde",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerry-hopkins/nikt-nie-wyjdzie-stad-zywy-historia-jima-morrisona/ja-nie-wyjde",
      "text": "Ja nie wyjdę. – To wy musicie wejść do mnie. Na moje łono, do mojego ogrodu, gdzie się ukazuję. Gdzie mogę zbudować wszechświat wewnątrz czaszki, by rywalizować z rzeczywistością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerry Hopkins",
        "slug": "jerry-hopkins",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerry-hopkins"
      },
      "book": {
        "title": "Nikt nie wyjdzie stąd żywy. Historia Jima Morrisona",
        "slug": "nikt-nie-wyjdzie-stad-zywy-historia-jima-morrisona",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerry-hopkins/nikt-nie-wyjdzie-stad-zywy-historia-jima-morrisona"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nikt_nie_wyjdzie_st%C4%85d_%C5%BCywy._Historia_Jima_Morrisona",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:34"
    },
    {
      "id": "4aee54bd-6894-4107-8dae-f5d39ed4c870",
      "slug": "przekonanie-o-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda/podroz-do-ixtlan/przekonanie-o-tym",
      "text": "Przekonanie o tym, że świat jest taki, jakim ci się wydaje, jest bardzo głupie (…) Świat to tajemnicze miejsce. Szczególnie o zmroku.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Castañeda",
        "slug": "carlos-castaneda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda"
      },
      "book": {
        "title": "Podróż do Ixtlan",
        "slug": "podroz-do-ixtlan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-castaneda/podroz-do-ixtlan"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "pewność siebie",
          "slug": "pewnosc-siebie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pewnosc-siebie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Carlos_Castaneda#Podr%C3%B3%C5%BC_do_Ixtlan",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:11"
    },
    {
      "id": "ebf3bc6f-e29d-4eb0-ad5b-dd7ce6093f41",
      "slug": "posluchaj-mnie-dobrze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernard-werber/imperium-mrowek/posluchaj-mnie-dobrze",
      "text": "Posłuchaj mnie dobrze – zawsze myśli się jednakowo. Postrzega się świat w ten sam, banalny sposób. To tak, jakbyśmy robili zdjęcia zawsze tym samym szerokokątnym obiektywem. To jeden z obrazów rzeczywistości, ale nie jedyny. TRZEBA… MYŚLEĆ… INACZEJ…!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Bernard Werber",
        "slug": "bernard-werber",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernard-werber"
      },
      "book": {
        "title": "Imperium mrówek",
        "slug": "imperium-mrowek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/bernard-werber/imperium-mrowek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "kreatywność",
          "slug": "kreatywnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kreatywnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Imperium_mr%C3%B3wek",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:01"
    },
    {
      "id": "0801bc86-46a6-45ac-b4e1-cf6681024142",
      "slug": "najlepszy-sposob-zeby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-fawer/szczegolna-przypadlosc/najlepszy-sposob-zeby",
      "text": "Najlepszy sposób, żeby uniknąć narobienia głupstw w świecie rzeczywistym, jest taki, żeby zachować się jak najprzytomniej w świecie iluzji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Adam Fawer",
        "slug": "adam-fawer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-fawer"
      },
      "book": {
        "title": "Szczególna przypadłość",
        "slug": "szczegolna-przypadlosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/adam-fawer/szczegolna-przypadlosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "błędy",
          "slug": "bledy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bledy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Adam_Fawer#Szczeg%C3%B3lna_przypad%C5%82o%C5%9B%C4%87_(2005)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:58:01"
    },
    {
      "id": "7709c606-883a-4201-99da-d1552773af24",
      "slug": "bez-wzgledu-na",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/1q84/bez-wzgledu-na",
      "text": "Bez względu na to, co się stało, nie wolno unikać i omijać łukiem rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "1Q84",
        "slug": "1q84",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/1q84"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "ucieczka od rzeczywistości",
          "slug": "ucieczka-od-rzeczywistosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ucieczka-od-rzeczywistosci"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/1Q84#Tom_2",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:50"
    },
    {
      "id": "160fb3fe-b7d6-4701-8e65-f889b66df5e1",
      "slug": "ja-tez-widze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-przepiera/epidemia-zamknietych-serc/ja-tez-widze",
      "text": "Ja też widzę, że Dunaj jest szary, ale był pewien człowiek, któremu zdawał się on modry. Wiesz, kto tak widzi? Artyści. To skomplikowani ludzie, mają problem z widzeniem rzeczywistości w jej naturalnych barwach. Kłopot jest taki, że od tamtej pory ludzie wpatrują się w fale rzeki, usiłując zobaczyć choć cień modrego. Niektórzy tak się natężają, że aż zaczyna im się wydawać, że widzą. Inni natomiast oszukują siebie i innych, mówiąc, że widzą. A jeszcze inni myślą sobie, że coś z nimi jest nie tak, bo widzą tylko szary i koniec. A on, do cholery, jest szary.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maciej Przepiera",
        "slug": "maciej-przepiera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-przepiera"
      },
      "book": {
        "title": "Epidemia zamkniętych serc",
        "slug": "epidemia-zamknietych-serc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maciej-przepiera/epidemia-zamknietych-serc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Maciej_Przepiera#Epidemia_zamkni%C4%99tych_serc",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:41"
    },
    {
      "id": "3b53d4ac-59a6-4374-9560-8feb5b20a4a1",
      "slug": "czlowiek-czasem-przestaje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/biuro-rzeczy-znalezionych/czlowiek-czasem-przestaje",
      "text": "Człowiek czasem przestaje wierzyć, że jeszcze istnieje normalność.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Siegfried Lenz",
        "slug": "siegfried-lenz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz"
      },
      "book": {
        "title": "Biuro rzeczy znalezionych",
        "slug": "biuro-rzeczy-znalezionych",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/siegfried-lenz/biuro-rzeczy-znalezionych"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "zagubienie",
          "slug": "zagubienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zagubienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Siegfried_Lenz#Biuro_rzeczy_znalezionych",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:37"
    },
    {
      "id": "b4f6ba3d-4310-4925-be73-dfec70647a7a",
      "slug": "czasem-nie-ma-duzej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafael-abalos/kot/czasem-nie-ma-duzej",
      "text": "Czasem nie ma dużej różnicy między światem realnym i wyobrażonym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Rafael Ábalos",
        "slug": "rafael-abalos",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafael-abalos"
      },
      "book": {
        "title": "Kôt",
        "slug": "kot",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafael-abalos/kot"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rafael_%C3%81balos#K%C3%B4t",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:07"
    },
    {
      "id": "a2446207-bfa4-46b9-a6da-2d1e559513da",
      "slug": "rzeczywistosc-bawi-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafael-abalos/kot/rzeczywistosc-bawi-nas",
      "text": "Rzeczywistość bawi nas i fascynuje, nawet jeśli jest tragiczna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Rafael Ábalos",
        "slug": "rafael-abalos",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafael-abalos"
      },
      "book": {
        "title": "Kôt",
        "slug": "kot",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/rafael-abalos/kot"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rafael_%C3%81balos#K%C3%B4t",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:57:07"
    },
    {
      "id": "34606671-03b6-4bb7-8018-652c214b9e73",
      "slug": "mlody-czlowiek-wbity",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-tochman/wsciekly-pies/mlody-czlowiek-wbity",
      "text": "Młody człowiek, wbity w twardy system reguł, idzie z seminarium do parafii i widzi, że wszystko, czego go uczono, jest dalekie od życia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wojciech Tochman",
        "slug": "wojciech-tochman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-tochman"
      },
      "book": {
        "title": "Wściekły pies",
        "slug": "wsciekly-pies",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wojciech-tochman/wsciekly-pies"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        },
        {
          "name": "duchowni",
          "slug": "duchowni",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowni"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/W%C5%9Bciek%C5%82y_pies#W%C5%9Bciek%C5%82y_pies",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:43"
    },
    {
      "id": "fc7c0294-86da-42b7-bcdd-83e3deae02a9",
      "slug": "realnosc-to-plastelina",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-pielewin/napoj-ananasowy-dla-pieknej-damy/realnosc-to-plastelina",
      "text": "Realność to plastelina z rodzynkami. Człowiek naciska palcami powstający przed nim plastelinowy obrazek pod nazwą „świat”, żeby wydłubać kilka smacznych okruszyn, a na tym obrazku padają wieże, toną okręty, giną imperia i cywilizacje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wiktor Pielewin",
        "slug": "wiktor-pielewin",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-pielewin"
      },
      "book": {
        "title": "Napój ananasowy dla pięknej damy",
        "slug": "napoj-ananasowy-dla-pieknej-damy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wiktor-pielewin/napoj-ananasowy-dla-pieknej-damy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "egoizm",
          "slug": "egoizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
        },
        {
          "name": "cywilizacja",
          "slug": "cywilizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cywilizacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wiktor_Pielewin#Nap%C3%B3j_ananasowy_dla_pi%C4%99knej_damy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:42"
    },
    {
      "id": "42eaf5a6-b6b5-401f-a185-2f186a7c22cb",
      "slug": "kto-redukuje-glebie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/peter-sloterdijk/krysztalowy-palac-o-filozoficzna-teorie-globalizacji/kto-redukuje-glebie",
      "text": "Kto redukuje głębię, ten porywa się na to, co realne.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Peter Sloterdijk",
        "slug": "peter-sloterdijk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/peter-sloterdijk"
      },
      "book": {
        "title": "Kryształowy pałac. O filozoficzną teorię globalizacji",
        "slug": "krysztalowy-palac-o-filozoficzna-teorie-globalizacji",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/peter-sloterdijk/krysztalowy-palac-o-filozoficzna-teorie-globalizacji"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 127,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "prostota",
          "slug": "prostota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prostota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Peter_Sloterdijk#Kryszta%C5%82owy_pa%C5%82ac._O_filozoficzn%C4%85_teori%C4%99_globalizacji",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:40"
    },
    {
      "id": "d100e379-4432-4579-be4a-bc134bd245a0",
      "slug": "szczesliwe-zakonczenie-to-luksus",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/trudi-canavan/kaplanka-w-bieli/szczesliwe-zakonczenie-to-luksus",
      "text": "Szczęśliwe zakończenie to luksus, na jaki może pozwolić sobie fikcja.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Trudi Canavan",
        "slug": "trudi-canavan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/trudi-canavan"
      },
      "book": {
        "title": "Kapłanka w bieli",
        "slug": "kaplanka-w-bieli",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/trudi-canavan/kaplanka-w-bieli"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "literatura",
          "slug": "literatura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/literatura"
        },
        {
          "name": "pesymizm",
          "slug": "pesymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pesymizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trudi_Canavan#Kap%C5%82anka_w_bieli_(2006)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:33"
    },
    {
      "id": "0f9826f5-abd8-4524-84b1-7e90f541cd59",
      "slug": "wizje-zadowolonego-z-zycia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza/wizje-zadowolonego-z-zycia",
      "text": "Wizje zadowolonego z życia robotnika rolnego i jego trzódki, tak modne dzięki George’owi Morlandowi i jemu podobnym (…) stanowiły równie kretyńską i szkodliwą sentymentalizację, a tym samym ukrywanie rzeczywistości, jak za naszych czasów szkodliwy i głupi jest sentymentalny obraz „prawdziwego życia”, prezentowany przez filmy z Hollywood.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Fowles",
        "slug": "john-fowles",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles"
      },
      "book": {
        "title": "Kochanica Francuza",
        "slug": "kochanica-francuza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-fowles/kochanica-francuza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "idealizacja",
          "slug": "idealizacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idealizacja"
        },
        {
          "name": "kino",
          "slug": "kino",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kino"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kochanica_Francuza#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:56:26"
    },
    {
      "id": "b9e72a42-633a-4cbb-a716-66cd5793d7f9",
      "slug": "smutna-rzeczywistosc-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/walka-kotow/smutna-rzeczywistosc-nie",
      "text": "Smutna rzeczywistość nie pozostawia wiele miejsca na uprzejmość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Walka kotów",
        "slug": "walka-kotow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/walka-kotow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "dobre maniery",
          "slug": "dobre-maniery",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobre-maniery"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Walka_kot%C3%B3w#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:46"
    },
    {
      "id": "a6654705-e8f2-47a4-86c1-c4d1bc05caa2",
      "slug": "dziala-sie-bowiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/wyspa-nieslychana/dziala-sie-bowiem",
      "text": "Działa się bowiem z nim rzecz następująca: kiedy wspominał swoje dzieciństwo, w jego umyśle pojawiały się wyłącznie wspomnienia zapożyczone – ilustracje z książek, zdjęcia, sceny z filmów, które zrobiły na nim wrażenie. Tego rodzaju epizody irytowały go, zdawał sobie bowiem sprawę, że to nie są sytuacje, które przeżył, tylko obrazy z przeżyć doświadczonych i przekazanych mu przez inne osoby. Wtedy miał wrażenie, że niczego naprawdę nie przeżył, i zazdrościł tym, którzy nawiązali bezpośredni kontakt z owymi wizjami i przygodami. Ale potem kiedy, kiedy nad tym rozmyślał, pojął w końcu, że te osoby, którym zazdrościł, także nie przeżyły naprawdę tego, co odtwarzają. W rzeczywistości, tak jak turyści pstrykający aparatami wycelowanymi w pomniki i kanały miasta, ludzie ci także żyli za pośrednictwem swoich aparatów w świecie ograniczonym, określonym ramami ich zawodów. Być może (…) rzeczywistość nie istnieje inaczej niż wtedy, gdy ją ktoś fotografuje, i tak naprawdę to ci oszaleli turyści mają w tym wszystkim rację.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Wyspa niesłychana",
        "slug": "wyspa-nieslychana",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/wyspa-nieslychana"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "Fotografia",
          "slug": "fotografia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fotografia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyspa_nies%C5%82ychana#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:45"
    },
    {
      "id": "7615bb6e-3999-4005-952c-43297e694273",
      "slug": "nasze-problemy-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/nasze-problemy-juz",
      "text": "Nasze problemy już nie istniały, bo problem przestaje być problemem, kiedy nie posiada rozwiązania. W obecnej sytuacji już nie było problemu, tylko nieodwracalna rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Prawda o sprawie Savolty",
        "slug": "prawda-o-sprawie-savolty",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "problemy",
          "slug": "problemy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/problemy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "da4f3abf-ff0e-4e01-80ce-d8339dda8e3c",
      "slug": "chociaz-nie-rozumiala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/mauricio-czyli-wybory/chociaz-nie-rozumiala",
      "text": "Chociaż nie rozumiała nic z tego, co działo się wokół niej, odnosiła wrażenie, że dotarła wreszcie do rzeczywistego świata, poplątanego i nieuczciwego, lecz w sumie lepszego niż klosz pełen fantazji, pod którym żyła do tej pory.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Mauricio, czyli wybory",
        "slug": "mauricio-czyli-wybory",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/mauricio-czyli-wybory"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "dojrzewanie",
          "slug": "dojrzewanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dojrzewanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mauricio,_czyli_wybory#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:40"
    },
    {
      "id": "86f6a106-9f28-47d9-b913-e4d99c857cd0",
      "slug": "nalezy-dostosowac-myslenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/mauricio-czyli-wybory/nalezy-dostosowac-myslenie",
      "text": "Należy dostosować myślenie do rzeczywistości, a nie naginać rzeczywistość do naszych idei.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Mauricio, czyli wybory",
        "slug": "mauricio-czyli-wybory",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/mauricio-czyli-wybory"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "idee",
          "slug": "idee",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idee"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mauricio,_czyli_wybory#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:40"
    },
    {
      "id": "20b37bf2-8ce3-43b8-be6d-437fa7c297e3",
      "slug": "swiat-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warren-ellis/planetary/swiat-nie-jest",
      "text": "Świat nie jest czarno-biały, włączony albo wyłączony. Świat składa się z sytuacji, które stoją gdzieś pomiędzy pozycją „włączony” i „wyłączony”. Odcienie szarości. Wydaje mi się, że tak właśnie wygląda wszechświat. Jednocześnie przyjmuje wszystkie możliwe pozycje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Warren Ellis",
        "slug": "warren-ellis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warren-ellis"
      },
      "book": {
        "title": "Planetary",
        "slug": "planetary",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/warren-ellis/planetary"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Warren_Ellis#Planetary",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:25"
    },
    {
      "id": "13c813c9-389d-4fcb-b74e-2ecf53d92618",
      "slug": "opowiesc-o-granicach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia/opowiesc-o-granicach",
      "text": "(…) opowieść o granicach, zarówno tych fizycznych i namacalnych, jak i tych nieuchwytnych, które konstruujemy w naszych głowach, żeby zbudować sobie zwodnicze poczucie porządku i kontroli nad rzeczywistością. Przeszłość – przyszłość, realne – nierealne, kobieta – mężczyzna, człowiek – zwierzę, sen – jawa, jeden kraj – drugi kraj, jeden język – drugi język. Biegunowość tych kategorii tworzy prostą siatkę, która pozwala nam czuć się bezpiecznie – mamy wrażenie, że rozumiemy świat. Jednak to, co najciekawsze, to, co najbardziej żywe i prawdziwe, dzieje się zawsze gdzieś pomiędzy, na nieskończenie wielkim pograniczu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Moment niedźwiedzia",
        "slug": "moment-niedzwiedzia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/moment-niedzwiedzia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 135,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "granice",
          "slug": "granice",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/granice"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Olga_Tokarczuk#Moment_nied%C5%BAwiedzia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:20"
    },
    {
      "id": "28c195e4-a814-41c6-a5a3-f51a6719322f",
      "slug": "jeszcze-raz-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata/jeszcze-raz-sie",
      "text": "Jeszcze raz się okazało, że rzeczywistość matematyczna jest bogatsza niż możliwości naszej wyobraźni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michał Heller",
        "slug": "michal-heller",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller"
      },
      "book": {
        "title": "Początek jest wszędzie. Nowa hipoteza pochodzenia Wszechświata",
        "slug": "poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michal-heller/poczatek-jest-wszedzie-nowa-hipoteza-pochodzenia-wszechswiata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 45,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "matematyka",
          "slug": "matematyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/matematyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Micha%C5%82_Heller#Pocz%C4%85tek_jest_wsz%C4%99dzie._Nowa_hipoteza_pochodzenia_Wszech%C5%9Bwiata_(2002)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:10"
    },
    {
      "id": "972a851f-2284-49cf-aa54-6b42330cb44d",
      "slug": "ulotne-dzwieki-o-umownym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-libera/madame/ulotne-dzwieki-o-umownym",
      "text": "Ulotne dźwięki o umownym sensie mogą być z krwi i kości. Nieraz już w życiu przekonałem się, jak wiele mogą zdziałać słowa. Odkryłem ich czarodziejską moc. Potrafiły nie tylko zmienić rzeczywistość, potrafiły ją tworzyć, a w szczególnych przypadkach – nawet ją zastąpić. (...) O tak, nie darmo księga, która wysuwa twierdzenie, że na początku wszystkiego było i zawsze jest Słowo, uchodzi za księgę świętą!",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Libera",
        "slug": "antoni-libera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-libera"
      },
      "book": {
        "title": "Madame",
        "slug": "madame",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-libera/madame"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 63,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_Libera#Madame",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:06"
    },
    {
      "id": "e4b057dd-806b-404a-9244-10edcfe4f319",
      "slug": "rzeczywistosc-istnieje-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian/gora-duszy/rzeczywistosc-istnieje-tylko",
      "text": "Rzeczywistość istnieje tylko przez doświadczanie, przy czym musi się jej doświadczać osobiście. Kiedy doświadczenie chociażby raz się przekaże – ono też staje się opowieścią.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gao Xingjian",
        "slug": "gao-xingjian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian"
      },
      "book": {
        "title": "Góra duszy",
        "slug": "gora-duszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian/gora-duszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        },
        {
          "name": "opowiadanie historii",
          "slug": "opowiadanie-historii",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opowiadanie-historii"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%B3ra_duszy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:02"
    },
    {
      "id": "36e16eac-cacc-43dd-a196-d6f2f2eddda8",
      "slug": "rzeczywistosc-to-ja-rzeczywistosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian/gora-duszy/rzeczywistosc-to-ja-rzeczywistosc",
      "text": "Rzeczywistość to ja, rzeczywistość to tylko postrzeganie chwili, którego nie da się przekazać komu innemu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gao Xingjian",
        "slug": "gao-xingjian",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian"
      },
      "book": {
        "title": "Góra duszy",
        "slug": "gora-duszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gao-xingjian/gora-duszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/G%C3%B3ra_duszy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:02"
    },
    {
      "id": "e3aef616-4678-4148-9b5b-f97063aabc99",
      "slug": "wiara-jest-po-prostu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/elizabeth-kostova/labedz-i-zlodzieje/wiara-jest-po-prostu",
      "text": "Wiara jest po prostu tym, co dla nas rzeczywiste.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Elizabeth Kostova",
        "slug": "elizabeth-kostova",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/elizabeth-kostova"
      },
      "book": {
        "title": "Łabędź i złodzieje",
        "slug": "labedz-i-zlodzieje",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/elizabeth-kostova/labedz-i-zlodzieje"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%81ab%C4%99d%C5%BA_i_z%C5%82odzieje",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:58"
    },
    {
      "id": "c0d5783d-9323-4a51-8bc0-45bd0542fce3",
      "slug": "z-przedstawianiem-fikcji",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula/z-przedstawianiem-fikcji",
      "text": "Z przedstawianiem fikcji jest ten problem, że musi być wiarygodna, natomiast rzeczywistość rzadko taka bywa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Paula",
        "slug": "paula",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "literatura",
          "slug": "literatura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/literatura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paula_(powie%C5%9B%C4%87)#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:54"
    },
    {
      "id": "ad137635-556f-4514-94da-82e1b3deb75b",
      "slug": "zatarly-sie-granice",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula/zatarly-sie-granice",
      "text": "Zatarły się granice rzeczywistości, życie jest labiryntem stających nam na drodze luster i krzywych obrazów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Paula",
        "slug": "paula",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/paula"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "zagubienie",
          "slug": "zagubienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zagubienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Paula_(powie%C5%9B%C4%87)#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:54"
    },
    {
      "id": "1c6407a4-5df5-46b9-97b3-9da7cb178cb3",
      "slug": "logika-nie-ma-nic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/milosc-i-cienie/logika-nie-ma-nic",
      "text": "Logika nie ma nic wspólnego z moimi koszmarami ani z tą rzeczywistością, w jakiej żyjemy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Miłość i cienie",
        "slug": "milosc-i-cienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/milosc-i-cienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        },
        {
          "name": "logika",
          "slug": "logika",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/logika"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mi%C5%82o%C5%9B%C4%87_i_cienie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:50"
    },
    {
      "id": "6534b5f5-5a28-45c0-8949-60139c6f3c99",
      "slug": "rzeczywistosc-jest-mglawica",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/rzeczywistosc-jest-mglawica",
      "text": "Rzeczywistość jest mgławicą, nie udaje nam się jej ogarnąć ani rozszyfrować, bo wszystko dzieje się równocześnie (…). Staram się odnaleźć drogę w tym labiryncie, wprowadzić odrobinę porządku w cały ten chaos, sprawić, żeby życie było łatwiejsze do zniesienia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Eva Luna",
        "slug": "eva-luna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "chaos",
          "slug": "chaos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chaos"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "1893f5b5-d7e5-4b79-a1fb-4a0c522ccc6f",
      "slug": "podejrzewalam-ze-nic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/podejrzewalam-ze-nic",
      "text": "Podejrzewałam, że nic nie istnieje naprawdę, rzeczywistość jest nieokreśloną, galaretowatą materią, którą moje zmysły rozeznają tylko w połowie. Nie ma dowodów na to, że wszyscy postrzegają tę rzeczywistość tak samo, być może na Zulemie, Riadzie Halabim i całej reszcie rzeczywistość sprawia inne wrażenie, być może nie widzą tych samych kolorów i nie słyszą tych samych dźwięków, co ja. Gdyby tak było naprawdę, każdy żyłby w całkowitej samotności. Przerażała mnie ta myśl.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Eva Luna",
        "slug": "eva-luna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        },
        {
          "name": "zmysły",
          "slug": "zmysly",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmysly"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:48"
    },
    {
      "id": "534b0277-cbbf-460a-8b7d-21731d2ae715",
      "slug": "mozliwe-jest-tworzenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna/mozliwe-jest-tworzenie",
      "text": "Możliwe jest tworzenie rzeczywistości na miarę własnych pragnień.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Isabel Allende",
        "slug": "isabel-allende",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende"
      },
      "book": {
        "title": "Eva Luna",
        "slug": "eva-luna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/isabel-allende/eva-luna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eva_Luna#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:47"
    },
    {
      "id": "0b258715-9793-4bd0-b628-652a4bab23e1",
      "slug": "sam-symbol-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marion-zimmer-bradley/mgly-avalonu/sam-symbol-jest",
      "text": "Sam symbol jest niczym, gdyż rzeczywistość jest wszystkim.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Marion Zimmer Bradley",
        "slug": "marion-zimmer-bradley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marion-zimmer-bradley"
      },
      "book": {
        "title": "Mgły Avalonu",
        "slug": "mgly-avalonu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/marion-zimmer-bradley/mgly-avalonu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Mg%C5%82y_Avalonu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:42"
    },
    {
      "id": "81c88071-0528-48a7-a5c3-599b757fbcd0",
      "slug": "to-jednak-czego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/szczegol-trzy-krotkie-powiesci/to-jednak-czego",
      "text": "To jednak, czego pragniemy, zwykle okazuje się, ach!, lustrzanym odbiciem rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Szczegół. Trzy krótkie powieści",
        "slug": "szczegol-trzy-krotkie-powiesci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/szczegol-trzy-krotkie-powiesci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szczeg%C3%B3%C5%82._Trzy_kr%C3%B3tkie_powie%C5%9Bci#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:31"
    },
    {
      "id": "277fecf5-aeac-4e98-a760-6049b20bd240",
      "slug": "kazdy-fakt-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/szczegol-trzy-krotkie-powiesci/kazdy-fakt-jest",
      "text": "Każdy fakt jest niemożliwy, dopóki nie zaistnieje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Szczegół. Trzy krótkie powieści",
        "slug": "szczegol-trzy-krotkie-powiesci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/szczegol-trzy-krotkie-powiesci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Szczeg%C3%B3%C5%82._Trzy_kr%C3%B3tkie_powie%C5%9Bci#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:31"
    },
    {
      "id": "d9e7e8b6-8d49-4fc8-815e-3f7afbe575df",
      "slug": "kto-szuka-odpowiedzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/kto-szuka-odpowiedzi",
      "text": "Kto szuka odpowiedzi, niech idzie do kościoła albo do szkoły (…) Zobaczymy tu rzeczywistość, a rzeczywistość nie dostarcza odpowiedzi i nie jest cudowna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "zadawanie pytań",
          "slug": "zadawanie-pytan",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zadawanie-pytan"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "cd85493d-f05a-4855-b34b-7ad49aae8d1a",
      "slug": "rzeczywistosc-posiada-wiecej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/rzeczywistosc-posiada-wiecej",
      "text": "Rzeczywistość posiada więcej niż trzy wymiary, być może znacznie więcej niż widoczne gołym okiem długość – szerokość – wysokość. Ogólna teoria względności Einsteina zakładała, że czas jest czwartym wymiarem, a skomplikowana „teoria strun”, której kolejne wersje stanowiły wyzwanie dla aktualnej fizyki, twierdziła, że istnieje co najmniej dziewięć wymiarów przestrzennych, co dla ludzkiego umysłu jest czymś niepojętym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "fizyka",
          "slug": "fizyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "a8165d8b-b863-4047-b1ff-121afe7fad7d",
      "slug": "nie-trzeba-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/nie-trzeba-bylo",
      "text": "Nie trzeba było jednak oglądać latających talerzy ani duchów, żeby stwierdzić, że żyjemy w świecie niezmiernie zawikłanym, którego nie sposób ogarnąć nawet najbujniejszą wyobraźnią.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "9795ba9b-561c-4793-9eac-b008bc8ced14",
      "slug": "rzeczywistosc-nie-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/rzeczywistosc-nie-zawsze",
      "text": "Rzeczywistość nie zawsze jest racjonalna…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "logika",
          "slug": "logika",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/logika"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "074cb8f9-c2ba-4270-a04c-a766c2daa032",
      "slug": "uwazac-cos-za-mozliwe",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak/uwazac-cos-za-mozliwe",
      "text": "Uważać coś za możliwe i zobaczyć, że to naprawdę się stało, to dwie zupełnie różne rzeczy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Zygzak",
        "slug": "zygzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/zygzak"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "zdumienie",
          "slug": "zdumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygzak#U",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:30"
    },
    {
      "id": "d666be56-0397-4da2-98f4-4132a170b268",
      "slug": "tak-naprawde-wazne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama/tak-naprawde-wazne",
      "text": "Tak naprawdę ważne było tylko to, czy potrafiło się ujarzmić rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Trzynasta dama",
        "slug": "trzynasta-dama",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "potrzeba kontroli",
          "slug": "potrzeba-kontroli",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/potrzeba-kontroli"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzynasta_dama",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:29"
    },
    {
      "id": "5bfcaeba-80f5-4c32-81ec-dd7d419b7102",
      "slug": "to-krab-oblicze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama/to-krab-oblicze",
      "text": "To krab (…) Oblicze rzeczywistości jest jak krab: łapie cię, rozszarpuje szczypcami na strzępy, ty zaś tymczasem…próbujesz…rozpaczliwie…zrozumieć cokolwiek.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Trzynasta dama",
        "slug": "trzynasta-dama",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/trzynasta-dama"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "bezradność",
          "slug": "bezradnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezradnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Trzynasta_dama",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:29"
    },
    {
      "id": "cbff1c40-2649-43c0-aa86-516b690678b1",
      "slug": "zyjemy-w-pogmatwanym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok/zyjemy-w-pogmatwanym",
      "text": "Żyjemy w pogmatwanym świecie (…). W świecie, który przekształcił się w sztukę, w czystą przyjemność ukrywania, udawania tego, czym się nie jest lub co nie istnieje. Może kiedyś tak nie było, dopadło nas to wbrew naszej prawdziwej naturze. Albo od początku b y l i ś m y t a c y. Naszą p r a w d z i w ą naturą jest m a s k a: teraz wreszcie ukształtowaliśmy rzeczywistość na miarę naszych potrzeb.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Klara i półmrok",
        "slug": "klara-i-polmrok",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/klara-i-polmrok"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Klara_i_p%C3%B3%C5%82mrok",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:28"
    },
    {
      "id": "beea1a8b-f0fa-4e58-a33a-5bd99ec261ac",
      "slug": "literatura-i-rzeczywistosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/dafne-znikajaca/literatura-i-rzeczywistosc",
      "text": "Literatura i rzeczywistość to nieporównywalne kategorie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Carlos Somoza",
        "slug": "jose-carlos-somoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza"
      },
      "book": {
        "title": "Dafne znikająca",
        "slug": "dafne-znikajaca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-carlos-somoza/dafne-znikajaca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "literatura",
          "slug": "literatura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/literatura"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Carlos_Somoza#Dafne_znikaj%C4%85ca",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:26"
    },
    {
      "id": "307414c3-bea2-4d79-9c5e-39d5e5ae1baa",
      "slug": "nie-we-wszystko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/swiatla-wrzesnia/nie-we-wszystko",
      "text": "Nie we wszystko, co widzą twoje oczy, powinieneś wierzyć. Obraz rzeczywistości, jaki podsuwają nam nasze oczy, jest tylko iluzją, efektem optycznym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Światła września",
        "slug": "swiatla-wrzesnia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/swiatla-wrzesnia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%9Awiat%C5%82a_wrze%C5%9Bnia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:23"
    },
    {
      "id": "ed381461-be6a-4d45-b9c8-d3fdfde984da",
      "slug": "nie-ma-nic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/palac-polnocy/nie-ma-nic",
      "text": "(…) nie ma nic równie przerażającego jak naga rzeczywistość…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Carlos Ruiz Zafón",
        "slug": "carlos-ruiz-zafon",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon"
      },
      "book": {
        "title": "Pałac Północy",
        "slug": "palac-polnocy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/carlos-ruiz-zafon/palac-polnocy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pa%C5%82ac_P%C3%B3%C5%82nocy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:22"
    },
    {
      "id": "223e7c82-dc78-4beb-8475-d3b21c96bc9b",
      "slug": "wymyslalem-ja-z-calych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/romain-gary/czarodzieje/wymyslalem-ja-z-calych",
      "text": "Wymyślałem ją z całych sił, całą moją miłością, ale Rzeczywistość ma za sobą tysiące lat doświadczenia i nikt nie może się z nią równać, jeśli idzie o brak wyobraźni.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Romain Gary",
        "slug": "romain-gary",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/romain-gary"
      },
      "book": {
        "title": "Czarodzieje",
        "slug": "czarodzieje",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/romain-gary/czarodzieje"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 389,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Romain_Gary#Czarodzieje_(1973)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:54:08"
    },
    {
      "id": "69fd184a-3a27-4e52-921f-5aedd5bdcd1e",
      "slug": "wszystko-bylo-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/zachowaj-spokoj/wszystko-bylo-tak",
      "text": "Wszystko było tak cholernie kruche. To oczywiste, pewnie, ale przeważnie zapominamy o tym – nie chcemy myśleć, jak łatwo nasze życie może lec w gruzach, ponieważ gdybyśmy zdali sobie z tego sprawę, odchodzilibyśmy od zmysłów. Ci, którzy wciąż się boją, potrzebują leków, żeby normalnie funkcjonować. Oni rozumieją rzeczywistość. Wiedzą, jak cienka jest granica. I nie chodzi o to, że nie potrafią zaakceptować prawdy – nie umieją o niej zapomnieć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Harlan Coben",
        "slug": "harlan-coben",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben"
      },
      "book": {
        "title": "Zachowaj Spokój",
        "slug": "zachowaj-spokoj",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/harlan-coben/zachowaj-spokoj"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "niepewność",
          "slug": "niepewnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niepewnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Harlan_Coben#Zachowaj_spok%C3%B3j_(2008)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:41"
    },
    {
      "id": "fc5b83f1-9749-4c60-b4c7-d28b6ab55400",
      "slug": "twoj-swiat-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-piekara/przenajswietsza-rzeczpospolita/twoj-swiat-jest",
      "text": "Twój świat jest tak samo realny, a raczej nierealny dla mnie, jak mój dla ciebie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jacek Piekara",
        "slug": "jacek-piekara",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-piekara"
      },
      "book": {
        "title": "Przenajświętsza Rzeczpospolita",
        "slug": "przenajswietsza-rzeczpospolita",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jacek-piekara/przenajswietsza-rzeczpospolita"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jacek_Piekara#Przenaj%C5%9Bwi%C4%99tsza_Rzeczpospolita",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:29"
    },
    {
      "id": "24b74c7b-f15a-48ee-a135-f226f16331de",
      "slug": "nikt-nie-widzial",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/wendigo/nikt-nie-widzial",
      "text": "Nikt nie widział wiatru, ale jest on na tyle rzeczywisty, że może powalać drzewa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Graham Masterton",
        "slug": "graham-masterton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton"
      },
      "book": {
        "title": "Wendigo",
        "slug": "wendigo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/wendigo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Graham_Masterton#Wendigo_(2006)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:02"
    },
    {
      "id": "d494dfb8-6db7-428d-86b2-c0533795bfa1",
      "slug": "ale-sam-fakt",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/dziecko-ciemnosci/ale-sam-fakt",
      "text": "Ale sam fakt, że nie jesteś w stanie czegoś postrzec, nie znaczy, iż to nie istnieje. To tak jak dźwięk o wysokiej częstotliwości lub promienie podczerwone. Akceptujemy ich istnienie i posługujemy się nimi.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Graham Masterton",
        "slug": "graham-masterton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton"
      },
      "book": {
        "title": "Dziecko ciemności",
        "slug": "dziecko-ciemnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/dziecko-ciemnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "zmysły",
          "slug": "zmysly",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmysly"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Dziecko_ciemno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:57"
    },
    {
      "id": "0ecdb03a-6b6f-41b3-bc65-9327d0368957",
      "slug": "jawa-to-jawa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/julita-i-hustawki/jawa-to-jawa",
      "text": "Jawa to jawa, ilość cudów jest w niej ograniczona.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hanna Kowalewska",
        "slug": "hanna-kowalewska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska"
      },
      "book": {
        "title": "Julita i huśtawki",
        "slug": "julita-i-hustawki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hanna-kowalewska/julita-i-hustawki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "cuda",
          "slug": "cuda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cuda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Hanna_Kowalewska#Julita_i_hu%C5%9Btawki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:23"
    },
    {
      "id": "7de96f53-d702-4d75-979f-3bd751c7f101",
      "slug": "to-realnosc-powinna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/theodor-w-adorno/teoria-estetyczna/to-realnosc-powinna",
      "text": "(…) to realność powinna naśladować dzieła sztuki. To wszakże, iż dzieła sztuki są, wskazuje, że to, co nieistniejące, mogłoby być (…). To, ku czemu zmierza tęsknota w dziełach sztuki – rzeczywistość tego, czego nie ma – zmienia się w jej przypomnienie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Theodor W. Adorno",
        "slug": "theodor-w-adorno",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/theodor-w-adorno"
      },
      "book": {
        "title": "Teoria estetyczna",
        "slug": "teoria-estetyczna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/theodor-w-adorno/teoria-estetyczna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 242,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "tęsknota",
          "slug": "tesknota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tesknota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Theodor_Adorno#Teoria_estetyczna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:16"
    },
    {
      "id": "9dab4ca7-ec2e-499e-b953-9e414b9f1219",
      "slug": "rzeczywistosc-sklada-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kronika-ptaka-nakrecacza/rzeczywistosc-sklada-sie",
      "text": "Rzeczywistość składa się z kilku warstw.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kronika ptaka nakręcacza",
        "slug": "kronika-ptaka-nakrecacza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kronika-ptaka-nakrecacza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kronika_ptaka_nakr%C4%99cacza",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:09"
    },
    {
      "id": "602a9c4a-30bc-49ad-9914-f8ddc063cb1f",
      "slug": "poniewaz-pamiec-i-odczucia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/na-poludnie-od-granicy-na-zachod-od-slonca/poniewaz-pamiec-i-odczucia",
      "text": "Ponieważ pamięć i odczucia są tak niepewne, tak subiektywne, zawsze polegamy na jakiejś rzeczywistości – nazwijmy ją rzeczywistością alternatywną – która udowodni prawdziwość wydarzeń. Do jakiego stopnia fakty, które uznajemy za prawdziwe, rzeczywiście takie są, a do jakiego stopnia są faktami jedynie dlatego, że tak je nazywamy – takiego rozróżnienia nie sposób dokonać. Dlatego, by uznać pewną rzeczywistość, potrzebujemy innej rzeczywistości do zrelatywizowania tej pierwszej. Lecz ta druga rzeczywistość wymaga trzeciej jako podstawy. W naszej świadomości powstaje nieskończony łańcuch i wtedy czujemy się zagubieni. Co jest prawdziwe? Czy rzeczywistość znajduje się po tej stronie zerwanego łańcucha, czy po drugiej?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Na południe od granicy, na zachód od słońca",
        "slug": "na-poludnie-od-granicy-na-zachod-od-slonca",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/na-poludnie-od-granicy-na-zachod-od-slonca"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_po%C5%82udnie_od_granicy,_na_zach%C3%B3d_od_s%C5%82o%C5%84ca",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:09"
    },
    {
      "id": "a8aa61a0-5af8-4b7b-9262-77cb2d683c7b",
      "slug": "to-co-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/to-co-jest",
      "text": "To, co jest na zewnątrz ciebie, jest odbiciem tego, co masz w sobie, a to, co masz w sobie, odzwierciedleniem tego, co na zewnątrz.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "życie wewnętrzne",
          "slug": "zycie-wewnetrzne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie-wewnetrzne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:06"
    },
    {
      "id": "2a5df234-3b49-44ca-bc7f-17ed521d6bdd",
      "slug": "trudno-odroznic-co-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/trudno-odroznic-co-jest",
      "text": "Trudno odróżnić, co jest rzeczywistością, a co zrodziło się jedynie w sercu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:06"
    },
    {
      "id": "a535ef87-0d9b-46b2-ba5f-97ae58f30784",
      "slug": "otacza-nas-przepelniona",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/otacza-nas-przepelniona",
      "text": "Otacza nas przepełniona hałasem rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "cisza",
          "slug": "cisza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cisza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#O",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:05"
    },
    {
      "id": "c0d0d3e5-d1f3-4fe6-9ce7-96a868f6ee6e",
      "slug": "moim-zdaniem-muzyka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem/moim-zdaniem-muzyka",
      "text": "Moim zdaniem muzyka Schuberta rzuca wyzwanie rzeczywistości i rozbija ją. W tym tkwi istota romantyzmu, w tym znaczeniu muzyka Schuberta jest kwintesencją romantyzmu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "Kafka nad morzem",
        "slug": "kafka-nad-morzem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/kafka-nad-morzem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "muzyka",
          "slug": "muzyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/muzyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kafka_nad_morzem#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:04"
    },
    {
      "id": "36284f1e-c6e6-4a37-866b-94df23cf39c4",
      "slug": "jak-mawiala-lilly",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-irving/hotel-new-hampshire/jak-mawiala-lilly",
      "text": "Jak mawiała Lilly – i nie tylko mawiała, bo pewnego dnia udowodniła – „wszystko jest baśnią”.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "John Irving",
        "slug": "john-irving",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-irving"
      },
      "book": {
        "title": "Hotel New Hampshire",
        "slug": "hotel-new-hampshire",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/john-irving/hotel-new-hampshire"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "opowiadanie historii",
          "slug": "opowiadanie-historii",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opowiadanie-historii"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/John_Irving#Hotel_New_Hampshire_(1981)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:52:00"
    },
    {
      "id": "fa171362-8752-47f2-94cb-0482bf7e2683",
      "slug": "serialnie-gdzie-ty-zyjesz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-maslowska/wojna-polsko-ruska-pod-flaga-bialo-czerwona/serialnie-gdzie-ty-zyjesz",
      "text": "Serialnie, gdzie ty żyjesz, dziewczyno, nic nie kumasz, jak chcesz zdać ten cały interes, to weź lepiej kup sobie opracowanie do rzeczywistości plus ściąga do wycinania gratis i wtedy możemy gadać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Dorota Masłowska",
        "slug": "dorota-maslowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-maslowska"
      },
      "book": {
        "title": "Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną",
        "slug": "wojna-polsko-ruska-pod-flaga-bialo-czerwona",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/dorota-maslowska/wojna-polsko-ruska-pod-flaga-bialo-czerwona"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wojna_polsko-ruska_pod_flag%C4%85_bia%C5%82o-czerwon%C4%85",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:57"
    },
    {
      "id": "8a6aaa38-510a-4cb7-8efb-2c9aa3cffa42",
      "slug": "to-jest-melodia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci/to-jest-melodia",
      "text": "To jest melodia, której nie chcecie słuchać, i żeby jej nie słyszeć, wypijacie co wieczór pięć martini. To jest pieśń Wielkiej Samotności, która przenika wszędzie jak wiatr pustynny i odwadnia wam duszę. To jest pieśń, której będziecie słuchali w dzień waszej śmierci. Wtedy, gdy leżąc w łóżku, pokryci śmiertelnym potem, będziecie wiedzieć, że wszyscy doktorzy i pielęgniarki i zapłakani przyjaciele nie znaczą nic i nic nie mogą wam pomóc, nie mogą wam zaoszczędzić ani jednej kropli goryczy, bo to wy umieracie, nie oni – kiedy będziecie czekali na nadejście tego ze świadomością, że nie zdołacie wykręcić się snem, że nie odsunięcie tego pijąc martini, ani nie odwleczecie rozmową, że nie znajdziecie ucieczki w waszych zamiłowaniach – wówczas usłyszycie tę pieśń i przypomniawszy ją sobie, poznacie. Ta pieśń jest Rzeczywistością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Jones",
        "slug": "james-jones",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones"
      },
      "book": {
        "title": "Stąd do wieczności",
        "slug": "stad-do-wiecznosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/St%C4%85d_do_wieczno%C5%9Bci#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:51"
    },
    {
      "id": "ef6fb4cf-ccf0-45f1-b11b-98c8314e0871",
      "slug": "bywalam-bardzo-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci/bywalam-bardzo-tym",
      "text": "Bywałam bardzo tym rozgoryczona. Ale teraz już wiem, że musi być taki. Nie ma sposobu, żeby był inny. Ilekroć zażegna się jakąś groźbę, zaraz powstaje nowa, bardziej niepojęta. Nie może być inaczej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Jones",
        "slug": "james-jones",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones"
      },
      "book": {
        "title": "Stąd do wieczności",
        "slug": "stad-do-wiecznosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "akceptacja",
          "slug": "akceptacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/akceptacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/St%C4%85d_do_wieczno%C5%9Bci#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:50"
    },
    {
      "id": "417b3c63-a31b-4f07-8e62-8797cc891f99",
      "slug": "dlaczego-swiat-musi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci/dlaczego-swiat-musi",
      "text": "Dlaczego świat musi być taki? – zapytał Warden puszczając sobie wodze całkowicie – Nie rozumiem, dlaczego świat musi być taki, jak jest.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "James Jones",
        "slug": "james-jones",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones"
      },
      "book": {
        "title": "Stąd do wieczności",
        "slug": "stad-do-wiecznosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/james-jones/stad-do-wiecznosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "frustracja",
          "slug": "frustracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/frustracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/St%C4%85d_do_wieczno%C5%9Bci#D",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:50"
    },
    {
      "id": "a3a7a5ae-ff27-44f8-8a36-9797023de018",
      "slug": "rzeczywistym-staje-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka/rzeczywistym-staje-sie",
      "text": "Rzeczywistym staję się to, co człowiek chce, by rzeczywistym było.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Byłam schizofreniczką",
        "slug": "bylam-schizofreniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C5%82am_schizofreniczk%C4%85#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:47"
    },
    {
      "id": "8484d0ff-0ce4-4c96-99a0-99b849e374ca",
      "slug": "nie-wiedzialam-co-zapisuje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka/nie-wiedzialam-co-zapisuje",
      "text": "Nie wiedziałam co zapisuję, realność zlewała się z fantazjami, rojeniami, halucynacjami, które były tak namacalne, że stały się w końcu jedynym rzeczywistym światem, w którym potrafiłam się poruszać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Barbara Rosiek",
        "slug": "barbara-rosiek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek"
      },
      "book": {
        "title": "Byłam schizofreniczką",
        "slug": "bylam-schizofreniczka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/barbara-rosiek/bylam-schizofreniczka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C5%82am_schizofreniczk%C4%85#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:47"
    },
    {
      "id": "5730395d-7024-4217-9efb-d7dad81a4bf2",
      "slug": "kazdy-przadzie-zlote",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/helena-mniszkowna/tredowata/kazdy-przadzie-zlote",
      "text": "Każdy prządzie złote nici marzeń na kołowrotku własnej imaginacji, umyślnie cierpiąc na daltonizm, by nie ujrzeć szarzej przędzy rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Helena Mniszkówna",
        "slug": "helena-mniszkowna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/helena-mniszkowna"
      },
      "book": {
        "title": "Trędowata",
        "slug": "tredowata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/helena-mniszkowna/tredowata"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "ucieczka od rzeczywistości",
          "slug": "ucieczka-od-rzeczywistosci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ucieczka-od-rzeczywistosci"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tr%C4%99dowata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:35"
    },
    {
      "id": "3924ea35-b1ea-4fb0-af03-87fecaff4e6b",
      "slug": "najwazniejsza-rzecza-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/bracia-dalcz-i-s-ka/najwazniejsza-rzecza-jest",
      "text": "Najważniejszą rzeczą jest nie rzeczywistość, lecz złudzenie, dzięki któremu mamy świadomość rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Tadeusz Dołęga-Mostowicz",
        "slug": "tadeusz-dolega-mostowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Bracia Dalcz i S-ka",
        "slug": "bracia-dalcz-i-s-ka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tadeusz-dolega-mostowicz/bracia-dalcz-i-s-ka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 212,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Tadeusz_Do%C5%82%C4%99ga-Mostowicz#Bracia_Dalcz_i_S-ka",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:35"
    },
    {
      "id": "035e86b6-117d-42bc-af55-131bb3ae5618",
      "slug": "zawsze-trudno-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/dzban-ciotki-becky/zawsze-trudno-jest",
      "text": "Zawsze trudno jest uwierzyć, że straszne rzeczy zdarzają się naprawdę. Nie wierzymy w to nawet po latach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Lucy Maud Montgomery",
        "slug": "lucy-maud-montgomery",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery"
      },
      "book": {
        "title": "Dzban ciotki Becky",
        "slug": "dzban-ciotki-becky",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/lucy-maud-montgomery/dzban-ciotki-becky"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "trauma",
          "slug": "trauma",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/trauma"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lucy_Maud_Montgomery#Dzban_ciotki_Becky",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:34"
    },
    {
      "id": "93a5f696-3d27-47b7-8055-987bb226723c",
      "slug": "jak-daleko-siegam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-polanski/roman/jak-daleko-siegam",
      "text": "Jak daleko sięgam pamięcią, granica między fantazją a rzeczywistością była u mnie zawsze beznadziejnie zamazana.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Roman Polański",
        "slug": "roman-polanski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-polanski"
      },
      "book": {
        "title": "Roman",
        "slug": "roman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roman-polanski/roman"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roman_Pola%C5%84ski#Roman_(autobiografia)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:28"
    },
    {
      "id": "8ea32db0-7317-41ca-b93a-951e47104734",
      "slug": "co-to-za-kuchnia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/kocia-kolyska/co-to-za-kuchnia",
      "text": "Co to za kuchnia, Skoro brak w niej rzeczy Najpotrzebniejszej, ważniejszej niż wszystko? Muszę mieć taki pojemnik na śmieci, W którym się zmieści cała rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Kurt Vonnegut",
        "slug": "kurt-vonnegut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut"
      },
      "book": {
        "title": "Kocia kołyska",
        "slug": "kocia-kolyska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/kurt-vonnegut/kocia-kolyska"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 56,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kocia_ko%C5%82yska",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:13"
    },
    {
      "id": "92993a23-1356-43d7-9021-693b2dc0d947",
      "slug": "widzimy-wszystko-jakby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/w-zwierciadle-niejasno/widzimy-wszystko-jakby",
      "text": "Widzimy wszystko jakby w zwierciadle niejasno. Czasami możemy spojrzeć przez lustro i zobaczyć odrobinę tego co jest po drugiej stronie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jostein Gaarder",
        "slug": "jostein-gaarder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder"
      },
      "book": {
        "title": "W zwierciadle niejasno",
        "slug": "w-zwierciadle-niejasno",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jostein-gaarder/w-zwierciadle-niejasno"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jostein_Gaarder#W_zwierciadle_niejasno",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:51:07"
    },
    {
      "id": "49b76df0-a40a-4e52-b08f-8879284fd103",
      "slug": "jezeli-sprawy-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem/jezeli-sprawy-nie",
      "text": "Jeżeli sprawy nie potoczyły się lepiej, to nie dlatego, że zawiodły wysiłki, zabrakło przekonania, bohaterstwa, idealizmu. Jeżeli nie udało się zrobić tego lepiej, to dlatego, że w naszym życiu sprawy nie układają się tak jak w marzeniach. Wielka szkoda Florita.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Raj tuż za rogiem",
        "slug": "raj-tuz-za-rogiem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/raj-tuz-za-rogiem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Raj_tu%C5%BC_za_rogiem#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:56"
    },
    {
      "id": "261d23ff-9ebf-4959-b92e-49b5debcea34",
      "slug": "zycie-w-afryce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta/zycie-w-afryce",
      "text": "Życie w Afryce pokazywało mu teraz, że praktyka nie jest tak prosta jak teoria.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Marzenie Celta",
        "slug": "marzenie-celta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/marzenie-celta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Marzenie_Celta#%C5%BB",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:54"
    },
    {
      "id": "d09ade78-8aff-4dbd-8e69-0e699dd2a167",
      "slug": "w-nieskonczonym-zawrocie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/listy-do-mlodego-pisarza/w-nieskonczonym-zawrocie",
      "text": "W nieskończonym zawrocie spraw, jakim jest rzeczywistość, jesteśmy zdolni rozróżnić plany, poziomy – mechanizmy pamięci, absurdalne sensy, bieg świadomości, bogactwo odczuć i doznań.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Listy do młodego pisarza",
        "slug": "listy-do-mlodego-pisarza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/listy-do-mlodego-pisarza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Listy_do_m%C5%82odego_pisarza#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:52"
    },
    {
      "id": "cae26f4b-1d18-47aa-aabb-5bb33a756b03",
      "slug": "wobec-niezliczonych-poziomow",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/listy-do-mlodego-pisarza/wobec-niezliczonych-poziomow",
      "text": "Wobec niezliczonych poziomów tworzących rzeczywistość ogromna jest także możliwość zmian.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Mario Vargas Llosa",
        "slug": "mario-vargas-llosa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa"
      },
      "book": {
        "title": "Listy do młodego pisarza",
        "slug": "listy-do-mlodego-pisarza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/mario-vargas-llosa/listy-do-mlodego-pisarza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Listy_do_m%C5%82odego_pisarza#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:52"
    },
    {
      "id": "87510fce-108f-4723-b54f-0acbfeee6431",
      "slug": "czasem-biedujemy-wylacznie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy/czasem-biedujemy-wylacznie",
      "text": "Czasem biedujemy wyłącznie dlatego, że świat nie pasuje do naszych najskrytszych marzeń.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Golden",
        "slug": "arthur-golden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden"
      },
      "book": {
        "title": "Wyznania Gejszy",
        "slug": "wyznania-gejszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyznania_gejszy#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:46"
    },
    {
      "id": "349c1fa9-bd9e-42d2-9cb7-d14c1cf734be",
      "slug": "czasem-mysle-ze-wspomnienia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy/czasem-mysle-ze-wspomnienia",
      "text": "Czasem myślę, że wspomnienia są realniejsze od widoków.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Golden",
        "slug": "arthur-golden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden"
      },
      "book": {
        "title": "Wyznania Gejszy",
        "slug": "wyznania-gejszy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-golden/wyznania-gejszy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyznania_gejszy#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:46"
    },
    {
      "id": "6328714d-f722-4cbb-b3d5-7d7377d6ac54",
      "slug": "kazdy-czlowiek-ma-pewna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem/kazdy-czlowiek-ma-pewna",
      "text": "Każdy człowiek ma pewną własną siatkę rozpoznawczą i interpretacyjną, którą, najczęściej odruchowo i bezrefleksyjnie, nakłada na każdą napotkaną rzeczywistość. Często jednak te inne rzeczywistości nie przystają, nie pasują do kodu naszej siatki i wówczas można tę rzeczywistość i jej elementy mylnie odczytywać i w rezultacie błędnie zinterpretować. Odtąd człowiek ów będzie poruszać się w rzeczywistości fałszywej, w świecie mylących i nieprawdziwych pojęć i znaków.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Podróże z Herodotem",
        "slug": "podroze-z-herodotem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/podroze-z-herodotem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "uprzedzenia",
          "slug": "uprzedzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedzenia"
        },
        {
          "name": "nieporozumienia",
          "slug": "nieporozumienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nieporozumienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Podr%C3%B3%C5%BCe_z_Herodotem#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:44"
    },
    {
      "id": "a6feec40-58d8-4226-a1e5-77142c647f85",
      "slug": "tak-tutaj-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/chrystus-z-karabinem-na-ramieniu/tak-tutaj-nie",
      "text": "Tak, tutaj nie dadzą nikomu mieszkać między gwiazdami. Tutaj stargną każdego na ziemię, żeby widział, jak zasycha na niej krew, i żeby słyszał, jak wybuchają bomby.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ryszard Kapuściński",
        "slug": "ryszard-kapuscinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski"
      },
      "book": {
        "title": "Chrystus z karabinem na ramieniu",
        "slug": "chrystus-z-karabinem-na-ramieniu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ryszard-kapuscinski/chrystus-z-karabinem-na-ramieniu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Chrystus_z_karabinem_na_ramieniu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:41"
    },
    {
      "id": "e2b15929-2dbf-46b6-8124-80c7dcf099d7",
      "slug": "czy-przeszlosc-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-adams/restauracja-na-koncu-wszechswiata-zycie-wszechswiat-i-cala-reszta/czy-przeszlosc-nie",
      "text": "Czy przeszłość nie jest fikcją, wymyśloną jedynie po to by wyjaśnić rozbieżność pomiędzy aktualnymi doznaniami mych zmysłów, a stanem mojego ducha?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Douglas Adams",
        "slug": "douglas-adams",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-adams"
      },
      "book": {
        "title": "Restauracja na końcu wszechświata. Życie, wszechświat i cała reszta",
        "slug": "restauracja-na-koncu-wszechswiata-zycie-wszechswiat-i-cala-reszta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/douglas-adams/restauracja-na-koncu-wszechswiata-zycie-wszechswiat-i-cala-reszta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Restauracja_na_ko%C5%84cu_wszech%C5%9Bwiata",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:39"
    },
    {
      "id": "b995e56e-00f7-45e3-8126-7bcf2eeedf65",
      "slug": "wiara-wiele-znaczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/worek-kosci/wiara-wiele-znaczy",
      "text": "Wiara wiele znaczy. Niekiedy zbyt wiele, szczególnie jeśli ktoś ma wyobraźnię. Kiedy człowiek obdarzony wyobraźnią wpada w tarapaty psychiczne, linia podziału między tym, co rzeczywiste, a tym, co wyimaginowane, bywa niekiedy trudno dostrzegalna.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Worek kości",
        "slug": "worek-kosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/worek-kosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Worek_ko%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:22"
    },
    {
      "id": "d65f5919-5bae-41a7-9287-a8d8b31ebdfa",
      "slug": "czlowiek-na-jawie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/rose-madder/czlowiek-na-jawie",
      "text": "Człowiek na jawie rozróżnia pojęcie snu, lecz dla śniącego nie ma jawy, nie ma realnego świata ani zdrowych zmysłów, jest tylko głębokie szaleństwo sennych majaków.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Rose Madder",
        "slug": "rose-madder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/rose-madder"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stephen_King#Rose_Madder",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:20"
    },
    {
      "id": "394cd704-b07f-4c07-b442-b1115f60be74",
      "slug": "istotne-jest-to-ze-zle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/rose-madder/istotne-jest-to-ze-zle",
      "text": "Istotne jest to, że złe sny są o wiele lepsze od złych przebudzeń.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Rose Madder",
        "slug": "rose-madder",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/rose-madder"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stephen_King#Rose_Madder",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:20"
    },
    {
      "id": "f6dbbca0-52d2-4d2c-ad78-7a0746c594d7",
      "slug": "jednak-rzeczywistosc-rzadko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/joyland/jednak-rzeczywistosc-rzadko",
      "text": "Jednak rzeczywistość rzadko odpowiada naszym wyobrażeniom (…).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Joyland",
        "slug": "joyland",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/joyland"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Joyland#Devin_Jones",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:16"
    },
    {
      "id": "9a896d25-1be3-490a-b360-65401fa1641a",
      "slug": "przekonanie-o-wlasnej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/bezsennosc/przekonanie-o-wlasnej",
      "text": "(...) przekonanie o własnej wyższości bywa niezłą ochroną przed rzeczywistością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Bezsenność",
        "slug": "bezsennosc",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/bezsennosc"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "pycha",
          "slug": "pycha",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pycha"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Bezsenno%C5%9B%C4%87_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:50:13"
    },
    {
      "id": "12b77f51-c03f-4c3f-bb4a-d3871b53df70",
      "slug": "jedyna-rzeczywistoscia-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/idee-wstep-do-filozofii-dojrzalosci-dziejowej/jedyna-rzeczywistoscia-jest",
      "text": "Jedyną rzeczywistością jest konkretna, poszczególna wartość, samoustanawiający się czyn, wyrażający się w działaniu, sądzie, odczuciu itd.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Brzozowski",
        "slug": "stanislaw-brzozowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski"
      },
      "book": {
        "title": "Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej",
        "slug": "idee-wstep-do-filozofii-dojrzalosci-dziejowej",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-brzozowski/idee-wstep-do-filozofii-dojrzalosci-dziejowej"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Brzozowski#Idee._Wst%C4%99p_do_filozofii_dojrza%C5%82o%C5%9Bci_dziejowej_(1910)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:51"
    },
    {
      "id": "7bd66325-84f7-484d-aa1f-6ec86e38e97a",
      "slug": "takie-by-to-bylo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart/takie-by-to-bylo",
      "text": "Takie by to było proste – znaleźć spokój w świecie wyobraźni. Ale starałem się zawsze żyć w obu światach równocześnie i nie porzucać jednego dla drugiego. Nie wolno mi porzucić prawdziwego świata, nawet jeśli przegrałem w nim wszystko. Wystarczy zresztą w końcu, jeśli uda mi się to jedno. To ostatnie. Przekazać swoje życie jako jasne i zrozumiałe posłanie jednemu jedynemu człowiekowi, który zrozumie i poniesie je dalej.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Milan Kundera",
        "slug": "milan-kundera",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera"
      },
      "book": {
        "title": "Żart",
        "slug": "zart",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/milan-kundera/zart"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C5%BBart_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:46"
    },
    {
      "id": "2d558cda-9f70-4e6d-bea3-b8486386d434",
      "slug": "nie-zawsze-rzeczywistosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/a-nie-mowilam/nie-zawsze-rzeczywistosc",
      "text": "Nie zawsze rzeczywistość jest taka, jak wygląda na pierwszy rzut oka.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Katarzyna Grochola",
        "slug": "katarzyna-grochola",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola"
      },
      "book": {
        "title": "A nie mówiłam!",
        "slug": "a-nie-mowilam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/katarzyna-grochola/a-nie-mowilam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/A_nie_m%C3%B3wi%C5%82am!#Inni_bohaterowie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:37"
    },
    {
      "id": "af4e4820-096a-44e1-bae3-6126df8d54a0",
      "slug": "ze-wzrostem-poczucia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/autoportret-czlowieka/ze-wzrostem-poczucia",
      "text": "Ze wzrostem poczucia władzy rośnie poczucie własności, a maleje poczucie rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Kępiński",
        "slug": "antoni-kepinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski"
      },
      "book": {
        "title": "Autoportret człowieka",
        "slug": "autoportret-czlowieka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-kepinski/autoportret-czlowieka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 139,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_K%C4%99pi%C5%84ski#Autoportret_cz%C5%82owieka._My%C5%9Bli,_aforyzmy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:35"
    },
    {
      "id": "bdaeb791-f966-41b3-befc-9627d9e4950a",
      "slug": "czas-na-kabaret",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-pietrzak/co-jest-grane-panie-janku/czas-na-kabaret",
      "text": "Czas na kabaret jest zawsze. Nie ma takiego czasu, który byłby zły. Kabaret jest sposobem na zabawę, na złapanie dystansu do rzeczywistości, która nas otacza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jan Pietrzak",
        "slug": "jan-pietrzak",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-pietrzak"
      },
      "book": {
        "title": "Co jest grane panie Janku...",
        "slug": "co-jest-grane-panie-janku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jan-pietrzak/co-jest-grane-panie-janku"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 7,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jan_Pietrzak#Co_jest_grane,_panie_Janku%E2%80%A6_(1992)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:31"
    },
    {
      "id": "66ead05b-655d-4195-a01c-4de8158451c8",
      "slug": "bo-zycie-prawdziwe",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ivo-andric/most-na-drinie/bo-zycie-prawdziwe",
      "text": "Bo życie, prawdziwe życie obserwuję z bardzo bliska, widzę je u innych i czuję w sobie. Być może, że się mylę, a także nie umiem należycie się wysłowić, ale często nasuwa mi się myśl, że postęp techniczny i względny spokój na świecie stworzyły rodzaj zacisza, szczególną atmosferę, sztuczną i nierealną, w której jedna klasa ludzi, inteligencja, może swobodnie oddawać się próżniaczej i ciekawej zabawie w idee i poglądy na świat i życie. Jest to rodzaj duchowej oranżerii ze sztucznym klimatem i egzotyczną florę, a bez najmniejszej łączności z ziemią, rzeczywistą i twardą ziemią, po której chodzą masy żywych ludzi. Wyobrażacie sobie, że rozprawiacie o losach tych mas oraz o użyciu ich w walce o wyższe cele, które przed nimi stawiacie, a w rzeczywistości kółka obracające się w waszych mózgownicach nie mają nic wspólnego z życiem mas ani życiem w ogóle. Tu wasza zabawa staje się niebezpieczna albo przynajmniej może być niebezpieczna i dla innych, i dla was samych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ivo Andric",
        "slug": "ivo-andric",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ivo-andric"
      },
      "book": {
        "title": "Most na Drinie",
        "slug": "most-na-drinie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ivo-andric/most-na-drinie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "idee",
          "slug": "idee",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idee"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Most_na_Drinie#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:28"
    },
    {
      "id": "df352f02-0d7d-444b-b3bd-e2c4c10fda7e",
      "slug": "jestem-wrogiem-rzeczywistosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange/miranda/jestem-wrogiem-rzeczywistosci",
      "text": "Jestem wrogiem rzeczywistości i cokolwiek w niej widzę, chciałbym w innych, lepszych formach zobaczyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Lange",
        "slug": "antoni-lange",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange"
      },
      "book": {
        "title": "Miranda",
        "slug": "miranda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange/miranda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "idealizm",
          "slug": "idealizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idealizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_Lange#Miranda_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:26"
    },
    {
      "id": "227af219-e53f-4166-96e6-5cb8d86aee00",
      "slug": "to-sen-tu-ani",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange/w-czwartym-wymiarze/to-sen-tu-ani",
      "text": "To sen – tu ani śmierć, ani życie nie jest rzeczywiście rzeczywistym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Lange",
        "slug": "antoni-lange",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange"
      },
      "book": {
        "title": "W czwartym wymiarze",
        "slug": "w-czwartym-wymiarze",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange/w-czwartym-wymiarze"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "sen",
          "slug": "sen",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sen"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_Lange#Tom_W_czwartym_wymiarze",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:26"
    },
    {
      "id": "122eb4f6-a913-47fd-a398-7d3c22fd6aba",
      "slug": "w-przyrodzie-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange/miranda/w-przyrodzie-nie",
      "text": "W przyrodzie nie ma rzeczy nadprzyrodzonych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Antoni Lange",
        "slug": "antoni-lange",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange"
      },
      "book": {
        "title": "Miranda",
        "slug": "miranda",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/antoni-lange/miranda"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Antoni_Lange#Miranda_(powie%C5%9B%C4%87)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:26"
    },
    {
      "id": "cd2b6078-a83d-4042-90b4-43b5656c675f",
      "slug": "za-dlugie-siedzenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/manuela-gretkowska/podrecznik-do-ludzi/za-dlugie-siedzenie",
      "text": "Za długie siedzenie w bibliotekach osłabia kontakt z rzeczywistością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Manuela Gretkowska",
        "slug": "manuela-gretkowska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/manuela-gretkowska"
      },
      "book": {
        "title": "Podręcznik do ludzi",
        "slug": "podrecznik-do-ludzi",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/manuela-gretkowska/podrecznik-do-ludzi"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "biblioteki",
          "slug": "biblioteki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biblioteki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Manuela_Gretkowska#Podr%C4%99cznik_do_ludzi_(1999)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:25"
    },
    {
      "id": "01983b64-5d84-40c4-8340-08cd7eebd151",
      "slug": "wiadomo-przeciez-ze-dzieki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien/wiadomo-przeciez-ze-dzieki",
      "text": "Wiadomo przecież, że dzięki temu „łamaczowi zmartwień” w każdej chwili można uciec od presji rzeczywistości i znaleźć azyl we własnym świecie, w którym człowiek dysponuje lepszymi warunkami doznaniowymi. Wiadomo, że właśnie ta właściwość środków odurzających stanowi także o ich szkodliwości i niebezpiecznym charakterze. W pewnych okolicznościach są one winne temu, że wielkie potencjały energii, które dałoby się wykorzystać do poprawienia losu ludzkiego, bezużytecznie się marnują.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zygmunt Freud",
        "slug": "zygmunt-freud",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud"
      },
      "book": {
        "title": "Kultura jako źródło cierpień",
        "slug": "kultura-jako-zrodlo-cierpien",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zygmunt-freud/kultura-jako-zrodlo-cierpien"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "narkotyki",
          "slug": "narkotyki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/narkotyki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zygmunt_Freud#Kultura_jako_%C5%BAr%C3%B3d%C5%82o_cierpie%C5%84_(1930)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:23"
    },
    {
      "id": "d2cd7bde-e233-4068-8a04-be7512ccd61f",
      "slug": "nie-wiemy-nawet",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick/valis/nie-wiemy-nawet",
      "text": "Nie wiemy nawet, czym jesteśmy, nie mówiąc o zewnętrznej rzeczywistości, której częścią jesteśmy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philip Kindred Dick",
        "slug": "philip-kindred-dick",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick"
      },
      "book": {
        "title": "Valis",
        "slug": "valis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick/valis"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Valis",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:14"
    },
    {
      "id": "5de4642e-2b7c-45d6-9f59-cf02553480ea",
      "slug": "rzeczywistosc-jest-wszystkim",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick/valis/rzeczywistosc-jest-wszystkim",
      "text": "Rzeczywistość jest wszystkim co nie znika, kiedy przestajemy w to wierzyć.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philip Kindred Dick",
        "slug": "philip-kindred-dick",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick"
      },
      "book": {
        "title": "Valis",
        "slug": "valis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick/valis"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Philip_Kindred_Dick#Valis_(1978)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:14"
    },
    {
      "id": "0c95b232-7d00-4be0-8da7-c7ea169b8b88",
      "slug": "utrata-zmyslow-bywa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick/valis/utrata-zmyslow-bywa",
      "text": "Utrata zmysłów bywa czasami najwłaściwszą reakcją na rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Philip Kindred Dick",
        "slug": "philip-kindred-dick",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick"
      },
      "book": {
        "title": "Valis",
        "slug": "valis",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/philip-kindred-dick/valis"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Valis",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:14"
    },
    {
      "id": "112835ac-d57a-4f20-8d93-f17322c6e3cc",
      "slug": "klopot-z-wiekszoscia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie/klopot-z-wiekszoscia",
      "text": "Kłopot z większością ludzi polega na tym, że są straszliwie zajęci organizowaniem rzeczywistości, której nawet nie rozumieją. (…) rzeczy nie potrzebują być organizowane. (…) Rzeczy potrzebują jedynie zrozumienia. Jeśli je zrozumiesz, one się zmienią.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony de Mello",
        "slug": "anthony-de-mello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello"
      },
      "book": {
        "title": "Przebudzenie",
        "slug": "przebudzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zmiana",
          "slug": "zmiana",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Anthony_de_Mello#Przebudzenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:06"
    },
    {
      "id": "500f01db-1f5d-4527-a7ef-40e65d5bac8d",
      "slug": "gdy-czlowiek-umiera",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/zakochany-duch/gdy-czlowiek-umiera",
      "text": "Gdy człowiek umiera, uczy się go, na czym polega prawdziwa struktura rzeczywistości. Poznaje nie tylko to, jak wygląda i czuje, ale też istotę tego, czym naprawdę jest.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Zakochany duch",
        "slug": "zakochany-duch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/zakochany-duch"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zakochany_duch",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:05"
    },
    {
      "id": "03a84134-25ed-4b7e-8339-dc8f1a8bec93",
      "slug": "bardzo-lubie-pisac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/na-pastwe-aniolow/bardzo-lubie-pisac",
      "text": "– Bardzo lubię pisać do ciebie te kartki, bo stanowią tutaj dla mnie pewną oazę, ale bycie razem... to coś zupełnie innego. – Dlaczego? – Ponieważ oboje mamy pewne oczekiwania. Każde z nas już wie, jakie to drugie powinno być, a marzenia niezwykle rzadko sprawdzają się w realnym życiu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Na pastwę aniołów",
        "slug": "na-pastwe-aniolow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/na-pastwe-aniolow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Na_pastw%C4%99_anio%C5%82%C3%B3w#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:03"
    },
    {
      "id": "cfb956da-e359-4508-9417-a6160e70a20f",
      "slug": "poki-nie-ma-publicznosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/calujac-ul/poki-nie-ma-publicznosci",
      "text": "Póki nie ma publiczności, nic nie jest prawdziwe.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jonathan Carroll",
        "slug": "jonathan-carroll",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll"
      },
      "book": {
        "title": "Całując Ul",
        "slug": "calujac-ul",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jonathan-carroll/calujac-ul"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jonathan_Carroll#Ca%C5%82uj%C4%85c_ul",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:58"
    },
    {
      "id": "d0ad4cb0-fc85-4fb5-ae86-b43443ce2ec8",
      "slug": "malo-rzeczy-na-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerome-k-jerome/trzech-panow-w-lodce-nie-liczac-psa/malo-rzeczy-na-tym",
      "text": "Mało rzeczy na tym świecie dorównuje swojemu obrazowi w sztuce.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerome K. Jerome",
        "slug": "jerome-k-jerome",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerome-k-jerome"
      },
      "book": {
        "title": "Trzech panów w łódce (nie licząc psa)",
        "slug": "trzech-panow-w-lodce-nie-liczac-psa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerome-k-jerome/trzech-panow-w-lodce-nie-liczac-psa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jerome_K._Jerome#Trzech_pan%C3%B3w_w_%C5%82%C3%B3dce_nie_licz%C4%85c_psa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:55"
    },
    {
      "id": "7f051c96-785d-448b-b177-977c9eb23d4d",
      "slug": "podstawowym-elementem-mechaniki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista/podstawowym-elementem-mechaniki",
      "text": "Podstawowym elementem mechaniki kwantowej jest założenie, iż człowiek stwarza rzeczywistość, kiedy ją obserwuje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arturo Pérez-Reverte",
        "slug": "arturo-perez-reverte",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
      },
      "book": {
        "title": "Batalista",
        "slug": "batalista",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/batalista"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 112,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "fizyka",
          "slug": "fizyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Batalista",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:50"
    },
    {
      "id": "5327cc7f-29b3-40db-8a05-c395cb690c6b",
      "slug": "ciagle-wysluchujemy-wskazowek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam/ciagle-wysluchujemy-wskazowek",
      "text": "– Ciągle wysłuchujemy wskazówek, jak rzeczy proste przedstawić w bardzo skomplikowany sposób – rzekł Hamid do kreatora. (…). Projektant zmierzył go spojrzeniem. – Świat zawsze był i pozostanie skomplikowany.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zwycięzca jest sam",
        "slug": "zwyciezca-jest-sam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "chaos",
          "slug": "chaos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chaos"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zwyci%C4%99zca_jest_sam#Inni",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:33"
    },
    {
      "id": "4694cbbd-fc27-4ff0-99cd-b64b95788cd7",
      "slug": "mity-nie-maja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam/mity-nie-maja",
      "text": "Mity nie mają nic wspólnego z rzeczywistością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zwycięzca jest sam",
        "slug": "zwyciezca-jest-sam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "mitologia",
          "slug": "mitologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mitologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zwyci%C4%99zca_jest_sam#Hamid_Hussain",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:31"
    },
    {
      "id": "19006e06-702c-48bc-95a5-b23754722d0f",
      "slug": "legenda-jest-wazniejsza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam/legenda-jest-wazniejsza",
      "text": "Legenda jest ważniejsza od rzeczywistości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zwycięzca jest sam",
        "slug": "zwyciezca-jest-sam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zwyciezca-jest-sam"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "mitologia",
          "slug": "mitologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mitologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zwyci%C4%99zca_jest_sam#Hamid_Hussain",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:31"
    },
    {
      "id": "99979b20-1a62-45c4-a0c5-eb9328bc5546",
      "slug": "istnieja-dwa-swiaty",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/istnieja-dwa-swiaty",
      "text": "Istnieją dwa światy: wymarzony i rzeczywisty.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "63d03792-317b-41bf-b2d5-6d14e7160ca8",
      "slug": "ile-znasz-osob",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir/ile-znasz-osob",
      "text": "Ile znasz osób, które mówią: „Nie spełniłem nic z tego, co chciałem. Cóż, taka jest rzeczywistość”. Skoro twierdzą, że nie zrobili tego, co chcieli, muszą zatem wiedzieć, czego chcieli. Natomiast rzeczywistość to tylko opowieść innych o świecie i o tym, jak powinnyśmy w nim postępować.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Zahir",
        "slug": "zahir",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/zahir"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        },
        {
          "name": "wymówki",
          "slug": "wymowki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wymowki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zahir#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:30"
    },
    {
      "id": "cee6f193-abe2-4bcf-9e8a-167620910191",
      "slug": "czym-jest-rzeczywistosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec/czym-jest-rzeczywistosc",
      "text": "– Czym jest rzeczywistość? – Tym, czym powinna być zdaniem większości. Niekoniecznie tym, co najlepsze ani najbardziej logiczne, ale tym, co dopowiada zbiorowemu żądaniu.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Weronika postanawia umrzeć",
        "slug": "weronika-postanawia-umrzec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/weronika-postanawia-umrzec"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "psychologia tłumu",
          "slug": "psychologia-tlumu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psychologia-tlumu"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Weronika_postanawia_umrze%C4%87#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:27"
    },
    {
      "id": "ab90988e-0463-435c-9e59-ad8e9866e721",
      "slug": "swiat-jest-zbiorowym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora/swiat-jest-zbiorowym",
      "text": "Świat jest zbiorowym snem bogów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Piąta góra",
        "slug": "piata-gora",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/piata-gora"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pi%C4%85ta_g%C3%B3ra#%C5%9A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:24"
    },
    {
      "id": "870644ae-8bcd-49e4-9e5a-ca4bfadedc37",
      "slug": "marzenia-i-rzeczywistosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut/marzenia-i-rzeczywistosc",
      "text": "Marzenia i rzeczywistość to dwie strefy trudne do pogodzenia.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Jedenaście minut",
        "slug": "jedenascie-minut",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/jedenascie-minut"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jedena%C5%9Bcie_minut#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:19"
    },
    {
      "id": "e6977762-882a-4775-ae42-f33becef35f0",
      "slug": "to-co-dzis",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/byc-jak-plynaca-rzeka/to-co-dzis",
      "text": "To, co dziś jest rzeczywistością, wczoraj było nierealnym marzeniem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Być jak płynąca rzeka",
        "slug": "byc-jak-plynaca-rzeka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/byc-jak-plynaca-rzeka"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/By%C4%87_jak_p%C5%82yn%C4%85ca_rzeka#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:14"
    },
    {
      "id": "519b0381-d4bf-430c-a99c-593da1b30a8c",
      "slug": "badamy-to-co-widzimy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/brida/badamy-to-co-widzimy",
      "text": "Badamy to, co widzimy, ale nie zawsze to, co widzimy, istnieje naprawdę.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Paulo Coelho",
        "slug": "paulo-coelho",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho"
      },
      "book": {
        "title": "Brida",
        "slug": "brida",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/paulo-coelho/brida"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Brida",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:12"
    },
    {
      "id": "cb9b1eaf-dbac-4fdc-8e16-70cb5432bc96",
      "slug": "rozumiem-wlasnie-tworczosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/nienasycenie/rozumiem-wlasnie-tworczosc",
      "text": "Rozumiem właśnie twórczość nie jako produkowanie tej idiotycznej, nikomu niepotrzebnej tak zwanej „czystej formy” i nie jako odwalanie rzeczywistości, tylko jako stwarzanie rzeczywistości nowej, do której uciec można od tej, której mamy dosyć po same gardła…",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Ignacy Witkiewicz",
        "slug": "stanislaw-ignacy-witkiewicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz"
      },
      "book": {
        "title": "Nienasycenie",
        "slug": "nienasycenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-ignacy-witkiewicz/nienasycenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 47,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Ignacy_Witkiewicz#Nienasycenie",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:04"
    },
    {
      "id": "5ae94597-e947-4185-832d-be1c88a85a10",
      "slug": "istnieje-cien-i-istnieje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roger-zelazny/dziewieciu-ksiazat-amberu/istnieje-cien-i-istnieje",
      "text": "Istnieje Cień i istnieje Substancja i to leży u podstaw wszechrzeczy. Z Substancji jest tylko Amber, prawdziwe miasto na prawdziwej Ziemi, które zawiera w sobie wszystko. Z Cieni jest nieskończona liczba rzeczy. Każda możliwość istnieje gdzieś jako Cień tego, co prawdziwe. Amber, poprzez samą swoją egzystencję, rzuca cienie we wszystkich kierunkach.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Roger Zelazny",
        "slug": "roger-zelazny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roger-zelazny"
      },
      "book": {
        "title": "Dziewięciu książąt Amberu",
        "slug": "dziewieciu-ksiazat-amberu",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/roger-zelazny/dziewieciu-ksiazat-amberu"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 99,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Roger_Zelazny#Dziewi%C4%99ciu_ksi%C4%85%C5%BC%C4%85t_Amberu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:54"
    },
    {
      "id": "125cfe42-0a49-4f9e-9152-b6cc95046e9e",
      "slug": "caly-wszechswiat-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/siodmy-syn/caly-wszechswiat-jest",
      "text": "Cały wszechświat jest tylko snem w umyśle Boga, a dopóki on śpi, wierzy w ten sen i wszystko pozostaje rzeczywiste. To co widzisz, to Bóg, który się budzi. Budzi się stopniowo, a jego świadomość przesącza się w sen i rozkłada wszechświat. Aż wreszcie Bóg usiądzie, przetrze oczy i powie: „Ależ miałem sen; szkoda, że nie pamiętam, co w nim było”. W tej właśnie chwili wszyscy znikniemy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Orson Scott Card",
        "slug": "orson-scott-card",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card"
      },
      "book": {
        "title": "Siódmy syn",
        "slug": "siodmy-syn",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/orson-scott-card/siodmy-syn"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Si%C3%B3dmy_syn",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:50"
    },
    {
      "id": "668520d4-2214-4ccc-92d0-1a9742df6c57",
      "slug": "plaska-realnosc-zubozyla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/turbot/plaska-realnosc-zubozyla",
      "text": "Płaska realność zubożyła nas.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Günter Grass",
        "slug": "gunter-grass",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass"
      },
      "book": {
        "title": "Turbot",
        "slug": "turbot",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gunter-grass/turbot"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Turbot#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:48"
    },
    {
      "id": "672f1573-83be-447e-9a40-5abc9b285609",
      "slug": "to-co-nazywamy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/miasto-slepcow/to-co-nazywamy",
      "text": "To, co nazywamy ślepotą to jedynie odbieranie rzeczom ich czysto zewnętrznej formy, podczas gdy cała reszta pozostaje nie zmieniona, choć spowita czernią.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "José Saramago",
        "slug": "jose-saramago",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago"
      },
      "book": {
        "title": "Miasto ślepców",
        "slug": "miasto-slepcow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jose-saramago/miasto-slepcow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago#Miasto_%C5%9Blepc%C3%B3w",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:40"
    },
    {
      "id": "700100ba-4e61-4be0-a0e6-eee128d6eb7d",
      "slug": "co-jest-dla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/jesli-boga-nie-ma-horror-metaphysicus/co-jest-dla",
      "text": "Co jest dla nas rzeczywiste, a co nierzeczywiste, jest sprawą raczej praktycznego niż filozoficznego zaangażowania; rzeczywiste jest to, czego ludzie rzeczywiście pragną.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Jeśli Boga nie ma. Horror metaphysicus",
        "slug": "jesli-boga-nie-ma-horror-metaphysicus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/jesli-boga-nie-ma-horror-metaphysicus"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Je%C5%9Bli_Boga_nie_ma_(1987)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:33"
    },
    {
      "id": "754a36fc-5b86-4961-8586-9035b00dfb57",
      "slug": "krotko-mowiac-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus/krotko-mowiac-nie",
      "text": "Krótko mówiąc, nie możemy zgłębić tajemnicy i obrócić jej w wiedzę, lecz ważne wiedzieć, że mamy z nią do czynienia; choć nie sposób zedrzeć zasłonę, za którą ukrywa się rzeczywistość ostateczna, winniśmy wiedzieć, że jest taka zasłona.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Leszek Kołakowski",
        "slug": "leszek-kolakowski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski"
      },
      "book": {
        "title": "Horror metaphysicus",
        "slug": "horror-metaphysicus",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/leszek-kolakowski/horror-metaphysicus"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Leszek_Ko%C5%82akowski#Horror_metaphysicus_(1988)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:32"
    },
    {
      "id": "9dce8878-ff9b-4bab-9a4a-02cfac82a53a",
      "slug": "wychodzisz-ze-szpitala",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/pod-mocnym-aniolem/wychodzisz-ze-szpitala",
      "text": "Wychodzisz ze szpitala, czyli wychodzisz z choroby i wracasz do świata, który sam w sobie jest wielką chorobą.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Pilch",
        "slug": "jerzy-pilch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch"
      },
      "book": {
        "title": "Pod mocnym aniołem",
        "slug": "pod-mocnym-aniolem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/pod-mocnym-aniolem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "choroba",
          "slug": "choroba",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/choroba"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pod_Mocnym_Anio%C5%82em#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:28"
    },
    {
      "id": "53d04ccb-80f4-4159-9a22-b45303a0c3b7",
      "slug": "po-co-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/pod-mocnym-aniolem/po-co-sie",
      "text": "– Po co się budzić, skoro na jawie jest jeszcze gorzej? Jawa jest jednym wielkim powodem do picia. – Skoro pijesz we śnie i na jawie, tak naprawdę nie wiesz, jak jest na jawie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jerzy Pilch",
        "slug": "jerzy-pilch",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch"
      },
      "book": {
        "title": "Pod mocnym aniołem",
        "slug": "pod-mocnym-aniolem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jerzy-pilch/pod-mocnym-aniolem"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        },
        {
          "name": "uzależnienia",
          "slug": "uzaleznienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uzaleznienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pod_Mocnym_Anio%C5%82em#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:28"
    },
    {
      "id": "42de4f2a-c873-4bff-8bf8-513109d72a4b",
      "slug": "natura-ambicji-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna/natura-ambicji-jest",
      "text": "Naturą ambicji jest to, że nie obchodzi jej rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Diuna",
        "slug": "diuna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "ambicja",
          "slug": "ambicja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ambicja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Diuna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:22"
    },
    {
      "id": "174dbe8d-b025-4cf2-a035-b1d0089e6458",
      "slug": "jakich-brakuje-nam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna/jakich-brakuje-nam",
      "text": "Jakich brakuje nam zmysłów, że nie widzimy i nie słyszymy innego świata, który nas otacza?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Frank Herbert",
        "slug": "frank-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Diuna",
        "slug": "diuna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/frank-herbert/diuna"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "zmysły",
          "slug": "zmysly",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmysly"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Diuna",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:22"
    },
    {
      "id": "390349dc-8172-4a7d-8820-c2c9e484200a",
      "slug": "swiat-jest-zagadka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wahadlo-foucaulta/swiat-jest-zagadka",
      "text": "Świat jest zagadką łagodną, a nasze szaleństwo czyni ją straszną, gdyż chce objaśnić według swojej prawdy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Wahadło Foucaulta",
        "slug": "wahadlo-foucaulta",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/wahadlo-foucaulta"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "szaleństwo",
          "slug": "szalenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szalenstwo"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wahad%C5%82o_Foucaulta",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:05"
    },
    {
      "id": "37b5ed49-70dd-4f98-9cc4-66782efd597d",
      "slug": "by-istnialo-zwierciadlo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/imie-rozy/by-istnialo-zwierciadlo",
      "text": "By istniało zwierciadło świata, świat musi mieć jakiś kształt.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Umberto Eco",
        "slug": "umberto-eco",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco"
      },
      "book": {
        "title": "Imię róży",
        "slug": "imie-rozy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/umberto-eco/imie-rozy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "filozofia",
          "slug": "filozofia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/filozofia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Umberto_Eco#Imi%C4%99_r%C3%B3%C5%BCy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:04"
    },
    {
      "id": "bd13226c-e2bb-4acb-bac0-1fd15bed7ff2",
      "slug": "wszystko-gdzies-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/panowie-i-damy/wszystko-gdzies-sie",
      "text": "Wszystko gdzieś się wydarza.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Panowie i damy",
        "slug": "panowie-i-damy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/panowie-i-damy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Panowie_i_damy",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:53"
    },
    {
      "id": "c91136cd-2bba-465f-9a14-539705bb2226",
      "slug": "nie-ma-sensu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa/nie-ma-sensu",
      "text": "Nie ma sensu wiara w rzeczy, które istnieją.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Pomniejsze bóstwa",
        "slug": "pomniejsze-bostwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiara",
          "slug": "wiara",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiara"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Terry_Pratchett#Pomniejsze_b%C3%B3stwa_(1992)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:52"
    },
    {
      "id": "865cfef2-624c-4d07-90e2-e4f9c4ff3c6c",
      "slug": "w-porownaniu-z-czyms",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wyprawa-czarownic/w-porownaniu-z-czyms",
      "text": "W porównaniu z czymś takim, spory żółw ze światem na grzbiecie jest całkiem zwyczajny. Przynajmniej nie udaje, że nie istnieje; nikt też na Dysku nie próbował tego nieistnienia udowodnić – by się przypadkiem nie okazało, że ma rację i nagle znajdzie się zawieszony w kosmicznej pustce.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Wyprawa czarownic",
        "slug": "wyprawa-czarownic",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/wyprawa-czarownic"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wyprawa_czarownic",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:52"
    },
    {
      "id": "40f93636-6969-4234-855c-67040fa103d0",
      "slug": "jestesmy-tutaj-i-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa/jestesmy-tutaj-i-jest",
      "text": "Jesteśmy tutaj i jest teraz. Wszystko poza tym, moim zdaniem, to już tylko domysły.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Pomniejsze bóstwa",
        "slug": "pomniejsze-bostwa",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/pomniejsze-bostwa"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Pomniejsze_b%C3%B3stwa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:52"
    },
    {
      "id": "55ae1431-49b9-43b4-aada-0cc553af0671",
      "slug": "rzeczywistosc-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ruchome-obrazki/rzeczywistosc-nie-jest",
      "text": "Rzeczywistość nie jest cyfrowa, zero – jedynkowa, lecz analogowa. Jest czymś stopniowym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Ruchome obrazki",
        "slug": "ruchome-obrazki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/ruchome-obrazki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ruchome_obrazki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:50"
    },
    {
      "id": "fa9679da-36e3-4e5f-8338-8dcdf57cee55",
      "slug": "latwo-bylo-mowic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/kolor-magii-swiat-dysku-tom-1/latwo-bylo-mowic",
      "text": "Łatwo było mówić o czystej logice i o tym, jak cały Wszechświat podlega zasadom tej logiki oraz harmonii liczb. Fakty jednak były takie, że dysk – co każdy widział – płynął w przestrzeni na grzbiecie wielkiego żółwia, a bogowie mieli w zwyczaju odwiedzać domy ateistów i wybijać im szyby.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Terry Pratchett",
        "slug": "terry-pratchett",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett"
      },
      "book": {
        "title": "Kolor Magii. Świat Dysku. Tom 1",
        "slug": "kolor-magii-swiat-dysku-tom-1",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/terry-pratchett/kolor-magii-swiat-dysku-tom-1"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "logika",
          "slug": "logika",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/logika"
        },
        {
          "name": "ateizm",
          "slug": "ateizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ateizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kolor_magii",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:45"
    },
    {
      "id": "b672111d-1cba-4c32-8580-8ae45b13863c",
      "slug": "narkotyki-nie-odcinaja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/kongres-futurologiczny/narkotyki-nie-odcinaja",
      "text": "Narkotyki nie odcinają człowieka od świata, zmieniają tylko stosunek do niego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Lem",
        "slug": "stanislaw-lem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem"
      },
      "book": {
        "title": "Kongres futurologiczny",
        "slug": "kongres-futurologiczny",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-lem/kongres-futurologiczny"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "narkotyki",
          "slug": "narkotyki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/narkotyki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kongres_futurologiczny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:13"
    },
    {
      "id": "670c1f40-76c6-4a1b-92c6-55e0ed3c0413",
      "slug": "w-nasze-dni",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/traktat-moralny-traktat-poetycki/w-nasze-dni",
      "text": "W nasze dni zamglone, Stylem zasnute jak kokonem, Sięgaj I przędzę bierz za przędzą, Aż kruche nitki się rozkręcą I na dnie z wolna się ukaże Poczwarka nietykalna zdarzeń. I przędzę zwiń. I z pełną wiedzą, Że tylko przez nią oczy śledzą Tę gwiazdę przeobrażeń wrzącą – Czyń, póki dni ci się nie skończą",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Traktat moralny. Traktat poetycki",
        "slug": "traktat-moralny-traktat-poetycki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/traktat-moralny-traktat-poetycki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "styl literacki",
          "slug": "styl-literacki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/styl-literacki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Traktat_moralny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "2e21f791-5808-4489-81f3-432e3c476413",
      "slug": "w-tej-filozofii",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/w-tej-filozofii",
      "text": "W tej filozofii powodzenie jest integralną częścią rozumowania; przegrana odkryłaby błędność sztucznej dialektyki, która zostałaby zwyciężona przez rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Czesław Miłosz",
        "slug": "czeslaw-milosz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
      },
      "book": {
        "title": "Zniewolony umysł",
        "slug": "zniewolony-umysl",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "sukces i porażka",
          "slug": "sukces-i-porazka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sukces-i-porazka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "babef137-c97e-4bad-b670-2ca80881dbb3",
      "slug": "kiedy-czlowiek-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-conrad/jadro-ciemnosci/kiedy-czlowiek-sie",
      "text": "Kiedy człowiek się troszczy o podobne sprawy, o pospolite wypadki dziejące się na powierzchni, rzeczywistość – właśnie rzeczywistość się rozwiewa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Joseph Conrad",
        "slug": "joseph-conrad",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-conrad"
      },
      "book": {
        "title": "Jądro ciemności",
        "slug": "jadro-ciemnosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/joseph-conrad/jadro-ciemnosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "uwaga",
          "slug": "uwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uwaga"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/J%C4%85dro_ciemno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:46"
    },
    {
      "id": "89b601ae-d550-4cf0-870b-7d36c17f55d7",
      "slug": "wszystko-jawi-mi-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/dzienniki/wszystko-jawi-mi-sie",
      "text": "Wszystko jawi mi się jako konstrukcja.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Franz Kafka",
        "slug": "franz-kafka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka"
      },
      "book": {
        "title": "Dzienniki",
        "slug": "dzienniki",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/franz-kafka/dzienniki"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Franz_Kafka#Dzienniki_(1910%E2%80%931923)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:39"
    },
    {
      "id": "f956bd73-5098-4892-a37c-2a7b6975bf0f",
      "slug": "chociaz-trudno-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy/chociaz-trudno-juz",
      "text": "Chociaż trudno już było dziwić się czemukolwiek, jednakże rzeczywistość zawsze ma w sobie coś wstrząsającego.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Fiodor Dostojewski",
        "slug": "fiodor-dostojewski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski"
      },
      "book": {
        "title": "Biesy",
        "slug": "biesy",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/fiodor-dostojewski/biesy"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "zdumienie",
          "slug": "zdumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Biesy#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:34"
    },
    {
      "id": "8f2b524f-af4c-4705-a4d3-e13016156cea",
      "slug": "swiat-istnieje-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/rajski-ogrod/swiat-istnieje-tylko",
      "text": "Świat istnieje tylko poprzez nas samych (…).",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ernest Hemingway",
        "slug": "ernest-hemingway",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway"
      },
      "book": {
        "title": "Rajski ogród",
        "slug": "rajski-ogrod",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ernest-hemingway/rajski-ogrod"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Ernest_Hemingway#Rajski_ogr%C3%B3d",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:32"
    },
    {
      "id": "15e212ef-b86f-4d92-a11f-77d4b8d89233",
      "slug": "wszystko-co-dla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-schopenhauer/aforyzmy-o-madrosci-zycia/wszystko-co-dla",
      "text": "Wszystko, co dla człowieka istnieje i co mu się przydarza, zachodzi i istnieje bezpośrednio zawsze tylko w jego świadomości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Arthur Schopenhauer",
        "slug": "arthur-schopenhauer",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-schopenhauer"
      },
      "book": {
        "title": "Aforyzmy o mądrości życia",
        "slug": "aforyzmy-o-madrosci-zycia",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arthur-schopenhauer/aforyzmy-o-madrosci-zycia"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Aforyzmy_o_m%C4%85dro%C5%9Bci_%C5%BCycia#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:18"
    },
    {
      "id": "30c23f68-a36e-4db1-91ba-61b7de122682",
      "slug": "nogi-krzesla-coz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/drzwi-percepcji-niebo-i-pieklo/nogi-krzesla-coz",
      "text": "Nogi krzesła – cóż za cudowna rurkowatość, cóż za nadprzyrodzona wypolerowana gładkość! (…) „Krzesło” – ten zdumiewający portret Ding an Sich, który obłąkany malarz ujrzał w pełnym adoracji przerażeniu i spróbował przenieść na płótno.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Aldous Huxley",
        "slug": "aldous-huxley",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley"
      },
      "book": {
        "title": "Drzwi percepcji. Niebo i piekło",
        "slug": "drzwi-percepcji-niebo-i-pieklo",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/aldous-huxley/drzwi-percepcji-niebo-i-pieklo"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "zmysły",
          "slug": "zmysly",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmysly"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Drzwi_percepcji",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:12"
    },
    {
      "id": "05f290cc-246f-480b-8b02-02d36aef4734",
      "slug": "zbudzilam-sie-otwarlam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/sto-pociech/zbudzilam-sie-otwarlam",
      "text": "Zbudziłam się. Otwarłam oczy. Dotknęłam świata jak rzeźbionej ramy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wisława Szymborska",
        "slug": "wislawa-szymborska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska"
      },
      "book": {
        "title": "Sto pociech",
        "slug": "sto-pociech",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/sto-pociech"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "sen",
          "slug": "sen",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sen"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Sto_pociech",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:25"
    },
    {
      "id": "6c0f5525-c0cc-4365-8131-fe94d82f62fd",
      "slug": "moze-to-wszystko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek/moze-to-wszystko",
      "text": "Może to wszystko dzieje się w laboratorium? Pod jedną lampą w dzień i miliardami w nocy?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Wisława Szymborska",
        "slug": "wislawa-szymborska",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska"
      },
      "book": {
        "title": "Koniec i początek",
        "slug": "koniec-i-poczatek",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wislawa-szymborska/koniec-i-poczatek"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "kosmos",
          "slug": "kosmos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosmos"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Wis%C5%82awa_Szymborska#Koniec_i_pocz%C4%85tek_(1993)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:24"
    },
    {
      "id": "77dd5463-e8e3-46f2-8dbd-1f5360aac93f",
      "slug": "idealisci-pragna-materializacji",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/idealisci-pragna-materializacji",
      "text": "Idealiści pragną materializacji duchów.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "idealizm",
          "slug": "idealizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idealizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:14"
    },
    {
      "id": "3c290bb4-6863-4172-8d12-cf41a906684c",
      "slug": "gdy-sie-mit",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/gdy-sie-mit",
      "text": "Gdy się mit zmienia w rzeczywistość, czyje to zwycięstwo – materialistów czy idealistów?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "idealizm",
          "slug": "idealizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idealizm"
        },
        {
          "name": "mitologia",
          "slug": "mitologia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mitologia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#G",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:13"
    },
    {
      "id": "a890297f-c55c-4446-b874-fa0045045f87",
      "slug": "chociaz-krowie-dasz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/chociaz-krowie-dasz",
      "text": "Chociaż krowie dasz kakao, nie wydoisz czekolady.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:11"
    },
    {
      "id": "3c0e5787-aece-4496-895a-fb942f1343bd",
      "slug": "a-moze-jestesmy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane/a-moze-jestesmy",
      "text": "A może jesteśmy jedynie czyimś wspomnieniem?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stanisław Jerzy Lec",
        "slug": "stanislaw-jerzy-lec",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec"
      },
      "book": {
        "title": "Myśli nieuczesane",
        "slug": "mysli-nieuczesane",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stanislaw-jerzy-lec/mysli-nieuczesane"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane#A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T05:13:11"
    },
    {
      "id": "f11bffce-e235-4386-81e2-621f9a2f50b7",
      "slug": "rzeczywistosc-poniewaz-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georges-didi-huberman/obrazy-mimo-wszystko/rzeczywistosc-poniewaz-jest",
      "text": "[…] rzeczywistość, ponieważ jest „niemożliwa”, istnieje i przejawia się tylko pod postacią „kawałków”, strzępów, rzeczy częściowych.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Georges Didi-Huberman",
        "slug": "georges-didi-huberman",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georges-didi-huberman"
      },
      "book": {
        "title": "Obrazy mimo wszystko",
        "slug": "obrazy-mimo-wszystko",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/georges-didi-huberman/obrazy-mimo-wszystko"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-20T08:23:20"
    },
    {
      "id": "35302367-eb52-4a9f-905b-42d99a9876fc",
      "slug": "zeby-wywiesc-przedmioty",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito/zeby-wywiesc-przedmioty",
      "text": "Żeby wywieść przedmioty z ich królewskiego milczenia, trzeba albo podstępu, albo zbrodni. [...] podpalony dom gada wielomównym językiem ognia, językiem zdyszanego epika, to o czym długo milczało łóżko, kufry, zasłony.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Zbigniew Herbert",
        "slug": "zbigniew-herbert",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert"
      },
      "book": {
        "title": "Pan Cogito",
        "slug": "pan-cogito",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/zbigniew-herbert/pan-cogito"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Żeby wywieść przedmioty",
      "chapter_parent": null,
      "page": 37,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "metafory",
          "slug": "metafory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/metafory"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T17:59:29"
    },
    {
      "id": "853524f7-6fa7-43f1-8304-bd09b1c16a87",
      "slug": "widzi-pan-mam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/kuracjusz-zapiski-z-kuracji-w-baden/widzi-pan-mam",
      "text": "Widzi pan, mam nieszczęście zawsze przeczyć samemu sobie. Rzeczywistość zawsze tak robi, tylko duch nie i cnota nie, i pan nie, niezbyt szanowny panie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Hermann Hesse",
        "slug": "hermann-hesse",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse"
      },
      "book": {
        "title": "Kuracjusz. Zapiski z kuracji w Baden",
        "slug": "kuracjusz-zapiski-z-kuracji-w-baden",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/hermann-hesse/kuracjusz-zapiski-z-kuracji-w-baden"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Poprawa",
      "chapter_parent": null,
      "page": 108,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "zmiana poglądów",
          "slug": "zmiana-pogladow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiana-pogladow"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T15:47:53"
    },
    {
      "id": "c79d2661-4839-4fe3-aace-91c4160ab0d3",
      "slug": "idealy-wyrzadzaja-duzo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie/idealy-wyrzadzaja-duzo",
      "text": "Ideały wyrządzają dużo zła. Cały czas poświęcasz na koncentrowaniu się na tym, co być powinno, a nie na tym, jak jest.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony de Mello",
        "slug": "anthony-de-mello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello"
      },
      "book": {
        "title": "Przebudzenie",
        "slug": "przebudzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Wgląd i rozumienie",
      "chapter_parent": null,
      "page": 163,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "idealizm",
          "slug": "idealizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idealizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T13:53:34"
    },
    {
      "id": "ef0fc418-e2c5-42f6-bb35-f9e6eeffc59c",
      "slug": "ilu-ludzie-spedza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie/ilu-ludzie-spedza",
      "text": "Ilu ludzie spędza życie żywiąc się nie strawą, ale samym menu. Menu jest tylko wskaźnikiem czegoś, co można dostać. Chcemy zjeść stek, a nie słowa.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony de Mello",
        "slug": "anthony-de-mello",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello"
      },
      "book": {
        "title": "Przebudzenie",
        "slug": "przebudzenie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-de-mello/przebudzenie"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Zaminowane obszary",
      "chapter_parent": null,
      "page": 160,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "metafory",
          "slug": "metafory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/metafory"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-19T13:52:40"
    },
    {
      "id": "22b43293-cc50-475b-8f17-39ffce2a4f86",
      "slug": "to-komiczne-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/nakrecana-pomarancza/to-komiczne-jak",
      "text": "To komiczne, jak barwy rzeczywistego świata dopiero widzą się prawdziwie, kiedy je zobaczysz na filmie.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anthony Burgess",
        "slug": "anthony-burgess",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess"
      },
      "book": {
        "title": "Nakręcana pomarańcza",
        "slug": "nakrecana-pomarancza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anthony-burgess/nakrecana-pomarancza"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "kino",
          "slug": "kino",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kino"
        },
        {
          "name": "kolory",
          "slug": "kolory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kolory"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-12T20:09:00"
    },
    {
      "id": "65a5e2b6-6897-4ab4-bf09-0b40a4110f56",
      "slug": "tego-wlasnie-nalezy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/mdlosci/tego-wlasnie-nalezy",
      "text": "Tego właśnie należy unikać, nie szukać dziwności tam, gdzie nie ma nic.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Jean-Paul Sartre",
        "slug": "jean-paul-sartre",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre"
      },
      "book": {
        "title": "Mdłości",
        "slug": "mdlosci",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/jean-paul-sartre/mdlosci"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Kartka bez daty",
      "chapter_parent": null,
      "page": 9,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-12T19:31:57"
    },
    {
      "id": "7c929b63-aa9c-4fb5-bb09-1a8cc54d53fd",
      "slug": "dziwne-ze-zmysl",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladimir-nabokow/lolita/dziwne-ze-zmysl",
      "text": "Dziwne, że zmysł dotyku, nieskończenie mniej ceniony przez ludzi niż wzrok, w krytycznych chwilach tworzy główną, jeśli nie jedyną więź między nami a rzeczywistością.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Władimir Nabokow",
        "slug": "wladimir-nabokow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladimir-nabokow"
      },
      "book": {
        "title": "Lolita",
        "slug": "lolita",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/wladimir-nabokow/lolita"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Część druga, 36",
      "chapter_parent": null,
      "page": 305,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "zmysły",
          "slug": "zmysly",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmysly"
        },
        {
          "name": "dotyk",
          "slug": "dotyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dotyk"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-09-06T22:30:26"
    },
    {
      "id": "20fa2b15-d059-41ba-aa33-06336ae57651",
      "slug": "jeden-i-ten",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/1q84-tom-1/jeden-i-ten",
      "text": "Jeden i ten sam obiekt w jednej i tej samej chwili może być tylko w jednym miejscu. Dowiódł tego Einstein. Dowiódł, jak bezgranicznie beznamiętna i samotna jest rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Haruki Murakami",
        "slug": "haruki-murakami",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami"
      },
      "book": {
        "title": "1Q84. Tom 1",
        "slug": "1q84-tom-1",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/haruki-murakami/1q84-tom-1"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział pierwszy - Aomame - Proszę się nie dać zwieść pozorom",
      "chapter_parent": null,
      "page": 20,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T14:57:38"
    },
    {
      "id": "f8ef1e88-39d3-464d-b5ea-85da875a6859",
      "slug": "rzeczywistosc-jest-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke/rzeczywistosc-jest-zawsze",
      "text": "Rzeczywistość jest zawsze bogatsza od naiwnych iluzji i kłamliwych fikcji.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ferdydurke",
        "slug": "ferdydurke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział IV: Przedmowa do Filidora dzieckiem podszytego",
      "chapter_parent": null,
      "page": 73,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T11:10:18"
    },
    {
      "id": "4375dc94-2260-42d4-965c-8a74b38fdf55",
      "slug": "czyz-wszelka-forma",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke/czyz-wszelka-forma",
      "text": "Czyż wszelka forma nie polega na eliminacji, konstrukcja nie jest uszczupleniem, czy wyraz może oddać co innego jak tylko część rzeczywistości?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Witold Gombrowicz",
        "slug": "witold-gombrowicz",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz"
      },
      "book": {
        "title": "Ferdydurke",
        "slug": "ferdydurke",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/witold-gombrowicz/ferdydurke"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Rozdział IV: Przedmowa do Filidora dzieckiem podszytego",
      "chapter_parent": null,
      "page": 66,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "język",
          "slug": "jezyk",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/jezyk"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T11:10:06"
    },
    {
      "id": "c4238706-8084-477c-8d96-400019df8bc3",
      "slug": "od-bardzo-dawna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/szesc-medalionow-i-srebrna-szkatulka/od-bardzo-dawna",
      "text": "[…] od bardzo dawna występuję przy byle sposobności przeciw antynomii dziwność-naturalność (prawdopodobieństwo). Kto uważnie śledzi rzeczywistość, kto ćwiczy się w dostrzeganiu pozornej „dziwności\" wielu jej objawów, ten wie, jak dajemy się ograniczać ipętać w spojrzeniu na „naturalne lub prawdopodobne\" zdarzenia, szukając w nich wyłącznie tego, co przemawia do naszego poczucia realistycznej trzeźwości.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Gustaw Herling-Grudziński",
        "slug": "gustaw-herling-grudzinski",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski"
      },
      "book": {
        "title": "Sześć medalionów i Srebrna Szkatułka",
        "slug": "szesc-medalionow-i-srebrna-szkatulka",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/gustaw-herling-grudzinski/szesc-medalionow-i-srebrna-szkatulka"
      },
      "character": null,
      "chapter": "31 grudnia 1991",
      "chapter_parent": null,
      "page": 142,
      "verified": true,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-21T20:36:33"
    },
    {
      "id": "123f6ba3-e3bf-4c55-bd6c-e9208ca7caff",
      "slug": "rzeczywistosc-czesto-przerasta",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maxime-chattam/otchlan-zla/rzeczywistosc-czesto-przerasta",
      "text": "Rzeczywistość często przerasta fikcję.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Maxime Chattam",
        "slug": "maxime-chattam",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maxime-chattam"
      },
      "book": {
        "title": "Otchłań zła",
        "slug": "otchlan-zla",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/maxime-chattam/otchlan-zla"
      },
      "character": "Juliette Lafayette",
      "chapter": "Część pierwsza, 1.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 22,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyobraźnia",
          "slug": "wyobraznia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobraznia"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-19T23:57:20"
    },
    {
      "id": "4dd39a7d-cfd8-4869-a037-09f6a0b21876",
      "slug": "to-fakt-a-fakty",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow/mistrz-i-malgorzata/to-fakt-a-fakty",
      "text": "To fakt. A fakty to najbardziej uparta rzecz pod słońcem.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Michaił Bułhakow",
        "slug": "michail-bulhakow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow"
      },
      "book": {
        "title": "Mistrz i Małgorzata",
        "slug": "mistrz-i-malgorzata",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/michail-bulhakow/mistrz-i-malgorzata"
      },
      "character": "Woland",
      "chapter": "Część druga: 23. Wielki bal u szatana",
      "chapter_parent": null,
      "page": 317,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-19T21:20:16"
    },
    {
      "id": "1c7ed7b2-07c6-42b8-a529-2ac9ed7b96e4",
      "slug": "co-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/wywiad-z-wampirem/co-to-jest",
      "text": "[...] co to jest koniec świata, jeśli nie wyrażenie tylko, bo kto wie, czymże w ogóle jest ten świat.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Anne Rice",
        "slug": "anne-rice",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice"
      },
      "book": {
        "title": "Wywiad z wampirem",
        "slug": "wywiad-z-wampirem",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/anne-rice/wywiad-z-wampirem"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Część I",
      "chapter_parent": null,
      "page": 157,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-11T23:25:33"
    },
    {
      "id": "af04a778-a963-4432-9560-95d068e5a069",
      "slug": "porzadek-ktory-widzimy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/j-m-coetzee/zapiski-ze-zlego-roku/porzadek-ktory-widzimy",
      "text": "[...] porządek, który widzimy we wszechświecie, może wcale nie tkwi w nim samym, lecz w paradygmatach myśli, jakie weń wprowadzamy.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "J. M. Coetzee",
        "slug": "j-m-coetzee",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/j-m-coetzee"
      },
      "book": {
        "title": "Zapiski ze złego roku",
        "slug": "zapiski-ze-zlego-roku",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/j-m-coetzee/zapiski-ze-zlego-roku"
      },
      "character": null,
      "chapter": "18. O Zenonie",
      "chapter_parent": null,
      "page": 85,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-10T22:46:45"
    },
    {
      "id": "eccc6ef4-db54-49b2-8fb8-5325010c3cc6",
      "slug": "dostrzegac-w-kazdej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972/dostrzegac-w-kazdej",
      "text": "Dostrzegać w każdej rzeczy element nierzeczywistości - niezaprzeczalny znak zdążania ku prawdzie...",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Emil Cioran",
        "slug": "emil-cioran",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran"
      },
      "book": {
        "title": "Zeszyty 1957-1972",
        "slug": "zeszyty-1957-1972",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/emil-cioran/zeszyty-1957-1972"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-06T08:05:01"
    },
    {
      "id": "3a240f8a-3f0e-4658-98b7-2e83b775df0b",
      "slug": "kazdy-z-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/rook/kazdy-z-nas",
      "text": "Każdy z nas ma swoją własną rzeczywistość albo nawet kilka i czasem trudno orzec, której należy się trzymać.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Graham Masterton",
        "slug": "graham-masterton",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton"
      },
      "book": {
        "title": "Rook",
        "slug": "rook",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/graham-masterton/rook"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-04T18:34:33"
    },
    {
      "id": "213a6cd1-caf1-49ba-ad68-f562804c643a",
      "slug": "znasz-to-uczucie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/motojiro-kajii/cytryna/znasz-to-uczucie",
      "text": "Znasz to uczucie, gdy widzisz rzeczy nie z tego świata? Gdy do niego przywykniesz, zaczynasz dostrzegać, że świat rzeczywisty nijak do ciebie nie przystaje.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Motojirō Kajii",
        "slug": "motojiro-kajii",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/motojiro-kajii"
      },
      "book": {
        "title": "Cytryna",
        "slug": "cytryna",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/motojiro-kajii/cytryna"
      },
      "character": "K.",
      "chapter": "Wniebowstąpienie K. albo utonięcie K.",
      "chapter_parent": null,
      "page": 33,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "wyobcowanie",
          "slug": "wyobcowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyobcowanie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-15T21:39:46"
    },
    {
      "id": "df866ae4-f5ba-40c8-af5c-ca076c8e460d",
      "slug": "stawanie-twarza-w-twarz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/awantura-o-pieniadze-albo-zycie/stawanie-twarza-w-twarz",
      "text": "[...] stawanie twarzą w twarz z rzeczywistością nie poprawia nastroju.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Eduardo Mendoza",
        "slug": "eduardo-mendoza",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
      },
      "book": {
        "title": "Awantura o pieniądze albo życie",
        "slug": "awantura-o-pieniadze-albo-zycie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/awantura-o-pieniadze-albo-zycie"
      },
      "character": null,
      "chapter": "8. Nadmorska przygoda",
      "chapter_parent": null,
      "page": 144,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T19:19:55"
    },
    {
      "id": "484b8407-f756-4480-9a15-8478e330ac0d",
      "slug": "poczatek-swiadomego-zycia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-mcewan/w-skorupce-orzecha/poczatek-swiadomego-zycia",
      "text": "Początek świadomego życia był końcem iluzji, iluzji niebycia, erupcją realności.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Ian McEwan",
        "slug": "ian-mcewan",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-mcewan"
      },
      "book": {
        "title": "W Skorupce Orzecha",
        "slug": "w-skorupce-orzecha",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/ian-mcewan/w-skorupce-orzecha"
      },
      "character": null,
      "chapter": "Jeden",
      "chapter_parent": null,
      "page": 11,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T13:53:08"
    },
    {
      "id": "98456f2d-b5d1-4880-8ec3-51874063bb54",
      "slug": "wskazowki-zegara-cyfry",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/uniesienie/wskazowki-zegara-cyfry",
      "text": "Wskazówki zegara, cyfry na wadze łazienkowej, czy to nie są tylko niedoskonałe sposoby mierzenia niewidzialnych sił, powodujących widzialne skutki? Mizerne próby ujarzmienia jakiejś większej rzeczywistości leżącej za tym, co zwykli ludzie postrzegają jako rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Uniesienie",
        "slug": "uniesienie",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/uniesienie"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "fizyka",
          "slug": "fizyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/fizyka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T12:26:07"
    },
    {
      "id": "9b23dd21-398f-4c07-9dec-bd817e2b3e15",
      "slug": "doznal-tego-zapierajacego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/serca-atlantydow/doznal-tego-zapierajacego",
      "text": "[...] doznał tego zapierającego dech wrażenia magii, tego uczucia, że świat jest tylko cienką błoną napiętą na czymś innym, czymś zarazem jaśniejszym i mroczniejszym.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Stephen King",
        "slug": "stephen-king",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king"
      },
      "book": {
        "title": "Serca Atlantydów",
        "slug": "serca-atlantydow",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/stephen-king/serca-atlantydow"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:54:33"
    },
    {
      "id": "4299d25e-6cb1-49e3-857b-b89ee8f9a982",
      "slug": "dzis-wszystko-zrobilo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/gra-na-wielu-bebenkach/dzis-wszystko-zrobilo",
      "text": "Dziś wszystko zrobiło się papierowe, choć z zewnątrz może i wyglądało solidnie, ale gdyby chcieć to dzisiaj jakoś opisać, trzeba by się było przebijać przez warstwy śmieci, przez zetlały papier wydarzeń, mgnienia chwil.",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "Gra na wielu bębenkach",
        "slug": "gra-na-wielu-bebenkach",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/gra-na-wielu-bebenkach"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:39:54"
    },
    {
      "id": "97f675f7-ba80-43cb-8b45-16a9b708824d",
      "slug": "wiemy-wiecej-niz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ee/wiemy-wiecej-niz",
      "text": "[...] wiemy więcej, niż postrzegamy, [...] dodajemy nasze myśli, oczekiwania i przyzwyczajenia do tego, co widzimy, konstruując w ten sposób świat na podobieństwo naszych o nim wyobrażeń. Czy więc to, co widzimy, jest prawdziwsze?",
      "language": "pl",
      "author": {
        "name": "Olga Tokarczuk",
        "slug": "olga-tokarczuk",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk"
      },
      "book": {
        "title": "E.E.",
        "slug": "ee",
        "url": "https://www.zielonecytaty.pl/olga-tokarczuk/ee"
      },
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        },
        {
          "name": "zmysły",
          "slug": "zmysly",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmysly"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-07-12T11:38:40"
    }
  ]
}